Author Archives: Frank Stouthart

Ook met avondklok kan installateur ’s avonds op pad

Gepubliceerd op

Vanmiddag kondigde het kabinet een verscherping van de coronamaatregelen aan om een derde coronagolf te voorkomen. De meest ingrijpende maatregel die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft voorgelegd is het instellen van een avondklok. Techniek Nederland laat weten blij te zijn dat de technieksector gewoon door kan blijven werken, ook als er ’s-Avonds een avondklok geldt.

Om door te mogen werken hebben werknemers wel twee verklaringen nodig. Ten eerste een werkgeversverklaring: de werkgever vult deze eenmalig per werknemer in en deze kan voor de gehele avondklok-periode gelden. Alleen het dragen van bijvoorbeeld werkkleding is niet voldoende. De tweede verklaring: ‘Eigen verklaring avondklok’ die je als werknemer zelf invult. Deze moet de werknemer iedere (werk-)dag dan zelf updaten en bij zich hebben. De verwachting is dat dit ook online kan.
Zodra de Tweede Kamer heeft ingestemd met invoering van de avondklok, stelt de  Rijksoverheid hiervoor standaardformulieren beschikbaar via hun website: www.rijksoverheid.nl/avondklok.

Met twee personen een een cv-ketel installeren kan nog steeds
Naast de avondklok adviseert het kabinet het maximum aantal bezoekers per huishouden per dag terug te brengen van twee naar één. Ook deze aanscherping heeft géén invloed op de installatiesector. Het gaat puur om de privé-situatie. Dus met twee personen een wasmachine installeren of een cv-ketel kan nog steeds. Bij alle werkzaamheden blijft het bestaande protocol leidend, daar verandert niets aan.

Grote verantwoordelijkheid werkgevers
Werkgevers krijgen een stevige verantwoordelijkheid voor het correct omgaan met de uitgifte van de formulieren die werknemers moeten kunnen laten zien als zij straks na 20.30 uur nog op straat zijn. Doekle Terpstra: “We hadden als werkgevers natuurlijk al de verantwoordelijkheid om de afspraken die we in het protocol hebben gemaakt goed in praktijk te brengen. Daar komt nu deze extra verantwoordelijkheid bij. We moeten ons allemaal goed aan de regels houden. In de eerste plaats natuurlijk om verdere verspreiding van het virus en een eventuele derde golf door de Britse variant te voorkomen. Maar ook om door te mogen blijven werken.”

Ennatuurlijk neemt vijf warmte- en koude projecten over

Gepubliceerd op

Hydreco en Ennatuurlijk hebben een overeenkomst gesloten voor de overname van vijf warmte- en koude projecten. Het gaat om de WKO-netten, installaties en aansluitingen van 1.400 klanten in Eindhoven, Boxtel, Steenbergen en Goirle. Ennatuurlijk is een warmtebedrijf met landelijke spreiding, dat ruim 85.000 consumenten en 1.200 zakelijke klanten bedient.

De overname sluit aan op de ambities van Ennatuurlijk om, veelal via lokale oplossingen, duurzame energie voor iedereen mogelijk te maken en bij te dragen aan de versnelling hiervan. Deze overname vergroot de lokale verankering en geeft het bedrijf de mogelijkheid verder uit te breiden. De aanpak sluit verder aan bij de duurzaamheidsambities. De warmte- en koudeprojecten die Ennatuurlijk overneemt zijn op zichzelf al duurzaam.

Nederlandse zonnesector doorbreekt grens van 10 Gigawatt

Gepubliceerd op

Ondanks de coronacrisis groeide de Nederlandse zonnesector vorig jaar met 41%. Volgens het Nationaal Solar Trendrapport 2021 van onderzoeksbureau Dutch New Energy Research werd er voor 2,9 Gigawatt aan zonnepanelen geïnstalleerd, waardoor Nederland de symbolische grens van 10 Gigawatt aan geïnstalleerd vermogen doorbrak.

Nederland staat in de Europese top-5 van landen met de meeste zonnepanelen. Op Duitsland na is er zelfs geen enkel ander land met zoveel panelen per inwoner. Vorig jaar hebben we dan ook de mijlpaal bereikt van 1 miljoen woningen met panelen op het dak. Inmiddels zorgt de sector ook voor 25.000 voltijdsbanen.

Eigen woning verbeteren
In 2020 waren consumenten meer thuis en groeide de bereidheid om de eigen woning te verbeteren. Mede hierdoor werd er voor het eerst meer dan 1 Gigawatt aan zonnepanelen geïnstalleerd in de residentiële sector, met een totaal nieuw geïnstalleerd vermogen van 1,1 Gigawatt. De commerciële sector had vorig jaar last van leveringsproblemen en lockdowns, maar werd gesteund door ruimere subsidiedeadlines. Zo werd hier toch nog voor 1,8 Gigawatt aan nieuw geïnstalleerd vermogen gerealiseerd.

Groei zal doorzetten
De verwachting is dat de groei dit jaar doorzet, mede doordat projecten die door de coronacrisis werden uitgesteld, dit jaar alsnog zullen worden gerealiseerd. Nederland ligt dan ook op koers om de huidige ambitie voor zonnestroomcapaciteit uit het klimaatakkoord ruim voor 2030 te bereiken.

Lees hier het Nationaal Solar Trendrapport 2021

 

 

 

 

Opschalen: van BENG naar BELG

Het idee voor ChargeFreeHome ontstond bij grondlegger Henk van Houten toen hij zag wat een BENG-woning inhoudt en dat vergeleek ...
Verder Lezen

Zonnewarmtenet kan bestaande wijken energieneutraal maken

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij te maken, zo heeft een consortium ...
Verder Lezen

Kabinet versterkt onderzoek naar energietransitie

Het kabinet maakt €18,3 miljoen vrij voor versterking van de onderzoeksfaciliteiten gericht op de energietransitie. Deze middelen worden verleend aan ...
Verder Lezen

‘Kiwa keurmerk voor zonne-energie is onnodig en onwenselijk’

Kiwa heeft gisteren een kwaliteitsregeling voor zonne-energie geïntroduceerd. De brancheorganisaties Techniek Nederland en Holland Solar vinden dit onnodig en zelfs ...
Verder Lezen

Hoe creëer je een veilige en comfortabele badkamer?

Gepubliceerd op

Catherine Keyl heeft het eerste exemplaar in ontvangst genomen van de whitepaper ‘De levensloopbestendige badkamer’. De co-productie van Viega en de Bouwhulpgroep zet de mogelijkheden op rij om een veilige en comfortabele badkamer voor de toekomst te creëren. Ook wordt stilgestaan bij de ontwikkeling van de badkamer gedurende de afgelopen decennia.

Catherine Keyl was bij de verhuizing naar haar huidige woning ze nauw betrokken bij het ontwerp, de inrichting en het levensloopbestendig maken van haar badkamer. “Een badkamer moet in alle levensfasen veilig en comfortabel zijn, ongeacht leeftijd of fysieke toestand. Voor zo’n levensloopbestendige badkamer geldt een aantal spelregels. De meest voor de hand liggende is uiteraard het voorkomen van barrières om zo het valgevaar te verminderen. Een veilige badkamer is immers een badkamer waar men tot ontspanning kan komen en zorgeloos kan douchen zonder na te hoeven denken over eventuele risico’s.”

Samenwerking
De whitepaper ‘De levensloopbestendige badkamer’ is een uitgave van de Bouwhulpgroep en Viega. Beide partijen werkten al eerder samen, onder meer aan concepten waarmee een badkamer in één dag kan worden gerenoveerd. De kennis die hierbij is opgedaan, komt ook terug in deze whitepaper. De whitepaper neemt de lezer verder mee langs de ontwikkelingen die in de badkamer hebben plaatsgevonden en geeft zo een overzicht hoe het wonen, werken en zorgen zich hebben ontwikkeld. De whitepaper, die  wordt afgesloten met een concept voor een badkamer voor een comfortabele en veilige toekomst, kan hier worden gedownload.

Minder waterverbruik, toch royaal douchen

Grohe voegt een nieuwe hoofddouche toe aan haar assortiment. De Tempesta 250, geproduceerd in Lahr, Duitsland, is een royale hoofddouche ...
Verder Lezen

Stille toilet- / badkamer-ventilator

De Vent-Axia Mute N is een zeer stille badkamerventilator / toiletventilator die geschikt is voor wand en plafond. De Mute ...
Verder Lezen

Slimme badkamers

De badkamer wordt steeds slimmer, de kleuren- en vormentaal rijker en de aandacht voor duurzaamheid groeit. Zo maar een greep ...
Verder Lezen

Badkamer anno nu

Vroeger had de badkamer voornamelijk één functie: je waste je er. Tegenwoordig kom je er ook tot jezelf, je ontspant ...
Verder Lezen

Remontabele houten huizen voorzien van vraaggestuurde ventilatie

Gepubliceerd op

Een huis dat comfortabel, gezond, circulair, energieneutraal, onderhoudsarm en levensloopbestendig is? Hiermee ging Bouw•Novum drie jaar geleden aan de slag. Het resultaat: een integrale woonoplossing met onder andere een zonneschoorsteen die voor natuurlijke ventilatie en een veel daglicht zorgt.

Sinds dit voorjaar staan de eerste woningen in Nijverdal. Comfortabel en gezond wonen smelt op een slimme manier samen met energiezuinigheid, circulariteit en levensloopbestendigheid. Enkele highlights: de houten woning is volledig remontabel gebouwd en aan te passen naar de verschillende levensfasen van de bewoners. Duurzaam wonen is onder andere gegarandeerd door zorgvuldig en beperkt grondstoffengebruik (detail: er is bijvoorbeeld gekozen voor kozijnloze beglazing), ontkoppelde bouw (drager en inbouw volledig gescheiden), lokale productie en prefabricage en een volledig gebruik van duurzame en natuurlijke energiebronnen. Bij dit alles staat de bewoner centraal. Zo zorgt het hout voor een prettige woonbeleving en is de zonneschoorsteen een spil in de energiehuishouding, maar speelt deze ook een sleutelrol bij een aangenaam binnenklimaat.

Het kan en moet anders
Gerrit Hospers, Marcel van den Noort, beiden van Bouw•Novum, Marcel Vreeken van Velux Nederland en Keimpe Van der Wal van Duco Ventilation & Sun Control komen net terug van een bezoek aan het project. Hospers: “Het eerste idee voor de woningen ontstond drie jaar geleden. Het is fantastisch dat ze er nu echt staan en van bewoners te horen hoeveel plezier ze eraan beleven. Onze hoge verwachtingen zijn écht uitgekomen!”
De Bouw•Novum 5.4 woning is ontstaan uit de gedachte dat zowel het bouwproces als het eindresultaat anders kan en moet. Van den Noort: “Het traditionele bouwproces is inefficiënt, gefragmenteerd en biedt weinig ruimte voor integrale innovaties. Daarbij wordt de bewoner bovendien vaak uit het oog verloren. Zo doen we er als sector bijvoorbeeld alles aan om woningen nul-op-de-meter te maken. Daar gaat een behoorlijk deel van het budget van de woning heen, maar het gaat ten koste van ruimte en comfort en andere aspecten van gezond wonen. Zeker binnen sociale woningbouw ligt dit gevaar op de loer, en dit terwijl we de komende jaren veel grondgebonden woningen in een rij moeten gaan vervangen. Dat moest dus anders, we wilden integrale kwaliteit bieden.”

Met kennispartners op zoek naar oplossingen
De uitdaging was om op een beukmaat van 5.40 meter alle maatschappelijke vraagstukken die er spelen integraal op te pakken. Met de bewoner centraal en met een prijs die bij sociale woningbouw past. Hospers: “We zijn simpelweg begonnen door op te schrijven wat er maatschappelijk allemaal speelt en daar passende antwoorden op te vinden. Je gaat dan kijken wat er beschikbaar is in de markt en verschillende kennispartijen bij elkaar brengen om gezamenlijk tot oplossingen te komen. Zo kwam ook Velux in beeld. De zonneschoorsteen voor extra daglicht en natuurlijke ventilatie zat al vroeg in het ontwerp. Dan heb je een lichtstraat nodig die open kan en voor natuurlijke trek kan zorgen. En voor dagen waarop natuurlijk ventileren minder comfortabel is, neemt het zon- en CO2-gestuurde ventilatiesysteem (natuurlijke toevoer en mechanische afvoer) van Duco het over.”

Slimme vraagsturing
“Vraaggestuurde systemen leveren een fikse energiebesparing op ten opzichte van continu draaiende ventilatiesystemen”, verduidelijkt Van der Wal. Door gebruik te maken van natuurlijke luchtstromen kan er nóg meer bespaard worden op energie. De DucoBox Focus met zonesturing vormt het kloppend hart van het systeem. Deze ventilatiebox met interne regelkleppen onderscheidt zich van een traditionele ventilatiebox door regeling op de luchtafvoer per ruimte. Zonaal ventileren leidt tot kleinere ventilatiehoeveelheden en dus minder ‘ventilatieverliezen’. Het verwarmingsgebruik wordt zo tot een minimum herleid. Het resultaat? Een optimaal thermisch comfort in alle leefruimtes. Elektronisch gestuurde toevoerroosters TronicMiniMax voorzien de droge ruimtes van verse buitenlucht.”

BENG-proof met natuurlijke oplossingen
Keimpe Van der Wal legt uit waarom het project hem zo inspireert. “Er worden in deze woningen fantastische stappen gezet op het gebied van energiezuinigheid, maar het wooncomfort en de gezondheid van bewoners staan centraal. Binnenklimaat, comfort en energie zijn echt in balans. De woning voldoet aan de BENG-eisen door met een verantwoorde balans gebruik te maken van integrale technologische oplossingen, zonder de aarde uit te putten. De toepassing van hout, de unieke natuurlijke energiebesparende ventilatie en het benutten van wat de natuur ons te bieden heeft.”

Zomernachtkoeling zorgt voor comfort
De eerdergenoemde zonneschoorsteen speelt een belangrijke rol in het energiezuinige concept. Deze zorgt ervoor dat de woning op een duurzame manier wordt geventileerd, verwarmd, maar ook gekoeld. Natuurlijke koeling wordt door de hoge isolatiegraad van woningen, de verstedelijking en de klimaatverandering steeds belangrijker. Niet voor niets is aan de BENG-eisen de TOjuli-indicator toegevoegd die grenzen stelt aan de temperatuuroverschrijding in nieuwe woningen.
Van den Noort: “De zonneschoorsteen wordt gebruikt voor zomernachtkoeling, in combinatie met DucoGrille Solid roosters (++ M 30Z) voor draai/kiepramen. Na een warme zomerdag kan de hele woning eenvoudig en energiezuinig worden gekoeld door thermische trek.” Hospers vult aan: “Hittestress komt steeds vaker voor, mensen krijgen hun woning gewoon niet meer koel, terwijl ze er wel behoefte aan hebben. Wij bouwen met lichte massa, dat zorgt ervoor dat de warmte niet in het gebouw blijft zitten. In combinatie met de zomernachtventilatie zorgt het ervoor dat je deze woning wel op een energiezuinige manier koel kunt houden.”

Meebewegen met een gezin
In de Bouw•Novum 5.4 woning zullen mensen met plezier wonen. En ook blijven wonen, want door het slimme concept zijn de woningen zeer levensloopbestendig. Van den Noort: “De woning kan meegroeien met de levensfasen van een gezin. Als er behoefte ontstaat aan meer ruimte, kan de basiswoning worden uitgebreid met een opbouw en aanvullende installaties. Het dak, dakbedekking en de lichtstraat van de basiswoning verhuizen mee. Deze opbouw komt van een woning waarbij de bewoners die ruimte juist niet meer nodig hebben omdat kinderen bijvoorbeeld uit huis gaan. Zo voorkom je ook grondstofverspilling.”
Hospers vult aan: “Door de toevoeging van een schuifdeur, een wand en het draaien van de keuken, kunnen we bovendien eenvoudig een slaapkamer en badkamer realiseren op de begane grond. Dat maakt de woningen erg levensloopbestendig. De woningen zijn nu al smart, onder andere omdat je het licht met je stem of telefoon kunt aansturen. Dit vullen we uiteindelijk ook aan met domotica-oplossingen die mensen kunnen helpen om langer in de woning te blijven wonen.”

Duurzaam en betaalbaar
Onze maatschappij vraagt heel nadrukkelijk naar duurzame woningen, alleen is duurzaam ook vaak duurder dan traditionele woningen. Hospers: “Bewoners zijn bereid om extra te betalen voor milieubesparende en energiezuinige woningen, maar het moet wel betaalbaar blijven. Vanzelfsprekend hebben we daar over nagedacht tijdens de ontwikkeling. Seriematige fabrieksproductie, collectief inkopen van woningaantallen, rekenen met restwaarde en lage exploitatiekosten zijn de sleutels om de woningen betaalbaar te maken en te houden. Tel daar de in- en uitbreidbaarheid en levensloopbestendigheid bij op, dan hoeven wij niet uit te leggen dat dit enorm bijdraagt aan de betaalbaarheid.”

Ambitie waargemaakt
De woning kent bijna te veel ingenieuze oplossingen om op te noemen, die elkaar op een slimme manier aanvullen. Van den Noort: “Je hebt het over productontwikkeling, waarbij allemaal deeloplossingen voor de uiteindelijke kwaliteit en het woongenot zorgen. Hospers: “Het was een lange reis. Uiteraard ontwikkelen we dit nog verder door, maar die betaalbare duurzame gezonde woning is geen ambitie meer. Ze staan er gewoon en worden met veel plezier en comfort bewoond.”

Rol van ventilatie onderschat

De Nederlandse overheid stelt 360 miljoen euro beschikbaar om schoolbesturen en gemeenten te helpen bij het aanpassen van de ventilatiesystemen ...
Verder Lezen

Wasco breidt assortiment ventilatie uit met homecare systemen

Per 1 januari 2021 is het ventilatie-assortiment van BUVA verkrijgbaar via Wasco. Tot nu toe had BUVA een rechtstreeks distributiebeleid ...
Verder Lezen

Nieuwe tool berekent invloed ventilatie op besmettingskans via aerosolen

Voor de derde maal heeft het Masterplan Ventilatie een gratis tool ontwikkeld die professionals helpt de ventilatie in gebouwen te ...
Verder Lezen

Compact ventilatietoestel voor appartementen en vervangingsmarkt

De Flair-range van Brink Climate Systems is met de introductie van de Flair 200 verder uitgebreid. Volgens de Nederlandse fabrikant ...
Verder Lezen

Een boom voor iedere LBK

Gepubliceerd op

OC Verhulst is een platina partnership aangegaan met Viridi Air en garandeert daarmee dat voor iedere verkochte luchtbehandelingskast in Nederland een boom zal worden gepland. Het partnership geeft tevens het recht op het gebruik van het Schone Lucht Kwaliteitsbeeldmerk.

OC Verhulst is producent en ontwikkelaar van luchtbehandelingskasten. Met het partnerschap wordt een langdurige samenwerking aangegaan om de lucht in Nederland verder te verbeteren, zowel in de gebouwen als daarbuiten. De afnemers van OC Verhulst zullen per LBK een certificaat ontvangen met daarin een verwijzing naar de betreffende boom die geplant is.

Groene filters
Door het planten van groene filters (zogenaamde groene stroken bestaand uit speciale bomen) in Nederland via Viridi Air, wil OC Verhulst een extra bijdrage leveren aan een betere toekomst voor volgende generaties. Naar verwachting zal komend jaar een extra filtering van 8.800 kg CO2, 600 kg (ultra)fijnstof, 200 kg ozon en 80 kg stikstofdioxide gerealiseerd worden. De daadwerkelijk waarden, zullen gecommuniceerd worden via de website en sociale kanalen van OC Verhulst.

Ketelfabrikant plant 15 bomen voor elke hr-ketel

Nefit Bosch introduceert een CO2-compensatieprogramma voor zijn gasketels. Consumenten die dit najaar een hr-ketel aanschaffen of huren, kunnen de CO2-uitstoot ...
Verder Lezen

Grohe realiseert CO2-neutrale productie

Fabrikant van badkameroplossingen en keukenkranen Grohe heeft een CO2-neutrale productie gerealiseerd. Thomas Fuhr, CEO van Grohe AG. "We mikken nu ...
Verder Lezen

Feenstra wil installateurs op elektrische bakfiets naar klant sturen

In 2018 nam Feenstra voor haar activiteiten in Amsterdam de eerste elektrische bussen in gebruik. Ook werd de ambitie uitgesproken ...
Verder Lezen

Wasco en Aircovent intensiveren samenwerking

Gepubliceerd op

Vanaf eind januari verhuist Aircovent naar een nieuwe locatie in Rotterdam Noord om samengevoegd te worden met de Wasco-vestiging. Daarnaast is Aircovent geïntegreerd in alle 34 Wasco-vestigingen. Hiermee bundelen Wasco en Aircovent nóg meer de krachten om zowel de koeltechnische als de w-installateur optimaal te kunnen bedienen.

Airconditioning maakt al enige tijd een flinke groei door binnen Wasco. In 2017 nam de groothandel het Rotterdamse Aircovent over. Het merk Haier maakt ook al enige jaren onderdeel uit van het Wasco-aanbod en vorig jaar kwam daar een groot assortiment Daikin-units bij. Daarnaast is er het WasCollege, het opleidingsinstituut van Wasco, waarbij onder meer de F-gassen opleiding wordt aangeboden.

Verhuizing Aircovent
Aircovent verhuist eind januari naar het pand waar Wasco Rotterdam Noord al gevestigd is. Voor installateurs is dus het uitgebreide Aircovent- en Wasco-assortiment vanaf 1 februari aan de Corkstraat 29 af te halen. De afhaalvestiging is van maandag tot en met vrijdag vanaf 7.00 uur geopend. Het kantoor van Aircovent verhuist naar de Sheffieldstraat 18, direct naast de Wasco-vestiging.

Ruim assortiment
Met de fysieke verhuizing van Aircovent binnen Rotterdam, in het pand naast én met Wasco, wordt de integratie volledig bekrachtigd. Naast de nieuwe kantoorruimte aan de Sheffieldstraat is er een zeer ruim magazijn beschikbaar aan de Corkstraat en is er volop voorraad voor zowel de W- als koeltechnische installateur aanwezig.

Logistiek
De magazijnvoorraad van Aircovent was al sinds de zomer van 2020 ondergebracht in de distributiecentra van Wasco in Apeldoorn en Twello. Klanten van Aircovent en Wasco krijgen hier vandaan hun bestelde materiaal binnen 24 uur geleverd. Inmiddels is ook een koeltechnisch assortiment op alle 34 Wasco vestigingen te verkrijgen.

Wasco breidt assortiment ventilatie uit met homecare systemen

Per 1 januari 2021 is het ventilatie-assortiment van BUVA verkrijgbaar via Wasco. Tot nu toe had BUVA een rechtstreeks distributiebeleid ...
Verder Lezen

 Groothandel Wasco klaar met uitbreiding distributiecentrum

Vier jaar na de opening van Wasco’s nieuwe distributiecentrum in Apeldoorn, is nu ook de uitbreiding hiervan gereed. In juni ...
Verder Lezen

Wasco en Daikin gaan samenwerking aan

Wasco en Daikin zijn een samenwerking aangegaan. Naast het pakket van warmtepompen, levert Wasco nu ook het complete split- en ...
Verder Lezen

Nederlandse toeleveranciers hebben vooralsnog voldoende installatieproducten in huis

Een aantal fabrikanten zou vanwege de coronacrisis de komende tijd minder installatieproducten en -materiaal kunnen leveren. Vooral vanuit Italië zouden ...
Verder Lezen

Remeha verstevigt positie in duurzame markt

Gepubliceerd op

Remeha heeft het personeel en een deel van de werkzaamheden van Entras overgenomen. Entras initieert, begeleidt en realiseert verduurzamingstrajecten in de vastgoedsector. In die rol was het bedrijf partner van Remeha binnen het verduurzaminginitiatief Klimaat@home.
De samenvoeging met Entras zorgt voor een intensievere klantondersteuning aan de opdrachtgevers die voor het verduurzamingsconcept Klimaat@home kiezen, laat Remeha weten. Binnen dat concept focussen de partijen zich vooral op het aanbieden en integreren van klimaatsystemen die voor verduurzaming van woningen en utiliteitsgebouwen zorgen.

Samenvoeging sterktes
Entras-eigenaar Jos Bakker vervult na de samenvoeging de functie van commercieel directeur binnen het samenwerkingslabel Klimaat@home. Arthur van Schayk, algemeen directeur van Remeha, blijft actief als algemeen directeur van Klimaat@home. “We zochten naar kansen om onze positie te verstevigen in de markt”, vertelt Van Schayk. “Vanwege de strategische positie van Entras en de kennis die zij hebben over verduurzaming kozen we voor een overname van deze specifieke activiteiten.” Bakker vult aan: “Zelf liepen we tegen ons plafond aan. Met de overdracht naar Remeha hebben wij weer alle mogelijkheden om onze strategische positie uit te bouwen en duurzame groei te realiseren.”

Klimaat@home
Klimaat@home is een samenwerkingslabel voor de nieuwbouw- en renovatiemarkt waarbij de participanten complete, duurzame installatieconcepten adviseren, ontwerpen, realiseren, financieren en beheren. Behalve Remeha (klimaatinstallaties) en Entras (projectontwikkeling en financiering) zijn ook Brink (ventilatie) en Geotherm (zonnepanelen) actief binnen dit verduurzamingsconcept. De doelstelling van Klimaat@home is om via de gerealiseerde klimaatsystemen een actieve bijdrage te leveren aan de beste duurzame m2-prijs van gebouwen met maximale duurzame comfort voor de bewoners.

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof ...
Verder Lezen

Techneco wordt Remeha

Techneco wordt op 1 januari 2021 officieel Remeha. De verwarmingsfabrikant uit Apeldoorn acquireerde bijna twee jaar geleden het bedrijf dat ...
Verder Lezen

Hybride warmtepomp Elga Ace zet nieuwe norm neer

De nieuwe Elga Ace van Remeha is de hybride warmtepomp met de beste prijs/prestatieverhouding in de markt. De zeer compacte ...
Verder Lezen

Publieksprijs VSK voor waterstofketel Remeha

De winnaars van de VSK Awards zijn bekend. De juryprijzen gaan naar de luchtdichtheidstester ATT van Acin Instrumenten, Tigris K5/M5 ...
Verder Lezen

Prefab huis met PVT-panelen als bron voor een warmtepomp

Gepubliceerd op

In het Tilburgse natuurgebied Drijflanen staat een duurzaam prefab huis met PVT-panelen als bron voor een warmtepomp. Het is genomineerd als duurzaamste huis van Nederland. De woning is volledig zelfvoorzienend.

De boshut is een duurzame energiecentrale met een combinatie van gewone PV-zonnepanelen en thermische PVT-panelen op het dak. De PVT-panelen zijn aan de bovenkant een gewoon zonnepaneel die zonlicht omzetten in elektriciteit. De achterkant is een thermische wisselaar. Ze zijn de stille bron voor de water/water-warmtepomp. Samen zorgen ze voor zowel verwarming als warm water.

Harmonieus
Het duurzame huis is van architect Joris Verhoeven. Hij ontwierp zijn compacte, geprefabriceerde houten boshut op zo’n manier dat de woning harmonieus opgaat in de omgeving. De ruwe zwarte gevels vallen nauwelijks op naast de omringende boomstammen en de strategisch geplaatste ramen bieden het hele jaar door uitzichten op het steeds veranderende landschap.

Duurzaam geprefabriceerd
De zwarte houten woning van Joris is duurzaam geprefabriceerd uit houten wanden, gevuld met vlasisolatie. De binnenkant is gemaakt van berkenmultiplex. Het ontwerp, waarbij de ruwbouw ook de afwerking is, levert grote voordelen als het gaat om bouwduur en bouwkosten. Na het storten van de funderingsvloer werd het huis in slechts drie dagen geplaatst.

Gratis webinar over warmtepomp én PVT

Bij woningbouw en het gasloos renoveren van bestaande gebouwen is een warmpomp al snel de eerste keuze. Het komt echter ...
Verder Lezen

Unica installeert regeneratiedak met PVT solar in combinatie met WKO

In Woudenberg realiseert Unica Energy Solutions in opdracht van energie-exploitant Eteck een regeneratiedak met PVT-panelen van Triple Solar. Hiermee wordt ...
Verder Lezen

PVT warmtepomppaneel wint innovatieprijs

Het PVT warmtepomppaneel van Triple Solar heeft de Innovative Energy Solution Award 2018 gewonnen. Dit paneel wekt niet alleen stroom ...
Verder Lezen

PVT warmtepomppaneel genomineerd voor beursprijs

Tijdens de vakbeurs Energie 2018 toont NIBE het PVT warmtepomppaneel van Triple Solar. Dit paneel is toepasbaar als energiebron voor ...
Verder Lezen

Appendage om snel ketel bij te vullen beschermt tegen overdruk

Gepubliceerd op

Flamco introduceert een inlaat-vulcombinatie die het warmtapwatertoestel tijdens de verwarmingscyclus tegen overdruk beschermt. Tegelijkertijd is het een hulpmiddel om een cv-installatie in een handomdraai bij te vullen en op druk te brengen. Een kwestie van de afsluiter van de cv-installatie openen en weer dichtdraaien zodra de installatie op druk is.

Het huis van de Prescor IC Fill heeft een verstelbare hart-op-hartafstand. Hierdoor kan de inlaat-vulcombinatie, zonder dat een adapter nodig is, toegepast worden bij alle toestellen voor warmtapwaterbereiding- en -opslag met een hartafstand van 65,0 tot 71,6 mm tussen de koudwaterleiding en de cv-retourleiding.

Verminderde warmte-overdracht
Het telescopisch deel van het huis is niet van messing, maar van RVS. Dit materiaal heeft een lage warmtegeleidingscoëfficiënt en geleidt tot acht keer minder goed warmte dan messing. Daarmee ontstaat een verminderde warmteoverdracht tussen de cv en koudwaterleiding. Mede hierdoor is de inlaat-vulcombinatie gecertificeerd volgens het KIWA-kwaliteitskeurmerk. De combinatie is geschikt voor toepassing in alle drink- en warmtapwaterinstallaties, waar volgens Waterwerkblad 4.4 B een inlaatcombinatie (afsluiter, EA keerklep en ontlastklep) geplaatst moet worden. De Prescor IC Fill heeft een maximale temperatuur van 95°C en een maximale toegestane werkdruk van 10 bar (8 bar ingesteld).

Duurzaam rookgasafvoersystemen aanleggen

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Flensovergangen voor installaties industrie en drinkwater

Viega heeft het programma bronzen Sanpress XL-flensovergangen uitgebreid met een 2½ inch-uitvoering. Met de nieuwe flensovergang wordt een demonteerbare oplossing ...
Verder Lezen

Nieuwe technisch adviseur bij Herz Nederland

Frank Laumen is in dienst getreden als technisch adviseur bij Herz Nederland voor de regio Zuid-Nederland. Hij is al 25 ...
Verder Lezen

Airco met nanoe™ X remt coronavirus ook in grote ruimten af

Gepubliceerd op

Het remmende effect op het nieuwe coronavirus door een airconditioning met nanoe™ X is gecertificeerd, meldt Panasonic. Onderzoeksorganisatie Texcell bevestigt een 91,4% remmend effect op het coronavirus in een ruimte van 6,7 m3 gedurende 8 uur. nanoe™ X is een technologie die onzichtbaar vocht in de lucht verzamelt en er een hoge spanning op toepast om 'hydroxylradicalen in water' te produceren. Hydroxylradicalen remmen de groei van verontreinigende stoffen, zoals bepaalde bacteriën en virussen.

In september 2020, en in samenwerking met Texcell, bevestigde Panasonic al het remmende effect van de nanoe™ X-technologie met de voordelen van hydroxylradicalen op het nieuwe coronavirus in een kleine testruimte van 45 l met behulp van een nanoe™ X-generator. Voor verder onderzoek ging Panasonic is getest met een airconditioning met nanoe™ X in een grotere testruimte. Deze tests werden uitgevoerd in een gesloten laboratoriumomgeving en waren niet bedoeld om de doeltreffendheid ervan in ongecontroleerde woonruimtes te beoordelen.

Langdurig onderzoek
Panasonic heeft de afgelopen 20 jaar sinds 1997 onderzoek gedaan naar nanoe™-technologie en heeft de effectiviteit ervan op verschillende gebieden geverifieerd, waaronder het remmen van pathogene micro-organismen (bacteriën, schimmels en virussen) en allergenen, en het afbreken van PM 2.5-componenten die nadelige effecten hebben op het menselijk lichaam. Panasonic zal het potentieel van nanoe™ X-technologie blijven nastreven om mogelijke risico's in verband met luchtvervuiling aan te pakken, zoals nieuwe pathogene micro-organismen, om een gezonde omgeving te creëren voor mensen over de hele wereld.

Texcell is een wereldwijde contractonderzoeksorganisatie, gespecialiseerd in virale tests, virale klaring, immunoprofilering en R&D- of GMP-celbanken voor R&D-, GClP-, GLP- en GMP-projecten. De organisatie heeft meer dan 30 jaar ervaring en wortels binnen het Pasteur Instituut in Parijs.

Rol van ventilatie onderschat

De Nederlandse overheid stelt 360 miljoen euro beschikbaar om schoolbesturen en gemeenten te helpen bij het aanpassen van de ventilatiesystemen ...
Verder Lezen

Koeling neemt vlucht door coronavaccins en trekt zij-instromers aan

De grootschalige vaccinatieprogramma’s die momenteel wereldwijd opgezet worden, hebben grote gevolgen voor de koeltechnische branche. Henk Komin, verantwoordelijk voor strategie ...
Verder Lezen

Technologie in airco’s en luchtreiniger inactiveert Covid-19

Een technologie uit 2004 kan 99.9% van het Covid-19 virus inactiveren, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Daikin bevestigt de werking ...
Verder Lezen

Nieuwe tool berekent invloed ventilatie op besmettingskans via aerosolen

Voor de derde maal heeft het Masterplan Ventilatie een gratis tool ontwikkeld die professionals helpt de ventilatie in gebouwen te ...
Verder Lezen

Veilig en gezond een duurzame toekomst in

Gepubliceerd op

Een jong bedrijf met een duurzame ambitie. WARP Systems in Nieuwkoop heeft groen bloed. Door de dunste watergedragen vloer-, wand en plafondverwarming en -koeling te ontwikkelen voorziet het bedrijf in een behoefte en speelt het in op de toekomst. Michael Soederhuizen, verantwoordelijk voor de afdelingen Legal en Finance en medeoprichter van het bedrijf, ziet dagelijks nieuwe kansen. Maar hierbij is v26360ken wel een voorwaarde.

Midden in coronatijd nadenken over verduurzaming en de groei van je bedrijf. Het is absoluut mogelijk. Soederhuizen: “We zien gewoon de vraag stijgen en met een enthousiast team weten we in deze bijzondere tijd onze doelstellingen te realiseren. We hebben vanaf het begin ingezet op de ontwikkeling van een eenvoudig systeem dat door zowel de doe-het-zelver als door de professional kan worden geïnstalleerd. We vormen de verbinding, de ADSL zoals wij dat noemen, naar hen. Want onze kernwoorden zijn Actief, Dun, Snel en Licht.”

Snel en dynamisch
Wat betekent WARP eigenlijk? Soederhuizen: “De WARP-technologie is een fictieve technologie uit de televisieserie Star Trek om ruimteschepen met een snelheid groter dan de lichtsnelheid te laten voortbewegen. Het inspireerde ons voor de naam van ons bedrijf. We zijn een jong bedrijf dat mee wil gaan in de uitdagingen die er liggen. Denk aan de renovatiegolf in de woningbouw. Misschien wil men eindelijk verlost zijn van de radiatoren. Of wil men een lagere energierekening of zich voorbereiden op het gasloos wonen. Op termijn wil men de overstap maken naar bijvoorbeeld een warmtepomp of laagtemperatuur-verwarming. Het zijn allemaal mogelijkheden. En wij willen hier flexibel op inspelen. Door te innoveren, produceren, verkopen én te installeren.”

Arboadviseur als partner
Bij de groei van het bedrijf komen ook andere vraagstukken kijken. Soederhuizen: “We moeten kunnen instaan voor het veilig en gezond werken in ons bedrijf. En dat doen we nauwgezet en met alle zorgvuldigheid. Maar soms is het ook goed een expert in te schakelen. En dat hebben we gedaan. Via ArboTechniek konden we een beroep doen op een arboadviseur die ons kosteloos kon helpen. Barry Sikkens was deze persoon voor ons. Een waardevolle partner!” Arboadviseurs zijn beschikbaar in elke regio en kunnen bedrijven helpen met allerlei praktische vragen over bijvoorbeeld werksituaties, het toepassen van de Arbocatalogus en stimuleren van veilig en gezond gedrag.

Duidelijkheid
Soederhuizen had voornamelijk vragen over de RI&E. “Ik wist absoluut dat we hiermee moesten werken, maar verdwaalde een beetje in het instrument. En opeens werd me ook duidelijk wat je eigenlijk allemaal moet weten. Dat klinkt misschien raar, maar als je echt iedereen in staat wil stellen om gezond en veilig te werken, moet je weten waar je het over hebt. Laat ik een voorbeeld nemen. We leggen onder andere plafondverwarmingen en koelingssystemen aan en we namen hiervoor natuurlijk veel voorzorgmaatregelen. Maar met de inzet van de RI&E heb je kaders, lees je wat je echt moet weten en wat de stappen dan zijn. Het was heel waardevol om daar met de arboadviseur doorheen te lopen!”

Door regels kijken
Een ander punt betrof het onderwerp gevaarlijke stoffen. “Met de RI&E ga je eens kijken welke gevaarlijke stoffen je in huis hebt. En eerlijk gezegd: dat waren er meer dan ik aanvankelijk dacht. En natuurlijk was alles veilig, maar de constatering is goed.” Een ander belangrijke meerwaarde van de arboadviseur is de informatie die je van hem of haar kunt ontvangen. “Er zijn zoveel regels. Maar wat is belangrijk? Hoe kan ik het vertalen naar ons bedrijf? Naar onze mensen? Met Barry kon ik deze vertaalslag maken. Door onze gesprekken, door de hulpsites en andere tools die hij mij gaf. Het werd echt meer van ons. En dat is fijn.”

Corona
Met de uitbraak van corona kreeg het thema veilig en gezond werken een andere dimensie. “Barry belde me op in de eerste golf. We spraken samen wat grote lijnen door en daar zijn we direct mee aan de slag gegaan. WARP stelde onmiddelijk mondkapjes ter beschikking, ook voor de bezoekers van de showroom. En natuurlijk werden hygiënemaatregelen getroffen in het kantoor. De installateurs zitten zo min mogelijk in de bus bij elkaar. “En we hebben altijd veel contact met de klant. We bellen vooraf of we langs kunnen komen en of niemand ziek is.”

Voorwaarde voor succes
De meerwaarde van de arboadviseur is helder. “Hij is niet zomaar een partner, maar een kennispartner! En hij brengt een paar handen die je ook werk uit handen nemen. Barry kent de wegen, weet wat er nodig is en heeft kennis van zaken. Ik heb dat zeer gewaardeerd. Praktisch en pragmatisch. Inlevend in het bedrijf en waar wij mee bezig zijn.” En, voegt hij ernstig toe: “Als je succes wilt hebben als bedrijf, dan hoort daar veilig en gezond werken bij.”

Ambitie
Soederhuizen wil corona ook in een breder kader plaatsen. “Corona had impact op veilig en gezond werken. Maar het heeft ook laten zien dat veranderingen snel mogelijk zijn. Binnen een paar maanden konden we onze manier van werken veranderen. Maar ook onze manier van leven. Laat dat een les zijn voor de aanpak van klimaatveranderingen en de energietransitie. We hebben de wendbaarheid om te veranderen, en kunnen dat snel. Laten we dat dan óók doen als het gaat om onze energie! WARP wil hieraan bijdragen met innovatieve, energiezuinige laagtemperatuur verwarming- en koelingssystemen. Want dat is waarom we ooit zijn begonnen. Het anders doen om de wereld samen beter te maken.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek bundelen krachten

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek hebben recent de stichting Netwerk Koude- en Klimaattechniek opgericht. De stichting gaat toezien op veiligheid ...
Verder Lezen

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Corona helpdesk voor veilig werken in techniek geopend

Techniek Nederland en ArboTechniek hebben de Corona Helpdesk Veilig Werken in het leven geroepen. Een team van experts staat klaar ...
Verder Lezen

Veilig werken

We werken veilig of we spreken elkaar erop aan. Het lijkt logisch maar is dat niet altijd. Er zijn altijd ...
Verder Lezen

Smitsair frist uitstraling op

Gepubliceerd op

Smitsair heeft zijn uitstraling opgefrist. Logo, pay-off en website zijn vernieuwd, en er wordt een nieuwe advertentie- en social mediacampagne ingezet. Het bedrijf begon in 1917 als een smederij waar gloeiend ijzer in elke vorm werd gehamerd. Verschillende generaties namen de smeedhamer over en hebben het familiebedrijf gesmeed tot wat het nu is.

Rolf Langeweg van Smitsair Jetsystemen: “Onze nieuwe pay-off ‘traditie in luchtinnovatie’ zegt precies waar we voor staan en waarin we ons onderscheiden. Het aambeeld is dan wel verruild voor computergestuurde lasercutters, maar het vakmanschap, oog voor detail en de drang om continu te innoveren is gebleven.”

Etienne Beerling van Smitsair Luchttechniek vult aan: “De kennis en kunde die we in al die jaren hebben opgebouwd vormt de solide fundering voor het eigentijdse bedrijf dat we nu zijn. Vandaag de dag ontwerpen en fabriceren we producten voor ventilatie- en klimaattechniek. Vaak op maat gemaakt om te voldoen aan klantspecifieke luchtverdeelsystemen. Dit doen we in onze eigen fabriek in Uithoorn.”

Installatiebedrijven positief over omzet

Gepubliceerd op

Ondernemers in de bouwketen zijn positiever over de omzetontwikkeling dan aan het begin van de coronacrisis. Nog maar één op de honderd bedrijven verwacht dat de omzet de komende drie maanden zal dalen. Aan het begin van de coronacrisis hield nog bijna 40% rekening met een omzetdaling. Vooral installatiebedrijven zijn optimistisch, maar ook architecten, bouwbedrijven en ingenieurs zijn beduidend minder negatief dan een half jaar geleden. Op de langere termijn blijven ondernemers onzeker over de omzetontwikkeling, onder meer door het uitblijven van een oplossing voor het stikstofprobleem.

Dit blijkt uit de Monitor Bouwketen najaar 2020 die het Economisch Instituut voor de Bouw heeft uitgevoerd in opdracht van de BNA, Koninklijke Bouwend Nederland, Koninklijke NLingenieurs en Techniek Nederland.

Toename van het personeelsbestand
Ondernemers in de hele keten van de bouw zijn nu optimistischer over de ontwikkeling van de werkgelegenheid dan aan het begin van de coronacrisis. Installateurs en ingenieursbureaus verwachten gemiddeld een toename van het personeelsbestand. Bij architecten en bouwbedrijven is het sentiment nog licht negatief. De verbetering van het sentiment is mede te danken aan het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ waardoor de meeste werkzaamheden in de bouwketen konden doorgaan.

Omzetstijging
Installatiebedrijven laten ten opzichte van de voorjaarsmeting zeer positieve cijfers zien. De werkvoorraad is met ongeveer 3 maanden gestegen naar 10,5 maanden werk. Per saldo verwacht ongeveer 10% van de installatiebedrijven een omzetstijging. Bijna driekwart van de installateurs verwacht een toename van het personeelsbestand in de komende maanden. Ongeveer één op de zeven bedrijven verwacht een afname van de werkgelegenheid.

Over de Monitor Bouwketen
De Monitor Bouwketen is een gezamenlijk initiatief van de brancheverenigingen in de bouwketen: de BNA, Koninklijke Bouwend Nederland, Koninklijke NLingenieurs en Techniek Nederland. De bouwketen beslaat circa 5% van het bruto binnenlands product (bbp) en is goed voor 450.000 arbeidsjaren aan werk in Nederland. De Monitor Bouwketen is gebaseerd op de gegevens van ongeveer 1.500 bedrijven en verschijnt twee keer per jaar. Op de websites van de betrokken brancheverenigingen is het volledige rapport te downloaden.

Bedrijven die gebouwen verduurzamen herstellen goed van coronacrisis

Ondernemers die huizen verduurzamen, hebben zich in november goed hersteld van de coronacrisis. Zo is de omzet van twee op ...
Verder Lezen

Groot deel installatiebedrijven verwacht omzetdaling in 2021

Techniek Nederland heeft gepeild hoe de sector er voor staat. De uitkomsten van het onderzoek zijn zorgwekkend. In 18% van ...
Verder Lezen

Terpstra: “Uitgeklede NOW komt op verkeerde moment”

De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) krijgt per 1 oktober een vervolg. Het kabinet verlengt de regeling met drie ...
Verder Lezen

Installatiebedrijven in Europa verwachten ruim een derde minder omzet dan begroot

Loodgieters- en installatiebedrijven in heel Europa maken zich zorgen over hun omzet en voorzien sombere tijden. Onderzoek van USP marketing ...
Verder Lezen

“Waterstof zal Nederland veroveren”

Gepubliceerd op

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga (foto) van het bedrijf Feenstra is ervan overtuigd dat waterstof ook Nederland zal veroveren. Maar het is een weg die we nog met elkaar moeten verkennen. In Uithoorn werd onlangs een proef gestart met het inzetten van waterstof in bestaande (sloop)woningen. Woningen die eerder op aardgas werden verwarmd. Met positief resultaat. Een nieuwe toekomst voor de installateur?

“Er is gewoon niet één oplossing voor de energietransitie”, vertelt Jan Wijbenga. “Dat is echt een illusie. We moeten met elkaar alle mogelijke opties verkennen en inzetten. We moeten experimenteren en vooruit kijken. En vergis je niet: het gaat sneller dan je denkt! Bij Feenstra willen we vooraan lopen, meedenken en mee ontwikkelen. Maar we zorgen er wel voor dat we bij bewoners thuis oplossingen plaatsen, die bewezen zijn. We experimenteren graag met alle oplossingen die er zijn voor verduurzaming! Maar… in huizen waar mensen wonen moet het product dat we neerzetten gegarandeerd werken.”

Waterstof-project
Woningcorporatie Eigen Haard en netwerkbedrijf Stedin startten een waterstof-project en wilden in Uithoorn onderzoeken hoe waterstof in het bestaande aardgasnet in bestaande woningen kan worden toegepast. Er werd aan een aantal partijen gevraagd mee te doen. Feenstra wilde graag de al eerder opgedane kennis inzetten bij dit project en daarmee ook vergroten. Wijbenga: “Het ging om een aantal sloopwoningen; de perfecte plaats om dit met elkaar te verkennen. Door elke keer zo samen te werken, kunnen we kennis stapelen. Niet alleen binnen het bedrijf, maar ook in de keten.” Bij de overstap van aardgas naar waterstof werden de bestaande gasleidingen en verbindingen onderzocht, zowel in de straat als in de woningen. “Het verwarmen van de woningen gebeurde met speciale waterstof cv-ketels. Die worden inmiddels al door verschillende partijen ontwikkeld (o.a. Remeha en Nefit-Bosch) en juist met projecten als deze verder verbeterd. Waterstof vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden van onze monteurs. En ook daarvoor gebruiken we de ervaringen in Uithoorn. Hoe kunnen we opleidingen en opleiders voeden op weg naar een toekomst met meer waterstof?”

Innoveren
Wijbenga: “Natuurlijk moeten we kiezen voor de ‘groene’ waterstof; anders is het dweilen met de kraan open. Het is overigens goed te weten dat er bij de verbranding van waterstof geen CO2-uitstoot is. Geen mogelijkheid tot koolmonoxidevergiftiging dus.” De pilot in Uithoorn maar ook andere projecten in Nederland bewijzen dat het mogelijk is. Wijbenga: “Het zijn de eerste stappen. Maar we moeten blijven innoveren. Innoveren en experimenteren helpt ons om ervoor te zorgen dat wij gereed zijn voor de periode na 2030. Er wordt natuurlijk al veel ondernomen; want anders hadden we ook in Uithoorn geen stappen kunnen zetten. Maar er is meer nodig. Uit het project in Uithoorn komen vragen die we met elkaar moeten beantwoorden. Denk dan bijvoorbeeld aan wet- en regelgeving en de ontwikkeling van veiligheidsprotocollen en de opleidingen.”

Leeds
Is het dan een kwestie van de lange adem? Van de verre toekomst? Integendeel volgens Wijbenga. “Ik merk de interesse en het geloof in de energietransitie. Ik zie opleidingscentra schakelen op die nieuwe toekomst. En in Nederland zien we in de mobiliteit al mooie ontwikkelingen. “We zien steeds meer auto’s op waterstof rijden. Geweldig toch? Maar het is grootser… Dat heeft de stad Leeds in Engeland wel bewezen. Onder de noemer ‘project H21’ moeten hier via het oude aardgasnetwerk miljoenen huishoudens en bedrijven worden voorzien van schoon waterstof. In 2028 willen de initiatiefnemers in het noorden van Engeland van start gaan, om in 2050 te eindigen in Londen. De grootste energietransitie van het Verenigd Koninkrijk. Een project dat al vanaf 2017 loopt.”

Leren
Waterstof vergt andere kennis en skills. Maar het begin is al gemaakt. “Bij de Hanze Hoge School wordt kennis ontwikkeld en gedeeld met de vakmensen van de toekomst. Een docent benaderde me met een waterstof-katern. Mijn Feenstra collega’s van onze regionale opleidingscentra en ik hebben graag meegelezen. Het is een gespreksonderwerp onder monteurs merk ik; zij willen leren.” Wat zijn de aandachtsgebieden? Het gaat om kennis over waterstof , de andere manier van installeren en het ontwikkelen van en werken met nieuwe protocollen. “We hoeven niet op punt nul te beginnen. Dat is het mooie. We kunnen vanuit praktijk en theorie stappen zetten.” Wijbenga is enthousiast en dat zal hij blijven: “We gaan nieuwe wegen in en die ontdekkingstocht geeft spanning, kansen en prachtige vergezichten. Mooi toch! Ik werk er graag aan mee.”

Dit is een verkorte versie van een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ januari. Deze editie zal 26 januari 2021 verschijnen, De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

ISSO komt met vernieuwde publicatie voor leidingisolatie

Gepubliceerd op

ISSO-publicatie 64 ‘Kwaliteitseisen isoleren voor de utiliteitsbouw' is herzien. De publicatie is een referentie voor materiaalkeuze en montage van leidingisolatie en geeft onder andere de minimum eisen om ongewenst warmteverlies te voorkomen. De uitgave bevat daarnaast een checklist met de voorwaarden voor goede isolatie. Met deze herziening sluit ISSO-publicatie 64 aan op de Wet Kwaliteitsborging Bouwen. Deze normstellende isolatierichtlijn in de vernieuwde ISSO-publicatie 64 helpt de kwaliteit van isolatie verbeteren en energieverlies en uitwendige corrosie voorkomen.

Door de invoering van de BENG- en Breeam-eisen en de doelstelling energieneutraal te bouwen, moeten gebouwen zeer energiezuinig worden ontworpen. Goed isoleren is onder andere daarom enorm belangrijk. Maar om de kwaliteit van isolatie te optimaliseren, moet het werk van installatie- en isolatiebedrijven beter op elkaar aansluiten. “Alleen als de gemeenschappelijke functie bij beide partijen goed tussen de oren zit, krijg je de uiteindelijke uitvoeringskwaliteit naar een gewenst hoger niveau”, vertelt projectcoördinator Jos de Leeuw van ISSO. “Voor het beste eindresultaat moeten mensen bovendien elkaars werk kunnen beoordelen. ISSO-publicatie 64 toont hoe dat is uit te voeren. De herziene versie bevat een checklist die alle betrokken partijen kan helpen richting beter isoleren.”

Praktijkgerichte tips
De publicatie geeft onder andere voor distributieleidingen van warm- en koud water-installaties en voor ventilatiesystemen de gangbare isolatie- en hulpmaterialen weer. ISSO-publicatie 64 beperkt zich tot vrij hangende leidingen en kanalen in gebouwen. Ook de buitengelegen leidingen en kanalen van en naar de luchtbehandelingskast, koeltoren of de warmtepomp of koelmachine worden besproken.

Technisch beroepsonderwijs
ISSO-publicatie 64 is geschikt voor opdrachtgevers, ontwerpers, adviseurs in utiliteitsbouw, installateurs, isoleerders en opleiders in het technisch beroepsonderwijs. De nieuwe uitgave behandelt de isolatieklassen uit de Europese norm NEN-EN 12828. Wij techniek, Stichting PIT, Nederlandse Vereniging van Ondernemers in het Thermisch Isolatiebedrijf en Stichting OOI (Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de isolatiebranche) hebben financieel bijgedragen.

De vernieuwde ISSO-publicatie 64 is te vinden in ISSO Open

 

Bespaar energie, tijd en moeite met Walraven Isolatiebeugels

Wist je dat goede isolatie van HVAC-installaties economische voordelen biedt en de efficiëntie van gebouwen verhoogt? Het Walraven-portfolio omvat niet ...
Verder Lezen

Zelfklevende akoestische isolatie voor installaties

Armacell lanceert nieuwe soorten akoestische isolatie met geluidsisolerende eigenschappen over een breed frequentiebereik. Ze zijn flexibel, buigbaar, aan te brengen ...
Verder Lezen

Een dik pak isolatie

Als ik op een winterse dag naar buiten ga, neem ik vrijwel nooit een stapel boterhammen met pindakaas mee. Wel ...
Verder Lezen

Nieuw platform veilig en gezond werken in installatie- en isolatiebranche

Er is een nieuw platform gelanceerd voor veilig en gezond werken in de technische installatie- en isolatiebranche. Op de website ...
Verder Lezen

Installaties in circulaire (ver)nieuwbouw

Gepubliceerd op

Is het wel mogelijk om circulaire installaties te ontwerpen? Met die vraag in het achterhoofd wordt nu geëxperimenteerd in een aantal proefprojecten. Johan Riezebos, directeur bij Ter Steege Advies & Innovatie vertelt over de ervaringen in het Enschedese Stroïnkslanden.

“Het is best een uitdaging om al van tevoren te bedenken hoe je afval voorkomt en wat er met de toegepaste producten moet gebeuren aan het einde van hun levensduur. Toch zien we gelukkig steeds meer zien we pilotprojecten ontstaan, waarin wordt geprobeerd om zo circulair mogelijk te bouwen.

Project Enschede
“Eén van die projecten is gerealiseerd in Enschede in de wijk Stroïnkslanden. Het ging om 7 woningen voor woningstichting De Woonplaats. Er stonden 7 eenlaagse woningen die klaar waren voor de sloophamer. Op de bestaande fundering zijn 7 nieuwe woningen opgetrokken met een HSB casco in twee lagen. We zijn in april van start gegaan, deze maand betrekken de eerste bewoners hun nieuwe woning.”

Installateur
“De Woonplaats had het project ingebracht in een masterclass Circulair Bouwen die door Pioneering (innovatief bouwnetwerk in oost-Nederland) was georganiseerd. Een aantal van de deelnemende partijen hebben samen de handschoen opgepakt en zijn gaan ontwerpen en ontdekken. Helaas was er bij de masterclass geen installatiebedrijf aanwezig. Maar via goede contacten werd Loohuis Energie- en Installatieadvies bereid gevonden om mee te denken.”

Casco
“Uitgangspunt van het ontwerp was om zoveel mogelijk van het bestaande woonblok te hergebruiken. De deelnemers wilden het bestaande casco dus liever niet slopen, maar laten staan en opnieuw gebruiken. Dan zou de door de opdrachtgever gewenste uitbreiding van het gebruiksoppervlak gerealiseerd kunnen worden in een optopping. Helaas bleek dat onmogelijk. Door onvoldoende gegevens over de ondergrond kon de constructeur geen groen licht geven voor een optopping van het bestaande casco.”

Losmaakbaar monteren
“Bovendien moesten er te veel materialen worden toegevoegd om te voldoen aan de huidige geluids- en brandwerendheidseisen (Bouwbesluit 2012). De begane grondvloer is wel intact gebleven. Deze heeft nu een extra isolatielaag, die bestaat uit dakisolatieplaten van de vorige woningen. De opbouw van de woningen bestaat uit HSB-elementen die losmaakbaar zijn gemonteerd. Om de elementen ook echt losmaakbaar te houden, zijn de elektraleidingen niet in de cascowanden geplaatst, maar in de scheidingswanden. Zo zijn de HSB-elementen ook later gewoon weer te gebruiken in een ander project.”

Houtwerk
“De houten kozijnen waren eigenlijk bestemd voor een ander project, maar bleken de verkeerde maatvoering te hebben. Ze stonden bij de timmerfabriek in de opslagruimte, waar wij ze konden ophalen. Bij de maatvoering van de wanden is rekening gehouden met de afmetingen van die kozijnen. Ook de gevelbekleding is bijzonder. Er was onvoldoende kwalitatief goed circulair hout beschikbaar om toe te passen, dus is gekozen voor Trespa-platen die van de sloop waren teruggekomen. De architect bedacht een patroon dat gemaakt kon worden van de bestaande platen met zo weinig mogelijk zaagverlies.”

Speciaal glas
“Ook vermeldenswaard is een idee dat de schilder inbracht. Hij stelde voor om vacuümglas te gebruiken. Dat is dubbelglas met een hele dunne vacuümgetrokken spouw. Qua isolatiewaarde scoort het hetzelfde als HR+++ beglazing.”

Installatietechniek
“Over de installaties die zijn toegepast is ook goed nagedacht. Er is gekozen voor warmtepompen van Ecoforest. Het gaat om thermodynamische warmtepompen met een modulaire opbouw en een modulerend vermogen van 1-9 kW. De modulaire opbouw met componenten van a-kwaliteit draagt bij aan de verlenging van de levensduur, omdat de componenten ook over tien jaar één op één uitwisselbaar zijn. Daarnaast gebruikt de warmtepomp slechts een beperkte hoeveelheid koudemiddel.”

Budgettering
“Verder denken ze bij Ecoforest ook goed na over de verpakking. De producten worden geleverd in een houten verpakking op een pallet, dus zonder het bekende piepschuim. Als je denkt aan duurzaamheid en circulariteit moeten dat soort aspecten zeker niet vergeten worden. Vanwege budgettaire overwegingen zijn bij een aantal woningen overigens andere lucht-water warmtepompen van NIBE toegepast.”

Afgiftesysteem
“Convectoren nemen de afgifte van warmte voor hun rekening. Ook dat is een bewuste keuze geweest, omdat ze eenvoudig zijn de demonteren. Vanwege dezelfde reden zijn alle cv-leidingen als opbouw uitgevoerd.”

Ventilatie
“De ventilatieleidingen zijn goed bereikbaar en niet ‘ingestort’ in de constructie. Ze maken onderdeel uit van een gebalanceerd ventilatiesysteem. Op dit moment zijn al verschillende fabrikanten aan het onderzoeken, hoe ze hun systemen meer circulair kunnen maken. Denk bijvoorbeeld aan gerefurbishde ventilatieboxen. Deze zijn op dit moment echter nog niet beschikbaar.”

Riolering en sanitair
“Het sanitair is afkomstig uit verschillende showrooms. Voor zover mogelijk zijn bestaande rioolleidingen hergebruikt. De hulpstukken zijn voor de zekerheid allemaal vervangen.”

Kosten
“Zo zijn er diverse voorbeelden te geven van mogelijkheden om afval te voorkomen en waarde toe te voegen aan een project door producten losmaakbaar te maken, na te denken over zo weinig mogelijk onderhoud en bestaande producten te hergebruiken. En hoewel circulair bouwen nu nog wel wat duurder is dan traditioneel bouwen, kan er al veel. De echte omslag zal pas komen waarschijnlijk als er een CO2-beprijzing op producten komt. Daarnaast zal het zeker helpen als de BTW over hergebruikte producten achterwege kan blijven. Die is toch al een keer betaald?”

Samenwerken
“Tot slot: Circulair bouwen vereist een andere manier van denken. Om maar een voorbeeld te geven: vroeger werd een kromme spijker recht geslagen. Tegenwoordig is alles erop gericht om zo snel mogelijk de werkzaamheden af te ronden. Daardoor is er te weinig ruimte voor hergebruik van materialen. Hier is echt een omslag in het denken nodig.” 

Uitgelicht: Lessons Learnt
“Het is belangrijk dat de opdrachtgever voldoende ruimte laat in de uitvraag. Je kunt circulariteit lastig vangen in een dichtgetimmerd bestek. Een van de redenen hiervoor is dat de regelgeving nog niet aangepast is aan een circulaire economie. Gebruikte materialen zijn vaak lastig in te passen in de bestaande eisen en regelgeving. Daarnaast zijn er voor gebruikte materialen nog geen gelijkwaardigheidsverklaringen. De eerste circulaire projecten die nu worden gerealiseerd tonen aan dat er in de hele keten nog veel moet gebeuren om ons voor te bereiden op een circulaire economie.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Circulaire installaties

Het komende decennium gaan we als branche over op circulaire gebouwinstallaties, daar is geen twijfel over mogelijk, volgens Merosch. Het ...
Verder Lezen

Dak vol zonnecollectoren verwarmt circulaire wijk

In de nieuwe circulaire wijk Buiksloterham heeft Westpoort Warmte het grootste zonnedak van Amsterdam gerealiseerd. Met de 1.680 collectoren levert ...
Verder Lezen

Strategie om circulaire installaties te ontwerpen ondergaat praktijktoets

Vanuit de markt is er veel aandacht voor circulaire bouwmaterialen, maar over circulaire gebouwinstallaties is nog weinig bekend. Dit ondanks ...
Verder Lezen

Circulaire dakbedekking op nieuwbouw

Voor het eerst is in een nieuwbouwproject circulaire dakbedekking toegepast. Dit gebeurde op de British School in The Netherlands in ...
Verder Lezen

Wasco breidt assortiment ventilatie uit met homecare systemen

Gepubliceerd op

Per 1 januari 2021 is het ventilatie-assortiment van BUVA verkrijgbaar via Wasco. Tot nu toe had BUVA een rechtstreeks distributiebeleid. Vanaf volgend jaar worden hieraan dus de distributiekanalen van Wasco toegevoegd. Wasco neemt zo een groot deel van het logistieke proces rondom de ventilatieproducten van BUVA over. Het betreft producten zoals de EcoStream WTW-unit, Q-Stream ventilatiebox en de VitalAir.

De samenwerking maakt het bestel- en leverproces efficiënter en klantvriendelijker. De ventilatieproducten van BUVA kunnen samen met alle andere benodigde installatiematerialen besteld worden bij Wasco. Dit scheelt ook in het aantal transportbewegingen op bouwlocaties.

Uitbreiding marktpositie
BUVA, dat al 75 jaar bestaat, is actief op het gebied van duurzaam geproduceerde warmte, gezonde binnenlucht en veilig afgesloten ramen en deuren. Het bedrijf heeft een sterke positie opgebouwd op zowel de nieuwbouw- en renovatiemarkt. Door de samenwerking met BUVA kan groothandel Wasco haar marktpositie op het gebied van ventilatie verder uitbouwen.

Minder waterverbruik, toch royaal douchen

Gepubliceerd op

Grohe voegt een nieuwe hoofddouche toe aan haar assortiment. De Tempesta 250, geproduceerd in Lahr, Duitsland, is een royale hoofddouche met een diameter van 250 mm. Dankzij de waterbesparende Ecojoy-technologie wordt het waterverbruik duurzaam verminderd.

De Tempesta 250 heeft een slanke, minimalistische vorm in chromen afwerking en past hierdoor in elke badkamer. De hoofddouche is verkrijgbaar in een ronde of vierkante uitvoering, als enkele hoofddouche, in een set met douchearm of als compleet douchesysteem.

Waterbesparing, zonder concessies
Uitgerust met de waterbesparende EcoJoy-technologie, zorgt deze douchekop voor waterbesparing, zonder concessies te doen aan douchecomfort, aldus de fabrikant. Een doorstroombegrenzer vermindert het waterverbruik tot een duurzame 9,5 liter per minuut. Tegelijkertijd zorgt de afstemming en plaatsing van de sproeiers ervoor dat de straal krachtig blijft.

Handdouche met drie straalsoorten

Grohe introduceert de nieuwe Rainshower SmartActive handdouche. Deze douche bevat slimme functies en intuïtieve bediening. De bijpassende glijstang kan door ...
Verder Lezen

Sanitair op VSK 2020

Het is heel wat edities geleden dat VSK een volwaardig programma sanitaire producten liet zien. De beurs was ooit zelfs ...
Verder Lezen

Slimme badkamers

De badkamer wordt steeds slimmer, de kleuren- en vormentaal rijker en de aandacht voor duurzaamheid groeit. Zo maar een greep ...
Verder Lezen

Inbouw sanitair

Maximale installatie-efficiëntie en planningsvrijheid. Het zijn de belangrijkste voordelen van de sanitaire inbouwbox, die iedere zichzelf respecterende sanitairfabrikant inmiddels op ...
Verder Lezen

Overgangsregeling voor vakbekwame EP-adviseurs

Gepubliceerd op

In aanloop naar de inwerkingtreding van bepalingsmethode NTA 8800, op 1 januari aanstaande, is duidelijk geworden dat een deel van de EP-adviseurs het bewijs van vakbekwaamheid niet tijdig zal halen. Dat komt onder andere door de huidige coronamaatregelen, discussies in de politiek en de kwaliteit van de examens. Hierdoor zouden de EP-adviseurs hun werk na 1 januari 2021 niet kunnen uitvoeren. Om de EP-adviesmarkt al op korte termijn zo sterk mogelijk te maken, is een overgangsregeling in het leven geroepen. Tot 1 juli 2021 geldt dat personen die nog in het traject zitten om vakbekwaam EP-adviseur te worden in bepaalde situaties toch een opname mogen doen als zij aantoonbaar vakbekwaam zijn.

Door de overgangsregeling kunnen ongeveer 150 extra adviseurs per 1 januari aan het werk. Daarnaast biedt de overgangsregeling perspectief aan adviseurs om sneller hun werkzaamheden op te kunnen pakken door de vereiste examenmodules te behalen.

Overgangsregeling
Aanstaande EP-adviseurs moeten op het moment van de opname aantoonbaar in staat zijn, volgens de voorschriften van BRL 9500, een opname te maken van de bouwkundige schil en de installaties van gebouwen. Zij moeten alle benodigde examenmodules voor het van toepassing zijnde deelgebied basis- of detailniveau hebben behaald, met uitzondering van de software modules (W4b, W4d, U4b, U4d). Het is essentieel dat de registratie van de energieprestatie wél gebeurt door een volledig vakbekwaam adviseur conform de BRL 9500-U of BRL 9500-W. De overgangsregeling geldt nadrukkelijk tot 1 juli 2021.

BENG, een update

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘Stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden ...
Verder Lezen

All-Electric: meer dan warmtepomp én vloerverwarming

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen ...
Verder Lezen

Onderdelen Stelsel Energieprestatie gebouwen geactualiseerd

Per 1 januari 2021 treedt het nieuwe Stelsel EPG in werking waarmee de energieprestatie van gebouwen wordt bepaald en de ...
Verder Lezen

Definitieve versie NTA 8800 ‘Energieprestatie van Gebouwen’ vrijgegeven

De definitieve versie van NTA 8800 ‘Energieprestatie van Gebouwen’ is gepubliceerd. Deze versie wordt vanaf 2020 aangewezen door de overheid ...
Verder Lezen

Anders verduurzamen

Gepubliceerd op

We moeten zo snel mogelijk en op grote schaal de CO2-uitstoot omlaag krijgen. Daarbij draait het vooral om de pieken in het gas-, de warmte- en het elektriciteitsgebruik. Vervolgens kunnen we dan de basislast aanpakken, betoogt Ronald Rovers. Volgens de bouwfysicus en Fellow van de Faculteit Bouwkunde aan de TU/E is het tijd voor een totaal andere benadering, waarbij een hoofdrol is weggelegd voor de installatiebranche.

“Traditioneel zijn installaties vaak uitgelegd op het invullen van de piekvraag. Dan zat je altijd goed. Dat was met fossiele, altijd beschikbare brandstof geen probleem. Maar met de huidige energietransitie kunnen we niet meer op deze weg doorgaan. De ironie is namelijk dat juist tijdens piekperiodes het aanbod aan duurzame energie het meest beperkt is. Daarom zijn we eigenlijk wel gedwongen om te zoeken naar een nieuwe en veel lagere balans tussen vraag en aanbod.”

Geen tijd meer
“En dat moet snel gebeuren. We hebben geen jaren de tijd meer om te wachten tot allerlei ideeën en onderzoeken tot prachtige nieuwe innovaties leiden. Maar, als we de curve alvast af kunnen buigen, dan winnen we wel wat tijd. Eigenlijk zouden we dit zo spoedig mogelijk moeten oppakken en op een manier die flexibel is, dat wil zeggen vervolgstappen niet in de weg zit.”

Rol installateur
“En daarbij komt de installateur om de hoek kijken. Een effectieve manier die snel resultaat oplevert, is om niet een complete renovatie uit te voeren, maar om een kleine warmtepomp naast de gasketel te hangen en die in hybride vorm samen te laten werken. Onderzoeken laten zien dat dat al tot 40% reductie kan leiden in het gasgebruik, vooral in het voor- en naseizoen. De gasvraag is daarmee significant kleiner, Groningen wordt ontlast en we zijn minder afhankelijk van Russisch gas. De gasketel springt dan namelijk alleen bij als het kwik fors daalt. Overigens zal dat met de stijgende temperaturen en warmere winters ook steeds minder vaak voorkomen. Als we er niet in slagen de klimaatverandering echt af te wenden, wordt die gasketel op termijn zelfs vanzelf overbodig.”

Elektriciteitsvraagstuk
“Natuurlijk leidt een elektrische warmtepomp tot een grotere elektriciteitsvraag. Daarom moeten we bij de installatie van een warmtepomp het dak ook direct volleggen met pv-panelen. Zo zet je forse stappen, want zowel de gasvraag als de CO2-uitstoot wordt gereduceerd en het aandeel hernieuwbare energie gaat omhoog. Deze eerste, eenvoudige fase in de energietransitie, kan snel worden uitgevoerd. Er hoeft niet aan de woning zelf te worden gesleuteld en de kosten zijn te overzien. Als we deze eerste fase binnen een paar jaar realiseren, boeken we al enorme vooruitgang.”

Lange adem
“Uiteindelijk willen we helemaal af van fossiele brandstoffen. Daarvoor moeten we sowieso de pieken in de warmtevraag tijdens de wintermaanden omlaag krijgen en de woning zelf aanpakken. Bijvoorbeeld door de woning te renoveren, de gevels en daken zwaar te isoleren en een lt-afgiftesysteem te installeren. Maar zelfs al zouden we erin slagen ieder jaar 100.000 woningen onder handen te nemen, dan zouden we nog 70 jaar bezig zijn. Tegen die tijd is een mogelijk gevaarlijke klimaatverandering, we praten dan over een temperatuurstijging van meer dan 3 graden, al onvermijdelijk. Met alle gevolgen van dien. Mocht er toch voor deze aanpak worden gekozen dan is stap 1 geen zinloze exercitie geweest. Op termijn zullen de installaties immers ook aan vervanging toe zijn en alles wat je in de tussentijd hebt bespaard aan energiegebruik is mooi meegenomen.”

Addertje
“Toch zit er een addertje onder het gras. Zowel het ‘verduurzamen’ van de woning als het optuigen van het resterende hernieuwbare energienetwerk vragen om enorm veel materialen, waarvan de productie voorlopig nog met veel CO2-emissies gepaard gaat. Zoveel zelfs, dat, als we alles bij elkaar optellen voor de hele woningvoorraad, het weer meer is dan we ons kunnen permitteren. We moeten dus ook een piekvraag in materialen vermijden.”

Nieuwe aanpak
“En dat brengt me bij de volgende stap: We moeten van het idee af dat we de hele woning moeten verduurzamen. Dat het huis 24 uur per dag op 21 graden gehouden moet worden. Als we de hele woning inpakken, doen we net alsof het 365 dagen per jaar vriest. Vandaar dat ik pleit voor een andere oplossing: het omturnen van bestaande woningen tot, wat ik, ‘zomer-winterwoningen’ noem. In de winter als het echt koud is, trekken we ons terug in de kern van de woning, zeg de eethoek en de keuken, en zorgen we dat we een paar weken alleen dat deel comfortabel houden. Precies de weken waarin de warmtepomp het net niet meer aankan en de gasketel bij zou moeten springen.”

Zonering
“Op deze wijze hoeven we niet hele woningen te isoleren en van een nieuw verwarmingssysteem te voorzien. Je pakt alleen een kleine kern aan, isoleert dat gedeelte en installeert een passend verwarmingssysteem. Vergelijk het met wat oudere huizen, waar nog schuifdeuren en lokale kachels in zaten. Die schuifdeuren doen we dicht. Alles bij elkaar scheelt dat een enorme hoeveelheid werk, materialen en energie. Bovendien brengt deze oplossing een lagere netbelasting met zich mee en volstaat al een lagere capaciteit van centrale systemen, zoals het elektriciteits- of warmtenet. Tot slot wordt het zo ook eenvoudiger om een balans te vinden tussen zomer- en winterbelasting van het net.”

Creativiteit
“Overigens vraagt zo’n kern-oplossing wel om de nodige creativiteit, ook van installateurs en aanpalende disciplines. Zelf ben ik op zoek gegaan naar een moderne schuifdeur, maar merkte al snel dat de keuze beperkt is. Of het wordt een vaste deur, die een barrière vormt voor de rest van het jaar, of het zijn enkelglas schuifdeuren, veelal hangend met spleten. Een mooie oplossing van dubbelglas, die in de zomer uit zicht verdwijnt, is er (nog) niet. Ook in het schakelen met twee temperatuurzones valt nog wat te ontdekken. De rest van het huis moet immers wel vorstvrij blijven, eventueel bijvoorbeeld met een infrarood paneel op de badkamer. Maar, terwijl we die eerste stap uitvoeren, waarbij woningen worden voorzien van hybride warmtepompen en zonnepanelen, ontwikkelen we de zomer-winter woning gewoon verder. Bij beide stappen speelt de installateur een belangrijke rol. Hij zou ze bijvoorbeeld als deel- of totaalpakket kunnen aanbieden.”

Integraal ontwerpen
“Waar het op neerkomt, is dat we de woningbouw en utiliteit niet kunnen blijven benaderen zoals we dat altijd gedaan hebben. We moeten in het licht van de energietransitie waarin we ons nu bevinden, de gebouwde omgeving opnieuw uitvinden. We hebben niet alleen voor de bestaande bouw een creatieve, snelle en effectieve aanpak nodig, maar ook in de nieuwbouw. Bouwfysici, installatieadviseurs, installateurs, bouwkundige aannemers en architecten zullen gezamenlijk met elkaar moeten optrekken, om zowel het energiegebruik als de materiaalbelasting drastisch omlaag te brengen, gas uit te faseren, en de CO2-uitstoot op 0 te krijgen. Hier ligt overigens ook een taak voor de vakopleidingen om mensen klaar te stomen.”

CO2-lockdown
“In Oostenrijk heeft men al een aantal gebouwen zodanig weten te ontwerpen, dat ze op basis van de interne warmtelast en zonnewarmte geheel zonder verwarmingsinstallaties kunnen functioneren. Of dat de ultieme oplossing is, zal de tijd moeten leren, maar het geeft aan dat we op een heel diep, fundamenteel niveau anders naar de gebouwde omgeving moeten leren kijken. Te beginnen bij de bestaande bouw: de curve moet snel omlaag. Net zoals we nu de verspreiding van het coronavirus willen elimineren, moeten we dat ook met CO2-emissies doen. Om nog grotere rampen, of zelfs een CO2-lockdown te voorkomen.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Opschalen: van BENG naar BELG

Het idee voor ChargeFreeHome ontstond bij grondlegger Henk van Houten toen hij zag wat een BENG-woning inhoudt en dat vergeleek ...
Verder Lezen

Van veldverwarming tot airco op hotelboot

Installatietechniek is vaak maatwerk. Bijna geen project is hetzelfde. Een goed voorbeeld hiervan zijn de installatieprojecten in dit artikel. Stuk ...
Verder Lezen

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

Bedrijven die gebouwen verduurzamen herstellen goed van coronacrisis

Gepubliceerd op

Ondernemers die huizen verduurzamen, hebben zich in november goed hersteld van de coronacrisis. Zo is de omzet van twee op drie bedrijven die actief zijn in de duurzame energiesector gelijk of zelfs hoger dan begin dit jaar werd verwacht, constateert de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) in een inventarisatie van de effecten van de coronacrisis op deze bedrijven. Deze stijging is onder meer het gevolg van een groeiende groep huizenbezitters die bereid is in het eigen huis te investeren. Dit komt ook naar voren in een aanvullende analyse van ABN AMRO. Hieruit blijkt dat huiseigenaren tijdens de tweede golf veel positiever zijn over hun financiële vooruitzichten dan aan het begin van de crisis. Hierdoor is de bereidheid om de woning te verduurzamen gegroeid van 11 naar 18 procent.

De NVDE verrichte het onderzoek in de periode tussen de tweede golf die in november begon en vóór de lockdown die sinds 15 december van kracht is. Uit haar onderzoek blijkt dat vooral bedrijven die zich focussen op verduurzaming van de gebouwde omgeving tot nu toe relatief ongeschonden uit de crisis zijn gekomen. Vlak na het uitbreken van de crisis overheerste echter een negatief sentiment en rekende toen slechts 16 procent op een gelijkblijvende of hogere omzet. Een half jaar later geldt dit voor maar liefst 66 procent. Ook is het aantal bedrijven dat een daling van minstens 20 procent verwachtte sterk gedaald. In maart ging bijna de helft van de bedrijven hiervan uit, terwijl dit in november nog maar voor iets meer dan één op de tien bedrijven gold.

Positiever financiële situatie
Dat de omzetontwikkeling van duurzame energiebedrijven zich positiever ontwikkelt dan verwacht, heeft deels te maken met de financiële situatie van huizenbezitters. Zij schatten hun financiële situatie ten tijde van de tweede golf namelijk veel positiever in dan tijdens de eerste golf, zo blijkt uit enquêtes van ABN AMRO. Terwijl in april slechts 17 procent verwachtte dat hun financiële situatie zou verbeteren, gold dit in november voor ruim één op de vijf huizenbezitters. Hierdoor is de bereidheid om meer uit te geven aan de verduurzaming van de woning gegroeid van 11 naar 18 procent. Bij woningeigenaren van wie de financiële positie tijdens de crisis juist is verbeterd, is zelfs ruim een kwart bereid in de verduurzaming van hun woning te investeren.

Sterke financiële buffers
“De bereidheid om te investeren in de eigen woning kan niet los worden gezien van het feit dat we sinds de coronacrisis veel meer tijd in en om het eigen huis doorbrengen. De verbetering van de financiële situatie wordt niet zo zeer veroorzaakt door een inkomensstijging, maar door lagere uitgaven aan bijvoorbeeld vervoer, vakantie en de horeca”, zegt Arnold Mulder, Sector Banker Energie van ABN AMRO. “Dat sterke financiële buffers belangrijk zijn voor verduurzaming van de eigen woning blijkt ook uit eerder onderzoek van de bank in september 2019. Toen gaf ruim driekwart van de Nederlandse huizenbezitters aan niet extra te willen lenen voor verduurzaming van de eigen woning, terwijl 80 procent wel bereid is om hiervoor spaargeld te gebruiken.”

Nieuw op te starten projecten
Ondanks deze positieve signalen wijst de NVDE erop dat het stilvallen van nieuw op te starten projecten een bron van zorg blijft, net als het personeelstekort. Veel ondernemers pleiten er daarom voor dat steunmaatregelen óók worden ingezet om de weg vrij te maken naar een meer duurzame economie en de crisis wordt benut om hierbij vooruitgang te boeken. “Het is cruciaal dat de overheidssteun ook en misschien wel juist wordt gericht op de verduurzaming van onze economie. De huizenmarkt is hiervan een belangrijk onderdeel”, benadrukt Olof van der Gaag, directeur van de NVDE. “Het belangrijkste knelpunt op dit moment is het stilvallen van nieuw op te starten projecten. Door de lockdown is naast het Groeifonds daarom óók financiële steun op korte termijn weer actueel. Wij pleiten er voor dat dit zo veel mogelijk wordt benut om de werkgelegenheid en omzet te bevorderen in de duurzame energiesector.”

Veiliger verduurzamen van appartementen

Steeds meer appartementseigenaren en VvE’s overwegen om zonnepanelen met een eigen opslagbatterij te plaatsen. Er is echter nog geen passende ...
Verder Lezen

‘Lening voor verduurzamen huis is hard nodig’

Het kabinet liet onlangs weten een plan uit het Klimaatakkoord te schrappen, dat een speciale lening mogelijk moet maken voor ...
Verder Lezen

‘Verduurzamen woning voor vrijwel niemand rendabel’

Zonder aanvullend beleid zal de bijdrage van huiseigenaren aan het halen van het Klimaatakkoord fors minder zijn dan waar de ...
Verder Lezen

Honderden miljoenen voor verduurzamen woningen en gebouwen

 Minister Wiebes trekt honderden miljoenen euro uit voor het verduurzamen van woningen en gebouwen. Daarmee wil hij de vaart houden ...
Verder Lezen

Nieuwe geluideisen buitenunits treden pas 1 april a.s. in werking

Gepubliceerd op

In het Bouwbesluit 2012 (Staatsblad 2020, nr. 189) worden nieuwe geluideisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koude opwekking. Het gaat hierbij om warmtepompen en airco’s die worden toegepast bij woningen en woongebouwen. Eerder was aangekondigd dat deze eisen op 1 januari 2021 inwerking zouden treden tegelijk met de BENG-eisen. Om de bouw- en installatiesector tijd te geven te voldoen aan deze nieuwe geluideisen, is de inwerkingtreding hiervan nu vastgesteld op 1 april 2021. 

De geluidseis werd al eerder uitgesteld, maar dat kwam omdat de BENG-eisen - waarmee de geluidseis mee zou verhuizen - later in zouden gaan. De BENG-eisen en de TO-juli (een maat voor oververhittingsrisico), gaan wél gewoon op 1 januari a.s. in.

“Warmtepomp maakt geluid, geen lawaai”

Een wetsvoorstel van minister Kajsa Ollongren, als onderdeel van het nieuwe bouwbesluit, moet het geluid van buitendelen van warmtepompen aan ...
Verder Lezen

“Geluidseis op buitenunits is kortzichtige maatregel”

Buiten de woning geplaatste warmtepompen en airco’s mogen straks niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Dit ...
Verder Lezen

Minister scherpt geluidseisen buitengeplaatste warmtepompen en airco’s aan

Buiten de woning geplaatste warmtepompen en airco’s mogen straks niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Dit ...
Verder Lezen

Leidraad om geluidsproductie en zichtbaarheid warmtepompen te verminderen

NVKL, DHPA en Techniek Nederland hebben gezamenlijk een leidraad opgesteld ter vermindering van geluidsproductie en zichthinder van warmtepompen. Deze leidraad ...
Verder Lezen

Koeling neemt vlucht door coronavaccins en trekt zij-instromers aan

Gepubliceerd op

De grootschalige vaccinatieprogramma’s die momenteel wereldwijd opgezet worden, hebben grote gevolgen voor de koeltechnische branche. Henk Komin, verantwoordelijk voor strategie en innovaties bij Koudebureau IJskoud BV in Amsterdam, voorspelt dat de koeltechniek van de hele farmaceutische keten op de schop moet om coronavaccins te kunnen koelen en vervoeren. Ook zal in de hele logistieke farma-keten en daarbuiten afname van koeling als dienst de norm worden. Ten slotte zal er een grote zij-instroom op gang komen van medewerkers uit sectoren als de horeca en de evenementenbranche.

Henk Komin: “De veelbelovende coronavaccins moeten bevroren of gekoeld vervoerd en opgeslagen worden. Dat betekent nogal wat. Logistieke bedrijven moeten nu ineens verstand krijgen van gekoelde opslag en overslag. We zien dat dit soort bedrijven steeds meer gekoelde warehouses laten bouwen, waarbij verwacht wordt dat koeling het altijd perfect doet zonder dat iemand daar iets voor hoeft te doen. Dat zien we ook bij instellingen als de GGD, die het vaccinatieprogramma moet gaan uitvoeren. De GGD wil vooral doen waar ze goed in is: vaccineren!”

Afname van koeling naar gebruik in plaats van bezit
“In de hele logistieke farma-keten – maar ook daarbuiten – wordt Cooling As A Service, ook wel CAAS genoemd, de norm. CAAS betekent dat klanten geen koelkast of onderhoud afnemen, maar liters gekoelde ruimte. Je koopt dus geen koelcel als product, maar koeling als dienst. Net als bij deelauto’s of vakantiehuisjes verschuift het van bezit naar gebruik. Een bedrijf wil de garantie dat een product op temperatuur is op het moment dat de eerste medewerkers het ’s ochtends nodig hebben, zoals vaccins. CAAS betekent ook op afstand de koelingen monitoren. Als het alarm gaat, gaan wij erheen, halen we de vaccins uit de betreffende koelinstallatie en plaatsen die in een andere, repareren het defect en plaatsen de vaccins weer terug. Als de vaccinatiedienst ’s morgens binnenkomt, kunnen medewerkers direct probleemloos vol aan de slag”, aldus Komin.

Nieuwe tijden, nieuwe opleidingsmethoden
Komin vervolgt: “Als bedrijven nu als gevolg van de pandemie in problemen komen, zet de overheid in op omscholing van die medewerkers. Anders komen die mensen in de WW terecht. Wij zien op onze IJskoud Academie dan ook steeds meer zijinstromers, die omgeschoold willen worden uit andere beroepsgroepen. Maar dat moet anders dan vroeger. Vroeger leerde je een vak door lange tijd met een ervaren vakman mee te lopen. Zo duurde het zes tot tien jaar voor je volleerd koelmonteur was. Tegenwoordig zijn leerlingen ongeduldig. Ze willen niet meer lang leren maar meteen iets kunnen en doen. Je moet je opleiding dus anders inrichten. Op de IJskoud Academie bieden wij daarom korte opleidingen, heel praktisch, zodat je als student meteen iets kan. Zo kun je al binnen een paar dagen onderaan beginnen en dan continu bijleren om je carrière te upgraden.”

Verwarming, koeling en warmwater via één unit

LG Electronics (LG) introduceert de nieuwe Therma V Integrated Water Tank (IWT). Dit is een alles-in-één oplossing voor verwarming, koeling ...
Verder Lezen

Nieuwe norm in vloerverwarming en koeling

Diepe convectorputten zijn niet meer van deze tijd, maar de vraag naar vloerverwarming is nog steeds groot. Jaga upgrade daarom ...
Verder Lezen

Vrije koeling en mechanische koeling

Wellicht hoort u het steeds vaker: koeling van woonhuizen. Bij toepassing van bodemenergie vaak bijkomstig ter regeneratie van de bron, ...
Verder Lezen

Slimme glazen gevel zorgt voor energiezuinige koeling en verwarming

Een glazen gevel met geïntegreerde zonnecellen en sensoren is uitgeroepen tot beste MKB-innovatie. De zonnecellen zorgen ervoor dat er altijd ...
Verder Lezen

Cascade zónder ketelpompen in woonzorgcomplex

Gepubliceerd op

Voor bewoners en medewerkers van Woonzorgcentrum De Horst in Eindhoven is betrouwbaar warmtecomfort een belangrijk aspect van de 24-uurs zorg. De 169 appartementen en 14 zorgwoningen van het complex zijn onlangs voorzien van vier ketels van elk 250 kW in een cascade-opstelling. Wat opvalt is dat het systeem werkt zónder ketelpompen, waardoor het energiegebruik tot 25% omlaag kan.

Het cascadesysteem van staande HR-ketels draait zónder ketelpompen en open verdeler. Er is dus geen scheiding tussen de ketels en het transport- en afgiftesysteem. De temperatuur en de flow worden volledig op de vraag afgestemd. Onnodig rondpompen van warmte kan op die manier worden voorkomen. Dit levert forse energiebesparingen op. Bovendien leidt het gebruik van minder pompen tot een minder storingsgevoelige installatie.

Grote variabele flow en temperatuurverschillen
In de zoektocht naar toestellen die in het geschetste systeem probleemloos zouden kunnen draaien, kwam SY-nergie uit Tilburg uit bij de Bosch Condens 7000F; een toestel dat de grote variabele flow en grote temperatuurverschillen van het systeem aan kan. Het toestel is leverbaar in vermogens van 75 tot 300 kW. In combinatie met de bijbehorende MX25-regelingen en het gebouwbeheersysteem is volgens de fabrikant een energiebesparing van 15 tot 25% mogelijk.

Eerste stap naar verduurzaming
De vier hr-ketels van elk 250 kW zijn geïnstalleerd door Van den Hoff Installatiebedrijf. Het tapwater wordt verwarmd door middel van een zonneboilersysteem. De compacte uitvoering van het cascadesysteem zorgt ervoor dat er ruimte over blijft om in de toekomst duurzame componenten, zoals een hybride luchtwarmtepomp, bij te plaatsen. Bovendien zijn de ketels voorbereid op alternatieve gassoorten die zich mogelijk in de toekomst aandienen.

Slim klimatiseren: kinderen verwarmen school

In deze tijden van Corona is er volop aandacht voor ventilatie. Ook bij scholen. Volgens Carl-peter Goossen wordt het tijd ...
Verder Lezen

Van veldverwarming tot airco op hotelboot

Installatietechniek is vaak maatwerk. Bijna geen project is hetzelfde. Een goed voorbeeld hiervan zijn de installatieprojecten in dit artikel. Stuk ...
Verder Lezen

Warmtepompen met aanvoertemperatuur tot 68 ℃

Nefit Bosch introduceert acht nieuwe bodemwarmtepompen van 22 tot 80 kW, geschikt voor zowel grote woningbouw, gestapelde bouw als utiliteit ...
Verder Lezen

Doorontwikkelde gasketels voor utiliteit klaar voor waterstof

Remeha lanceert de ketels GAS 320 Ace en GAS 620 Ace. Beide zijn geschikt om te branden op aardgas aangevuld ...
Verder Lezen

“Malafide loodgieters, geef ze aan!”

Gepubliceerd op

Techniek Nederland trok eerder dit jaar al aan de noodrem. Uit een reportage van Opgelicht?! bleek namelijk dat oplichters complete websites nabouwen van loodgietersbedrijven en klanten voor forse bedragen het schip in laten gaan. Expert Sanitaire Technieken Eric van der Blom: “Ze worden steeds geraffineerder.” Hij geeft wat adviezen aan installateurs die deze malafide praktijken tegenkomen.

Als installateur wil je graag gevonden worden via Google. Maar als potentiële klanten op internet zoeken naar een geschikte loodgieter om een verstopping te verhelpen, is de kans groot dat ze eerst terecht komen bij tussenpersonen. Waarom? Simpelweg omdat die hun zaakjes zodanig hebben geregeld, dat ze vaak bovenaan de pagina met zoekresultaten staan.

“Bemiddelingskosten”
Die tussenpersonen geven vervolgens de opdrachten weg. Uiteraard worden hun “bemiddelingskosten” doorgerekend, zodat de consument meer betaalt. Hoewel dit wettelijk gezien niet strafbaar is, levert het dus wel verwarring op en extra kosten. Bovendien ben je als consument aan de goden overgeleverd; voor hetzelfde geld gaat de opdracht namelijk naar een prutser, waardoor je dubbel de klos bent.

Nepwebsites
Voor nog meer verwarring zorgen nepwebsites. Waar de consument denkt een betrouwbare, lokale loodgieter te hebben gevonden, blijkt hij dan te maken te krijgen met een oplichter. “En we zien dit steeds vaker voorkomen”, vertelt Van der Blom. De websites lijken sprekend op de originele websites van loodgieters, alleen het telefoonnummer is anders.

2.400 euro voor een ontstopping
“De consument belt voor een ontstopping en krijgt vervolgens alleen de voorrijkosten te horen. Daarna komen er mannetjes langs in busjes zonder opdruk, die een prijs berekenen per meter dat de veer de riolering ingaat. Een pechvogel is zo 600 tot 2.400 euro kwijt voor een klusje waar hij normaliter slechts enkele honderden euro’s voor zou moeten neertellen. Het gaat hier om ronduit criminele praktijken.”

Aangifte doen
In veel gevallen is de verstopping zelf niet eens verholpen, wat het extra zuur maakt voor de klant. Aangifte doen bij de politie, zodat de daders strafrechtelijk kunnen worden vervolgd, moeten gedupeerde consumenten altijd doen. “Al zijn de oplichters wel zo sluw, dat ze de klanten eerst voor de werkzaamheden akkoord laten tekenen.”

Adviezen aan installateurs
Stel je merkt als installateur dat een oplichter jouw website heeft gekopieerd, wat moet je dan doen? “Doe aangifte bij de politie en meld het aan Techniek Nederland”, adviseert Van der Blom. Daarnaast is het belangrijk dat jouw bedrijf herkenbaar is. Zorg er dus voor dat je bestelbusjes altijd zijn voorzien van een opdruk, “liefst nog met het logo van Techniek Nederland erbij vermeld natuurlijk”. Tot slot, raadt Van der Blom aan om altijd helder te communiceren met de klant over het probleem dat je hebt geconstateerd en de prijs.

 

 

 

 

NVKL 70 jaar: koeling in alle sectoren van belang

Gepubliceerd op

De Nederlandse Vereniging voor ondernemingen op het gebied van de Koudetechniek en Luchtbehandeling (NVKL) bestaat zeventig jaar. Een uitgebreide viering zat er vanwege de huidige omstandigheden niet in, maar het moment gaf wel gelegenheid om goed te kijken naar de positie die de branche de aankomende tijd wil innemen. Voorzitter Mart Peeman: “We willen aantoonbaar bijdragen aan een beter klimaat en richting geven aan de route naar een duurzame samenleving.”

Er worden steeds meer warmtepompen en airconditioners geplaatst om het binnenklimaat te optimaliseren. Gekoelde datacenters zorgen voor goede internetverbindingen op kantoor, maar denk bijvoorbeeld ook aan het koel houden (-80°C) van het Pfizer-vaccin tegen het coronavirus. Koeling is in alle sectoren van groot belang. Het huidige klimaatakkoord en de energietransitie zullen nog meer van de branche gaan vragen. Met de uitrol van de nieuwe strategie wordt hier de komende tijd invulling aan gegeven.

De route naar een beter klimaat
Volgens Voorzitter Mart Peeman moet de vereniging de komende jaren aan de hand van de nieuwe strategie bijschakelen om een gezond binnen- en buitenklimaat te kunnen garanderen: “In de huidige energietransitie zullen we door proactief te opereren een waardevolle bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO2-footprint in Nederland. Daarnaast willen we inspireren door kennis te verzamelen en te delen. Ook willen we trends signaleren, kwaliteit meetbaar maken en communiceren waar we voor staan. Met onze leden brengen we over het voetlicht dat we aantoonbaar bijdragen aan een beter klimaat en geven we richting aan de route naar een duurzame samenleving.”

Gezamenlijk naar buiten treden
Ook directeur Henry Kruiper erkent dat de stap naar voren die NVKL tien jaar geleden zette, ook nu weer gemaakt moet worden: “Door gezamenlijk naar buiten te treden en de belangen van zowel leveranciers, installateurs, groothandels als adviseurs te behartigen, maakt de NVKL het onderscheid en zijn we al 70 jaar verenigd. We kunnen proactief zijn en invloed uitoefenen op de markt door het creëren van randvoorwaarden, het imago van onze achterban versterken en betrouwbaarheid uitstralen.” Kruiper wil met de vereniging graag bijdragen aan een beter klimaat, maar ziet ook in dat dit een nieuwe rol van de leden vergt: “Deden we vroeger wat de klant wilde, nu moeten we een gesprekspartner worden en een adviseursrol innemen. Een gids zijn voor klanten, hen wijzen op nieuwe technieken, Total Cost of Ownership en het gebruik van natuurlijke koudemiddelen. Zo jaag je duurzaamheid aan én betrek je de klant bij het traject. Daar gaan we de aankomende tijd mee aan de slag.”

De Nederlandse Verwarmingsindustrie krijgt nieuwe voorman

Met ingang van 1 januari 2021 zal Anne Jaap Deinum aantreden als branchemanager van de Nederlandse Verwarmingsindustrie. Hij volgt daarmee ...
Verder Lezen

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek bundelen krachten

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek hebben recent de stichting Netwerk Koude- en Klimaattechniek opgericht. De stichting gaat toezien op veiligheid ...
Verder Lezen

Op een rijtje: 16 verschillende technieken om te koelen

Klimaatverandering zorgt voor steeds warmere Nederlandse zomers, waardoor koeling van huizen aan belang toe neemt. Dat blijkt wel uit de ...
Verder Lezen

Vanaf maart volgend jaar subsidie op elektrische bestelauto

Gepubliceerd op

Er komt een subsidieregeling voor de aanschaf van een elektrische bestelauto. De subsidie gaat volgend jaar maart in en zal naar verwachting maximaal 5.000 euro zijn. De elektrische bus moet minimaal 20.000 euro waard zijn en een actieradius hebben van minstens 100 kilometer. Eén bedrijf mag voor maximaal 300 voertuigen per jaar subsidie aanvragen.

De rijksoverheid stelt in 2021 voor deze subsidie 22 miljoen euro beschikbaar. Ook na 2021 is er geld om de aanschaf van elektrische bestelbussen aantrekkelijk te maken.

Oók voor tweedehands
De subsidieregeling van de overheid ligt nog niet vast. Het kabinet heeft gevraagd om reacties op het voorstel. Techniek Nederland wil graag dat de regeling ook gaat gelden voor tweedehands elektrische bestelauto’s. In het huidige voorstel worden andere subsidies afgetrokken van het subsidiebedrag voor de schone bestelbus.
Het kabinet denkt de definitieve subsidieregeling in februari te publiceren.

Nog veel subsidie beschikbaar voor energiebesparing in huis

Het totaalbudget voor de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) is €84 miljoen. Op 1 november 2020 was nog meer dan ...
Verder Lezen

Subsidie ventilatie scholen later beschikbaar

De Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen (SUVIS) wordt uiterlijk op 30 november a.s. gepubliceerd door de minister van BZK. Het ...
Verder Lezen

Verdubbeling subsidie voor duurzame innovaties in gebouwde omgeving

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) investeert dit jaar €30 miljoen extra in de regeling Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling ...
Verder Lezen

Ondersteuning bij subsidie Renovatieversneller

Op 29 juni a.s. gaat De subsidieregeling Renovatieversneller van start. Deze is bedoeld om huurwoningen beter, sneller en betaalbaar te ...
Verder Lezen

Van Dorp neemt Ten Kate Installatietechniek over

Gepubliceerd op

Van Dorp heeft overeenstemming bereikt over de overname van de aandelen van familiebedrijf Ten Kate Installatietechniek te Hoogeveen. Ten Kate is al ruim 90 jaar totaalinstallateur op het gebied van werktuigbouw, loodgieterswerk, centrale verwarming, luchtbehandeling en elektrotechniek. Er werken momenteel 36 medewerkers.

Ten Kate blijft haar werkzaamheden voorlopig onder de huidige bedrijfsnaam uitvoeren. Op termijn zal de vestiging in Hoogeveen overgaan in Van Dorp.

Regio tussen Groningen en Deventer
Beide bedrijven werkten al jaren samen. Chris van der Veen, Algemeen Directeur van Van Dorp: “Ons bedrijf heeft al langer de wens om actief te zijn in de regio tussen Groningen en Deventer. Met de komst van Ten Kate verstevigen wij onze positie in Noord-Nederland en bieden we nieuwe mogelijkheden op het gebied van continuïteit voor collega’s, klanten en relaties.”

Gezond bedrijf
Dick ten Kate, Directeur van Ten Kate Installatietechniek: “We dragen een goedlopend en gezond bedrijf over aan Van Dorp. Deze stap biedt nieuwe kansen en ontwikkelingsmogelijkheden voor onze medewerkers. Dankzij deze samenwerking profiteren medewerkers en opdrachtgevers van diverse specialismen binnen Van Dorp.”

Vespi nu 100% onderdeel van R-Vent Group

Orange Climate Verhulst en R-Vent Group hebben overeenstemming bereikt tot de overname van 50% van de aandelen van O.C. Verhulst ...
Verder Lezen

Oprichter Van Dorp installaties treedt toe tot Raad van Commissarissen

Henk Willem van Dorp is per 1 oktober jl. benoemd tot voorzitter van de Raad van Commissarissen van Van Dorp ...
Verder Lezen

Van Dorp neemt specialist in zwembadtechniek over

Van Dorp heeft overeenstemming bereikt over de overname van de aandelen van Kunststofwerktuigbouw Kawebe B.V. (KWB) te Boxtel. KWB is ...
Verder Lezen

Een energie-efficiënt gebouw begint bij veldapparatuur

Veldapparatuur leveren een essentiële bijdrage aan de totale waarde van een Gebouw Management Systeem. Indien regelapparatuur niet goed meet en ...
Verder Lezen

Zwembadunits voor kleine, gesloten zwembaden

Gepubliceerd op

WOLF introduceert de CKL Pool. Deze zwembadunits zijn speciaal ontworpen als binnen-units voor de ventilatie en ontvochtiging van kleine, gesloten zwembaden tot een zwembadoppervlak van ongeveer 50 m2, zoals die in ziekenhuizen, hotels of particuliere woningen.

De CKL zwembadunits verwijderen de ruimtelucht met een hoge luchtvochtigheid en vervangen deze door droge toevoerlucht. Het gebruik van efficiënte warmteterugwinningssystemen en een geïntegreerde  warmtepomp (afhankelijk van de bedrijfsmodus) zorgen voor een energie-efficiënte werking. De platenwarmtewisselaar is vervaardig uit corrosiebestendig polypropyleen. Verder zijn de units voorzien van EC-ventilatoren in vrijloopuitvoering met traploze regeling.

Drie bedrijfsmodi
Er zijn drie bedrijfsmodi mogelijk: zomerbedrijf met ontvochtiging, winterbedrijf met ontvochtiging en winterbedrijf met verwarming. De af fabriek ingebouwde en geïntegreerde besturing, een DDC-regelaar met gebruiksvriendelijk LCD-display, maakt een continue aanpassing van de bedrijfsomstandigheden mogelijk, zodat de gewenste omstandigheden in de binnenzwembaden onder verschillende buitenluchtcondities kunnen worden gehandhaafd. Een zwembadwatercondensor is als optie verkrijgbaar.
De unit is uitwendig en inwendig gecoat en klaar voor een eenvoudige en snelle inbedrijfstelling.

Van veldverwarming tot airco op hotelboot

Installatietechniek is vaak maatwerk. Bijna geen project is hetzelfde. Een goed voorbeeld hiervan zijn de installatieprojecten in dit artikel. Stuk ...
Verder Lezen

Luchtreiniger voor filteren aerosolen

WOLF lanceert de nieuwe AirPurifier: een luchtreiniger voor het filteren van aerosolen uit de lucht. De luchtreiniger is ontworpen voor ...
Verder Lezen

Stijlvolle split-unit of monoblock behuizing op maat

Cox Geelen produceert maatwerk ECONEXT® warmtepompkappen voor nieuwbouw en renovatieprojecten. Een kap voor elk merk/type warmtepomp, dakhelling en RAL-kleur ...
Verder Lezen

Online luchtverhitters selecteren

WOLF heeft een online configurator ontwikkeld, waarmee snel een luchtverhitter kan worden uitgekozen. Na het kiezen van de variant kan ...
Verder Lezen

Alle Daikin VRV-systemen in Europa nu beschikbaar met gerecycled koudemiddel

Gepubliceerd op

Daikin Europe breidt zijn circulaire economie-programma verder uit naar alle VRV-units die in heel Europa worden geproduceerd en verkocht. Dit maakt onderdeel uit van het LooP by Daikin programma, dat ervoor zorgt dat de fabrikant jaarlijks 250.000 kg minder nieuw koudemiddel produceert. Europese klanten krijgen namelijk toegang tot gerecycled koudemiddel. Een onafhankelijke certificering garandeert dat het gerecyclede koudemiddel voldoet aan alle kwaliteitsnormen en correct werd toegewezen aan gecertificeerde LooP by Daikin VRV-units. Als onderdeel van zijn wereldwijde koudemiddelbeleid plant Daikin een verdere uitbreiding naar andere producten en koudemiddelen.

De basisprincipes van het programma zijn als volgt: Daikin recyclet koudemiddelen uit bestaande systemen via zijn netwerk van installateurs, brengt die opnieuw op het kwaliteitsniveau van nieuw koudemiddel en wijst die vervolgens toe aan nieuwe VRV-systemen die in Europa worden geproduceerd en verkocht.

Uitbreiding
LooP by Daikin werd in 2019 gelanceerd voor een beperkt aantal VRV-units. Het bedrijf breidt het programma nu uit tot alle VRV-units die vanaf november 2020 in Europa worden geproduceerd en verkocht. Het LooP by Daikin programma geldt nu voor alle EU-lidstaten, Albanië, Bosnië-Herzegovina, IJsland, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië, Noorwegen, Servië, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.

Populair
In totaal bespaart LooP by Daikin jaarlijks 250.000 kg nieuw geproduceerd koudemiddel. Sinds de lancering is het programma erg populair gebleken op de Europese markt. Bedrijven als retailer Action hebben het programma overgenomen. Deze Nederlandse winkelketen met meer dan 1.400 winkels in heel Europa gebruikt koudemiddelen die teruggewonnen zijn uit hun oude winkels en na recycling gebruikt worden in hun nieuwe of gerenoveerde winkels.

Circulaire economie
“LooP by Daikin is een perfect voorbeeld van een circulaire economie”, zegt George Dimou, VRV-productmanager bij Daikin Europe. “We doen ons uiterste best om onze producten zo energiezuinig mogelijk te maken, de kringloop van onze producten te sluiten en al onze partners en klanten te motiveren om samen met ons de CO2-uitstoot te verminderen. Een verantwoordelijk materiaalgebruik is een integraal onderdeel van deze ambitie. LooP by Daikin is daar een illustratie van. Door ervoor te zorgen dat grondstoffen niet uitgeput raken, besparen we tonnen nieuw koudemiddel en verkleinen we onze impact op het milieu.”

Europese Green Deal
Het LooP by Daikin programma past bij de ambities van het Europese Green Deal Actieplan voor een circulaire economie, dat Daikin Europe ondersteunt. De Europese Commissie heeft zich tot doel gesteld om afval, kunststof- en materiaalgebruik in de hele Europese Unie te verminderen. Circulaire projecten zoals LooP by Daikin met een tastbare impact op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen zijn één van de bijdragen van de HVAC-R industrie aan de strijd tegen materiaalverspilling. Bovendien betekent investeren in een lokale circulaire economie en in Europese bedrijven ook een duurzame investering in de Europese economie, aldus Daikin. Op die manier overlappen de ambities van de Green Deal die van de 'Next Generation EU', het post-COVID-19 herstelprogramma van de Europese Unie.

Onafhankelijk auditproces
Daarnaast heeft het hergebruik van gerecyclede koudemiddel geen gevolgen voor de quota van de Europese richtlijn voor F-gassen en ondersteunt het de groei van de HVAC-R industrie op een duurzame manier. Een onafhankelijk auditproces garandeert dat het gerecyclede koudemiddel voldoet aan exact dezelfde kwaliteitsnormen als nieuw geproduceerd koudemiddel. Dit proces zorgt er ook voor dat de administratieve toewijzing van het gerecyclede koudemiddel correct verloopt: voor elke gecertificeerde LooP by Daikin unit op de markt is er een equivalent van 100% gerecyclede koudemiddel dat wordt gebruikt in de fabrieken van Daikin.

Technologie in airco’s en luchtreiniger inactiveert Covid-19

Een technologie uit 2004 kan 99.9% van het Covid-19 virus inactiveren, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Daikin bevestigt de werking ...
Verder Lezen

Nieuw VRV-systeem op weg naar CO2-neutraliteit in 2050

Daikin Nederland introduceert een nieuw VRV-systeem. De VRV 5 S-serie is de laatste van een reeks productinnovaties om de doelstellingen ...
Verder Lezen

Europese locatie Daikin in Zaltbommel

Daikin Europe bouwt haar logistieke infrastructuur in Nederland. In Zaltbommel is een logistiek centrum in gebruik genomen. Voor de Nederlandse ...
Verder Lezen

Unica neemt opnieuw koudetechnisch bedrijf over

Gepubliceerd op

Unica neemt het bedrijf Van Kempen Koudetechniek uit Tiel over. Met de aansluiting van Van Kempen in Unica’s netwerk van bedrijven versterkt de technisch dienstverlener zijn organisatie met bijna 75 jaar ervaring in industriële koudetechniek. Van Kempen is in heel Nederland actief, met name in de AGF (Aardappelen, Groente, Fruit), bloemen, voedingssector en distributiecentra. Het is de tweede overname binnen dit specialisme in korte tijd, want in maart van dit jaar nam Unica ook PCT Koudetechniek over. De beide bedrijven, die zich op verschillende marktsegmenten richten, blijven binnen het Unica-bedrijvennetwerk autonoom opereren.

De overname van Van Kempen, met 110 medewerkers een van de grotere spelers op de markt voor koudetechniek, betekent voor Unica een verdere versterking van de expertise in dit specialisme. Als een van de grootste technisch dienstverleners van Nederland ziet Unica veel toepassingsmogelijkheden. “Gezien de toenemende relevantie van warmte- en koudetechnieken, wint deze kennis ook in technologisch opzicht aan belang. De overname van Van Kempen versterkt onze innovatiekracht en maakt ons bovendien een van de prominente partijen op het gebied van koudetechniek in Nederland”, zegt Unica-CEO John Quist.

Compleet industrieel portfolio
Unica ziet de vraag naar kennis van koudetechniek vooral terug in de industrie, waar de behoefte aan conditionering van ruimtes toeneemt. Koeling speelt een cruciale rol in de voedselindustrie en het groeiende aantal bedrijven dat actief is in voedselverwerking. Datzelfde geldt voor datacenters, controlled environments zoals laboratoria en OK’s en reguliere airconditioning in gebouwen.
Van Kempen wordt net als PCT onderdeel van het cluster Unica Industry Solutions. Binnen dit bedrijvencluster is alle kennis van industriële technische oplossingen geconcentreerd. Het specialisme koudetechniek is een krachtige aanvulling op de expertise van Unica Industry Solutions, dat met kennis van industriële automatisering, procestechnologie, werktuigbouwkunde en hardware engineering complete oplossingen voor de industriële sector verzorgt.

Uitdaging
Voor Van Kempen geeft de aansluiting bij Unica toegang tot nieuwe markten, uitgebreidere technische kennis en professionelere stafprocessen, wat het bijna 75-jarige bedrijf een sterkere marktpositie geeft. Bovendien sluit de ondernemersfilosofie van Unica aan bij de cultuur binnen Van Kempen. “Hoewel de heer Van Kempen alleen nog als aandeelhouder verbonden was en niet meer actief was in het bedrijf, heerst hier nog altijd de kenmerkende familiecultuur”, zegt directeur Jan Vliet van Zante, zelf al sinds 1983 werkzaam voor Van Kempen. “Als onderdeel van Unica kunnen we met onze trouwe medewerkers een nieuwe groeifase inzetten. Wij vinden het een prachtige uitdaging om samen met de andere industriële bedrijven dit terrein voor Unica verder te ontginnen.” De directie van het bedrijf blijft aan en krijgt dezelfde vrijheden en verantwoordelijkheden als andere directeuren van Unica. Van Kempen Koudetechniek blijft ook opereren vanuit het eigen kantoor in Tiel.

Derde overname in 2020
Naast PCT Koudetechniek nam Unica in maart van dit jaar ook meet- en regelspecialist Numan & Kant over. Voor de drie acquisities in 2020 versterkte Unica zijn netwerk van bedrijven de laatste twee jaar ook met de bedrijven Synto (cluster Building Services), Brainpact (cluster Industry Solutions), Boele Fire Protection (cluster Fire Safety) en Dotwood (cluster ICT Solutions). Het komende jaar verwacht Unica opnieuw meerdere overnames te doen, in de vorm van verdere uitbreiding van de regionale aanwezigheid of ter verdere versterking van gespecialiseerde activiteiten.

Unica gaat installatietechnisch onderhoud van 62 Rijksgebouwen verzorgen

Technisch dienstverlener Unica heeft een omvangrijke opdracht ontvangen van het Rijksvastgoedbedrijf. Het betreft het onderhoud van elektrotechnische en klimaattechnische installaties ...
Verder Lezen

Unica neemt PCT Koudetechniek over

Technisch dienstverlener Unica heeft PCT Koudetechniek overgenomen. PCT telt 35 medewerkers en is voornamelijk actief in de foodsector, zowel in ...
Verder Lezen

‘Unica blijft groeien, ook de komende jaren’

De omzet van technisch dienstverlener Unica is over 2019 gegroeid met 4% naar €497 miljoen. De nettowinst steeg met 9% ...
Verder Lezen

Unica neemt meet- en regelspecialist Numan & Kant over

Technisch dienstverlener Unica neemt Numan & Kant uit Strijen over. Numan & Kant is een productonafhankelijk aanbieder van oplossingen voor ...
Verder Lezen

Opschalen: van BENG naar BELG

Gepubliceerd op

Het idee voor ChargeFreeHome ontstond bij grondlegger Henk van Houten toen hij zag wat een BENG-woning inhoudt en dat vergeleek met zijn energieplus-woning. De werktuigbouwkundige pleit voor een energietransitie waarbij verduurzaming naar een hoger niveau wordt getild. ‘Van BENG naar BELG’ noemt hij dat, oftewel van een Bijna Energie Neutraal Gebouw naar een Bewust Energie Leverend Gebouw.

Een BELG-woning kan het hele jaar zelfvoorzienend zijn en elektriciteit leveren. In het geval van een starterwoning gaat het om 13.000 kWh en bij een semibungalow om 27.000 kWh aan overcapaciteit. Dat scheelt op jaarbasis meer dan 15.000 kg aan CO2-uitstoot per woning.

Wijkaanpak
Van Houten pleit voor een wijkgerichte aanpak, waarbij zowel aandacht wordt geschonken aan energiebesparingsmogelijkheden als de productie van groene energie. Alle huizen krijgen een lessenaarsdak met geïntegreerde zonnepanelen. Bovendien worden ze voorzien van PVT-panelen, een dik isolatiepakket, Triple glas, aardwarmtepomp en accu’s. Via WTW-systemen in de ventilatie, douche, keuken en riolering valt een verdere energiebesparing te realiseren. Dat geldt ook voor de PCM-vloer die tot de additionele mogelijkheden behoort.

Buurtopslag
Daarnaast komt er een energieopslag op buurtniveau met de mogelijkheid om elektriciteit door te geven aan nabijgelegen woningen en bidirectionele elektrische (deel)auto’s te laten inpluggen.

Monitoring
Door de energiestromen te monitoren en te sturen krijgt de bewoner zicht op en controle over zijn eigen gebruik. Zowel voor huishoudelijke doeleinden als voor de gebouwgebonden installaties. De markt heeft al de nodige oplossingen om hierin ondersteuning te bieden. Zoals (remote access) monitoringssystemen van Envitron.

Selectief
Volgens Van Houten is het onontkoombaar om een grote hoeveelheid installaties in de woningen op te nemen als je een dergelijk ambitieus project wilt realiseren. Het team achter ChargeFreeHome gaat daarbij wel selectief te werk. Zo zijn ze een uitgesproken voorstander van een All-Electric benadering. Waterstofketels, waar nu veel over te doen is, zien ze niet als een serieuze kandidaat, omdat bij de productie van het gas de omzetverliezen wel 75% kunnen bedragen. Ook biomassa valt buiten de boot vanwege de schadelijke stoffen die vrijkomen bij de uitstoot.

Ecologisch bouwen
ChargeFreeHomes zijn niet alleen energieleverend, maar ook ecologisch verantwoord. Vandaar dat er wordt gekozen voor een schil van natuurlijke materialen als hout, hennep en stro. Hiervoor willen de initiatiefnemers deels leunen op de expertise van BCD Advies, dat onder andere geïnspireerd wordt door ecologisch bouwer Ecococon.

Financiering
Ook aan de financiering is gedacht. De bedoeling is om niet langer te kijken naar de maximale kooplast, zoals gangbaar is, maar naar de maximale woonlast. Verdien je bij wijze van spreken 12 appels per maand, dan mag je er 4 verwonen. Op deze manier wordt een starterswoning ook weer betaalbaar (zie rekenvoorbeeld).

Uitdagingen
Natuurlijk zijn er problemen te overwinnen, maar die zitten niet aan de technische kant. Er wordt gebruik gemaakt van Proven Technology. Als de juiste vakmensen die installeert, krijg je een goed werkend systeem. Ook het gebrek aan arbeidskrachten zal geen belemmering vormen. Die kan worden ingevuld door de uitstroom die zal plaatsvinden in de fossiele sector, zegt Van Houten. De grootste bottleneck heeft te maken met de inrichting van onze maatschappij. De focus ligt nog te veel op het trekken van nieuwe kabels voor een landelijk net, waar een gigantisch bedrag van 40 miljard voor nodig is. Dat is onbegrijpelijk, als je je realiseert dat je ook decentraal elektriciteit kan opwekken en gebruiken.

Stand van zaken
Inmiddels is het eerste project van start gegaan. Het betreft een CPO in Breda, waar 25 toekomstige bewoners bij betrokken zijn. Ook lopen er al de nodige aanvragen. Om het concept verder uit te rollen, gaat grondlegger Van Houten graag de samenwerking aan met installateurs. Zoals wel blijkt uit dit artikel is er namelijk volop werk voor de branche: van het installeren van systemen voor het opwekken van duurzame energie en klimatisering tot de monitoring van elektriciteitsgebruik.

Auteur: ChargeFreeHome

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

 

Rekenvoorbeeld
Om te voldoen aan de eis van de nul-vraag aan energiegebruik moet er minimaal 5X zoveel opgewekt worden als je zelf nodig hebt. In december wekken zonnepanelen gemiddeld 2% van hun jaarlijkse opbrengst op. Stel dat is 385 kWh, dan is de jaarlijkse opbrengst 19.250 kWh. Tegelijkertijd gebruikt een gemiddeld gezin ongeveer 11% van hun jaarlijkse portie energie in december. Omgerekend komt dat neer op 3500 kWh. Als je dan 5x zoveel wil opwekken als benodigd is, kom je uit op 17.500 kWh. Zeg met een veilige marge ongeveer 19.250 kWh.

Energiebundel
Iedere woning krijgt een nulvraag-garantie-certificaat. Om dit zeker te stellen krijgen bewoners een energiebundel. Een starterswoning zal jaarlijks 16.320 kWh opwekken en 3.100 kWh gebruiken. Er blijft dus per jaar 13.220 kWh over. Een semibungalow zal jaarlijks 30.800 kWh opwekken en daarvan 3.800 kWh gebruiken, waardoor er 27.000 kWh overblijft. Bij een wijk met 50 woningen is dat meer dan 1 miljoen kWh. Een starterswoning heeft 36 zonnepanelen van 400 wp op het dak, daarvoor is 60 m2 aan dakoppervlak nodig. Op de uitbouw komen 6 PVT-panelen van 320 wp te liggen van HRsolar (10 m2 aan dakoppervlak).

Overcapaciteit
Bij thuiskomst wordt de bidirectionele elektrische auto aangesloten op het net, waarna de netbeheerder naar believen de elektriciteit eruit haalt en later op de nacht weer bijvult.
Daardoor zal onderweg laden nauwelijks meer nodig zijn. Een CFH-woning zal op zonnige dagen de thuisaccu/buurtaccu en de aangesloten elektrische (deel)auto’s weer opladen, waarna de netbeheerder de energie in de avond weer kan verdelen. Bij, zeg, een woonwijk met 500 woningen kan men denken aan een laadplein met laadpalen in verschillende vermogens, die niet alleen geschikt zijn voor de elektrische deelauto’s, maar ook voor elektrische fietsen/scooters. Overigens kan de beschikbare elektriciteit ook voor andere doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld om de lokale stomerij te laten draaien.

 

BENG, een update

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘Stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden ...
Verder Lezen

Rekenen met BENG

NEN 7120 maakt binnenkort plaats voor NTA 8800. De BENG-rekenmethodiek vraagt om een andere benadering van het ontwerpproces. Ventilatie- en ...
Verder Lezen

BENG: een laatste update

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden ...
Verder Lezen

‘BENG-ready’ bodemwarmtepomp

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

Geothermie bundelt krachten in nieuwe brancheorganisatie

Gepubliceerd op

De brancheorganisatie Geothermie Nederland gaat vanaf 1 januari 2021 van start. De bestaande organisaties Platform Geothermie (2002) en DAGO (2014) gaan op in deze nieuwe organisatie. De nieuwe organisatie verenigt alle ondernemingen en organisaties met een zakelijk belang in de geothermiesector.

Geothermie Nederland beoogt de centrale verbinder te zijn voor belangenbehartiging, kennisopbouw, innovatie, draagvlakcreatie, informatievoorziening én ontmoeting. De brancheorganisatie en haar leden zetten zich in om geothermieprojecten te ontwikkelen en te exploiteren.

Kennisbundeling
Radboud Vorage, voorzitter Geothermie Nederland: “Als één organisatie bundelen we nu alle kennis over geothermie in Nederland, dat is voor onze leden en voor de energietransitie van groot belang.” In principe blijven de leden van DAGO en de deelnemers van Platform Geothermie lid van de vereniging. Ook andere partijen die deel uitmaken van de geothermiesector kunnen lid worden van Geothermie Nederland. De vereniging gaat met circa 75 leden van start. Overheidsorganisaties worden aangemoedigd ‘kennispartner’ te worden. Zo kunnen ze uit de eerste hand kennis en praktijkervaring opdoen en meepraten over de uitdagingen waar de sector voor staat. Hiermee wil Geothermie Nederland een actieve bijdrage leveren aan de warmtetransitie en de beschikbaarheid van duurzame en betaalbare warmte voor burgers en bedrijven.

Uitdagingen
Frank Schoof, vicevoorzitter Geothermie Nederland: “Met deze stap bundelt de aardwarmtesector haar krachten en wordt ze de woordvoerder voor de totale geothermiesector. De komende jaren zijn cruciale jaren voor de ontwikkeling van geothermie in Nederland. De verwachtingen ten aanzien van geothermie zijn groter dan ooit tevoren. Daarnaast worden er hoge eisen aan veiligheid gesteld en aan de communicatie met de omgeving en is het draagvlak voor geothermieprojecten niet altijd vanzelfsprekend. Wij willen, samen met onze leden, gericht aan deze uitdagingen werken.”

Branche verdiept zich nog nauwelijks in geothermie

Uit een studie van Energie Beheer Nederland blijkt dat 2,6 miljoen huizen en gebouwen van warmte kunnen worden voorzien door ...
Verder Lezen

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

Ultra-Diepe Geothermie: CO2 vrije warmte voor woningen en gebouwen

In samenwerking met de Universiteit Utrecht deed HermandDeGroot ingenieurs onderzoek naar de grootste voordelen van Ultra-Diepe Geothermie (UDG) ten opzichte ...
Verder Lezen

Smart infra sector sluit aan bij Techniek Nederland

Gepubliceerd op

De brancheorganisaties Techniek Nederland en Astrin fuseren op 1 januari 2021. Astrin vertegenwoordigt bedrijven in de smart infra, de sector die technische oplossingen levert voor mobiliteit, openbare verlichting, gemaaltechnologie, tunnels en sluizen. De 25 leden van Astrin (installatiebedrijven, adviesbureaus en leveranciers) worden lid van Techniek Nederland. De vakgroep Smart Infratechniek neemt binnen Techniek Nederland de activiteiten van Astrin over.

Voorzitter Willem Hartman van Astrin (links op foto) en algemeen directeur Erik van Engelen van Techniek Nederland (rechts) ondertekenden de fusieovereenkomst. Hartman: “Sinds vorig jaar hebben we de mogelijkheden voor een samenwerking onderzocht. Dat hebben we zorgvuldig en in nauw overleg met onze leden gedaan. De leden zijn enthousiast over de fusie. Binnen Techniek Nederland maken we de infrasector aantrekkelijker voor jong technisch talent en zij-instromers.”

Voorspoedig fusieproces
Ook Techniek Nederland ziet de fusie met Astrin als een belangrijke stap. Algemeen directeur Erik van Engelen: “Het fusieproces is voorspoedig verlopen. De besturen hebben elkaar snel weten te vinden, iedereen is overtuigd van de synergievoordelen. Infratechniek krijgt binnen Techniek Nederland een nog steviger positie. Dat is belangrijk voor de infra-lobby in Den Haag. Leden van Astrin kunnen vanaf 1 januari rekenen op optimale belangenbehartiging en dienstverlening vanuit het verenigingsbureau van Techniek Nederland.”

Stevige ambities
Astrin en de Vakgroep Infratechniek van Techniek Nederland hebben stevige ambities voor 2021. Smart infra moet eind volgend jaar een eigen identiteit hebben binnen de vakgroep én een duidelijk profiel krijgen bij landelijke, provinciale en gemeentelijke stakeholders. Om dat te bereiken, gaat de vakgroep inzetten op structureel overleg met een brede groep opdrachtgevers. Dergelijk overleg vindt al plaats met Rijkswaterstaat. De besturen van Astrin en Techniek Nederland hebben de doelstellingen en ambities voor 2021 goedgekeurd.

Astrin Academy gaat door tot 2023
Alle activiteiten van Astrin gaan vanaf 1 januari over naar de Vakgroep Smart Infratechniek van Techniek Nederland. Uitzondering is de ontwikkeling van een aantal vaktechnische opleidingen waarvoor de vereniging Astrin verplichtingen is aangegaan met een subsidieverstrekker. Dit project  -ASTRIN Academy- wordt naar verwachting in de loop van 2023 afgerond.

 

Doekle Terpstra nog vier jaar voorzitter van Techniek Nederland

Doekle Terpstra is ook de komende vier jaar het gezicht van Techniek Nederland. De Ledenraad van de techniekkoepel stemde unaniem ...
Verder Lezen

Plannen kabinet vallen in goede aarde bij Techniek Nederland

Techniek Nederland is positief over de plannen van het kabinet om uit de coronacrisis te komen. De ondernemersorganisatie steunt de ...
Verder Lezen

Stilzwijgend wijzigen ventilatierichtlijn door RIVM verrast Techniek Nederland

Het RIVM heeft vorige week stilzwijgend de ventilatierichtlijn aangepast. Het advies is om waar mogelijk zoveel mogelijk verse lucht toe ...
Verder Lezen

Techniek Nederland: “Houd techniekopleidingen Druten open”

Namens Techniek Nederland heeft voorzitter Doekle Terpstra een brandbrief geschreven om opheffing van de techniekopleidingen aan het Pax Christi College ...
Verder Lezen

Waarschuwing van toezichthouder voor drie warmtepompmerken

Gepubliceerd op

Uit een toezichtactie van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) naar de naleving van de prestatie-eisen voor warmtepompen bleek dat de fabrikanten van drie van de 14 gecontroleerde merken niet konden aantonen dat ze voldeden aan de technische eisen voor energie-efficiëntie, geluid en beperking gevaarlijke stoffen. De overige 11 merken scoorden voldoende tot goed.

De fabrikanten, importeurs en distributeurs van de drie warmtepompmerken ontvingen een waarschuwingsbrief van de ILT, waarop ze direct zijn gestopt met het op de markt brengen van deze producten. Daarnaast is de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) geïnformeerd omdat deze apparaten op de lijst Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) stonden. De RVO heeft de lijst aangepast op basis van de ILT-bevindingen.

Onvoldoende, onjuiste of onvindbare informatie
Ook blijkt dat door onvolledige of slecht vindbare informatie en/of het gebruik van andere parameters in reclame-uitingen het voor installateurs, consumenten en zakelijke gebruikers moeilijk is om te bepalen welke warmtepomp een goede keuze is voor het gebouw of huis. Daarnaast kunnen zij de prestaties van warmtepompen niet goed vergelijken, omdat ze onvoldoende toegang hebben tot de volledige productinformatie. Het gebrek aan informatie over verplichtingen voor een eigenaar van  warmtepompen met gefluoreerde broeikasgassen kan bovendien leiden tot onnodige uitstoot van broeikasgassen tijdens installatie, onderhoud en afdanken van de warmtepomp. De ILT heeft de gecontroleerde fabrikanten, importeurs en distributeurs schriftelijk gewezen op de tekortkomingen. In hun reactie gaven zij aan hoe ze de documentatie gaan verbeteren. Tot slot constateert de ILT dat het lastig is voor consumenten en zakelijke gebruikers om te achterhalen aan welke eisen installateurs moeten voldoen en welke installateur gecertificeerd, erkend en geschikt is.

Mogelijke risico’s warmtepompen
Verwarming heeft met 41% het grootste aandeel op het totale energiegebruik van Nederland. Bij Nederlandse huishoudens heeft verwarming zelfs een aandeel van 80%, waarvan 64% voor verwarming  van de woning en 16% voor warm tapwater (Bron: Energie Beheer Nederland, Infographic 2020: Energie in cijfers). In de overgang naar duurzame, alternatieve warmtevoorzieningen is de toepassing van warmtepompen de afgelopen jaren sterk toegenomen. Consumenten en zakelijke gebruikers moeten kunnen rekenen op betrouwbare (informatie over) warmtepompen, vindt ILT. Ook daarom is het belangrijk dat fabrikanten en importeurs zich houden aan de wet- en regelgeving.

Ongewenste effecten en naleeftekorten
In een eerdere verkenning door de ILT naar mogelijke risico’s bij warmtepompen kwamen omstandigheden naar voren die kunnen leiden tot ongewenste effecten en naleeftekorten. Zoals hogere CO2-uitstoot en energiekosten, omdat de efficiëntie lager is dan toegestaan of opgegeven door de fabrikant. Of minder comfort omdat gekozen is voor een warmtepomp die ongeschikt blijkt voor de woning of het gebouw. Andere risico’s zijn lekkage van broeikasgassen en geluidsoverlast.

Wet- en regelgeving
Bij het ontwerp dienen fabrikanten het potentiële, ongewenste milieueffect voor warmtepompen zo laag mogelijk te houden (Richtlijn Ecodesign 2009/125/EG en Verordening EU 813/2013). Daarnaast mogen elektrische en elektronische apparatuur maar een beperkte concentratie van bepaalde gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld lood en kwik) bevatten (Regeling gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur en RoHS-richtlijn EU 2011/65). Tot slot, moet onnodige uitstoot van F-gassen worden voorkomen (Verordening betreffende gefluoreerde broeikasgassen EU 517/2014 en het Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen).

Over de toezichtactie
Uitgangspunt voor de selectie was de ISDE-apparatenlijst (december 2018) van de RVO met hierop circa 3.500 type warmtepompen waarvoor subsidie wordt verstrekt. Warmtepompen die in 2018 minder dan 10 keer een subsidie hebben ontvangen, zijn niet meegenomen in de selectie. De resterende 350 types (24 merken) zijn ingedeeld naar grootte van marktaandeel; van elke categorie is de helft van de merken willekeurig geselecteerd voor controle door de ILT. In totaal heeft de ILT warmtepompen van 14 merken gecontroleerd.

Uitgelicht: Vereniging Warmtepompen blij met onderzoek ILT
De Vereniging Warmtepompen (VWP) verwelkomt het vandaag door de Inspectie Leefomgeving en Transport gepubliceerde rapport ‘Warmtepompen; Toezichtactie naleving producteisen’. De VWP vindt het, namens haar leden, belangrijk dat opdrachtgevers, installateurs en eindgebruikers middels het zogenaamde ErP-label over de juiste, objectieve, informatie beschikken om te komen tot een passende apparaatkeuze. De vereniging zegt verder content te zijn dat van de veertien onderzochte merken het overgrote deel voldoet. Tegelijkertijd baart het de VWP zorgen dat er blijkbaar enkele leveranciers zijn waarbij de productinformatie volgens ILT niet direct aan de conformiteitseis voldeed. ‘Wij respecteren de handhaving door ILT omdat misinformatie kan leiden tot verkeerde apparaatkeuzes en dat kan leiden tot onzekerheid of zelfs wantrouwen in de markt en daarmee het behalen van de doelstellingen van de energietransitie hinderen’, aldus de VWP.

Luxe appartementen nu gasloos dankzij luchtwarmtepompen

Op de Koemarkt in Purmerend staat een compleet nieuwe, multifunctionele evenementenlocatie: De Markthal. De naam en de uitstraling van het ...
Verder Lezen

Verwarming, koeling en warmwater via één unit

LG Electronics (LG) introduceert de nieuwe Therma V Integrated Water Tank (IWT). Dit is een alles-in-één oplossing voor verwarming, koeling ...
Verder Lezen

Pro-actief beheren van cv-ketels en warmte-pompen

Nefit Bosch lanceert een online portal, HomeCom Pro, waarmee de installateur continu zicht heeft op de verwarmingsinstallaties van zijn klanten ...
Verder Lezen

Garantie op duurzame nieuwbouw

Bewoners van nieuwbouwwoningen kunnen een garantie krijgen op de energiezuinigheid ervan als deze worden gebouwd volgens het House Energy Optimum ...
Verder Lezen

Technologie in airco’s en luchtreiniger inactiveert Covid-19

Gepubliceerd op

Een technologie uit 2004 kan 99.9% van het Covid-19 virus inactiveren, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Daikin bevestigt de werking van haar gepatenteerde Streamer-technologie, die wordt toegepast in haar airconditioningmodellen en luchtreinigers. Na drie uur bestraling van het virus, is meer dan 99,9% van het coronavirus niet meer effectief.

Het onderzoek is uitgevoerd door het internationale Daikin Industries Ltd in samenwerking met Professor Shigeru Kyuwa van de Biomedische Wetenschappen Faculteit van de Universiteit van Tokyo, en een onderzoekgroep onder leiding van Shigeru Morikawa van de Microbiologie Faculteit van de Okayama Universiteit, Japan.

Onderzoeksresultaten
Het onderzoeksteam heeft een experiment uitgevoerd waarbij de virussen voor een periode van één tot drie uur zijn blootgesteld aan de Daikin Flash Streamer technologie. De resultaten van het experiment laten het volgende zien:
- 93,65% inactiviteit van het coronavirus (SARS-CoV-2) na een bestralingstijd van 1 uur;
- 99,97% inactiviteit van het coronavirus (SARS-CoV-2) na een bestralingstijd van 3 uur.
Het onderzoek is als ‘Study report on the inactivation effect of plasma ion generator (Daikin Streamer) on SARS-CoV-2’ gepubliceerd door Shigeru Morikawa, van de Department of Veterinary Medicine, Microbiology Course, Okayama University of Science, Japan.

Speerpunt
Edwin Hoogerwerf, managing director van Daikin Nederland, hierover: “Ventilatie en luchtreiniging spelen een belangrijke rol bij de verspreiding van het Covid-19 virus. Het verbeteren van luchtkwaliteit in woningen en gebouwen is altijd speerpunt geweest van Daikin. We willen niet alleen een comfortabele binnentemperatuur regelen, maar ook zorgen voor een gezond binnenklimaat. Goed voorbeeld van dit streven is onze Streamer technologie, die in 2004 is ontwikkeld en terugkomt in een aantal van onze airconditioning modellen en luchtreinigers. We kregen al vaak de vraag of deze technologie ook tegen het Corona-virus werkt. We kunnen nu melden dat deze technologie meer dan 99.9% van het Coronavirus (SARS-CoV-2) deactiveert, na blootstelling van het virus aan onze Streamer ontlading gedurende drie uren. We hopen dat dit ons in de toekomst helpt bij het vinden van oplossingen om de verspreiding van dit en vergelijkbare virussen tegen te gaan.”

Disclaimer
Daikin meldt dat de onderzoeken zoals hiervoor beschreven alleen betrekking hebben op de gepatenteerde Streamer Technology van Daikin. De effecten van producten die voorzien zijn van de Streamer Technology of de effecten bij gebruik in de praktijk kunnen afwijken.

Een derde Nederlanders ventileert meer vanwege corona

Bijna een derde van de Nederlanders is meer gaan ventileren door het coronavirus, blijkt uit een onderzoek wat Jaga Climate ...
Verder Lezen

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel ...
Verder Lezen

Slim ventileren tegen corona

Het wordt steeds aannemelijker dat het coronavirus zich ook via de lucht verspreidt in binnenruimtes. Nader onderzoek hiernaar is noodzakelijk, ...
Verder Lezen

Nederland stookte in 2e kwartaal minder dankzij warmere weer

In het tweede kwartaal van 2016 was de CO2-uitstoot in Nederland 0,3 procent lager dan in hetzelfde kwartaal een jaar ...
Verder Lezen

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

Gepubliceerd op

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof. De techniek wordt voor het eerst in Nederland door Stedin toegepast. Stedin werkt hierbij samen met woningcorporatie Eigen Haard, de gemeente Uithoorn en energieconsultant DNV GL. Feenstra voert werkzaamheden aan de binneninstallatie uit en Nefit Bosch en Remeha leveren de waterstof cv-ketels.

Het verwarmen van woningen met waterstof kan in de toekomst een alternatief zijn naast volledig elektrisch en warmtenetten. In Uithoorn wordt dit nu in de praktijk onderzocht. De ombouw van aardgas naar waterstof bestaat uit een aantal stappen. Het onderzoeken van bestaande gasleidingen en verbindingen zowel in de straat als in de woningen en het verwarmen van woningen met speciale waterstof cv-ketels. Stedin werkt hierbij op basis van strenge veiligheidseisen en in nauwe samenwerking met de lokale brandweer en onder toezicht van de Veiligheidsregio.

Mijlpaal
“In Uithoorn onderzoeken we in de praktijk hoe wij ons bestaande aardgasnet geschikt kunnen maken voor waterstof. Gedurende een aantal weken stroomt er waterstof door de gasleidingen en verwarmen we de huizen met waterstof. Zo leren we over wat een ombouw van aardgas naar waterstof precies betekent voor ons als netbeheerder en voor de partijen waarmee wij samenwerken”, vertelt Marc van der Linden, CEO van Stedin. “Dat dit nu in de praktijk gebeurt is een mijlpaal voor Stedin. Het toont aan dat we de gebouwde omgeving, met de juiste stappen en een aantal aanpassingen in ons netwerk, technisch geschikt kunnen maken voor het gebruik van duurzame gassen en waterstof in de toekomst.”

Rol waterstof in de gebouwde omgeving
Vóór 2030 verwacht Stedin niet dat waterstof een grote rol gaat spelen in de gebouwde omgeving, maar wel een belangrijke. Naast groen gas kunnen andere duurzame gassen op termijn wel een grote rol vervullen in de gebouwde omgeving. Waterstof kan daar zeker onderdeel van zijn. Om na 2030 waterstof als volwaardig alternatief in te kunnen zetten is het daarom belangrijk om nu kennis en ervaring op te doen en te ontdekken welke rol waterstof kan krijgen, denkt Stedin. Van der Linden: “Innoveren en experimenteren helpt ons om ervoor te zorgen dat wij gereed zijn voor de periode na 2030. Het bestaande aardgasnet is hierbij van grote waarde en krijgt een tweede leven. Uit dit project komt een aantal vragen die we moeten beantwoorden voordat we waterstof als volwaardige optie in de gebouwde omgeving kunnen inzetten. Daarbij is ook wet- en regelgeving vanuit de Rijksoverheid een belangrijk aspect.”

Een uitlegvideo van dit project is te vinden op: www.stedin.net/waterstof.

Uitgelicht: H2 Ready ketel van Nefit Bosch

De H2 Ready ketel van Nefit Bosch kan door een installateur binnen een uur worden omgebouwd naar een 100% waterstoftoestel. Het geheim zit hem onder andere in de speciale brander, het gasblok, de ventilator en de elektronica. Jan Rijnen, commercieel directeur van Nefit Bosch: “Wij verwachten dat deze toestellen hun meerwaarde gaan bewijzen in de energietransitie. In Engeland is er zelfs sprake van dat nieuwe gasketels vanaf 2025 voorbereid moeten zijn op waterstof.” Naast het project in Uithoorn worden de toestellen van Bosch ook in projecten in Engeland ingezet.

Een-op-een vervanging
Omdat het toestel ook op aardgas functioneert, is deze oplossing geschikt voor een-op-een vervanging in elke bestaande woning. De H2 Ready ketel van Nefit Bosch kan zonder aanpassingen worden geïnstalleerd. De afmetingen van dit waterstoftoestel zijn vergelijkbaar met die van huidige cv-ketels. Een ander voordeel is dat gebruikers hetzelfde verwarmingscomfort ervaren als dat wat ze gewend waren met de aardgasketel. De waterstofketel levert dezelfde prestaties als een conventionele cv-ketel op gas. Het verschil is dat bij verbranding van waterstof geen kooldioxide (CO2) of koolmonoxide (CO) vrijkomt. De NOx-uitstoot is bij het Nefit Bosch-toestel extreem laag.

Groene waterstof
In Europa, en vooral in Nederland en Engeland, zijn de verwachtingen ten aanzien van waterstof hoog gespannen. De EU heeft plannen voor het bouwen van elektrolysers – waterstoffabrieken - die in 2030 miljoenen tonnen groene waterstof moeten opwekken. Deze ontwikkeling zal mede bepalen in hoeverre waterstof een van de pijlers van de energietransitie gaat worden. Bosch denkt dat waterstof vanaf 2030 een rol kan gaan spelen in de bebouwde omgeving. Het is van belang om nu te kijken naar de implicaties, zoals dat gebeurt in Uithoorn.

Alternatief voor bestaande gebouwen
Voor de gebouwde omgeving zijn er meer verduurzamingsopties dan waterstof. Volgens Nefit Bosch is waterstof vooral interessant wanneer andere opties, zoals warmtenetten en elektrificatie, niet haalbaar zijn. “Wij denken dan onder andere aan de combinatie met een hybride warmtepomp, zodat je met dezelfde hoeveelheid waterstof meer woningen kunt verwarmen”, zegt Rijnen. Als energiedrager kan waterstof voor onbepaalde tijd worden opgeslagen. Onderzoeken hebben aangetoond dat bestaande aardgasleidingen relatief eenvoudig geschikt zijn te maken voor het transport van waterstof. Net als in de jaren zestig, toen Nederland van stadsgas naar aardgas overging, zullen de huidige gastoestellen moeten worden vervangen. De ‘H2 Ready’-ketel biedt die mogelijkheid: eerst op gas en wanneer het zover is binnen een uur om te zetten naar 100% waterstof.

Waterstof bij Bosch
Naast waterstofketels voor woningen ontwikkelt Bosch op tal van andere gebieden emissieloze en op waterstof gebaseerde technologieën. Zo levert Bosch al industriële warmwater- en processtoomketels die werken op waterstof. Ook maakt het bedrijf brandstofcellen die energie opwekken voor industrie, computercentra, woonwijken en laadstations voor elektrische voertuigen. Daarnaast is Bosch ook ver met de ontwikkeling van aandrijfsystemen voor vrachtwagens die gebruikmaken van waterstoftechnologie. “In onze visie gaat waterstof op termijn een rol spelen bij het verwarmen van onze huizen, maar eerste instantie gaat het vooral om industrie en mobiliteit. Waar we kansen zien, zet Bosch in op waterstof”, zegt Jan Rijnen.

 

Doorontwikkelde gasketels voor utiliteit klaar voor waterstof

Remeha lanceert de ketels GAS 320 Ace en GAS 620 Ace. Beide zijn geschikt om te branden op aardgas aangevuld ...
Verder Lezen

Drie waterstof cv-ketels doorlopen praktijktest

Binnenkort wordt drie maanden lang waterstoftechnologie voor woningen in de praktijk getest. De test vindt plaats in een proefopstelling van ...
Verder Lezen

Proefproject: gasnet over op waterstof

In het najaar van 2020 start netbeheerder Stedin in Uithoorn het project ‘tijdelijke ombouw van aardgas naar waterstof’. Feenstra is ...
Verder Lezen

Miljoenen huishoudens in 2030 op door groene waterstof opgewekte elektriciteit

Een consortium van Gasunie, Groningen Seaports en Shell Nederland heeft vanmiddag aangekondigd te willen beginnen met het project NortH2: de ...
Verder Lezen

Invloed W-installateur verschilt per land

Gepubliceerd op

De bouw- en installatiebranche is vrij uniek in haar besluitvorming. Hierbij zijn vaak veel partijen betrokken, zoals eindgebruikers, architecten, aannemers, installateurs, adviseurs en overheidsinstanties. USP Marketing Consultancy onderzocht in welke landen installateurs de meeste beslissingsbevoegdheid hebben. België blijkt koploper, terwijl Duitse installateurs de minste bevoegdheid hebben. In het algemeen zullen installateurs hun invloed enigszins verliezen aan andere betrokken partijen in het bouwproces.

Het onderzoeksbureau heeft gekeken naar twee parameters om tot een rangschikking te komen. Allereerst naar de mate waarin installateurs invloed hebben op de merkkeuze van installatieproducten voor alle soorten projecten samen. Ten tweede naar de mate waarin ze een door een andere partij gespecificeerd merk nog kunnen wijzigen.

Meeste beslissingsbevoegdheid
In België hebben installateurs de meeste invloed op de merkkeuze. Niet alleen hebben ze in veel gevallen grote invloed op de aanvankelijke merkkeuze of maken ze die keuze zelf, ze kunnen in veel gevallen ook een merk dat al bepaald is veranderen als ze daar reden voor zien. Verassend genoeg hebben Belgische installateurs grote invloed op merkkeuze in niet-residentiële projecten, ongeacht of het om nieuwbouw of renovatie gaat. Dat is typisch een segment waarin installateurs in andere landen weinig beslissingsbevoegdheid hebben, maar in België is het een van de segmenten waarin de invloed van installateurs op merkkeuze juist erg sterk is. Daarnaast hebben Belgische installateurs veel invloed in grote residentiële projecten, maar is hun invloed op merkkeuze in kleine residentiële projecten middelmatig.

Minste beslissingsbevoegdheid
Duitse installateurs hebben de minste beslissingsbevoegdheid. Feit is dat hun invloed op de merkkeuze van installatieproducten helemaal niet zo laag is, maar hun beslissingsbevoegdheid juist wel minder is in niet-residentiële projecten, vooral vergeleken met België. Duitse installateurs spelen in het proces meer een adviserende dan een besluitvormende rol. Bovendien is hun vrijheid om een merk dat al bepaald is door een andere partij te veranderen relatief klein, vooral in de niet-residentiële sector. Alleen installateurs uit het Verenigd Koninkrijk hebben minder vrijheid om een gespecificeerd merk te wijzigen. Samen met hun lage invloed op de aanvankelijke merkkeuze leidt dit ertoe dat Duitse installateurs de laagste beslissingsbevoegdheid hebben.

Invloed eindgebruikers
Het onderzoeksbureau heeft zich ook de vraag gesteld hoe beslissingsbevoegdheid zich in de installatiemarkt zal ontwikkelen. Allereerst wordt er geconstateerd dat productprijzen makkelijk online te vinden zijn, wat de prijstransparantie verhoogt en ertoe leidt dat eindgebruikers steeds meer invloed krijgen op de merkkeuze. Installateurs zullen steeds vaker worden geconfronteerd met eindgebruikers die productprijzen vinden die lager zijn dan de die installateurs in hun offertes vermelden. Dit zal tot meer prijsonderhandeling leiden en een toenemende invloed van eindgebruikers.

Toenemend gebruik van BIM
Een tweede trend is het toenemend gebruik van BIM. Hierdoor zijn installateurs eerder betrokken in het bouwproces, waardoor ze dus ook eerder invloed kunnen uitoefenen op beslissingen. Aan de andere kant kan de steeds grotere complexiteit van installaties er toe leiden dat steeds meer consultants en bouwkundige bedrijven betrokken zijn bij het beslissingsproces, waardoor de invloed van installateurs – met uitzondering van de grotere installatiebedrijven – juist weer wat kan gaan slinken.

Afname invloed W-installateur
Ten slotte is er de toename van elektrische onderdelen in mechanische installaties en de toenemende vraag naar ‘smart systems’. Dit kan ertoe leiden dat elektrotechnische installateurs en smart home specialisten steeds meer invloed krijgen. Bovendien stijgt de invloed van ontwikkelaars en hoofdaannemers ook, vooral in de niet-residentiële sector en grootschalige residentiële projecten. Ook dat kan leiden tot een afname van de invloed van de W-installateur, wat vooral het geval zal zijn bij design-build contracten.

Bijna 3 kilo ijzer uit de vloerverwarming

Gepubliceerd op

Een B&B in Landsmeer kampte al een tijdje met comfortklachten. De verwarming functioneerde niet meer optimaal. Installateur er bijgehaald om het probleem te verhelpen. Dat leverde maar liefst 2,7 kilo ijzer op, afkomstig uit de vloerverwarming.

Wilfred de Regt van Rekon Installatietechniek zag al snel wat er aan de hand was. Met 8 man ging hij aan de slag. Onder andere de bestaande cv-ketel werd beter afgesteld, naar de waterzijdige inregeling ‘gefinetuned’ en de vloerverwarming schoongemaakt. Daar kwam dus maar liefst 2,7 kilo ijzer uit.

Bijzondere klus
De nieuwe verdeler is voorzien van een magneetfilter, die ervoor zorgt dat de platenwisselaar niet vervuild raakt. “Een mooie en vooral ook bijzondere klus”, vindt De Regt. Tijd om ervan te genieten heeft hij echter nauwelijks. Het is momenteel razend druk. Andere klanten staan alweer te trappelen om zijn hulp.

Ook bezig met een bijzondere klus of net afgerond. Laat het ons – en daarmee uw vakgenoten – vooral weten. Dat kan via: redactie@merlijnplus.nl

Nieuwe tool berekent invloed ventilatie op besmettingskans via aerosolen

Gepubliceerd op

Voor de derde maal heeft het Masterplan Ventilatie een gratis tool ontwikkeld die professionals helpt de ventilatie in gebouwen te optimaliseren. Dit keer gaat het om de rekentool Indicator besmettingskansen via aerosolen. Daarmee kunnen professionals de invloed van ventilatie inschatten op besmettingskansen in onder andere kantoren, scholen en verpleeghuizen. Het gaat daarbij specifiek om besmetting met ziekteverwekkers via aerosolen.

De rekentool Indicator besmettingskansen via aerosolen berekent de invloed van de ventilatiehoeveelheid op de besmettingskans in binnenruimten, zoals kantoren, scholen, horeca, verpleeghuizen en winkels. De tool gaat ervan uit dat alle andere maatregelen tegen het coronavirus van de rijksoverheid worden opgevolgd [link: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/nederlandse-maatregelen-tegen-het-coronavirus/gezondheidsadviezen]. De indicator is gebaseerd op het Wells-Riley-model. Dit model heeft als uitgangspunt dat, bij gelijktijdig verblijf in een ruimte met één besmettelijk persoon, een virus via uitademing gelijkmatig door de ruimte wordt verspreid en via ventilatie ook gelijkmatig wordt verdund.

Invloed van ventilatie
De indicator maakt een schatting van de invloed van ventilatie op de besmettingskans, gebaseerd op informatie die op dit moment beschikbaar is. Als deze informatie verandert, wordt dit verwerkt in een volgende versie van de rekentool. Met name de ordegrootte van de uitkomsten en de afhankelijkheid van de hoeveelheid luchtverversing zijn van belang; het doel is om een handelingsperspectief te bieden om de besmettingskans te verkleinen. De rekentool kan ook bijdragen aan de maatschappelijke discussie over de invloed en het belang van ventilatie en de overdracht van infectieziekten in binnenruimtes. De tool pretendeert niet exact te zijn, echter wordt door de expertgroep gezien als bruikbaar voor vergelijkingen van diverse situaties.

Andere producten Masterplan Ventilatie
Eerder dit najaar bracht het Masterplan Ventilatie al de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren en de Quickscan ventilatie in scholen uit. Het Masterplan Ventilatie is een initiatief van ISSO, TVVL, Binnenklimaat Nederland (voorheen VLA) en VCCN. Het consortium ontwikkelt kennis en tools die professionals helpen de juiste keuzes te maken als het gaat om ventilatie.
Kijk voor meer informatie op http://www.masterplanventilatie.nl

Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar

De Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar gekomen. Het is de tweede tool van Masterplan Ventilatie. Met deze quickscan kunnen ...
Verder Lezen

Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren

Met de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen of de ventilatie in een ...
Verder Lezen

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel ...
Verder Lezen

Wat betekent het rapport ‘Ventilatie op scholen’ voor installateurs?

Het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) heeft scholen gevraagd naar de staat van de ventilatiesystemen. De resultaten zijn vorige ...
Verder Lezen

Zonnewarmtenet kan bestaande wijken energieneutraal maken

Gepubliceerd op

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij te maken, zo heeft een consortium van wetenschappers en bedrijven onder leiding van de TU Delft aangetoond. Het consortium heeft dit concept technisch uitgewerkt en voor een bestaande Haarlemse jarendertigwijk technisch en financieel doorgerekend. Daarnaast is in een proefopstelling in The Green Village in Delft aangetoond dat het systeem werkt. Hiermee ligt er een ontwerp klaar voor het duurzaam verwarmen van huizen van een hele wijk, zonder dat een externe warmtebron nodig is.

Om de doelen uit het klimaatakkoord te behalen, wordt hard gezocht naar manieren om bestaande wijken en gebouwen te verduurzamen en van het aardgas te ontkoppelen. Het zonnewarmtenet is een van de mogelijke oplossingen die het afgelopen jaar is ontwikkeld en getest. Dit net bestaat uit PVT-panelen (zonnepanelen die zowel warmte als elektriciteit opwekken) op het dak, een zeer lage temperatuur warmtenet gekoppeld aan een warmte/koudeopslag onder de grond en een warmtepomp in iedere woning. Op deze manier worden de woningen op een energieneutrale manier voorzien van warm water, verwarming in de winter en koeling in de zomer.

Slimme verdeling van warmte
Een speciale ‘afleverset’, een kastje met leidingen, pompjes en kleppen, zorgt ervoor dat de warmte van de het warmtenet en de PVT-panelen optimaal benut wordt. In de zomer wordt alle overtollige PVT-warmte via het netwerk in de ondergrondse opslag opgeslagen. In de tussenseizoenen wordt de warmte zowel geleverd door de PVT-panelen als door het netwerk vanuit de warmte/koudeopslag. In de winter wordt de warmte hoofdzakelijk uit de warmte/koudeopslag geleverd, waardoor de warmtepomp een hoog rendement kan halen.  Een proefopstelling van het zonnewarmtenet is gebouwd en succesvol getest op The Green Village op de TU Delft.

Klaar voor duurzame wijkoplossing
De resultaten van de studie in Haarlem en de proefopstelling in Delft zijn overtuigend, aldus de initiatiefnemers. Het ontwerp van het zonnewarmtenet is volledig uitgewerkt. Zo is het benodigde aantal PVT-panelen per woning vastgesteld, maar ook de benodigde temperatuurniveaus voor warmteopslag en warmtedistributie. Daarnaast is getoetst hoe alle regelingen stabiel met elkaar kunnen functioneren. Aan de hand daarvan is geconcludeerd dat het systeem technisch werkt en de huizen in de wijk het hele jaar rond, met behulp van de panelen en het zonnewarmtenet, van genoeg warmte worden voorzien. De opgewekte elektriciteit uit de panelen is voldoende voor het functioneren van de warmtepomp.

Meest duurzame wijkoplossing
Het systeem is daarmee energieneutraal voor de warmtelevering. Ivo Pothof, onderzoeker bij TU Delft en Deltares, is enthousiast over het zonnewarmtenet: “Het is de meest duurzame wijkoplossing voor de bestaande bouw die ik ken, omdat er via de PVT-panelen maximaal gebruik wordt gemaakt van lokale energie. Het concept is uitgebreid vergeleken met andere oplossingen voor bestaande woonwijken en komt in al die vergelijkingen naar boven drijven.’

Financiële haalbaarheid
Ook op financieel gebied blijkt het zonnewarmtenet een interessant concept. Aan het begin moet een forse investering gedaan worden, maar daarna zijn er geen variabele energiekosten meer. Hierdoor is het zonnewarmtenet na enkele jaren goedkoper dan gas en de meeste andere alternatieven. De jaarlijkse kosten bestaan dan alleen uit onderhoud en aflossing van de gedane investering. De eigen elektriciteitsbehoefte van de warmtepomp wordt door de PVT-panelen opgewekt én het elektriciteitsnet hoeft niet te worden verzwaard, omdat er geen piekverbruik is in de winter. Met voldoende participatie uit de wijk en bij een laag rentepercentage is het zonnewarmtenet dus ook financieel een interessante oplossing.

Implementatie
Het consortium, bestaande uit de TU Delft, Deltares, Greenvis, Stichting SpaarGas, Triple Solar, Fortes Energy Systems, de WarmteTRansitieMakers en ENGIE hoopt dat het zonnewarmtenet een gangbare methode wordt om bestaande wijken te verduurzamen.

Van veldverwarming tot airco op hotelboot

Installatietechniek is vaak maatwerk. Bijna geen project is hetzelfde. Een goed voorbeeld hiervan zijn de installatieprojecten in dit artikel. Stuk ...
Verder Lezen

A.O.Smith completeert assortiment met warmtepompen

Duurzaamheid is belangrijk. Juist ook op het vakgebied van warmwater bereiding, verwarming en koeling. In Nederland introduceerde A.O. Smith ruim ...
Verder Lezen

Een dik pak isolatie

Als ik op een winterse dag naar buiten ga, neem ik vrijwel nooit een stapel boterhammen met pindakaas mee. Wel ...
Verder Lezen

Update Handboek Zonne-energie is verschenen

Er is een nieuwe versie van het Handboek Zonne-energie verschenen. Hij is aangepast aan de huidige techniek met de onderwerpen ...
Verder Lezen

Kunststof buishouders voor voorwandsysteem

Gepubliceerd op

Viega Nederland heeft het programma toebehoren voor het Prevista Dry Plus voorwandsysteem uitgebreid met kunststof buishouders. Met de buishouders zijn leidingen langs de staanders en liggers van het voorwandsysteem te voeren.

Viega rationaliseerde het voorwandprogramma vorig jaar met de introductie van het Viega Prevista voorwandsysteem. Met de komst van dit modulaire voorwandsysteem werd het aantal systeemonderdelen teruggebracht en de opslag en montage op locatie vereenvoudigd. Op basis van een nieuw inbouwreservoir en verschillende identieke onderdelen kan het systeem zowel voor wand-, staanderconstructie- als railmontage worden ingezet. Met de uitvoeringen Prevista Dry, Prevista Dry Plus en Prevista Pure leent het systeem zich bovendien voor respectievelijk droogbouw en natbouw.

Railmontage
Viega Prevista Dry Plus is bedoeld voor railmontage. Het railsysteem biedt vrijheid in de vormgeving en kan snel worden geïnstalleerd dankzij de rail en verbinders. Een kwestie van de rail plaatsen en vergrendelen. De indelingsflexibiliteit maakt ook het leidingwerk diverser. De ene zijde van de buishouder wordt op de montagerail van Prevista Dry Plus geschroefd. Een geelkleurig blokkeerelement zorgt er daarbij voor dat de buishouder zowel op de open als op de gesloten kant van de hoekverbinders past. Aan de andere zijde is de buishouder halfrond gebogen en uitgevoerd met metalen kabelbinder, waarmee de leiding in een handomdraai wordt vastgezet.
De nieuwe buishouder van Viega leent zich voor kunststofleidingen met een diameter van 16 tot 20 mm al dan niet voorzien van isolatie (max. rondom 13 mm). De buishouder wordt geleverd als set van vijf stuks.

Contactloos spoelende urinoirs voor openbare ruimten

Viega biedt twee technologieën voor urinoirs in openbare sanitaire ruimten die hygiënisch zijn maar ook vrijheid bieden bij de inrichting ...
Verder Lezen

Matzwarte wc-bedieningsplaten

Viega brengt de wc-bedieningsplaten uit het Visign for Style-programma nu ook in matzwarte uitvoering op de markt. Visign for Style ...
Verder Lezen

Flensovergangen voor installaties industrie en drinkwater

Viega heeft het programma bronzen Sanpress XL-flensovergangen uitgebreid met een 2½ inch-uitvoering. Met de nieuwe flensovergang wordt een demonteerbare oplossing ...
Verder Lezen

Verlengde muurplaat vereenvoudigt afmontage leidingsysteem

Viega heeft het leveringsprogramma uitgebreid met een verlengde muurplaat voor het Viega Smartpress leidingsysteem. De muurplaat vereenvoudigt niet alleen de ...
Verder Lezen

“Overheid pakt omscholing ‘coronawerklozen’ naar technische baan niet goed aan”

Gepubliceerd op

De manier waarop de overheid mensen van sectoren met een overschot aan werknemers nu begeleidt naar sectoren met een tekort, werkt niet. Dat stelt de Industriecoalitie, een samenwerkingsverband van techniekbranches die om mensen zit te springen. De coalitie wil met de overheid afspraken maken over regelingen die wél effectief zijn doordat ze goed aansluiten op de wensen van het bedrijfsleven.

Door corona is het thema ‘van werk naar werk’ actueler dan ooit. Waar mensen in de ene sector hun baan kwijtraken, is de bouw- en technieksector juist op zoek naar tienduizenden nieuwe werknemers. De behoefte aan technische vakmensen wordt de komende jaren alleen maar groter. Dit is het gevolg van onder meer de grote vraag naar nieuwe woningen, de energietransitie en verregaande digitalisering.

Omscholingstrajecten komen niet van de grond
Volgens de Industriecoalitie – Techniek Nederland, FME, Bouwend Nederland en Koninklijke Metaalunie – komen omscholingstrajecten naar de bouw en techniek nu onvoldoende van de grond. Volgens Doekle Terpstra van de Industriecoalitie komt dat onder meer door de ondoorzichtigheid van de regelingen en de beperkende voorwaarden die het kabinet stelt. “Een voorbeeld is de eis om omscholingstrajecten binnen een half jaar af te ronden. Dit is praktisch niet haalbaar. Je wordt geen lasser of machineoperateur van de ene op de andere dag.” De Industriecoalitie vindt ook dat de overheid met extra geld over de brug moet komen om omscholing van nieuwe medewerkers te ondersteunen.

Technische sectoren willen in gesprek over een oplossing
De Industriecoalitie ziet veel mogelijkheden om werknemers uit krimpsectoren om te scholen. Daarvoor is het belangrijk dat de ondersteuning van de overheid aansluit op de bestaande opleidingsinfrastructuur in de branches. Doekle Terpstra: “We kunnen werknemers die als gevolg van de coronacrisis hun baan dreigen kwijt te raken een nieuwe baan en nieuw perspectief bieden. Daarover gaan we liefst zo snel mogelijk in gesprek met het kabinet.”

‘Digitaal energielabel is geldverspilling en schiet doel voorbij’

De Tweede Kamer moet het amendement dat voorstelt om de aanvraag voor het energielabel digitaal te doen, niet aannemen. Gebeurt ...
Verder Lezen

Terpstra: “Uitgeklede NOW komt op verkeerde moment”

De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) krijgt per 1 oktober een vervolg. Het kabinet verlengt de regeling met drie ...
Verder Lezen

Brancheorganisaties vragen overheid om subsidie voor bij- en omscholing technische vakmensen

Een grote coalitie van brancheorganisaties pleit voor de invoering van een ‘Deel- en Omscholings-NOW’. Onder meer Techniek Nederland, Bouwend Nederland, ...
Verder Lezen

Banen voor het oprapen in de installatiebranche dankzij Klimaatakkoord

Het Klimaatakkoord zorgt er volgens ECN voor dat er 42.000 tot 78.000 voltijdsbanen bijkomen in 2030. Voor elke verloren baan ...
Verder Lezen

Nog veel subsidie beschikbaar voor energiebesparing in huis

Gepubliceerd op

Het totaalbudget voor de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) is €84 miljoen. Op 1 november 2020 was nog meer dan de helft van dit budget beschikbaar – ruim €50 miljoen –  om voor het einde van dit jaar uit te keren. Toon Bouten, CEO van tado°, aanbieder van slimme thermostaten: “De voorlichting over verduurzaming van de overheid naar de burgers moet véél beter. Mensen weten vaak niet wat de opties zijn, wat het kost en wat het oplevert. Terwijl er verschillende subsidies zijn die je kunt ontvangen als je je huis groener maakt, bijvoorbeeld voor isolatie maar ook voor energiezuinig ventilatiesystemen en slimme thermostaten.”

In Nederland kun je €120 subsidie aanvragen voor slimme thermostaten. Deze subsidieregeling voor eigenaar en bewoner geldt nog tot en met 31 december 2020. De subsidie voor Verenigingen van Eigenaren loopt tot en met 31 december 2022. Volgens Bouten kun je gemiddeld 22% aan energie besparen door slimme thermostaten te installeren. “Nederlandse huizen verliezen bijvoorbeeld gemiddeld na 5 uur tijd 2,4°C aan warmte, waardoor ze gedeeltelijk voor niks stoken.” (Onderzoek tado°, uitgevoerd tussen december 2019 en januari 2020 onder 80.000 huizen).

Geen warmte verloren
Slimme thermostaten zijn uitgerust met verschillende intelligente functies om ervoor te zorgen dat er geen warmte verloren gaat. Ze kunnen bijvoorbeeld de verwarming uitschakelen wanneer er niemand meer thuis is, de verwarming lager zetten als er een raam open staat of de verwarming afstemmen op het lokale weer. Verder bieden slimme radiatorthermostaten intelligente verwarmingsschema's voor individuele kamers, waardoor het hele huis niet onnodig wordt verwarmd.

Zelfregulerende apparatuur verplicht
Bouwbesluit 2012 (dat sinds maart 2020 is gewijzigd) stelt aanvullende eisen aan het vervangen van een verwarmingssysteem. Wanneer dit gebeurt, is het verplicht om zelfregulerende apparatuur te installeren die de temperatuur per ruimte of zone kan regelen.

 

Subsidie ventilatie scholen later beschikbaar

De Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen (SUVIS) wordt uiterlijk op 30 november a.s. gepubliceerd door de minister van BZK. Het ...
Verder Lezen

Verdubbeling subsidie voor duurzame innovaties in gebouwde omgeving

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) investeert dit jaar €30 miljoen extra in de regeling Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling ...
Verder Lezen

Ondersteuning bij subsidie Renovatieversneller

Op 29 juni a.s. gaat De subsidieregeling Renovatieversneller van start. Deze is bedoeld om huurwoningen beter, sneller en betaalbaar te ...
Verder Lezen

Brede coalitie roept minister op budget voor SDE+-subsidie te verhogen

Ruim 6.000 projecten voor zonne-energie op daken dreigen niet door te gaan doordat de subsidiepot leeg is. Dit brengt het ...
Verder Lezen

Slim klimatiseren: kinderen verwarmen school

Gepubliceerd op

In deze tijden van Corona is er volop aandacht voor ventilatie. Ook bij scholen. Volgens Carl-peter Goossen wordt het tijd om andere concepten toe te passen. De directeur van Adviesbureau BouwNext legt uit wat goed ventileren inhoudt en hoe je met inspiratie uit het (recente) verleden tot verrassend goed werkende concepten kan komen.

De ventilatie van scholen is nu net zo’n ‘hot item’ als 100 jaar geleden. Tijdens de TBC- uitbraak in de eerste helft van de vorige eeuw werden vele ‘buitenscholen’ opgericht, onder andere in de duinen van Scheveningen. In 1927 werd bovendien de ‘Vereniging voor openluchtscholen voor het gezonde kind’ opgericht in Amsterdam. Deze liet in 1930 een openluchtschool ontwerpen door architect Jan Duiker. Het is een rank gebouw met heel veel glas en grote taats ramen die ook in het voor- en najaar geheel konden worden geopend. De school werd in 1993 en 2008 gerestaureerd. BNA brengt op dit moment op haar website een onderzoekstudie van Micha de Haas opnieuw onder de aandacht, die tot doel had om de openluchtschool weer nieuw leven in te blazen.

Niet alleen vierkante meters
Het onderzoeksteam zocht onder andere naar zachtere en eigentijdse varianten van de buitenlokalen van openluchtscholen. Dat leverde een variatie op aan installatieconcepten en bouwkundige oplossingen. Er is echt een omwenteling nodig om scholen als meer te zien dan alleen vierkante meters klassen, leerpleinen en gangen. Een loggia, dakterras, patio of erker zijn allemaal voorbeelden van verschillende klimaatzones of bufferruimtes. Deze bouwkundige ingrepen kunnen bijdragen aan een gedifferentieerd binnen- en buitenklimaat.

Frisse Scholen
Hoe zit dat op installatietechnisch niveau? Laten we daarvoor eerst een kijken aan welke voorwaarden ventilatie moet voldoen om gezond en energiezuinig te zijn. Volstaan de eisen in het Bouwbesluit eigenlijk wel? Artikel 3.29 geeft aan dat 8,5 dm3 /s per persoon aan luchtverversing nodig is. Dit komt neer op 30,6 m3 /h per leerling of 948 m3 /h in een volle klas. Voor bestaande scholen is dit 3,44 dm3 /s (12,4 m3 /h oftewel 384 m3 /h voor de hele klas). Met deze eisen kunnen we niet echt uit de voeten. In 2008 heeft RVO een PvE voor Frisse Scholen ontwikkeld, waarvan de laatste vernieuwde versie dateert uit 2015. Onder andere door dit PvE is in het Bouwbesluit 2012 de eis van 30,6 m3 /h opgenomen. Daarnaast valt in artikel 3.30 van het Bouwbesluit te lezen dat de toevoer van verse lucht in de leefzone van een verblijfsgebied niet groter mag zijn dan 0,2 m/s. In de praktijk is dit vrijwel onhaalbaar, omdat een klas in zijn totaliteit als leefzone kan worden aangemerkt. Zelfs in moderne scholen vraagt het om de nodige inspanning om aan deze eis te voldoen. Voor alle duidelijkheid: het PvE Frisse Scholen kent 3 klassen. C is voor bestaande scholen, klasse B ligt op niveau Bouwbesluit en klasse A is veel beter dan Bouwbesluit en het meest energiezuinig (A++++). Helaas is het ook nauwelijks 100% haalbaar.

VOS en fijnstof
Wat is ‘fris’? In Nederland is veel aandacht voor ventilatie, vandaar dat er ook veelvuldig onderzoek naar wordt verricht, onder andere door Wim Zeiler van de TU Eindhoven en Bas Knoll van TNO Indoor Climate. Zij hebben ervoor gezorgd dat voor scholen de eis van 8,5 dm3 /s per persoon is vastgesteld. Wij ademen zuurstof in en blazen CO2 uit. Het CO2-gehalte is dus een indicator van de hoeveelheid zuurstof die er nog in de lucht aanwezig is. Bovendien geeft het een idee over de concentratie VOS (vluchtige Organische Stoffen) en fijnstof. Is het CO2-gehalte hoog, dan geldt dat eveneens voor VOS en fijnstof.

Bovengrens
Tegenwoordig geldt een bovengrens van 1200 ppm CO2. In 80% van onze scholen ligt de waarde aanmerkelijk ho­­-
ger dan 1200 ppm CO2. Bij te weinig ventilatie in klaslokalen kunnen klachten als geurhinder, oogirritatie, hoofdpijn en meer dan normale vermoeidheid voorkomen. CO2 veroorzaakt deze ef­-
fecten niet zelf, de klachten ontstaan door te hoge concentraties van andere stoffen die zich ophopen of door te weinig zuurstof. De maximale ventilatie­capaciteit die het Bouwbesluit aanhoudt, 30,6 m3/h per leerling, levert een CO2-gehalte op van 800 ppm. Dat is 100% beter dan de 1200 ppm die als goed wordt bestempeld.

Eigentijds
Door tijdig de klimaatcondities te veranderen, kan je een prettige leeromgeving creëren. Dat is echt het voordeel van een openluchtschool, ook al weet je dat het maar 57% van de tijd fijn is om in de open lucht les te geven. 100 jaar geleden verhuisde men vanaf maart naar een buitenverblijf om in oktober weer terug te keren naar binnen. In hedendaagse passiefscholen is het ook mogelijk om te sturen op klimaatcondities. In dit concept wil je de passieve zonne-energie zo optimaal mogelijk gebruiken in de school. Veel glas, openslaande deuren, zomernachtventilatie naast een regelbare ventilatie zijn dan ook mogelijkheden om ‘het buiten op een eigentijdse manier naar binnen te halen’. Met de nZEB-tool (PHPP) kan je rekenen aan de concepten en door aan de ‘knoppen te draaien’ kan je alles al goed op elkaar afstemmen in de ontwerpfase.

Projecten
Bij onze eerste passiefschool in 2011 in Ede zeiden we al van tevoren dat de kinderen de school zouden verwarmen. Dat bleek ook in de praktijk zo te zijn. De kinderen blijken meer warmte af te geven dan wat we nodig hebben om het transmissieverlies te compenseren en de ventilatielucht op te warmen. In februari 2012 was de warmtepomp in storing gegaan en de indicator die dit moest aangeven zat achter een wachtwoord op het scherm. Drie dagen heeft de warmtepomp het niet gedaan, toch bleef het gewoon warm. Alleen in de docentenkamer was het kil als je binnenkwam. In 2012 werden er ook metingen gedaan door Wim Zeiler in de school: 32% < 800, 22% tussen de 800 en 1000, 46% tussen de 1000 en 1200 en < 1% boven de 1200 ppm. De school werd destijds in 2012 uitgeroepen tot de ‘Friste School van Nederland’. Kortom, dit is een goed werkend concept.

Geen WTW
Door het CO2-gehalte goed te monitoren en alleen te ventileren als het nodig is, wordt het mogelijk om koude lucht in te blazen zonder extra verwarming. Dat hadden we ook al bij de Veldhuizerschool gezien. Wij hebben dit nog beter onderzocht en daarvoor diverse passiefscholen in de EU bezocht. We zagen dat de interne warmte van de kinderen vele malen hoger is dan wat we verliezen aan transmissieverlies en deze vorm van ventilatie. Afgelopen jaar is dan ook De Schakel in Vlaardingen gerenoveerd en voorzien van een nieuwe indeling die beter op de onderwijsmethode is afgestemd. Daarnaast kreeg het gebouw een nieuw ventilatiesysteem en een nieuwe warmtepomp. Dankzij prefab gevelelementen, waarin al de installatieroosters en dergelijke zijn opgenomen, konden we de klaslokalen eenvoudig renoveren. De ventilatie is decentraal en in cascade van klaslokaal naar het leerplein en weer naar buiten. En, omdat er geen WTW-units worden toegepast en de lucht niet recirculeert, wordt er voor 100% gebruik gemaakt van buitenlucht.

Uitgelicht: Adviezen
Kijk verder dan de prestatie-eisen. Door goed af te stemmen op transmissieverlies, warmteaccumulatie, daglicht, hoeveelheid warmte die binnen kan komen, schaduwvorming en luchtdichtheid kan je een andere installatie realiseren. Zie klimatisering dus altijd als een geheel van bouwkundige en installatietechnische randvoorwaarden en voer al vooraf simulaties uit. We zien namelijk bij bestaande utiliteitsgebouwen dat er regelmatig pas achteraf goed afgestemd wordt op eigenschappen als ‘te snelle opwarming’ of ‘een traag werkend systeem’. In dergelijke gevallen kunnen sensoren en een andere inregeling soms wel leiden tot 40% minder energiegebruik, plus een aangenamer binnenklimaat. Deze ingrepen kun je dus echter vermijden door al direct het juiste installatieconcept te bedenken en toe te passen.

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Platte unit voor schoolventilatie

Aan het leveringsprogramma schoolventilatie van Auerhaan is de Global LP serie voor buitenopstelling toegevoegd. De platte vormgeving van deze serie ...
Verder Lezen

Braziliaans schoolproject wint ‘waterprijs’

Een initiatief voor duurzame architectonische oplossingen voor een school in Brazilië heeft de Water Research Prize gekregen. Gerecycled materiaal en ...
Verder Lezen

School schakelt over op CO2 warmtepomp

De Anne Frank Montessorischool in Doesburg gaat van het aardgas af door toepassing van een hogetemperatuur-warmtepomp. Het systeem bestaat uit ...
Verder Lezen

Welke ventilatie past het beste bij een school?

Op maar liefst 70% van de scholen is de kwaliteit van het binnenklimaat ondermaats. Een gezond binnenklimaat kan juist de ...
Verder Lezen

Berlo vertrekt na 16 jaar bij ATAG

Gepubliceerd op

CEO Carl Berlo vertrekt per 1 januari a.s. bij ATAG Verwarming. Hij zal worden opgevolgd door Rob Maassen als Country Manager Nederland.

Berlo, die bijna 16 jaar werkzaam is geweest in Lichtenvoorde, over zijn vertrek: “Ik kijk terug met veel voldoening en trots. Het was een toptijd. Per 1 januari 2021 zal ik verder gaan met ondernemen als CEO bij een andere Achterhoekse parel, 247 TailorSteel in Varsseveld.”
Rob Maassen werkt al lange tijd bij ATAG en heeft diverse functies bij R&D en productmanagement bekleed. Maassen zal verantwoordelijk zijn voor het vermarkten van de merken ATAG, ELCO en Ariston in de Nederlandse markt. Marco Eimers zal als Commercieel Directeur de verantwoordelijkheid voor de verkoop dragen.

Eén miljoen cv-ketels, “en daar blijft het niet bij”

Sinds 1997 zijn er één miljoen cv-ketels van Atag geproduceerd en verkocht. Het productienummer van de miljoenste ketel is geregistreerd ...
Verder Lezen

Nu ook Elco producten verkrijgbaar bij Wasco

Het volledige onderdelenassortiment van Elco is nu bij Wasco verkrijgbaar. Elco is een merk van Atag Verwarming Nederland, dat sinds ...
Verder Lezen

ATAG CV-ketels gecertificeerd voor 30% bijmenging waterstof

ATAG Verwarming legt de focus op waterstof: Ontwikkelingstrajecten rondom bijmenging van waterstof, hoger dan de huidige CE normering toelaat, zijn ...
Verder Lezen

ATAG Verwarming en ELCO Heating Solutions gaan samen

ATAG Verwarming en ELCO Heating Solutions gaan per 1 februari a.s. samen. Zo ontstaat één bedrijf dat in de utiliteitssector ...
Verder Lezen

Normen voor leidingsystemen van kunststof herzien

Gepubliceerd op

Drie normen voor eisen en beproevingsmethoden op het gebied kunststofleidingsystemen van slagvast polyvinylchloride (PVC) voor gasvoorziening zijn herzien en onlangs gepubliceerd. Het gaat om NEN 7230, NEN 7231 en NEN 7232.

NEN 7230 ‘Kunststofleidingsystemen voor gasvoorziening - Buizen van slagvast polyvinylchloride (slagvast PVC) - Eisen en beproevingsmethoden, NEN 7231 ‘Kunststofleidingsystemen voor gasvoorziening - Hulpstukken van slagvast polyvinylchloride (slagvast PVC) - Eisen en beproevingsmethoden’ en NEN 7232 ‘Kunststofleidingsystemen voor gasvoorziening - Zadels met klampverbindingen van slagvast polyvinylchloride (slagvast PVC) - Eisen en beproevingsmethoden’ hebben tot doel om tot een eenduidige werkwijze te komen in zowel gebruik, als kwaliteitsbeoordeling van kunststofleidingsystemen van slagvast PVC voor gasvoorziening.

Wijzigingen
De herzieningen vervangen de versies uit 2011. De normen zijn op een aantal punten aangepast om beter aan te sluiten op de huidige praktijk. De normatieve verwijzingen, termen en definities, en verwijzing naar wet- en regelgeving zijn geactualiseerd.
Na publicatie van NEN 7230, NEN 7231 en NEN 7232 is NEN 7240 'Kunststofleidingsystemen voor gasvoorziening - Trekvaste (overgangs)koppelingen van slagvast polyvinylchloride (slagvast PVC) voor PE-leidingsystemen - Eisen en beproevingsmethoden' ingetrokken omdat de scope van deze norm overeenkomt met de scope van NEN-ISO 17885 ‘Kunststofleidingsystemen - Mechanische hulpstukken voor drukleidingsystemen - Specificaties'.

Herziene norm voor de algemene installatiepraktijk gepubliceerd

NEN 4010 is herzien. Dit is de norm met eisen voor de algemene installatiepraktijk van laagspanningsinstallaties. NEN 4010 is bedoeld ...
Verder Lezen

Norm voor rookgasafvoer ter commentaar gepubliceerd

De norm voor gebouwgebonden rookgasafvoersystemen, NEN 2757-2, is voor commentaar gepubliceerd. De norm wordt aangewezen door het Bouwbesluit 2012. Tot ...
Verder Lezen

NEN test norm voor installaties leidingwater in digitale vorm

NEN wil haar normen in een digitale vorm aanleveren, zodat de gebruiker deze makkelijker kan toepassen. Als experiment wordt de ...
Verder Lezen

Normen beproeven slagvaste PVC-leidingen voor gas gepubliceerd

NEN heeft drie ontwerpnormen gepubliceerd met eisen en beproevingsmethoden voor kunststofleidingsystemen van slagvast PVC voor gasvoorziening. De ontwerpnormen zijn NEN ...
Verder Lezen

Compact ventilatietoestel voor appartementen en vervangingsmarkt

Gepubliceerd op

De Flair-range van Brink Climate Systems is met de introductie van de Flair 200 verder uitgebreid. Volgens de Nederlandse fabrikant is het ventilatietoestel met warmteterugwinning (WTW) vanwege het compacte formaat en de prestaties geschikt voor zowel nieuwbouw als vervanging in appartementen en andere projectmatige bouw. De Flair 200 heeft afmetingen van 650x600x 455 mm (hxbxd) en is leverbaar als een linker- en rechteruitvoering met vier bovenaansluitingen.

Het ventilatietoestel is voorzien van een automatische 100%-bypass, intelligente vorstbeveiliging met voorverwarmer, luchtdichte aansluitingen, hoogwaardige filters en mogelijkheden voor connectiviteit. Hij is standaard te verbinden met Brink Home (online bedienen en aansturen via App of webportal met telefoon, tablet of computer) en Modbus (koppelen met gebouwbeheersystemen).

Eén schroevendraaier
Alle ventilatietoestellen binnen de range zijn identiek opgebouwd. De variatie aan serviceonderdelen is minimaal. Met één schroevendraaier zijn de onderdelen in een paar minuten te (de)monteren.

Vraaggestuurd ventileren

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en ...
Verder Lezen

Fijnstof

Fijnstof, we krijgen er dagelijks mee te maken. Of we nu in de stad leven of op het platteland. Gelukkig ...
Verder Lezen

Duurzaam wellnesscenter

In het Gelderse Wijchen staat sinds anderhalf jaar een indrukwekkend Wellnesscomplex. Thermen Berendonck is het geesteskind van de familie Dolman, ...
Verder Lezen

Ventilatie met WTW zonder toevoerkanalen

Excellente lucht in huis zonder toevoerkanalen? Brink Climate Systems presenteert een nieuw ventilatiesysteem dat ventilatie met WTW nu in elke ...
Verder Lezen

Een derde Nederlanders ventileert meer vanwege corona

Gepubliceerd op

Bijna een derde van de Nederlanders is meer gaan ventileren door het coronavirus, blijkt uit een onderzoek wat Jaga Climate Designers onlangs heeft uit laten voeren door Markteffect. Uit het onderzoek komt naar voren dat 86% van de Nederlanders in huis ventileert door een raam open te zetten. Bijna de helft is van mening dat dit voldoende is. De belangrijkste reden dat mensen ventileren is voor frisse lucht (86%). Daarnaast wordt ook de gezondheid (72%) genoemd.

Jaga benadrukt dat even een raam of deur openzetten nuttig is om veel frisse lucht binnen te halen, maar het effect ervan is snel weg. De ventilatiespecialist vindt het daarom noodzakelijk dat er 24 uur per dag mechanisch geventileerd wordt. Jaga raadt aan om voor een mechanisch vraaggestuurd ventilatiesysteem te kiezen, zodat er in iedere ruimte altijd voldoende verse lucht wordt toegevoerd op basis van CO2-detectie. Uit het onderzoek blijkt dat 31% van de Nederlanders een mechanisch ventilatiesysteem in huis heeft. Een dergelijk systeem moet wel regelmatig onderhouden en gereinigd worden. 41% was er niet mee bekend dat dit nodig is.

Steeds betere isolatie
Jaga wijst er verder op dat gebouwen en woningen steeds beter geïsoleerd worden om energie te besparen, maar dat er hierdoor geen frisse lucht meer door naden en kieren naar binnen komt. Ventileren wordt daardoor nog belangrijker en is essentieel voor comfortabel wonen en draagt bij aan het behoud van een goede gezondheid, aldus de fabrikant.