Tag Archives: dossierverwarming

Itho Daalderop stopt productie cv-ketels

Gepubliceerd op

Half november produceert Itho Daalderop zijn allerlaatste cv-ketel. Daarmee wordt het bedrijf de eerste cv-ketelfabrikant ter wereld die stopt met de productie van cv-ketels. Hoewel het lijkt of de actuele energiecrisis met stijgende gasprijzen plotseling heeft geleid tot het besluit om te stoppen met cv-ketels, is dit zeker niet het geval aldus Bas Korte, CEO van Itho Daalderop. “Al in het jaar 2000 stond in onze missie dat wij op weg zijn naar een all electric society.”

“Het op termijn stoppen met fossiele brandstoffen en het verlagen van de CO2-uitstoot staat sindsdien centraal in alles wat we doen”, vervolgt Korte. “Het feit dat we zouden stoppen met cv-ketels hebben we vijf jaar geleden al aangekondigd. Hoewel wij er nog steeds voorstander zijn van dat we wereldwijd stoppen met fossiele brandstoffen als aardgas, zal het vooral in de bestaande bouw ook een kwestie zijn van stap voor stap gasverbruik verminderen.”

Focus op duurzame verwarmingsoplossingen
Bas Korte: “Door te stoppen met cv-ketels kunnen we ons volledig gaan focussen op de ontwikkeling en productie van duurzame verwarmingsoplossingen, zoals hybride en all-electric warmtepompen. Vooral het ontwikkelen van nieuwe hybride warmtepompen zal bij ons veel aandacht krijgen, omdat de komende decennia voor een groot deel van de Nederlandse markt hybride oplossingen de eerste stap zullen zijn qua verduurzaming.”

Nieuwe hybride warmtepomp voor bijna elke Nederlandse woning
De focus van Itho Daalderop komt de komende jaren dus volledig te liggen op het ontwikkelen en op de markt brengen van nieuwe warmtepompen. Een voorbeeld hiervan is Vincent; een hybride warmtepomp met een capaciteit van 4,5 kW die samenwerkt met elk merk cv-ketel. Door zijn vermogen en installatiegemak kan Vincent worden ingezet in het gros van de Nederlandse woningen.

Overigens zegt de fabrikant nog vele jaren haar verplichtingen richting service en reserve-onderdelen na te komen.

Duurzame keuzes met een knipoog

Nefit Bosch wil met video’s en andere uitingen consumenten en installateurs met een knipoog verleiden tot het maken van duurzame ...
Verder Lezen

Eisen aan cv-systemen

Warmtepompsystemen, lagetemperatuurverwarming, zoneregelingen, testen van de luchtdoorlatendheid. Stuk voor stuk nieuwe onderwerpen die de afgelopen 15 jaar belangrijker zijn geworden ...
Verder Lezen

Juiste keuze en ontwerp hybride warmtepompen

ISSO heeft een nieuw kennisproduct uitgegeven: het ISSO-kleintje Hybride warmtepompen. De kennis richt zich op de keuze, het ontwerp, de ...
Verder Lezen

Hybride oplossing heeft voorkeur bij verduurzaming

Van de duurzame verwarmingsoplossingen lijkt een hybride oplossing de voorkeur te hebben ter vervanging van de cv-ketel. Zo wil 27 ...
Verder Lezen

Norm voor rookgasafvoer gepubliceerd

Gepubliceerd op

De norm voor grotere gebouwgebonden rookgasafvoersystemen, NEN 2757-2, is gepubliceerd. De norm wordt op termijn aangewezen door het Bouwbesluit 2012 en het Bbl. NEN 2757-2 betreft bepalingsmethoden voor de geschiktheid van systemen voor de afvoer van rookgas van gebouwgebonden installaties met een belasting van 130 kW tot en met 2 500 kW op bovenwaarde.

Het Bouwbesluit 2012 (wordt vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)) stelt de eisen en verwijst voor de bepalingsmethoden naar deze norm. Deel 1 betreft de installaties tot 130 KW. In deze uitgave zijn de volgende wijzigingen aangebracht:
•             Hoofdstuk 1 (onderwerp en toepassingsgebied) is herschreven en aangevuld met een tabel om meer duidelijkheid te verschaffen.
•             De bepalingsmethode in 5.3, voor de richting van de stroming in voorzieningen voor de afvoer van rookgas voor mechanische afvoer met ventilator, is sterk ingekort met een verwijzing naar hoofdstuk 7.
•             Het begrip 'hinder' is in hoofdstuk 6 nader uitgewerkt en de toegelaten plaats voor een uitmonding is duidelijker geregeld en aangescherpt.
•             Hoofdstuk 7, met de omvangrijke bepalingsmethoden voor de capaciteit, is sterk ingekort door verwijzing naar de relevante Europese normen.
•             Hoofdstuk 8, met de berekeningsmethode voor de verdunningsfactor, is aangepast door de figuren voor de verschillende situaties direct bij de beschrijvingen daarvan te plaatsen in plaats van in een grote tabel.
•             De uitleg van de alternatieve methode volgens het Gaussisch pluimmodel (nu in bijlage C) is aangevuld met extra voorbeelden.
•             De bijlagen A, C, D, E, G.7, I en J uit NEN 2757-2:2006 zijn vervallen.

Gasinstallaties
Naast NEN 2757-2 en enkele andere normen die van belang zijn voor gasinstallaties, bestaat de NPR 3378-serie ‘Praktijkrichtlijn Gasinstallaties’. Deze normenserie en delen van de NPR maken deel uit van de webtool 'Werken-met-NPR-3378'. Een aantal delen uit deze NPR 3378-serie geven toelichting en voorbeelden voor rookgasafvoersystemen voor gasgestookte installaties. Voor toelichting op installaties voor andere brandstoffen is een aparte praktijkrichtlijn (NPR 2758) in voorbereiding.

NIEUW – Remeha Avanta Ace.

Op zoek naar een cv-ketel waarmee je kosten en tijd bespaart? Kies dan voor de Avanta Ace. Veel onderdelen worden ...
Verder Lezen

Nefit Bosch introduceert universele adapter voor rookgasafvoer

Als eerste cv-producent introduceert Nefit Bosch een universele rookgasafvoer/luchttoevoer adapter voor zijn HR-toestellen. Met de nieuwe, gepatenteerde adapter zijn de ...
Verder Lezen

Installateur als adviseur

‘Van (aard)gas los’ wordt niet meer als doel gezien maar als een middel. Zo ontstaat er ruimte voor meer oplossingen, ...
Verder Lezen

Ontspanning op het dak

Op het dak van een modern gebouw komen vaak veel verschillende installaties bij elkaar. Om problemen te voorkomen moeten deze ...
Verder Lezen

PVT-warmtepomp met propaan als koudemiddel

Gepubliceerd op

Tijdens de beurs Duurzaam Verwarmd introduceert Triple Solar een warmtepomp met propaan als koudemiddel. De warmtepomp werd specifiek ontwikkeld voor PVT-panelen als energiebron en is zowel hybride als all-electric in te zetten.

De PVT-warmtepomp is volgens Triple Solar op verschillende fronten een verbetering ten opzichte van de reguliere water/water-warmtepomp die voor PVT-systemen worden gebruikt. Zo wordt alle energie die met deze warmtepomp wordt opgewekt uit daglicht, zonlicht en buitenlucht (-20 tot +50 °C) ingezet gebruikt voor warmte of warm tapwater. Het gebruik van propaan als koudemiddel en een vermogen van 3,5 kW zorgen bovendien voor een verminderd gasgebruik (tot 80%). Daarnaast is de warmtepomp compact (83 x 48 x 45 cm) uitgevoerd, weegt deze minder dan 50 kg en kan hij in twee delen van 25 kg naar zolder gedragen worden.
Hybride en all-electric
De warmtepomp is uit te breiden van een hybride toepassing met gasketel naar een all-electric installatie zonder gas en heeft een ingebouwde voorziening om warm tapwater te maken. In nieuwbouw is de PVT-warmtepomp geschikt voor kleinere woningen en appartementen tot 100 m2. De warmtepomp is modulair toe te passen. Voor grotere woningen kunnen er twee in cascade geplaatst worden.

Milieuvriendelijk
Het koudemiddel propaan is een primeur voor dit type water/water-warmtepompen. Propaan is milieuvriendelijk (GWP=3) en biedt de mogelijk om een aanvoertemperatuur van +70 ˚C te realiseren. Dat maakt deze uitvoering geschikt voor de bestaande bouw, waar vaak nog radiatoren gebruikt worden.

Onderhoud op basis van monitoring
De PVT-warmtepomp heeft een optie om te koelen. Een jaarlijkse servicebeurt is niet nodig. Onderhoud vindt alleen plaats als dat op basis van monitoring noodzakelijk is. Drie Triple Solar® PVT-panelen leveren de bronenergie voor de hybride warmtepomp, waardoor een buitenunit overbodig is.

De vakbeurs Duurzaam Verwarmd vindt plaats op 28 september a.s.

Ontwikkelaar van warmtepomp-systemen met PVT-panelen haalt €1,2 miljoen op

Dankzij een financiering van PDENH, DOEN Participaties, Enfuro Ventures en de Rabobank heeft Triple Solar 1.200.000 euro aan werkkapitaal opgehaald ...
Verder Lezen

Opschalen: van BENG naar BELG

Het idee voor ChargeFreeHome ontstond bij grondlegger Henk van Houten toen hij zag wat een BENG-woning inhoudt en dat vergeleek ...
Verder Lezen

Zonnewarmtenet kan bestaande wijken energieneutraal maken

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij te maken, zo heeft een consortium ...
Verder Lezen

Drijvend kantoor als uithangbord voor duurzaam bouwen

Het Floating Office Rotterdam (FOR) wordt het nieuwe hoofdkantoor van het Global Commission on Adaptation (GCA). Het drijvende kantoorgebouw, ontworpen ...
Verder Lezen

Slimme warmtepomp concepten tijdens Vakbeurs Energie

Gepubliceerd op

Van dinsdag 12 tot en met donderdag 14 oktober a.s. vindt de 16de editie van Vakbeurs Energie plaats in de Brabanthallen in Den Bosch. De beurs is bedoeld voor iedereen die met duurzame energieopwekking en energiebesparing bezig is. Op de beursvloer zullen ruim 350 exposanten te vinden zijn. Het is één van de eerste postcorona vakbeurzen die interessant zijn voor medewerkers uit de installatiebranche.

Tijdens de beurs zullen slimme warmtepompconcepten weer eens fysiek aanschouwd kunnen worden. Eén van de exposanten is Duco Ventilation & Sun Control, dat de ambitie koestert om de woningvoorraad te ‘vergroenen’. Met de ventilatiewarmtepomp DucoBox Eco mikt deze fabrikant op gezinnen die hun woning wensen te verduurzamen tot een volledig gasloze woning. De ventilatiespecialist presenteert vier warmtepompconcepten die op maat van de bewoner worden gefabriceerd.

Geen last van overventilatie
Bij een klassieke ventilatiewarmtepomp wordt alle lucht uit de woning gehaald wanneer er warmtevraag of warm tapwatervraag is. Hierdoor wordt vaak meer lucht dan nodig uit de woning gehaald, enkel en alleen om de warmtepomp te voorzien van voldoende luchtdebiet. Overventilatie zorgt voor onnodig warmteverlies en de daarbij horende kosten. Bij koude buitentemperaturen en beperkt vermogen draait zo’n warmtepomp soms zelfs louter om zijn eigen verliezen te compenseren, aldus de fabrikant. De DucoBox Eco werkt echter volledig op buitenlucht. Om geen energie verloren te laten gaan wordt de beschikbare ventilatielucht over de warmtewisselaar gezogen. Hierdoor is de luchttemperatuur hoger en dus ook het rendement waardoor maximale energieterugwinning mogelijk is.

WTW-unit met kopieerfunctie
Nieuwkomer op de beurs is de compacte WTW-unit DucoBox Energy Comfort. Door een kopieerfunctie in de software is het mogelijk om binnen seriematige bouw de instellingen over te nemen binnen een gelijkaardige woning. Fysische ingrepen zijn niet nodig. De links/rechts uitwisseling gebeurt volledig softwarematig dankzij een gepatenteerd principe met de dubbele by-pass.

Collectieve ventilatie voor renovatiemarkt
Een tweede noviteit is de Duco RoofFan. Deze drukgestuurde dakventilator zorgt voor de collectieve afvoer binnen de vraaggestuurde natuurlijke ventilatiesystemen van deze fabrikant. De druksturing zorgt voor een verdeling van de debieten in gestapelde woningbouw. De dakventilator is beschikbaar in twee uitvoeringen met een maximum debiet van 1.800 of 3.000 m3/h.

Remeha in documentaire National Geographic over waterstof

Gepubliceerd op

Remeha is betrokken bij de National Geographic documentaire ‘Waterstof, onze nieuwe energie? Hierin onderzoekt presentatrice Anic van Damme de mogelijkheden van waterstof en de uitdagingen die er zijn voordat de energiedrager op grote schaal toepasbaar is. Een onderdeel in de documentaire zijn de activiteiten van Remeha om waterstof in te zetten voor het verwarmen van de gebouwde omgeving. De documentaire is op 22 september om 22.00 uur voor het eerst te zien op National Geographic.

Remeha is een van de eerste bedrijven die de mogelijkheden van waterstof onderzocht en aan de slag ging met oplossingen. Zo presenteerde de fabrikant en leverancier van klimaatoplossingen een prototype van een waterstofketel. Daarnaast is Remeha actief in diverse waterstofprojecten om zo meer kennis op te doen over dit alternatief voor aardgas.

Waterstofketel
Op de Bouwbeurs van 2019 lanceerde Remeha de eerste waterstofketel, een hr-ketel die waterstof verbrandt in plaats van aardgas. Nog hetzelfde jaar maakte het duurzame toestel zijn debuut bij een project in Rozenburg, waar het een bijdrage levert aan de verwarming van een appartementencomplex. Hierna won de waterstofketel op de VSK 2020 de VSK Award. Later zette Remeha het toestel ook in bij diverse waterstofprojecten.

Waterstofprojecten
Zo levert de Apeldoornse fabrikant de Remeha Hydra, zoals de waterstofketel werd gedoopt, voor de toepassing in het Hydrogen Experience Centre. Op deze demo- en opleidingslocatie in Apeldoorn leren installateurs hoe ze de aardgasvoorziening in woonwijken kunnen aanpassen om huizen met waterstof te verwarmen. Daarnaast is Remeha projectpartner bij de ontwikkeling van een waterstofwijk in Hoogeveen en doet het mee aan Stad Aardgasvrij, waarbij het dorp Stad aan ’t Haringvliet op Goeree-Overflakkee volledig wil overstappen op waterstof.

Toestellen geschikt voor (bijmenging met) waterstof
Behalve de Remeha Hydra, die 100% waterstof als brandstof gebruikt, brengt Remeha ook andere verwarmingstoestellen op de markt die (deels) op waterstof werken. Zo zijn de Remeha GAS 120 Ace, de GAS 320 Ace, de GAS 620 en de Quinta Ace al geschikt om op aardgas bijgemengd met 20% waterstof te branden. Ook de wandtoestellen uit de Avanta-, Calenta-, en Tzerra-serie zijn geschikt voor bijmenging met 20% waterstof. Tegelijk werkt Remeha door aan een aangepaste versie van de GAS 320 Ace die uitsluitend op waterstof kan branden.

Duurzame keuzes met een knipoog

Gepubliceerd op

Nefit Bosch wil met video’s en andere uitingen consumenten en installateurs met een knipoog verleiden tot het maken van duurzame keuzes. Tijdelijk voordeel moet dit nog aantrekkelijker maken. Bovendien kunnen consumenten ook dit jaar hun CO2-uitstoot compenseren door bomen te laten planten.

Naast volledig elektrische oplossingen, zoals bodemwarmtepompen, luchtwarmtepompen en ventilatiewarmtepompen, staan de spotlights bij Nefit Bosch op hybride oplossingen. Met de grootschalige uitrol van hybride warmtepompen kan op de middellange termijn grote klimaatwinst behaald worden, wijst de producent op verschillende rapporten. Toch blijft ook de cv-ketel voorlopig nog gewild. “De grote groep die bij vervanging kiest voor een hr-ketel bieden we ook dit jaar de mogelijkheid hun CO2 te compenseren”, zegt Jan Blom van Nefit Bosch. “Zelf werken we sinds 2020 100% CO2-neutraal. Niet alleen wij in Deventer, maar al onze 400 vestigingen.”

150.000 bomen
In het kader van de vorige actie heeft Nefit Bosch 150.000 bomen laten planten. Die zijn samen goed voor CO2-reductie van 30.000 ton en dragen voor een deel ook bij aan het natuurherstel in Nederland. Naast de bomenactie maken consumenten dit najaar aanspraak op een financieel voordeel tot 375 euro.

Installateursactie
Bij het installeren van twee of meer hr-ketels, airco’s, warmtepompen of zonneboilers van Nefit Bosch kunnen installateurs dit najaar professioneel Bosch Blauw gereedschap cadeau krijgen met een winkelwaarde tot 290 euro.

Recycle-service
Installateurs kunnen het hele jaar door kosteloos gebruikmaken van de Recycle-service van Nefit Bosch. Oude cv-ketels worden opgehaald en voor 90% gerecycled door een gecertificeerd bedrijf. Voor elke ingeleverde ketel ontvangt de installateur een vergoeding. Meer informatie over de acties is te vinden op www.nefit-bosch.nl/alle-acties.

 

Lucht/water-warmtepomp voor appartementen en utiliteit

Gepubliceerd op

Nefit Bosch heeft een grootvermogen warmtepomp toegevoegd aan het productenprogramma. Deze warmtepomp is geschikt voor appartementencomplexen en utiliteitsgebouwen, voor zowel nieuwbouw als verduurzaming van bestaande verwarmingssystemen. De monoblock warmtepomp kan stand-alone worden ingezet, maar ook als onderdeel van een hybride verwarmingsoplossing. Opdrachtgevers komen in het kader van de ISDE in aanmerking voor subsidie tot 4900 euro.

De Compress 5000 AW is verkrijgbaar in drie vermogensvarianten: 17, 22 en 38 kW, waarvan de laatste ook leverbaar is met koelfunctie. Met 180x107x76 cm zijn de kleinere vermogens relatief compact. De 38 kW-variant is een van de krachtigste warmtepompen die momenteel op de markt zijn. In grotere gebouwen, zoals bedrijfsruimten en utiliteitsgebouwen, wordt echter vaak nog meer vermogen gevraagd. Ook hiermee is rekening gehouden: tot vier units kunnen worden aangesloten in cascade-opstelling waardoor ruim 150 kW aan verwarmingsvermogen wordt gerealiseerd.

Verduurzaming
Dankzij de hoge aanvoertemperaturen tot 65 °C is deze warmtepomp ook geschikt om grootvermogen hr-ketels te vervangen bij het verduurzamen van bestaande gebouwen. De tweetrapscompressor van de Compress 5000 AW maakt een vraaggestuurde vermogensregeling (1 of 2 compressoren) mogelijk en een COP tot 4,8 (A10/W35) en SCOP tot 4,01.

Geen binnenunit
Als volledig monoblocksysteem heeft de Compress 5000 AW geen extra binnenunit nodig, een regelaar volstaat. De Bosch HPC 300 C regelaar maakt bovendien parallelle aansluiting van maximaal vier warmtepompen mogelijk. De warmtepomp kan in een gebouwbeheerssyteem  worden geïntegreerd via KNX of ModBus.

Flexibele oplossingen
Hydraulische elementen en leidingen voor de aansluiting van een buffervat en tapwaterboiler zijn geïntegreerd. De lagere vermogens hebben een geïntegreerd buffervat waardoor installatie snel en eenvoudig is. Met het accessoirepakket en de aanvullende systeemcomponenten van Nefit Bosch, waaronder warmwater- en buffervaten, zijn verschillende hydraulische oplossingen mogelijk. Systeemcompatibiliteit en ondersteuning zijn gegarandeerd.

Vierde Dag van de Warmtepomp

Opleidingscentrum GO° en Aeres Tech organiseren op 23 september a.s. de vierde editie van de Dag van de Warmtepomp. Dit ...
Verder Lezen

Juiste keuze en ontwerp hybride warmtepompen

ISSO heeft een nieuw kennisproduct uitgegeven: het ISSO-kleintje Hybride warmtepompen. De kennis richt zich op de keuze, het ontwerp, de ...
Verder Lezen

Bodemwarmtepomp geschikt voor conventionele radiatoren

 Deze zomer komt Nefit Bosch met een nieuwe bodemwarmte-pomp voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw: de Compress 7800i LW(M)F. Deze ...
Verder Lezen

Warmtepomp zonder buitenunit voor verwarming, warm water en ventilatie

Nefit Bosch brengt een nieuwe ventilatiewarmtepomp op de markt. De Compress 3800i EW is een alles-in-één oplossing voor verwarming, warm ...
Verder Lezen

Vierde Dag van de Warmtepomp

Gepubliceerd op

Opleidingscentrum GO° en Aeres Tech organiseren op 23 september a.s. de vierde editie van de Dag van de Warmtepomp. Dit jaar is het evenement voor het eerst ook online te bekijken. Trends en ontwikkelingen op het gebied van warmtepompen, duurzaamheid en ondernemen passeren op deze dag de revue. Bezoekers kunnen meedoen aan interactieve workshops en in contact komen met collega’s uit de branche. Onderwerpen van de workshops zijn onder meer de veel gemaakte fouten bij het installeren, wet- & regelgeving en de ontwikkeling in het gebruik van natuurlijke koudemiddelen.

Klimaatverandering
Met de Dag van de Warmtepomp spelen de organisatoren in op de problematiek van klimaatverandering. Aardgasloos is een onvermijdelijke ontwikkeling; het einde van de traditionele centrale verwarmingsketel komt in zicht. Deze zal plaats maken voor de warmtepomp. Als monteur heb je kennis en vaardigheden nodig om warmtepompsystemen te kunnen installeren & inregelen en als bedrijf moet je voldoen aan wet- en regelgeving.

Koeltechnische branche luidt noodklok tekort vakmensen

Vanwege de coronacrisis en het vele thuiswerken kiezen steeds meer huishoudens ervoor om te investeren in koeling om het woon- ...
Verder Lezen

‘Overheid moet fors investeren om tekort aan technici op te lossen’

Ruim 83 procent van de technische bedrijven vindt dat de overheid fors moet investeren om het tekort aan technici op ...
Verder Lezen

Online platform wil werkzoekenden aan baan in techniek helpen

Opleidingscentrum Aeres heeft een online platform in het leven geroepen waarop bedrijven en werkzoekenden elkaar kunnen vinden. Op Aeres Tech ...
Verder Lezen

Juiste keuze en ontwerp hybride warmtepompen

Gepubliceerd op

ISSO heeft een nieuw kennisproduct uitgegeven: het ISSO-kleintje Hybride warmtepompen. De kennis richt zich op de keuze, het ontwerp, de uitvoering, de oplevering en het beheer van een elektrische warmtepomp, met in hoofdzaak lucht als energiebron en gecombineerd met een cv-ketel. Met dit Kleintje kan de professional de essentiële uitgangspunten voor een hybride verwarmingsinstallatie nagaan.

In de verduurzaming van het vastgoed vragen steeds meer eigenaren om een snelle en betaalbare oplossing. Het ISSO-kleintje Hybride warmtepompen beschrijft verschillende combinaties van cv-ketels en warmtepompen, die samen de hybride warmtepomp vormen.

Vijf fasen van het project
Aan de basis voor dit ISSO-kleintje ligt ISSO-publicatie 98 'Lucht-waterwarmtepompen in woningen'. In tegenstelling tot de volledige publicatie, zorgt het Kleintje ervoor dat de kennis kort, krachtig en behapbaar beschikbaar is. De informatie is opgedeeld volgens de verschillende fasen van een project. Het gaat om de volgende vijf fasen:
-Programmafase (vaststellen klantwensen in PvE);
-Ontwerpfase (dimensionering);
-Uitwerkingsfase (productselectie);
-Realisatiefase (montage en oplevering);
-Beheerfase (onderhoud en monitoring).

Praktijkvoorbeelden
Er zijn onder andere voorbeelden opgenomen van installaties uit de praktijk. Ook is er aandacht voor waterzijdig inregelen en het temperatuurtraject van het afgiftesysteem. Verder gaat het Kleintje in op het systeem in de woning áchter de hybride warmtepomp. Met die informatie kan de professional bepalen of de hybride warmtepomp geschikt is voor de bestaande installatie, of dat er aanpassingen nodig zijn.

Geluidsafscherming
Door de tekeningen, tabellen en schema’s is de kennis in dit Kleintje beter toepasbaar. Een onderwerp als geluidafscherming, wat door de strengere geluidseisen erg actueel is, komt in dit Kleintje eveneens aan bod.

Bijgedragen aan de ontwikkeling van Kleintje Hybride warmtepompen hebben BDH, Daikin, Enpuls, Inventum, Itho Daalderop, Netfit Bosch, Nibe, Remeha, RVO, Techniek Nederland, Vaillant en WijTechniek.

Het ISSO-kleintje Hybride warmtepompen is te raadplegen via ISSO Open

Hybride oplossing heeft voorkeur bij verduurzaming

Van de duurzame verwarmingsoplossingen lijkt een hybride oplossing de voorkeur te hebben ter vervanging van de cv-ketel. Zo wil 27 ...
Verder Lezen

Brede coalitie: vóór 2030 minstens 1 miljoen hybride warmtepompen

Vanaf 2024 moeten ieder jaar minimaal 100.000 hybride warmtepompen worden geplaatst in woningen en gebouwen. Een brede coalitie van maatschappelijke ...
Verder Lezen

Douche-wtw versterkt (hybride) warmtepomp

Badkamers worden luxer en zijn steeds vaker een ruimte voor ontspanning, met een grotere vraag naar warm tapwater als gevolg ...
Verder Lezen

Waarom de hybride warmtepomp vaak een goede keuze is

Met een hybride warmtepomp bespaar je direct op CO2. Hij wordt veelal toegepast in combinatie met een cv-ketel. Ideaal wanneer ...
Verder Lezen

Duurzaam warmte- en koudesysteem voor drie deelgebieden in Amsterdam

Gepubliceerd op

Energieleverancier Eneco gaat zorgen voor het collectief warmte- en koudenet voor verwarming, koeling en warm kraanwater in drie deelgebieden in Amsterdam. In het gebied worden in de komende jaren ongeveer 3.200 woningen, drie basisscholen, detailhandel, twee supermarkten, horeca, kantoren en diverse maatschappelijke voorzieningen gerealiseerd. Vanuit twee technische ruimtes in het gebied gaat Eneco warm water produceren en naar de woningen en de andere gebouwen brengen voor de verwarming en het warme kraanwater. Eneco zorgt daarnaast het hele jaar voor koeling voor gebouwen die dat nodig hebben (in de zomer dus ook voor woningen) via een apart leidingnet met koel water. De energieleverancier ontwerpt, bouwt, beheert, onderhoudt en exploiteert het warmte- koudenet voor de komende dertig jaar.

Eneco bouwt een modulair thermisch smartgrid. Het bestaat uit warmte en koude opslagsystemen in dieper gelegen ondergrondse bronnen onder het gebied, lucht-water-warmtepompen, een distributienet met leidingen, zonnepanelen en per gebouw een afleverstation. Het systeem is ‘smart’ omdat uitwisseling van warmte en koude mogelijk is tussen gebouwen, afgestemd op de vraag. Daarnaast wil Eneco zonnepanelen plaatsen op de daken van de nieuwbouw in het gebied, in afstemming met de desbetreffende projectontwikkelaars. De verder benodigde elektriciteit komt van eigen opwek door Eneco in Nederland. Daarmee is het systeem volledig energieneutraal en geheel volgens de eisen van de gemeente.

Aanleg en levering
De opbouw van het warmte- en koudenet volgt de fasering van het bouwprogramma in Weespertrekvaart Midden/Oost, Amstelkwartier 3e fase en Kauwgomballenkwartier. Nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op het warmte- en koudesysteem in de twee technische ruimtes in het gebied. Deze besparen de ontwikkelaars veel ruimte in de panden. De eerste werkzaamheden zullen in 2022 plaatsvinden en de eerste warmte/koudelevering wordt verwacht begin 2024. In de toekomst kunnen ook bestaande woningen en andere gebouwen in de omgeving worden aangesloten, zodat deze ook gebruik kunnen maken van duurzamere warmte en koude en CO2 wordt bespaard.

‘Véél technische vakmensen nodig voor One Planet plan van Eneco’

Er moet snel een Deltaplan komen voor de instroom van technische vakmensen met green skills. Alleen dan zijn de plannen ...
Verder Lezen

Energiebedrijf test koppeling tussen windpark en elektrische boiler

Een pilotproject in de Haagse wijk Ypenburg gaat een digitale koppeling testen tussen een windpark en een elektrische boiler die ...
Verder Lezen

‘Aansluiting rijwoningen op warmtenetten kan beter’

Stichting Warmtenetwerk heeft onderzocht hoe bestaande rijtjeshuizen sneller, veiliger en goedkoper kunnen worden aangesloten op warmtenetten. Traditioneel wordt de warmte-aansluiting ...
Verder Lezen

Collectief wil innovaties in warmteketen versnellen

Verschillende partijen in de warmteketen zijn het warmtecollectief WarmingUP gestart. Het collectief heeft als belangrijkste doel de ontwikkeling van collectieve ...
Verder Lezen

Verwarmen én niet-condenserend koelen

Gepubliceerd op

Jaga introduceert een vrijstaande radiator die kan verwarmen en niet-condenserend kan koelen. De radiator is geschikt voor plaatsing bij grote raampartijen, etalages, wintertuinen en onder vensterbanken.

Dankzij de Twin warmtewisselaars is de Jaga Mini Vrijstaand Hybrid effectief voor het aanpakken van de koudeval bij grote raampartijen die doorlopen tot aan de grond. Er is geen straling naar het achterliggende glas en dus geen warmteverlies. De vrijstaande radiator is 28 centimeter hoog, waardoor het uitzicht naar buiten niet verstoord wordt.

Koelen en verwarmen
De radiator maakt gebruik van de Low-H2O technologie voor een lager energiegebruik en een maximale warmteafgifte. Dankzij de DBH-upgrade kan hij verwarmen bij lage watertemperaturen vanaf 30 graden. Daarnaast heeft de radiator het vermogen om een ruimte snel te koelen (niet-condenserend) in combinatie met een warmtepomp. Dit milieuvriendelijke koelsysteem kan de temperatuur in een ruimte zo’n 3 tot 5 graden laten dalen.
•             Capaciteit verwarming (Watt): 1648 – 10512
•             Capaciteit koeling (Watt): 276 – 1610
•             Hoogte: 28 cm
•             Lengte: 81 – 241 cm
•             Breedte: 13.0 – 18.0 cm

Eenvoudige installatie
De radiator is door één persoon te installeren. Het toestel is voorgemonteerd met geïntegreerde voeten, bestaande uit bekleding uit één stuk, leidingafdekkap, DBH set inclusief bediening, sturing en voeding 24 VDC.

Nefit Bosch introduceert universele adapter voor rookgasafvoer

Gepubliceerd op

Als eerste cv-producent introduceert Nefit Bosch een universele rookgasafvoer/luchttoevoer adapter voor zijn HR-toestellen. Met de nieuwe, gepatenteerde adapter zijn de toestellen af fabriek geschikt voor de aansluiting op alle gangbare rookgasafvoer/luchttoevoersystemen, zowel parallelle, als concentrische. Vanaf 1 augustus 2021 worden ProLine NxT-toestellen standaard geleverd met de nieuwe universele rookgasafvoer adapter. De andere modellen volgen. Met de nieuwe adapter wil Nefit Bosch het gebruik van de veiligere concentrische rookgasafvoer bevorderen.

De universele adapter bestaat uit één kunststof behuizing met drie pasdelen waarmee hij geschikt is voor elk gangbaar rookgasafvoer/luchttoevoersysteem. De installateur kan kiezen voor de parallelle Ø 80 x 80 mm aansluiting, maar ook voor een concentrische Ø 60 x 100 mm of concentrische Ø 80 x 125 mm aansluiting. Net als de andere Nefit-adapters wordt de nieuwe adapter onder licentie geproduceerd door Burgerhout. Nefit Bosch heeft patent op de universele rookgasafvoer adapter.

Past altijd, zonder extra accessoires
Henk Wierenga, product manager bij Nefit Bosch: “De nieuwe adapter zal in de doos meegeleverd worden. De installateur hoeft dus geen optionele adapter meer te bestellen voor het concentrisch aansluiten van een toestel en hij grijpt nooit mis. Dat betekent gemak en tijdwinst. En voor de groothandel minder voorraadbeheer.” Nadat de Universele Rookgasafvoer Adapter is geïntroduceerd voor de ProLine-toestellen, zullen ook de TrendLine en de 9000i -toestellen worden voorzien van de universele adapter.

Concentrisch veiligst
In Nederland passen we bij cv-ketels voor de toe- en afvoer van oudsher meestal nog parallelle leidingen van ø 80 mm toe. Een veilige constructie, mits goed geïnstalleerd en onderhouden. Toch is volgens de Onderzoeksraad voor de Veiligheid een vijfde van de koolmonoxide-incidenten te wijten aan het niet functioneren van de afvoervoorziening. De raad pleit daarom voor concentrisch aansluiten als veiligste optie. De vereniging van rookgasafvoerfabrikanten Rogafa heeft dit advies overgenomen. In de meeste landen om ons heen is concentrisch aansluiten al (lang) verplicht.

Kleinere kans op gevaar
Door de pijp-in-pijp constructie is de kans op installatiefouten een stuk kleiner. Dit minimaliseert ook de kans op lekkage en het vrijkomen van giftige gassen als koolmonoxide, Mocht er in de binnenbuis van de rookgasafvoer toch een lekkage ontstaan, dan zullen de rookgassen in de verbrandingsluchttoevoer komen, die naar het verwarmingstoestel worden geleid. Wanneer daar een te hoge recirculatie ontstaat zal de ketel automatisch uitschakelen. De kans op koolmonoxide-incidenten wordt daarmee dus een stuk kleiner.

Geen prijsverschil
De meeste cv-toestellen worden af-fabriek nog geleverd met parallelle aansluiting. Tot nu toe betekende concentrisch aansluiten doorgaans extra moeite, extra materiaal en extra kosten. Eenmaal aangeschaft, is concentrisch aansluiten sneller en zijn er minder bevestigingsmaterialen nodig. De meerprijs voor concentrisch kan worden weggestreept tegen de tijdwinst en de materiaalbesparing en het eindresultaat ziet er beter uit, aldus Nefit Bosch. Met de komst van de universele adapter hoeft ook geen extra concentrische adapter meer te worden aangeschaft.

Aandeel concentrisch groeit sterk
Steeds meer installateurs maken gebruik van concentrische rookgasafvoer-systemen. De stroomversnelling kwam in 2015 na het rapport van de Onderzoeksraad. De Gasketelwet zal het gebruik van concentrische rookgasafvoersystemen ook een impuls geven. Waar een jaar of vijf geleden nog maar 10% van de nieuwe cv-ketels concentrisch werd aangesloten, is volgens de fabrikanten van rookgasafvoersystemen inmiddels 25 tot 40%. Grote servicebedrijven zijn koplopers, deels omdat grote opdrachtgevers het tegenwoordig voorschrijven, maar ook steeds meer kleinere installateurs stappen over. Nu Nefit Bosch de universele adapter standaard gaat meeleveren met zijn toestellen, te beginnen met de ProLine NxT, wordt de keuze voor concentrisch eenvoudig.

ProLine NxT CT overbodig
Nefit Bosch leverde naast de reguliere ProLine NxT-toestellen sinds 2017 ook modellen met standaard concentrische aansluiting. Met de komst van de nieuwe, universele adapter, zullen de concentrische modellen (ProLine NxT CT) uit het leveringsprogramma van Nefit Bosch verdwijnen.

Minder meldingen CO-vergiftiging dan verwacht

Gepubliceerd op

In Nederland werden in 2020 bijna 1800 meldingen gedaan van een koolmonoxideongeval. Dat blijkt uit onderzoek van Univé in samenwerking met Alarmeringen.nl. Hoewel het aantal huishoudens waar het giftige gas voor problemen zorgde lager lag dan in de twee jaren ervoor, waren de regionale verschillen aanzienlijk. Ten opzichte van 2019 daalde het aantal gevallen in Noord-Nederland met bijna driekwart, terwijl in het zuiden van het land ruim zes keer zoveel koolmonoxidemeldingen werden gedaan.

Jaarlijks overlijden gemiddeld 10 tot 15 Nederlanders aan de gevolgen van vrijgekomen koolmonoxide, terwijl daarnaast zo’n 200 slachtoffers door het gas in het ziekenhuis belanden.

Meeste incidenten in Zuid-Holland
Hoewel de provincie het aantal gevallen van koolstofmonoxidevergiftiging met ruim een kwart zag dalen ten opzichte van het jaar ervoor, werden vanuit Zuid-Holland veruit de meeste incidenten gemeld in 2020. Met bijna 900 meldingen bleef het de nummers 2 en 3 in het overzicht van Alarmeringen, Noord-Holland (383) en Noord-Brabant (163), ruimschoots voor. Drenten bleven het veiligst voor koolmonoxide. Met slechts negen gevallen kwam het aantal meldingen hier ruim vier keer lager uit dan in 2019. De opmerkelijkste stijger was Limburg, waar na slechts twee meldingen in 2019 koolmonoxide bijna 50 keer toesloeg in het jaar erop.

Onderschatting
Slechts een kwart van de Nederlanders heeft een koolmonoxidemelder in huis, aldus onderzoek van de Nederlandse Brandwonden Stichting in 2020. Volgens dezelfde peiling heeft 72 procent ook geen idee hoe zo’n CO-melder effectief geplaatst moet worden. Sowieso denkt de helft van de Nederlanders dat ze het risico op koolmonoxidevergiftiging niet lopen, terwijl het deel dat ten onrechte denkt dat alleen oudere cv-ketels en andere verwarmingstoestellen op leeftijd dit gevaar veroorzaken nog groter is.

‘Sluipmoordenaar’
“Zulke onderschatting is zorgelijk”, vindt Erik Dokter. “Niet voor niets wordt koolmonoxide een sluipmoordenaar genoemd, die evengoed vanuit nieuwere ketels en geisers weg kan lekken. Zonder dat je het ziet of ruikt.” Hoewel de manager Verzekeringsbedrijf bij Univé blij is te zien dat het totaal aantal meldingen is teruggelopen het afgelopen jaar, raadt hij huishoudens met een gashaard, geiser, boiler en/of cv-ketel sterk aan een CO-melder te plaatsen. “Voor zo’n €15 plaats je een melder die een dreiging detecteert, die je zelf niet kunt waarnemen. Wie daarnaast de woonruimte goed ventileert en minstens een keer per twee jaar zijn of haar cv-ketel laat onderhouden door een gecertificeerd installateur minimaliseert het risico al snel richting nul.”

De energietransitie: waterstof

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga van het bedrijf Feenstra is ...
Verder Lezen

Drukte bij installateurs: veel kleumende bewoners en kapotte cv-ketels

Nederland is in de greep van de winter en dat is te merken bij de verwarmingsbedrijven. Veel oudere cv-ketels en ...
Verder Lezen

“Waterstof zal Nederland veroveren”

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga (foto) van het bedrijf Feenstra ...
Verder Lezen

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof ...
Verder Lezen

Bodemwarmtepomp geschikt voor conventionele radiatoren

Gepubliceerd op

 Deze zomer komt Nefit Bosch met een nieuwe bodemwarmte-pomp voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw: de Compress 7800i LW(M)F. Deze werkt ook met normale radiatoren energie-efficiënt. Er zijn twee varianten met vermogens van 6 tot en met 16 kW: een met geïntegreerde boiler en een zonder ingebouwde warmwatervoorziening. Beide zijn standaard voorzien van een wifi-module voor bediening en beheer op afstand en beide kunnen worden uitgerust met een passief koelstation.

Een van de kenmerken van de nieuwe Compress 7800i is de hoge aanvoertemperatuur van 71℃. Hierdoor is de warmtepomp ook geschikt voor conventionele radiatoren, waardoor hij ook in bestaande woningen en appartementsgebouwen kan worden toegepast. De warmtepomp heeft een SCOP tot 5,55 (EN 14825) en energielabel A+++.

Meer warm water
De ingebouwde boiler van de Compress 7800i LWMF kan 180 liter bevatten, maar levert door de hogere temperatuur meer warm water dan andere warmtepompen. Gebruikers hebben 300 liter water van 40°C ter beschikking. Uitbreiding met een of meerdere (extra) boilers is voor beide varianten mogelijk.

Passieve koeling
Naast verwarmen, kan de Compress 7800i ook op warme dagen zorgen voor een aangenaam binnenklimaat. Met het optionele passieve koelstation gebruikt hij hiervoor het relatief koude bodemwater, waardoor er vrijwel geen energie wordt verbruikt.

Gebruikersvriendelijk
De Compress 7800i doet, afhankelijk van het type, met maximaal 28 tot 37 dB(A) zijn werk fluisterstil. Het touchscreen met grafisch kleurendisplay is net zo eenvoudig te bedienen als een smartphone. De gebruiker kan de warmtepomp ook op afstand bedienen met de nieuwe, universele Bosch HomeCom Easy app.

Installateursvriendelijk
De Compress 7800i heeft een uitneembare koudemiddelcircuitbox. Zo zijn alle belangrijke componenten binnen 10 minuten toegankelijk. De variant met ingebouwde boiler is eenvoudig in twee delen te transporteren en monteren. Beide modellen zijn draadloos via wifi te verbinden met het internet en is op afstand te monitoren, uit te lezen en in te stellen via het installateursportal van Bosch, HomeCom Pro.

Subsidie en BRL-ondersteuning
Voor de nieuwe bodemwarmtepomp is subsidie beschikbaar via ISDE. Installateurs worden door de BRL-gecertificeerde specialisten van Nefit Bosch ondersteund bij ontwerp, realisatie en beheer. Bij inbedrijfstelling door Nefit Bosch geldt, net als voor de andere warmtepompen, 5 jaar garantie.

Luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

NTA 8800 certificering voor Samsung lucht/water-warmtepompen

De Samsung EHS ClimateHub Split lucht/water-warmtepomp met geïntegreerde boilertank is gecertificeerd volgens de NTA 8800 testwijze. De kwaliteitscertificaten voor de ...
Verder Lezen

De opkomst van luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

Imago-risico warmtepomp

De warmtepomp is aan een gestage opmars bezig, maar loopt een flink imagorisico. Dat zegt Michel van Bronkhorst van het ...
Verder Lezen

Fabriek Bosch Deventer geleidelijk over van gasketels op systeemoplossingen en waterstof

Gepubliceerd op

De overheidsdoelen voor de energietransitie zijn ambitieus en als gevolg hiervan zal de Nederlandse markt voor verwarmingsoplossingen de komende jaren verder verschuiven naar warmtepompen en duurzame systeemoplossingen. Bosch Thermotechniek anticipeert hierop met het voornemen om de productiefaciliteit in Deventer geleidelijk om te vormen tot een centrum voor duurzame systeemoplossingen en waterstoftoepassingen. Tegelijkertijd bestaat de intentie om de productie van gasketels tussen 2022 en medio 2025 te verplaatsten naar de grotere productielocaties van Bosch in Europa, om de concurrentiepositie van Bosch Thermotechniek te versterken.

De productiefaciliteit in Deventer gaat zich specialiseren in het configureren van prefab installatie-oplossingen voor nieuwbouw en verduurzamingsprojecten. Ook komt er op de locatie een nieuw, internationaal R&D testcentrum voor waterstoftoepassingen.  “Deze innovatieve oplossingen zullen de komende decennia hard nodig zijn voor de energietransitie en als innovatief bedrijf willen wij hierin een belangrijke rol vervullen’’, zegt Ruud Alberts, algemeen directeur van Bosch Thermotechniek.
De voorgenomen wijziging heeft als gevolg dat er vanaf eind 2023 circa 70 fte minder nodig zijn binnen productie, logistiek en ondersteunende functies. In afstemming met de OR en vakbonden wil Bosch Thermotechniek een gedegen oplossing vinden voor de betrokken medewerkers. Naast herplaatsing binnen de eigen organisatie wordt, gezien de enorme vraag naar technisch personeel, onder meer gedacht aan begeleiding naar ander werk in de installatiebranche.

Waterstof
In Deventer zijn in totaal ongeveer 500 mensen werkzaam. Naast de productiefaciliteit, zijn ook een internationaal R&D-centrum en de Nederlandse verkooporganisatie op de locatie gehuisvest. Deze onderdelen zijn van strategisch belang voor de thermotechniekdivisie van Bosch. De R&D-afdeling, waar onder andere warmtewisselaars (voor aardgas en waterstof), elektronica en software worden ontwikkeld, zal verder worden uitgebreid. Daarbij staan met name investeringen gepland in een nieuw R&D testcentrum voor waterstoftoepassingen voor de internationale verwarmingsmarkt. In eerste instantie gaat het hierbij om 15 fte aan nieuwe arbeidsplaatsen. Op de langere termijn worden verdere uitbreidingen voorzien.

Energietransitie
Naast waterstof is prefab een belangrijke nieuwe pijler. Tot 2030 moeten een miljoen nieuwe woningen worden gebouwd die niet voorzien mogen zijn van een gasketel. Daarnaast moeten anderhalf miljoen woningen in de bestaande bouw worden verduurzaamd. Woningcorporaties en ontwikkelaars zoeken naarstig naar oplossingen en tegelijkertijd hebben installateurs en aannemers een nijpend tekort aan personeel. ‘’Het besef groeit dat we deze uitdaging alleen kunnen oplossen met kant-en-klare units die voldoen aan alle eisen en die op locatie alleen nog maar te hoeven worden aangesloten’’, aldus Alberts. Met haar internationale innovatiekracht ziet Bosch Thermotechniek kansen voor het beoogde configuratie- en innovatiecentrum. De verwachting is dat systeemoplossingen een vlucht zullen nemen. De eerste grote opdracht voor dit soort prefab systeemoplossingen is binnen en wordt momenteel opgeleverd.

Hr-ketels met hoog modulatiebereik

Gepubliceerd op

Vaillant presenteert nieuwe modellen van de hr-ketels ecoTEC plus en ecoTEC exclusive. Dankzij de intuïtieve bediening van het nieuwe touchscreen en een verbeterd ontwerp zijn deze ketels gemakkelijk te installeren en onderhouden.

De Vaillant ecoTEC plus en ecoTEC exclusive hebben het energielabel A voor verwarming. Gecombineerd met de vSMART, sensoHOME of sensoCOMFORT thermostaat en buitenvoeler wordt het energielabel voor verwarming A+. Beide modellen zijn uitgerust met de nieuwe intelligente IoniDetect-technologie waarmee een optimale verbranding mogelijk wordt. Deze technologie meet de kwaliteit van de verbranding en past vervolgens automatisch de parameters aan om een optimale verbranding te garanderen. De technologie zorgt daarnaast voor een hoger modulatiebereik waardoor de ketel extra energiezuinig werkt als de thermostaat weinig warmte vraagt. Het modulatiebereik van de ecoTEC plus is 1:9 en de ecoTEC exclusive heeft een modulatiebereik tot 1:12.

Installatie- en onderhoudsvriendelijk
Beide modellen zijn uitgerust met een full-text display met touchscreen en een duidelijke menustructuur. Voor onderhoud hoeft alleen het frontpaneel los gemaakt te worden. Alle onderdelen zijn goed bereikbaar. Het is niet nodig om eerst andere onderdelen te demonteren om bij een specifiek onderdeel te komen en de zijpanelen hoeven niet te worden verwijderd bij de onderhoudsbeurt. Daarnaast biedt het uitgebreide diagnosemenu de mogelijkheid om onderdelen afzonderlijk te testen. De toestellen zijn ook uitgerust met een installatie-assistent die de installateur stap voor stap begeleidt bij de inbedrijfstelling.

Stap voor stap hydraulisch inregelen
De nieuwe ‘hydraulisch balanceren assistent’ helpt bij het stap voor stap hydraulisch inregelen van de verwarmingsinstallatie via de Grundfos GO Balance App. Ook is het mogelijk om klanten beheer op afstand te bieden, dankzij de optionele sensoNET VR921 communicatiemodule. Hiermee kunnen onderhoudsmonteurs en servicemedewerkers niet alleen storingsmeldingen op afstand uitlezen, maar kunnen zij ook parameters aanpassen en prestaties monitoren.

Beschikbaarheid
De ecoTEC plus serie bestaat uit vijf combiketels in de CW-klassen 3 tot en met 6. De ecoTEC exclusive is beschikbaar als CW5 en CW6. Vanaf medio juni zijn de eerste modellen leverbaar.

Hybride oplossing heeft voorkeur bij verduurzaming

Van de duurzame verwarmingsoplossingen lijkt een hybride oplossing de voorkeur te hebben ter vervanging van de cv-ketel. Zo wil 27 ...
Verder Lezen

Winstgevendheid installateurs onder druk door prijsstijgingen en haperende leveringen

Door aantrekkende economieën, waaronder die van de bouw en duurzame energiesector, is de wereldwijde vraag naar grondstoffen inmiddels aanzienlijk. De ...
Verder Lezen

Prefab installatie-unit ontzorgt installateur bij grootschalige renovatie

Onder de noemer ‘Fit to Fit’ ontwikkelt Nefit Bosch, samen met ketenpartners, oplossingen om op installatiegebied snelheid en efficiëntie te ...
Verder Lezen

Op weg naar waterstof: ketels voor wisselende gasmengsels

Met het oog op de enorme reductie van CO2-uitstoot die nodig is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, is ...
Verder Lezen

Warmtepomp zonder buitenunit voor verwarming, warm water en ventilatie

Gepubliceerd op

Nefit Bosch brengt een nieuwe ventilatiewarmtepomp op de markt. De Compress 3800i EW is een alles-in-één oplossing voor verwarming, warm water en ventilatie, zonder buitenunit of bronboring. Hij maakt gebruikt van restwarmte uit de ventilatielucht en kan worden toegepast in zowel nieuwbouw, als bestaande bouw. De warmtepomp is geschikt voor situaties met een geringe warmtevraag, zoals goed geïsoleerde appartementen of vakantiewoningen tot ca. 75 m2 die zijn voorzien van een lagetemperatuurafgiftesysteem.

Met een vermogen van 1,6 kW dekt de warmtepomp het grootste gedeelte van de warmtevraag af. Indien nodig kan hij bijverwarmen door middel van een 9 kW elektrisch element. De ventilatiewarmtepomp heeft een hoge COP van 4,41 (A20/W45 bij 41 l/s) en energielabel A++. De binnenlucht wordt meerdere malen per dag ververst. De RVS-boiler levert 258 liter water van 40 graden. De warmtepomp neemt weinig ruimte in beslag en is met 34 dB fluisterstil.

Touchscreen in kleur en app
Via het display kan de gebruiker het verwarmings- en warm watercomfort aanpassen en heeft hij een overzicht van de prestaties van de warmtepomp. De Compress 3800i is standaard voorzien van een internetaansluiting: alle gebruikersfuncties zijn ook beschikbaar via de nieuwe Bosch HomeCom Easy app. Via het display en de Easy Service app in combinatie met de Smart Service Key heeft de installateur bovendien toegang tot alle technische details en historie.

Installatiegemak: twee delen
Voor het installatiegemak is de Compress 3800i te transporteren in twee delen. Daarbij is er voldoende ruimte aan de onderzijde beschikbaar voor het eenvoudig aansluiten van de leidingen. Het toestel is voorzien van automatische ontluchters.
Alles is weggewerkt achter de mantel, inclusief de RVS-boiler van 186 liter en een expansievat. De warmtepomp moet eenmalig worden ingesteld op basis van de eisen in het Bouwbesluit. Voor het inregelen en inbedrijfsstellen kan de installateur een beroep doen op de service van Nefit Bosch. In dat geval geldt bovendien 5 jaar garantie.

Kwaliteitsverklaring
De gelijkwaardigheidsverklaring van de Compress 3800i EW is voor zowel CV, als tapwater te downloaden via BureauCRG. De ISDE-subsidie bedraagt 1400 euro.

Luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

NTA 8800 certificering voor Samsung lucht/water-warmtepompen

De Samsung EHS ClimateHub Split lucht/water-warmtepomp met geïntegreerde boilertank is gecertificeerd volgens de NTA 8800 testwijze. De kwaliteitscertificaten voor de ...
Verder Lezen

De opkomst van luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

Imago-risico warmtepomp

De warmtepomp is aan een gestage opmars bezig, maar loopt een flink imagorisico. Dat zegt Michel van Bronkhorst van het ...
Verder Lezen

Hybride oplossing heeft voorkeur bij verduurzaming

Gepubliceerd op

Van de duurzame verwarmingsoplossingen lijkt een hybride oplossing de voorkeur te hebben ter vervanging van de cv-ketel. Zo wil 27 procent van de Nederlanders een hybride systeem aanschaffen wanneer hun huidige cv-ketel aan vervanging toe is.

Dit blijkt uit onderzoek van Multiscope in opdracht van Vaillant onder 1000 Nederlandse consumenten. De verwarmingsfabrikant liet dit onderzoek uitvoeren in het licht van het klimaatakkoord, dat voor Nederland als belangrijkste doel oplegt om in 2030 bijna de helft minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. De meeste Nederlanders (85 procent) denken overigens dat dit doel niet gerealiseerd wordt.

Meerderheid voelt zich niet verantwoordelijk
Om de CO2-uitstoot te reduceren moet het gasverbruik in Nederland de komende jaren sterk omlaag. Alleen voelt slechts een kleine meerderheid (58 procent) van de Nederlanders zich verantwoordelijk om hieraan een persoonlijke bijdrage te leveren. Als vervanging voor de cv-ketel zijn er momenteel twee opties waaruit men kan kiezen: volledig gasloos wonen met een warmtepomp of het fors reduceren van het gasverbruik door een hybride oplossing (combinatie van cv-ketel en warmtepomp).

Hybride heeft de voorkeur
Van de duurzame verwarmingsoplossingen lijkt een hybride oplossing de voorkeur te hebben ter vervanging van de cv-ketel. Zo wil 27 procent van de Nederlanders een hybride systeem aanschaffen wanneer hun huidige cv-ketel aan vervanging toe is. Zo’n 9 procent kiest dan liever voor een warmtepomp en 4 procent van de respondenten geeft aan al volledig van het aardgas af te zijn. Daar staat tegenover dat 27 procent van de Nederlandse bevolking van plan is opnieuw een cv-ketel te kopen.

Kleinere duurzame stappen ook stimuleren
Subsidies zijn effectief in het stimuleren van verduurzaming. Dat blijkt wel uit het aantal zonnepanelen op de Nederlandse daken en het groeiend aantal elektrische auto’s op de weg. Maar welke maatregelen moet de Nederlandse overheid de komende jaren nemen om het duurzaam verwarmen van woningen te stimuleren? De meerderheid van de Nederlanders (53 procent) zou het liefst meer subsidies voor hybride oplossingen zien, terwijl ongeveer een kwart (26 procent) vindt dat er meer geld moet komen voor subsidie van elektrische warmtepompen.

Gezamenlijk klimaatdoelen realiseren
“Het is aan ons als leverancier om samen met de installateurs de consumenten erop te wijzen dat iedereen zijn steentje bij kan dragen”, stelt Ronald Mazurel, Manager Product Management bij Vaillant. “Dat zien we ook terug in de cijfers: als volledig van het gas af gaan simpelweg niet haalbaar is, blijken veel mensen bereid een hybride oplossing te overwegen. Ik verwacht dat de verduurzaming de komende jaren in stroomversnelling gaat komen. Hopelijk slagen wij er gezamenlijk in om de klimaatdoelen tijdig te realiseren.”

Brede coalitie: vóór 2030 minstens 1 miljoen hybride warmtepompen

Vanaf 2024 moeten ieder jaar minimaal 100.000 hybride warmtepompen worden geplaatst in woningen en gebouwen. Een brede coalitie van maatschappelijke ...
Verder Lezen

Douche-wtw versterkt (hybride) warmtepomp

Badkamers worden luxer en zijn steeds vaker een ruimte voor ontspanning, met een grotere vraag naar warm tapwater als gevolg ...
Verder Lezen

Waarom de hybride warmtepomp vaak een goede keuze is

Met een hybride warmtepomp bespaar je direct op CO2. Hij wordt veelal toegepast in combinatie met een cv-ketel. Ideaal wanneer ...
Verder Lezen

Hybride oplossing

In Venlo vindt een indrukwekkende transformatie plaats. Wat ooit een drukbezocht postkantoor was, wordt nu omgetoverd in een heus museum ...
Verder Lezen

Geruisloos ontgassen van kleine en middelgrote installaties

Gepubliceerd op

Spirotech breidt het assortiment vacuümontgassers uit met de Superior S250. Deze verbetert de efficiency van kleine en middelgrote verwarmings- en koelinstallaties met de gepatenteerde Venturi-loop. Dankzij verbeteringen in de constructie en isolatie werkt de ontgasser vrijwel geruisloos.

De vacuümontgasser is ontworpen voor een systeemvolume tot 5 m3 en een drukbereik van 0,5 tot 2,5 bar, oftewel kleine tot middelgrote installaties in de utiliteitsbouw en woningbouw. Verder is de ontgassingscapaciteit maximaal 74 l/h en de werktemperatuur tussen de 15 en 70°C. Een display geeft de status van het ontgassen weer, op basis waarvan de installateur het apparaat eenvoudig kan instellen.

Geruisloos
Een vacuümontgasser zorgt voor een hoge en stabiele systeemprestatie, waarbij het ontgassen resulteert in een besparing op de energiekosten, onderhoud en reparatie en de CO2-uitstoot, aldus de producent. Omdat het geluidsniveau 41 dB (A) bedraagt, is deze ook te installeren in ruimtes waar amper geluid mag zijn.

Installatie- en beheergemak
Installateurs kunnen de SpiroVent Superior S250 met twee flexibele slangen en een montageset ‘plug & play’ installeren en direct daarna door klanten laten gebruiken. De afmetingen bedragen 524x386x252 mm (hxbxd) en het gewicht is 11 kg. Indien gewenst is de nieuwe vacuümontgasser ook aan te sluiten op een gebouwbeheersysteem.

Luchtgebonden warmtepompen

Gepubliceerd op

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij te zijn. Ja, ze zijn belangrijk, maar het zijn vooral de luchtgebonden systemen die in een rap tempo innoveren en de markt veroveren. IZ sprak erover met twee specialisten.

Martin Wendels is sinds 2010 directeur van WOLF Energiesystemen. Ze verkopen zowel lucht- als bodemgebonden warmtepompen. Jan Bosch werkt sinds 2007 als Manager Marketing Communications bij Nefit Bosch. Ook deze fabrikant zet lucht- en bodemgebonden systemen in de markt.

ISH
Ze hebben beiden net de digitale ISH achter de rug. De beurs bij uitstek om alle trends op het gebied van warmtepompen te achterhalen. “Het was wel wennen, die digitale formule”, vertelt Wendels. “Ik ben er niet bijzonder enthousiast over. Zowel het aantal exposanten (373) als bezoekers (69.000) viel erg tegen. Bovendien draait de ISH om de ervaring, bezoekers willen noviteiten zien en aanraken en dat kon niet. Tot slot, alle respect voor de inspanningen van de beursorganisator, maar de interface was wel voor verbetering vatbaar qua gebruiksvriendelijkheid.”

Gemis
Ook Jan Bosch heeft gemengde gevoelens overgehouden aan de digitale beurs. “Het was ‘by far’ niet te vergelijken met een normale ISH. Een digitale beurs in deze opzet voegt weinig toe. Het onderscheidende karakter van een vakbeurs zit ‘m juist in de fysieke ervaring, zowel voor de bezoekers als exposanten. Samenvattend zou ik zeggen: ‘een leuke poging er iets van te maken’, maar ik denk dat iedereen uitkijkt naar een normale editie in 2023.” Wat Bosch en Wendels ook misten ‘was het traditionele rondje over de beurs’. Even kijken bij de concurrent welke noviteiten hij lanceert, waar hij de accenten legt en in de toekomst naartoe wil. Toch is ook zonder beurs wel in grote lijnen te schetsen welke trends de warmtepompwereld domineren en welke kant we opgaan.

Bodemgebonden systemen
“Bij de bodemgebonden systemen vindt weinig innovatie plaats”, vertelt Bosch. “Het zijn vooral de luchtgebonden systemen die in een rap tempo doorontwikkelen.” Wendels komt min of meer tot dezelfde conclusie. “De markt groeit gestaag door. Ik merk echter dat luchtgebonden systemen sneller marktaandeel veroveren. Dat gaat ten koste van de bodemgebonden varianten.”

Rendement
Dat heeft onder andere te maken met de dimensionering, het ruimtebeslag en de kosten van bodemgebonden systemen. In alle gevallen ben je ongunstiger uit dan met een luchtgebonden variant. Bovendien kruipen die qua rendement zo zoetjes aan ook meer in de richting van bodemgebonden systemen.

Koudemiddelen
Een heet hangijzer zijn de koudemiddelen. De regelgeving stuurt steeds meer aan op het gebruik van koudemiddelen met een lagere GWP, om het milieu te beschermen. Tegelijkertijd proberen fabrikanten, uiteraard, het rendement omhoog te krijgen. Dat leidt tot een verwoede zoektocht naar nieuwe alternatieven voor bestaande populaire koudemiddelen als R410A. “Natuurlijke koudemiddelen zijn duidelijk in opkomst”, vertelt Wendels. “Zeker bij luchtgebonden varianten, waarvoor ik denk dat R290 hét koudemiddel van de toekomst is.” Knelpunt blijft natuurlijk de beschikbaarheid van monteurs met een F-gassen certificaat. Hoewel opleiders en fabrikanten aangeven dat er veel animo is voor trainingen, blijkt menig installateur nog niet over de juiste papieren te beschikken. Dat verklaart ook de groeiende populariteit van monoblock-systemen, die zonder F-gassen handelingen worden geïnstalleerd.

Totale oplossing
Bosch signaleert dezelfde ontwikkelingen. Naast propaan (R290), ziet hij ook R32 en R454C aan populariteit winnen. Daarnaast lijkt de luchtgebonden warmtepomp steeds meer als een onderdeel van een totale systeemoplossing te worden beschouwd. “Dat heeft ook te maken met de pandemie. Er is meer aandacht voor het binnenklimaat, dus ook voor de samenhang tussen bijvoorbeeld lucht-lucht warmtepompen, ventilatie en airconditioning.”

Digitalisering
Overigens heeft diezelfde pandemie ook een gigantische push gegeven aan de digitalisering van de installatiebranche. Denk bijvoorbeeld in de aanpalende sanitairsector aan bewegingssensors en aanrakingsvrije kranen. Wat betreft warmtepompen neemt de behoefte aan software en tools voor online monitoring, bediening en integratie met GB-systemen toe, vertelt Bosch. Energiemanagement gaat een cruciale rol spelen in de toekomst. Naar verwachting komen er meer decentrale opslagslagsystemen – lees accu’s – die geïntegreerd worden in Smart Grids. Vroeg of laat worden warmtepompen zelfsturend, waardoor ze in staat zijn zelfstandig beslissingen te nemen over het tijdstip én de draaiuren die ze maken. Bijvoorbeeld op momenten dat er een overcapaciteit is aan groene energie op de markt. Op die manier bespaart de eindgebruiker op zijn energierekening.

Geluidsnorm
Er verschijnen regelmatig horrorverhalen in de media over de geluidsproductie van warmtepompen. Vandaar dat de Rijksoverheid heeft ingegrepen. “Per 1 april worden nieuwe geluidseisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koude opwekking. Het gaat hierbij om warmtepompen en airco’s die worden toegepast bij woningen en woongebouwen. Deze installaties mogen niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Met deze landelijke geluidsnorm worden buren beter beschermd tegen geluid van warmtepompen en wordt de ontwikkeling van stillere warmtepompen bevorderd”, aldus de Rijksoverheid.

Haalbaarheid
Deze nieuwe eisen vormen geen belemmering voor de verdere doorgroei van luchtgebonden systemen, geven zowel Wendels als Bosch aan. “Door een ander type ventilator te gebruiken met roterende waaiers en een vast schoepenwiel kunnen wij bijvoorbeeld prima voldoen aan de eisen”, legt Wendels uit.

Design
En daarmee komen we op het gebied van design. Niet alleen vanbinnen verandert er het een en ander, maar ook de buitenkant van warmtepompen oogt tegenwoordig frisser, meer bij de tijds, ja soms zelfs flitsend. “Het oog wil ook wat”, zegt Bosch. “Nu warmtepompunits meer deel gaan uitmaken van het straatbeeld en het interieur, wordt het belangrijk om ook naar de esthetische kant te kijken.” Bij WOLF zijn ze vanwege die reden de samenwerking aangegaan met een designer die zich normaliter bezighoudt met jachten. Wendels: “aansprekend design bevordert de acceptatie”.

Voice-control
We zien overal in ons leven al virtuele assistenten opduiken, die we met voice-control kunnen bedienen. Denk aan Apple’s Siri, Google Assistent of Bixby van Samsung. “Het Smart Home komt gestaag ons huis binnen”, zegt Bosch. “Wij hebben ook een Virtual Assistant, op termijn gaan we steeds meer naar platforms toe, waarvan de functionaliteiten met voice-control zijn aan te sturen.” Wendels signaleert ook een toenemende integratie van slimme systemen met voice-control. “Het zal uiteindelijk echter van de persoon afhangen of hij die daadwerkelijk wil bedienen met zijn stem.”

Tijdwinst
We kampen als sector met een chronisch gebrek aan monteurs. Fabrikanten reiken de helpende hand door Plug&Play systemen te ontwikkelen. Waar nu nog echter het accent ligt op individuele warmtepompen, zal op termijn de warmtepomp vaker deel gaan uitmaken van integrale Plug&Play oplossingen. Kant-en-klare prefabunits. Op die manier boek je extra tijdswinst. In de nieuwbouw is dit relatief eenvoudig te realiseren, denk aan de ‘woonfabrieken’ die grote bouwers als BAM, VolkerWessels en Van Wijnen al hebben neergezet. Maar ook voor bestaande woningen met een seriematige opbouw zijn soortgelijke concepten te bedenken voor een duurzame renovatie. De bouw zal hierdoor niet eentonig worden, verwacht Wendels. “Op de markt zie je al verschillende concepten en er komen alleen maar meer bij.” Er blijft dus wel wat te kiezen voor de opdrachtgever.

Waterstofketel
Gaat de waterstofketel op termijn een bedreiging vormen voor het marktaandeel van warmtepompen? Zowel Bosch als Wendels verwachten van niet. Zo zijn er nog fikse stappen te zetten voordat er een waterstofeconomie is in Nederland, zegt Wendels. “Denk aan de productie van groene waterstof en het gereedmaken van de bestaande gasinfrastructuur voor het transport van waterstof.” Bovendien zit ‘de concurrentie’ ook niet stil, zegt Bosch. Ook warmtenetten en elektrische verwarming zijn of worden aantrekkelijke alternatieven om de warmtevraag in de gebouwde omgeving in te vullen. Tot slot verwachten beide experts dan er meer warmtepompsystemen op de markt komen die aansluiten bij binnenstedelijke condities. En dat is nu juist net de omgeving waarvoor veel experts de waterstofketel in gedachten hadden.

Hybride oplossingen
Het zou overigens ook zomaar kunnen dat waterstofketels deel gaan uitmaken van hybride oplossingen, merkt Bosch terecht op. Op dit moment worden hybride systemen met ketels en warmtepompen door een deel van de markt gezien als de ideale oplossing om in een sneltreinvaart de energietransitie te doorlopen in de bestaande bouw. Op die manier hoef je namelijk minder/geen geld te investeren in flankerende maatregelen, zoals extra isolatie en een ander afgiftesysteem. Bovendien wordt er ook geanticipeerd op een groeiende koelingsbehoefte in de gebouwde omgeving.

Kennisniveau
Het wordt steeds meer noodzaak voor de installateur om zich in warmtepomptechnologie te gaan verdiepen. De meeste installatiebedrijven hebben dat ook wel door, vertellen Wendels en Bosch. Wendels: “Het is wel belangrijk dat ze daarbij de juiste ondersteuning
krijgen. Ook wij als fabrikanten spelen een belangrijke rol in dat proces. Onder andere door kennisoverdracht.” Bosch zit precies op dezelfde lijn. “Inmiddels hebben al duizenden monteurs trainingen bij ons gevolgd. Sommige hebben nog koudwatervrees, maar de warmtepomp wordt steeds belangrijker, je kan er niet omheen. Mede omdat de klant er nu zelf ook al om vraagt.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

CHT-monoblock

Het CHT-monoblock van WOLF combineert een warmtepomp, centrale woonhuisventilatie en een voorraadvat in een compacte opstelling. De CHT-monoblock van WOLF kent 10 varianten, daarmee is een passende oplossing altijd beschikbaar. De grootte van het voorraadvat en de warmtepomp (7/10 kW) kunnen naar behoefte worden geconfigureerd en door het compacte ontwerp neemt de installatie weinig ruimte in. Het royale voorraadvat van 180 of 280 liter biedt voldoende capaciteit voor huishoudens met een grotere behoefte aan warm tapwater. De CHT-monoblock maakt een aanzienlijke besparing op energiekosten ten behoeve van verwarming mogelijk, dankzij het hoge rendement op warmteterugwinning en een SCOP van ruim boven de 5 voor ruimteverwarming.

De opkomst van luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

Imago-risico warmtepomp

De warmtepomp is aan een gestage opmars bezig, maar loopt een flink imagorisico. Dat zegt Michel van Bronkhorst van het ...
Verder Lezen

Warmtepomp met actieve koeling

Vorig jaar introduceerde Vasco de warmtepomp Vica 8 AW E (Air Water Extern). Deze oplossing biedt nu meer comfort en ...
Verder Lezen

Plug and play warmtepomp doorstaat strenge winterperiode

“De strenge vorstperiode deze winter was voor ons een geschenk uit de hemel; en niet alleen vanwege de ijspret buiten”, ...
Verder Lezen

NTA 8800 certificering voor Samsung lucht/water-warmtepompen

Gepubliceerd op

De Samsung EHS ClimateHub Split lucht/water-warmtepomp met geïntegreerde boilertank is gecertificeerd volgens de NTA 8800 testwijze. De kwaliteitscertificaten voor de systemen van 4,4 kW, 6 kW en 9 kW zijn opgenomen in het BCRG register.

Het betreft een alles-in-één warmtepomp voor verwarmen, koelen en sanitair warm water. Het systeem is voorzien van het energielabel A+++/A++. Met een groot temperatuurbereik kan de warmtepomp worden ingezet voor zowel ruimteverwarming/-koeling als voor de sanitair warmwatervoorziening. Dankzij de toepassing van koudemiddel R32 in de systemen tot 9 kW, is het mogelijk om watertemperaturen tot 60°C te behalen. De compacte ClimateHub hydro-unit, met geïntegreerde RVS boilertank van 200 of 260 liter, is eenvoudig te installeren. Via een wifi-verbinding kan het systeem worden bediend met de Samsung SmartThings app.

Stille werking
Sinds 1 april 2021 gelden strengere geluidseisen voor buitenunits van warmtepompen. De EHS ClimateHub kan worden geïnstalleerd met een extra lange leidinglengte, wat de mogelijkheid biedt voor plaatsing van de buitenunit op een slimme locatie. Voor toestellen tot 9 kW kan de leidinglengte oplopen tot 30 meter, zonder de energiezuinige prestaties van het systeem te beïnvloeden. Door de afstand van de buitenunit tot de woning of erfgrens te vergroten, kan het systeem ruimschoots voldoen aan de nieuwe regelgeving. Bovendien zijn de buitenunits tot 9 kW voorzien van een silent modus, waarmee een mogelijke geluidsdrukreductie ingesteld kan worden tot 35 dB(A) in de nacht.

Bijna Energieneutrale Gebouwen
Tegenwoordig moeten vergunningsaanvragen voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Die eisen komen voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Samsung ondersteunt met haar Eco Heating Systems (EHS) de ambitie de gestelde klimaatdoelstellingen te behalen. Verder komen de Samsung EHS ClimateHub warmtepompen in aanmerking voor de EIA-regeling en ISDE-subsidie voor woningeigenaren.

 

De opkomst van luchtgebonden warmtepompen

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij ...
Verder Lezen

Imago-risico warmtepomp

De warmtepomp is aan een gestage opmars bezig, maar loopt een flink imagorisico. Dat zegt Michel van Bronkhorst van het ...
Verder Lezen

Wandmodel airconditioner met intelligente koelmodus

Samsung zal volgend jaar een nieuw wandmodel airconditioner met R32 introduceren. De reeks zal voorzien zijn van een 3-stappen koelingstechnologie ...
Verder Lezen

Jerry Ploeg aangesteld als commercieel directeur van Ambrava

Jerry Ploeg is aangesteld als commercieel directeur van Ambrava. Met een vestiging in Apeldoorn en Brecht (België) bedient het bedrijf ...
Verder Lezen

Prefab installatie-unit ontzorgt installateur bij grootschalige renovatie

Gepubliceerd op

Onder de noemer ‘Fit to Fit’ ontwikkelt Nefit Bosch, samen met ketenpartners, oplossingen om op installatiegebied snelheid en efficiëntie te realiseren. Woningcorporatie Talis en Dura Vermeer hebben in Nijmegen de primeur bij de vervanging van in totaal 220 sociale huurwoningen in de aardgasvrije wijk Jerusalem. Voor dit project is een all-in-one skid ontwikkeld waarin alle installatiecomponenten plug & play zijn voorgemonteerd.

Dura Vermeer past het  sloop-/nieuwbouw product ‘Blokje Om’ toe; een beproefd houtbouwproduct waarbij telkens een woonblok tot aan de bestaande fundering wordt gesloopt en binnen twintig werkdagen wordt teruggebouwd. In aansluiting daarop ontwikkelde Nefit Bosch in samenspraak met Dura Vermeer en Installatiebedrijf De Leeuw uit Boven-Leeuwen een klantspecifieke all-in-one skid. Een complete prefab installatieruimte die bij Nefit Bosch in Deventer op maat wordt geconstrueerd. Daarin worden alle installatiecomponenten geplaatst en ingeregeld, al het leidingwerk wordt voorgemonteerd. Na levering wordt de skid in de woning gehesen voor het dak erop gaat, waarna aansluiten een kwestie is van plug & play.

Complete installatie-units
De skid voor het Nijmeegse project meet 1,20 x 1,30 meter en bevat een 300 liter Nefit zonneboiler, een pv-omvormer, een Bosch Tronic Heat 3500 elektrische cv-ketel, een Bosch Tronic TR5000 doorstroomtoestel en een WTW-unit van collega-fabrikant Zehnder. Enkele van de units zijn uitgevoerd als hybride installatie en voorzien van een gasketel. Op het dak van elke woning worden twee Nefit SolarLine zonnecollectoren geplaatst. ‘Het zonneboilersysteem voorziet de woning het grootste deel van het jaar van zowel warmte als warm tapwater’, legt accountmanager business development Arjan van Eldik van Nefit Bosch uit. ‘Het doorstroomtoestel zorgt voor naverwarming van de zonneboiler, de elektrische cv-ketel springt alleen waar nodig bij. Andere varianten zijn ook mogelijk. We kunnen naar wens ook een all-electric warmtepompoplossing of een hybride combinatie van een warmtepomp en een hr-ketel in de all-in-one skid plaatsen.’

Rol installateur blijft onveranderd
Wat Nefit Bosch betreft blijft de installateur ook bij de ‘Fit to Fit’ prefab oplossingen zijn vertrouwde rol in de keten vervullen. Maar omdat installerend Nederland kampt met een tekort aan gekwalificeerd technisch personeel kan de installateur ook volledig worden ontzorgd. Nefit Bosch levert dan als onderaannemer de skids direct op de bouwplaats aan, waar de installateur ze alleen nog hoeft aan te sluiten. Hierdoor zijn er op de (bouw)locatie minder mensen nodig. Bovendien wordt veel tijdwinst geboekt en worden faalkosten geminimaliseerd.

Buitenunit in woning en toch geluidsarm

Gepubliceerd op

NIBE is een collegiale samenwerking aangegaan met HydrotopWorks uit Deventer. Deze jonge onderneming biedt diverse prefab-oplossingen voor lucht/water-warmtepompen. Eén daarvan is de HydroTop: een compacte inbouwunit die het mogelijk maakt om de buitenunit geluidsarm in de woning te plaatsen.

Net als een dakraam wordt deze unit naadloos ingebouwd in het schuine dak van de woning. Het deel waar buitenlucht langs naar binnen wordt gezogen steekt daarbij zo’n 15 centimeter boven het dakvlak uit. De prefab-unit kan zowel seriematig als individueel worden toegepast in nieuwbouw, maar ook bij verduurzaming van bestaande woningen.

Geluidsarme oplossing
Dankzij de isolatie, het afwerkingsniveau en de bereikbaarheid is de HydroTop een geluidsarme oplossing. Hij kan eenvoudig worden geïnstalleerd en van binnenuit worden onderhouden. Er is geen extra dakdoorvoer nodig. De unit kan worden gecombineerd met een afvoerkanaal van de mechanische ventilatie of de WTW-unit.
De HydroTop is geschikt voor de NIBE lucht/water-warmtepompen NIBE F2040-6 (monoblock) en NIBE AMS 10-6 en NIBE AMS 20-6 (splituitvoeringen). Monteren is mogelijk in schuine daken met een dakhelling van 30° t/m 60°. De unit is voorzien van een kunststof (PE) behuizing, montageplaat, scharnieren en aluminium buitenkap. De afmetingen bedragen 1270 x 1270 x 1500 mm (hoogte x breedte x diepte) en het gewicht (leeg) is 140 kg.

Nieuwe geluideisen buitenunits treden pas 1 april a.s. in werking

In het Bouwbesluit 2012 (Staatsblad 2020, nr. 189) worden nieuwe geluideisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor ...
Verder Lezen

Rekenhulp voor geluid buitenunits airco’s en warmtepompen beschikbaar

Per 1 januari 2021 treden de geluidseisen voor buitenunits voor airco’s en warmtepompen in werking. De rekentool om het geluid ...
Verder Lezen

“Warmtepomp maakt geluid, geen lawaai”

Een wetsvoorstel van minister Kajsa Ollongren, als onderdeel van het nieuwe bouwbesluit, moet het geluid van buitendelen van warmtepompen aan ...
Verder Lezen

“Geluidseis op buitenunits is kortzichtige maatregel”

Buiten de woning geplaatste warmtepompen en airco’s mogen straks niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Dit ...
Verder Lezen

‘Betere uitvoering energiesystemen in bodem noodzakelijk’

Gepubliceerd op

Op 10 mei jl. heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een signaalrapportage ‘Risico’s bij de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen’ gepubliceerd. Aan afwijkingen van protocollen bij de aanleg, zoals bij eerdere controles door ILT geconstateerd, moet wat worden gedaan. Branchevereniging Bodemenergie zegt in een reactie dat haar leden inmiddels de nodige stappen hebben gezet maar verdere verbeteringen nodig zijn.

Bodemenergiesystemen spelen een grote en groeiende rol in de verduurzaming van de gebouwde omgeving, met een potentie van 30% marktaandeel in 2050. Branchevereniging Bodemenergie is verheugd dat het belang van bodemenergie in de energietransitie wordt erkend. En daarmee dat bodemenergie-systemen verder moeten en zullen opschalen om bij te dragen aan de klimaat- en energiebeleidsdoelen door duurzaam en betaalbaar comfort te leveren aan eindgebruikers.

Verduurzaming op een verantwoorde manier
Voor (gesloten) bodemenergiesystemen moet in de bodem worden geboord en de risico’s voor bodem en grondwater worden beperkt door in de Regeling Bodemkwaliteit wettelijk verankerde protocollen en een erkenningsregeling, samen met een vergunnings- c.q. meldingsprocedure. Inspecties en eventueel handhaving door landelijke (ILT) en regionale (RUD’s) diensten zien toe op het naleven daarvan. De signaalrapportage van ILT geeft vijf aanbevelingen aan om de risico’s bij aanleg van bodemenergiesystemen voor het grondwater, dat bijvoorbeeld een bron is voor drinkwater, verder te beperken. De aanbevelingen van ILT komen grotendeels overeen met de aanbevelingen van de branche zelf. De vijf aanbevelingen hebben kort samengevat betrekking op:
- 2 aanbevelingen tot normenaanpassingen met betrekking tot mengverhouding van grout en verbieden gebruik van milieuschadelijke smeermiddelen;
- budget beschikbaar stellen voor actualiseren van overheid website www.bodemloket.nl;
- meer overheidsbudget voor toezichthoudende taken;
- een centrale plek voor alle toezichthouders waar de meldingen de locatie en tijd van uitvoering van de boring.
Branchevereniging Bodemenergie meldt deze aanbevelingen te ondersteunen en zich te willen inzetten om samen met boorbedrijven en overheden dit zo snel mogelijk te realiseren.

Controleren, constateren en verbeteren
Het signaalrapport blikt terug op de periode 2016 – 2018 waarin bij controles werd geconstateerd dat de protocollen niet altijd werden nageleefd. Daarop zijn in samenspraak maatregelen genomen voor verbetering die inmiddels zichtbaar wordt, stelt de branchevereniging. ILT spreekt van ‘positieve ontwikkelingen’. Voorts rapporteerde de SIKB jaarrapportage certificatietoezicht bodembeheer 2019 een positieve trend bij de 119 certificaathouders (boorbedrijven) in Nederland actief op de betreffende beoordelingsrichtlijn (BRL 2100). In vijf jaar tijd zijn afwijkingen meer dan gehalveerd met in 2019 gemiddeld minder dan een halve afwijking per certificaathouder in bijna driehonderd audits. De positieve trend is ook te zien in regionale inspecties. Zo rapporteerde bijvoorbeeld de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant een daling van 49% (28 overtredingen bij 57 inspecties) in 2019 naar 11% (3 overtredingen bij 26 inspecties) in 2020.

Rol van de branche
Branchevereniging Bodemenergie stelde met, voor en door haar leden een Gedragscode Bodemenergie op en die wordt intern gemonitord en gefaciliteerd door de Commissie Gedragscode Bodemenergie. Specifiek voor het afdichten van bodemlagen en het afvullen van boorgaten, een belangrijk aandachtspunt van het signaalrapport, wordt door de branche onderzoek gedaan naar materialen en de wijze van aanvullen, waarbij ook de drinkwatersector betrokken is. De resultaten daarvan kunnen bijdragen aan de door ILT aanbevolen aanvullende eisen. De branchevereniging is daartoe structureel in gesprek met ILT en beleidsmakers bij het ministerie van I&W.

Verdere verbetering mogelijk en nodig
Branchevereniging Bodemenergie ziet met ILT en het regionale bevoegd gezag een positieve trend in de praktijk. Toch blijkt uit de signaalrapportage van ILT dat er (veel) ruimte is voor verdere verbetering. Ze beaamt dat verdere verbetering mogelijk en nodig is en dat ILT terecht dit signaal af geeft. ‘Wij zijn benieuwd naar de nieuwste inzichten van ILT en bieden aan om kennis te nemen van de onderliggende aantallen en aard van de constateringen vanaf 2020. Aanvullend op een lopende interne inventarisatie zullen wij dan samen met overheden concrete verdere verbeteringen aan kunnen zetten. Het is daarbij essentieel om ‘de juiste oplossing bij het juiste probleem’ te vinden. Aanscherping van regels is bijvoorbeeld geen oplossing voor het niet naleven van in principe doelmatige regulering. Het stellen van eisen aan gebruikte materialen, zoals de mengverhouding van grout als afvulmateriaal van boorgaten, en aan hulpstoffen zoals smeermiddelen, kan bijvoorbeeld wél bijdragen aan steeds milieuvriendelijker werken. Daarbij dient de balans tussen performance en milieubelasting telkens te worden afgewogen. Wij zullen daaraan blijven (samen)werken. Zoals wij bijvoorbeeld over grout als afvulmateriaal al geruime tijd doen samen met Certificerende Instellingen, leveranciers en de overheden.’

Intensivering van handhaving
Als de toepassing van bodemenergie opschaalt dient tevens het toezicht mee op te schalen, denkt de branchevereniging. ‘ILT vraagt er terecht om dat omgevingsdiensten en gemeenten de mogelijkheden krijgen om hun rol in het toezicht op bodemenergiesystemen actiever in te vullen. Specifiek wordt voorgesteld dat inspecties real-time informatie hebben over booractiviteiten. Boorbedrijven melden nu al alle boringen bij vele instanties, waaronder hun Certificerende Instanties en ook bij de vergunningverlenende overheden zoals provincies, waterschappen, gemeenten en/of Omgevingsdiensten en wij zijn graag bereid mee te denken hoe deze informatie, mede gezien de planning-dynamiek, nóg actueler kan worden gemaakt.’

Integrale benadering
De verdere opschaling van bodemenergie vraagt dus een integrale benadering om de aanbevelingen uit te werken, stelt Branchevereniging Bodemenergie. ‘De branche zal graag haar aandeel blijven nemen voor verdere verbeteringen binnen onze mogelijkheden en waarbij zaken op hun integrale impact, dus inclusief de integrale energetische- en klimaatimpact, worden beschouwd. De door ILT aangegeven verbeteringen in normteksten, overheidswebsites en controlebudgetten van de overheid ondersteunen wij omdat de branche streeft naar continue verbetering over de hele linie. Wij zien verdergaande kwaliteitsverbetering als essentiële doorontwikkeling van onze branche om te groeien met een aandeel in de energietransitie van momenteel enkele procenten naar de 30% marktaandeel in 2050. Dat kan de branche niet alleen, daartoe moet de overheid ook opschalen zoals ILT aangeeft. De energietransitie vormgeven doen we immers samen.’

Risico’s voor bodem en grondwater bij aanleg van gesloten bodemenergiesystemen

Boorbedrijven houden bij de aanleg van bodemenergiesystemen onvoldoende rekening met de eisen die daaraan worden gesteld, waardoor er risico’s ontstaan ...
Verder Lezen

Bodem-warmtepomp én BRL-gecertificeerde ondersteuning voor installateurs

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch  op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

‘BENG-ready’ bodemwarmtepomp

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

‘Wegvallen ISDE-subsidie nieuwbouw remt toepassing bodemenergie’

Vereniging BodemenergieNL betreurt het wegvallen van subsidie voor installaties bij nieuwbouw in de vernieuwde ISDE-regeling, omdat daarmee de drempel voor ...
Verder Lezen

De opkomst van luchtgebonden warmtepompen

Gepubliceerd op

Enkele jaren geleden geloofde een groep warmtepompadepten nog heilig dat grondgebonden systemen de toekomst hadden. Die tijd lijkt nu voorbij te zijn. Ja, ze zijn belangrijk, maar het zijn vooral de luchtgebonden systemen die in een rap tempo innoveren en de markt veroveren.

“Bij de bodemgebonden systemen vindt weinig innovatie plaats”, vertelt Jan Bosch, die sinds 2007 als Manager Marketing Communications werkzaam is bij Nefit Bosch, fabrikant van zowel lucht- als bodemgebonden warmtepompen. “Het zijn vooral de luchtgebonden systemen die in een rap tempo doorontwikkelen.” Martin Wendels, sinds 2010 directeur van WOLF Energiesystemen, dat eveneens beide systemen op de markt brengt, komt min of meer tot dezelfde conclusie. “De markt groeit gestaag door. Ik merk echter dat luchtgebonden systemen sneller marktaandeel veroveren. Dat gaat ten koste van de bodemgebonden varianten.”

Rendement
Dat heeft onder andere te maken met de dimensionering, het ruimtebeslag en de kosten van bodemgebonden systemen. In alle gevallen ben je ongunstiger uit dan met een luchtgebonden variant. Bovendien kruipen die qua rendement zo zoetjes aan ook meer in de richting van bodemgebonden varianten.

Koudemiddelen
Een heet hangijzer zijn de koudemiddelen. De regelgeving stuurt steeds meer aan op het gebruik van koudemiddelen met een lagere GWP, om het milieu te beschermen. Tegelijkertijd proberen fabrikanten, uiteraard, het rendement omhoog te krijgen. Dat leidt tot een verwoede zoektocht naar nieuwe alternatieven voor bestaande populaire koudemiddelen als R410A. “Natuurlijke koudemiddelen zijn duidelijk in opkomst”, vertelt Wendels. “Zeker bij luchtgebonden varianten, waarvoor ik denk dat R290 hét koudemiddel van de toekomst is.” Knelpunt blijft natuurlijk de beschikbaarheid van monteurs met een F-gassen certificaat. Hoewel opleiders en fabrikanten aangeven dat er veel animo is voor trainingen, blijkt menig installateur nog niet over de juiste papieren te beschikken. Dat verklaart ook de groeiende populariteit van monoblock-systemen, die zonder F-gassen handelingen worden geïnstalleerd.

Totale oplossing
Bosch signaleert dezelfde ontwikkelingen. Naast propaan (R290), ziet hij ook R32 en R454C aan populariteit winnen. Daarnaast lijkt de luchtgebonden warmtepomp steeds meer als een onderdeel van een totale systeemoplossing te worden beschouwd. “Dat heeft ook te maken met de pandemie. Er is meer aandacht voor het binnenklimaat, dus ook voor de samenhang tussen bijvoorbeeld lucht-lucht warmtepompen, ventilatie en airconditioning.”

Digitalisering
Overigens heeft diezelfde pandemie ook een gigantische push gegeven aan de digitalisering van de installatiebranche. Denk bijvoorbeeld in de aanpalende sanitairsector aan bewegingssensors en aanrakingsvrije kranen. Wat betreft warmtepompen neemt de behoefte aan software en tools voor online monitoring, bediening en integratie met GB-systemen toe, vertelt Bosch. Energiemanagement gaat een cruciale rol spelen in de toekomst. Naar verwachting komen er meer decentrale opslagslagsystemen – lees accu’s – die geïntegreerd worden in Smart Grids. Vroeg of laat worden warmtepompen zelfsturend, waardoor ze in staat zijn zelfstandig beslissingen te nemen over het tijdstip én de draaiuren die ze maken. Bijvoorbeeld op het moment dat er een overcapaciteit is aan groene energie op de markt. Op die manier bespaart de eindgebruiker op zijn energierekening.

Geluidsnorm
Er verschijnen regelmatig verhalen in de media over de geluidsproductie van warmtepompen. Vandaar dat de Rijksoverheid heeft ingegrepen. “Per 1 april zijn nieuwe geluidseisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koude opwekking. Het gaat hierbij om warmtepompen en airco’s die worden toegepast bij woningen en woongebouwen. Deze installaties mogen niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Met deze landelijke geluidsnorm worden buren beter beschermd tegen geluid van warmtepompen en wordt de ontwikkeling van stillere warmtepompen bevorderd”, aldus de Rijksoverheid.

Haalbaarheid
Deze nieuwe eisen vormen geen belemmering voor de verdere doorgroei van luchtgebonden systemen, geven zowel Wendels als Bosch aan. “Door een ander type ventilator te gebruiken met roterende waaiers en een vast schoepenwiel kunnen wij bijvoorbeeld prima voldoen aan de eisen”, legt Wendels uit.

Waterstofketel
Gaat de waterstofketel op termijn een bedreiging vormen voor het marktaandeel van warmtepompen? Zowel Bosch als Wendels verwachten van niet. Zo zijn er nog fikse stappen te zetten voordat er een waterstofeconomie is in Nederland, zegt Wendels. “Denk aan de productie van groene waterstof en het gereedmaken van de bestaande gasinfrastructuur voor het transport van waterstof.” Bovendien zit ‘de concurrentie’ ook niet stil, zegt Bosch. Ook warmtenetten en elektrische verwarming zijn of worden aantrekkelijke alternatieven om de warmtevraag in de gebouwde omgeving in te vullen. Tot slot verwachten beide experts dan er meer warmtepompsystemen op de markt komen die aansluiten bij binnenstedelijke condities. En dat is nu juist net de omgeving waarvoor veel experts de waterstofketel in gedachten hadden.

Hybride oplossingen
Het zou overigens ook zomaar kunnen dat waterstofketels deel gaan uitmaken van hybride oplossingen, merkt Bosch op. Op dit moment worden hybride systemen met ketels en warmtepompen door een deel van de markt gezien als de ideale oplossing om in een sneltreinvaart de energietransitie te doorlopen in de bestaande bouw. Op die manier hoef je namelijk minder/geen geld te investeren in flankerende maatregelen, zoals extra isolatie en een ander afgiftesysteem. Bovendien wordt er ook geanticipeerd op een groeiende koelingsbehoefte in de gebouwde omgeving.

Dit is voorproefje van een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ, editie juni (verschijnt 29 juni a.s.). De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Warmtepomp met actieve koeling

Vorig jaar introduceerde Vasco de warmtepomp Vica 8 AW E (Air Water Extern). Deze oplossing biedt nu meer comfort en ...
Verder Lezen

Plug and play warmtepomp doorstaat strenge winterperiode

“De strenge vorstperiode deze winter was voor ons een geschenk uit de hemel; en niet alleen vanwege de ijspret buiten”, ...
Verder Lezen

Brede coalitie: vóór 2030 minstens 1 miljoen hybride warmtepompen

Vanaf 2024 moeten ieder jaar minimaal 100.000 hybride warmtepompen worden geplaatst in woningen en gebouwen. Een brede coalitie van maatschappelijke ...
Verder Lezen

Ontwikkelaar van warmtepomp-systemen met PVT-panelen haalt €1,2 miljoen op

Dankzij een financiering van PDENH, DOEN Participaties, Enfuro Ventures en de Rabobank heeft Triple Solar 1.200.000 euro aan werkkapitaal opgehaald ...
Verder Lezen

Imago-risico warmtepomp

Gepubliceerd op

De warmtepomp is aan een gestage opmars bezig, maar loopt een flink imagorisico. Dat zegt Michel van Bronkhorst van het Opleidingscentrum GOº voor de koudetechniek. “We zien helaas dat het vaak mis gaat bij het berekenen, plaatsen en inregelen van deze systemen. Het gevolg is dat installaties slecht presteren en daardoor ook nog eens energie gaan slurpen in plaats van besparen”.

Meten, weten en goed inregelen zijn essentieel voor het goed functioneren van warmtepompen en airco-units die vaak worden gebruikt om ’s winters te verwarmen maar ook om ’s zomers te koelen. Van Bronkhorst: “Om die installaties goed te laten functioneren is voldoende elementaire kennis nodig van de natuurkundige processen waarmee deze installaties werken. Alles wat koeltechnisch niet goed presteert wordt elektrisch gecompenseerd. De klant krijgt daarvan de rekening gepresenteerd.”

Ins en outs
Van Bronkhorst: “We zien dat installatiebedrijven zich steeds meer toeleggen op het plaatsen van warmtepompen. Dat is een goede ontwikkeling, omdat deze nieuwe techniek een bijdrage kan leveren aan energiebesparing en energietransitie. Het gevaar is dat installateurs vaak nog onvoldoende kennis hebben van de ins en outs van de techniek. Wij zijn ervoor om die kennis toe te voegen.”

Regelmatig fout
Er zijn fabrikanten en groothandels die inzien dat de werking van hun installaties staat of valt met deskundigheid waarmee de benodigde capaciteit is uitgerekend, in combinatie met het plaatsen en inregelen. En nog gaat het regelmatig fout, zegt Van Bronkhorst. Hij constateert dat de fabrikant dan ten onrechte de schuld krijgt. “Bij Opleidingscentrum GOº (zie kader, red) leiden we honderden installatiemonteurs op. Het vereist specifieke kennis om te begrijpen hoe warmtepompen en aircosystemen in de winter verwarmen en in de zomer kunnen koelen en hoe dat energie-technisch werkt. Het energiegebruik dat je in de winter bespaart, kun je in de zomer aanwenden om te koelen. Dat is heel fijn in zomers waarin hittegolven steeds vaker voorkomen. Maar het werkt alleen als de capaciteit goed is berekend en de installatie nauwkeurig is ingeregeld. Doe je dat niet goed, dan krijg je ontevreden klanten.”

Halvering
Van Bronkhorst noemt een voorbeeld uit zijn eigen omgeving. Voor een goede kennis had hij een berekening gemaakt voor een lucht/lucht-warmtepomp in huis. Hij kwam uit op een installatie van 6 kW. “Die kennis schrok wel van de aanschafprijs van de benodigde installatie en vroeg nog wat andere offertes aan. Een paar weken later kwam hij bij me met de berekening van een installateur. Volgens die offerte was 3,5 kW voldoende. Het betekende voor hem een halvering van het investeringsbedrag, dat is natuurlijk nogal wat. Maar wat ik hem met grote moeite kon duidelijk maken was dat de capaciteit van de installatie niet alleen bepalend is voor het warmtecomfort in huis, maar ook voor het elektriciteitsgebruik. Met een kleinere capaciteit zou hij opgescheept zitten met een energieslurper van jewelste”.

Verantwoordelijkheid
Van Bronkhorst vindt dat de installatiebranche en zijn eigen branche samen de verantwoordelijkheid moeten nemen om met voldoende kennis en expertise klanten te adviseren over plaatsing en werking van de steeds geavanceerdere apparatuur die momenteel op de markt komt. “Het draait allemaal om kennis en kunde. De klant – zeker particulier – let meestal vooral op het investeringsbedrag. Ik weet dat er bedrijven zijn daar handig gebruik van maken, de doos uitpakken, de installatie aan de muur schroeven en er weer vandoor gaan. Dan praten we ook over het veilig omgaan met koudemiddel, waarvoor installateurs wettelijk gecertificeerd moeten zijn. Die bedrijven berokkenen niet alleen onze sectoren schade, maar dragen ook bij aan scepsis over de klimaatdoelstellingen. Dat moeten we niet willen.” De certificering zoals in het voorbeeld hiervoor beschreven geldt overigens alleen voor synthetische koudemiddelen tot 3 kg koudemiddelinhoud of 5 ton CO2 equivalent (training f-gassen categorie 2)

Goed inregelen is bepalend
De meet- en regeltechniek in de installaties is geavanceerd, maar bepalend voor het succes is de kennis van degene die inregelt, zegt Van Bronkhorst. “Moderne warmtepompen hebben een gemiddeld rendement van 4 SCOP. Zet dat even af tegen een moderne gasgestookte cv-ketel met een rendement van 0,9. Het rendement van een cv-ketel haal je door het directe karakter van het systeem eigenlijk altijd; een cv-ketel heeft altijd overcapaciteit en kan pieken. De opbrengst van de warmtepomp staat of valt met het inregelen en het begrip van de werking van het warmtetransport in het koelsysteem.”

Veilig gebruik
De nieuwste trend bestaat uit de opkomst van warmtepompen die werken met natuurlijke koudemiddelen, zoals koolwaterstoffen, waaronder propaan. Die installaties hebben het voordeel dat ze functioneren met een traditionele warmteafgifte, zodat deze warmtepompen een cv-ketel één-op-één kunnen vervangen. De installateur en de gebruiker moeten zich dan wel bewust zijn van de risico’s omdat propaan bij onjuist gebruik een explosie- en brandgevaar geeft. Ook hiervoor geldt dat kennis en kunde bepalend zijn voor een effectief en veilig gebruik” 

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Techniek Nederland pleit voor meer vrouwen in techniek op Girls day

De carrièrekansen voor meisjes en vrouwen in de techniek zijn groter dan ooit. Toch is op dit moment nog maar ...
Verder Lezen

“Er zijn méér technici nodig op alle opleidingsniveaus”

In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen wijst Techniek Nederland voorzitter Doekle Terpstra de politiek op het belang van het ...
Verder Lezen

Nederlander ziet zichzelf niet snel in de techniek werken

Hoewel Nederlanders de kansen kennen van het technische vakgebied, laten ze werken in de technische branche liever aan een ander ...
Verder Lezen

Welkom vakman of vakvrouw!

Op één van de publieke omroepen volgde ik eens een tweedelige uitzending over het vmbo-onderwijs. Ik heb met belangstelling en ...
Verder Lezen

Warmtepomp met actieve koeling

Gepubliceerd op

Vorig jaar introduceerde Vasco de warmtepomp Vica 8 AW E (Air Water Extern). Deze oplossing biedt nu meer comfort en flexibiliteit. Zo kan de woning niet alleen in de winter worden verwarmd maar in de zomer ook worden gekoeld – via vloerverwarming of ventilo-convectoren.

Met de lucht/water-warmtepomp Vica 8 AW E biedt Vasco Group voortaan ook de mogelijkheid tot actieve koeling. Hierbij wordt het proces omgekeerd en wordt de warme buitenlucht gebruikt om koud water op te wekken (tot bijvoorbeeld 7°C). In combinatie met vloerverwarming wordt er zo veel mogelijk gewerkt met 18°C om condensvorming te voorkomen. In combinatie met Vasco Vica Combi Collect wordt aangeraden om de koeltemperatuur op minimaal 18°C te houden. De warmtepomp blijft in de zomer garanderen dat er voldoende sanitair warm water beschikbaar is.

Energietransitie vergt meer aandacht voor groepenkasten in woningen

In het kader van de energietransitie vervangen we steeds meer fossiele brandstoffen door duurzame energiebronnen. In de praktijk leidt dit ...
Verder Lezen

Aardgasvrij douchen

Een consortium met TNO, Hametech en Beter Bad ontwikkelde een douche die het mogelijk maakt om aardgasvrij te douchen. Door ...
Verder Lezen

Plug and play warmtepomp doorstaat strenge winterperiode

“De strenge vorstperiode deze winter was voor ons een geschenk uit de hemel; en niet alleen vanwege de ijspret buiten”, ...
Verder Lezen

Warme lucht

Gisteren was in het nieuws dat de Techniek Nederland, natuur en milieu en Netbeheer Nederland vinden dat de verkoop van ...
Verder Lezen

Plug and play warmtepomp doorstaat strenge winterperiode

Gepubliceerd op

“De strenge vorstperiode deze winter was voor ons een geschenk uit de hemel; en niet alleen vanwege de ijspret buiten”, zegt Jacco Langebeeke. Hij is de ondernemer achter Vloerverwarming Nederland, die zich de laatste jaren steeds breder met verduurzaming van woningen bezighoudt. “Wij hebben zelf een warmtepomp ontwikkeld en laten die maken in Slovenië. Deze werkt zonder buitenunit maar met toevoer en afvoer van lucht door gaten in het dak. Je tilt hem zo de trap op en binnen een halve dag doet hij het. Toen het een aantal dagen erg koud werd konden we zien dat het binnen lekker warm bleef, terwijl het huis pragmatisch geïsoleerd is, dus niet helemaal ingepakt met buitenisolatie. Ik heb de huurders in Deurne ook gebeld; ze zijn heel tevreden.”

De innovatie maakte onderdeel uit van een totaalconcept voor rijwoningen, waaraan ook Artention en Green Men bijdroegen. De pilot werd gesteund via een DEI+ subsidie, een subsidieregeling van TKI Urban Energy regeling met budget van het ministerie van BZK, die door RVO.nl wordt uitgevoerd. In de regeling is ook dit jaar negen miljoen beschikbaar voor pilots en demonstraties op het gebied van aardgasvrije woningen, gebouwen en wijken. De subsidie kan oplopen tot 45% van de kosten.

Opschalen
“We bedienen nu ook particulieren”, zegt Langebeeke. “We zijn nu een woning van gasgestookte stadswarmte af aan het halen in Utrecht. Ik wil gecontroleerd maar snel opschalen. Dat kan door weinig marge te maken per woning en onze aanpak te standaardiseren. Met grote aantallen bouw je dan toch een gezonde onderneming. We blijven nu door de bank genomen binnen de energierekening voor een woning die energieneutraal is en aardgasvrij, achterstallig onderhoud en maatwerk daargelaten.”

Brede coalitie: vóór 2030 minstens 1 miljoen hybride warmtepompen

Vanaf 2024 moeten ieder jaar minimaal 100.000 hybride warmtepompen worden geplaatst in woningen en gebouwen. Een brede coalitie van maatschappelijke ...
Verder Lezen

E-Learning: met de juiste kennis aan de slag bij je klant

Als installateur wil je klanten zo goed mogelijk adviseren. Om dat waar te maken, moet je wel goed op de ...
Verder Lezen

Ontwikkelaar van warmtepomp-systemen met PVT-panelen haalt €1,2 miljoen op

Dankzij een financiering van PDENH, DOEN Participaties, Enfuro Ventures en de Rabobank heeft Triple Solar 1.200.000 euro aan werkkapitaal opgehaald ...
Verder Lezen

Natuurlijke koudemiddelen: waar blijft die massale overstap?

Hoewel het proces met horten en stoten op gang moest komen, zit de vaart er nu wel in. Nederland is ...
Verder Lezen

Brede coalitie: vóór 2030 minstens 1 miljoen hybride warmtepompen

Gepubliceerd op

Vanaf 2024 moeten ieder jaar minimaal 100.000 hybride warmtepompen worden geplaatst in woningen en gebouwen. Een brede coalitie van maatschappelijke organisaties wil dat een nieuw kabinet daarvoor 600 miljoen euro vrijmaakt. Techniek Nederland, Natuur & Milieu en Netbeheer Nederland vinden dat een grootschalige inzet van hybride warmtepompen nodig is. Volgens de ‘Coalitie HR-Hybride’ moeten er vóór 2030 1 miljoen tot 2 miljoen hybride warmtepompen zijn geïnstalleerd. Dit zou een besparing opleveren van 1,3 tot 2,6 megaton CO2. Zo’n besparing is een substantiële bijdrage aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord en de aangescherpte CO2-eisen van 55% van de Europese Unie.

Het aardgasvrij maken van woningen en woonwijken wil nog niet vlotten. Het tempo ligt ver beneden de afspraken uit het Klimaatakkoord en de ambities van het huidige kabinet. Daarom is volgens de Coalitie HR-Hybride grootschalige toepassing van hybride warmtepompen nodig. Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland: “Woonwijken aardgasvrij maken, daar gaan we mee door. Maar als we op koers willen blijven voor het Klimaatakkoord en de Parijs-doelstellingen zijn hybride warmtepompen een onmisbare tussenstap.”

Tot 70% besparing op aardgas
Jaarlijks worden ruim 400.000 cv-ketels op aardgas vervangen. De coalitie wil dat installateurs waar mogelijk een nieuwe hr-ketel combineren met een hybride warmtepomp. Een hybride warmtepomp is relatief eenvoudig te plaatsen en levert de bewoner direct een besparing op tot 70% op het aardgasverbruik voor verwarming. Directeur Marjolein Demmers van Natuur & Milieu: “Hybride warmtepompen zijn beter voor het klimaat dan de traditionele cv-ketel. Daarom is het belangrijk deze verwarmingstechniek te stimuleren.”

Geen belemmering voor wijkaanpak
Plannen voor aardgasvrije woonwijken en de plaatsing van hybride warmtepompen hoeven elkaar niet in de weg te zitten. De Coalitie HR-Hybride richt zich op woonwijken die voorlopig niet aardgasvrij worden en op wijken waar gemeenten kiezen voor hybride als duurzame warmtevoorziening voor de komende jaren. Directeur Dick Weiffenbach van Netbeheer Nederland: “In een later stadium kunnen deze woningen alsnog aardgasvrij worden gemaakt. Maar laten we tot die tijd de CO2-uitstoot zoveel mogelijk beperken. Dan profiteert de huizenbezitter of huurder bovendien direct van een lagere energierekening.”

Stimuleringsprogramma
De Coalitie HR-Hybride wil de toepassing van hybride warmtepompen samen met de overheid gaan stimuleren. Dit moet onder meer gebeuren met een groot aantal voorbeeldprojecten, productinnovatie en monitoring van de prestaties van hybride systemen. Daarnaast is het opleiden van extra vakbekwame warmtepompmonteurs een belangrijk onderdeel van de plannen.

Extra subsidie voor woningbezitters
De Coalitie HR-Hybride vindt dat een nieuw kabinet tot 2026 jaarlijks 120 miljoen euro extra vrij moet maken. Dat geld maakt subsidie voor woningbezitters mogelijk. De Coalitie verwacht dat vanaf 2026 geen subsidie meer nodig zal zijn. Door innovatie en lagere product- en plaatsingskosten zal de hybride warmtepomp woonlastenneutraal worden. De Coalitie HR-Hybride wil samen met de overheid een voorlichtingscampagne opzetten om de voordelen van hybride warmtepompen onder de aandacht te brengen. De campagne zal zich richten op woningbezitters, maar ook op professionele opdrachtgevers, zoals woningcorporaties.

Exportkansen
Een stimulans voor hybride warmtepompen biedt ook kansen voor de export van Nederlandse producten en kennis. Duitsland is één van de Europese landen die de komende tijd juist overschakelen op aardgas voor het verwarmen van woningen. Nederlandse bedrijven kunnen in die landen helpen om de CO2-uitstoot verder te verlagen met warmtepomptechnologie.

Ook Nefit Bosch komt nu met airco’s op de markt

Nefit Bosch breidt met ingang van april zijn productportfolio uit met airconditioning. Door de veranderingen in het klimaat en het ...
Verder Lezen

Remeha komt nu ook met een airco-lijn

Remeha introduceert nu ook een airco-lijn. De Diva is gericht op particulieren en bestaat uit een assortiment voor koelen en ...
Verder Lezen

Airco met nanoe™ X remt coronavirus ook in grote ruimten af

Het remmende effect op het nieuwe coronavirus door een airconditioning met nanoe™ X is gecertificeerd, meldt Panasonic. Onderzoeksorganisatie Texcell bevestigt ...
Verder Lezen

Technologie in airco’s en luchtreiniger inactiveert Covid-19

Een technologie uit 2004 kan 99.9% van het Covid-19 virus inactiveren, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Daikin bevestigt de werking ...
Verder Lezen

Ontwikkelaar van warmtepomp-systemen met PVT-panelen haalt €1,2 miljoen op

Gepubliceerd op

Dankzij een financiering van PDENH, DOEN Participaties, Enfuro Ventures en de Rabobank heeft Triple Solar 1.200.000 euro aan werkkapitaal opgehaald. Triple Solar is een snelgroeiende scale-up in de energietransitie. Het bedrijf ontwikkelt warmtepompsystemen met PVT-panelen als energiebron. Triple Solar gebruikt het kapitaal voor het opschalen van hun activiteiten in grootschalige nieuwbouwprojecten in Nederland, Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk.

Het Triple Solar®-systeem is een alternatief voor warmtepompen die gebruikmaken van een bodembron of buitenunits. Het Amsterdamse bedrijf past dit systeem toe in zowel nieuwbouw als bestaande bouw.

Duurzame ambitie
Cees Mager, CEO bij Triple Solar: “Deze werkkapitaalfinanciering maakt het mogelijk de ingezette groei uit te bouwen. Stilstand is achteruitgang. Er moeten nog miljoenen huizen verduurzaamd worden in de komende 30 jaar en daarom is groeikapitaal voor innovatieve bedrijven essentieel”. Anthony Viellevoije, Investment Director bij PDENH: “We zijn enorm trots op Triple Solars succes en hebben het volste vertrouwen in het team en het innovatieve systeem dat zich inmiddels duidelijk bewezen heeft. We leveren dan ook graag een bijdrage aan deze financiering. De ‘verder zonder gas- oplossing’ die Triple Solar biedt, past naadloos in onze duurzame ambitie”.

Impact maken met  CO2-reductie
Merijn ten Thije, Investment Manager bij DOEN Participaties: “DOEN Participaties financiert duurzame start-ups en scale-ups die impact maken met  CO2-reductie. Aandachtspunt voor DOEN is dat de energietransitie voor iedereen toegankelijk is. Omdat de producten van Triple Solar ook geschikt zijn voor particulieren en huurders van woningcorporaties past Triple Solar heel goed bij onze ambities.”

Versnelling van de groei
Erik Schut, medeoprichter van Enfuro Ventures: “Het Triple Solar-team heeft de afgelopen jaren fantastisch werk gedaan. Het bedrijf heeft zich ontwikkeld van een innovatieve start-up tot een succesvolle scale-up die een belangrijke bedrage levert aan de energietransitie. We zijn trots dat we deze bijdrage kunnen leveren aan de versnelling van de groei van Triple Solar”.

Innovatieve ontwikkelaar
Pieter Mullink, Accountmanager Rabobank Amsterdam:  “Triple Solar is een innovatieve ontwikkelaar van energiesystemen waarmee ze woningen van warmte, warm water en elektriciteit voorzien zodat ze geheel van het gas kunnen. Ze onderscheiden zich met hun techniek en ervaring. Rabobank is al lang partner van Triple Solar en trots dat we ze kunnen ondersteunen in hun belangrijke werk en snelle groei“.

Foto: Het bijna voltallige team van Triple Solar (fotocredit: Jorien Walsmit)

Ook dynamisch inregelen nu opgenomen in ISSO-publicatie 65

Gepubliceerd op

De kennis in ISSO-publicatie 65 ‘Inregelen van ontwerpvolumestromen in klimaatinstallaties’ is herzien. De inregelmethoden die de publicatie beschrijft, zijn een uitwerking van de in NEN-EN 14336 genoemde methoden. Aan de publicatie heeft ISSO kennis toegevoegd over het dynamisch inregelen van de ontwerpvolumestromen.

Deze ISSO-publicatie geeft methoden voor het inregelen van de ontwerpvolumestromen in klimaatinstallaties voor verwarmen en/of koelen. Het gaat daarbij specifiek om klimaatinstallaties van utiliteitsgebouwen en woongebouwen met een collectieve klimaatinstallatie. Inregelen is noodzakelijk om een klimaatinstallatie in vollast en deellastsituaties te laten functioneren volgens het ontwerp.

Inregelmethoden
De inregelmethoden beschreven in deze publicatie zijn toe te passen bij:
•             Nieuwbouwinstallaties;
•             Installaties die niet of onvoldoende zijn ingeregeld;
•             Renovatieprojecten;
•             Vervangen van bijvoorbeeld ketel en afstemmen vermogensvraag en vermogenslevering.

Praktisch
De aanleiding voor deze herziening was het feit dat de NEN-EN 14336 ‘Verwarmingssystemen in gebouwen’ weliswaar noemt welke inregelmethoden bestaan, maar niet uitlegt hoe die praktisch uitvoerbaar zijn. ISSO heeft het, samen met de partners uit de Kontaktgroep, op zich genomen de methoden in deze publicatie op praktijkniveau uit te werken.

Inhoud
De publicatie beschrijft het inregelproces, waarin onder meer de benodigde eisen, documenten en verantwoordelijkheden zijn vastgesteld. Deze kennis is bedoeld voor bedrijven en installatieontwerpers om hun kwaliteitssysteem aan te vullen. Het is een instrument om inregelen op te nemen in regelgeving. De publicatie gaat ook inhoudelijk in op de inregelmethoden, en uit welke onderdelen ze zijn opgebouwd. Dynamisch inregelen is een nieuwe toevoeging aan deze herziene publicatie. Dynamisch inregelen maakt het realiseren van ontwerpvolumestromen eenvoudiger, waardoor de kans afneemt dat een installatie niet is ingeregeld.

Warmteverbruik nam in ons land met ruim 12% toe afgelopen winter

Gepubliceerd op

Nederlandse huishoudens hebben hun verwarming deze winter 12,2% meer aan gehad dan tijdens de vorige winter. Voor het onderzoek werd een steekproef van 300.000 Europese huizen gebruikt, waarvan ongeveer 47.000 Nederlandse woningen. Hieruit bleek dat Italiaanse en Spaanse huishoudens de grootste toename in warmteverbruik hadden (respectievelijk 22,4% en 22,2%). Zweedse (5,7%), Deense (5,3%) en Luxemburgse (4,6%) huishoudens hadden de kleinste toename. In heel Europa was er dus een toename in het warmteverbruik overdag. En dat terwijl het deze winter gemiddeld 0,6°C warmer was dan vorige winter.

Verwarming en koelen van gebouwen en de industrie zijn goed voor de helft van het energiegebruik van Europa. Daarmee is het de grootste eindgebruiker op het gebied van energie. Verwarming en warm water zijn goed voor ongeveer driekwart van het energiegebruik van een huishouden. Twee derde van de energie die wordt gebruikt voor verwarming, koelen en warm water in woningen is nog steeds afkomstig van fossiele brandstoffen.
“Het afgelopen jaar heeft er een enorme verschuiving plaatsgevonden van werken op kantoor naar thuiswerken, wat een aanzienlijke impact heeft gehad op de kosten voor verwarming en warm water”, zegt Christian Deilmann, medeoprichter van slimme thermostaat aanbieder tado°, dat het onderzoek liet uitvoeren. “Het goede nieuws is dat er technologieën zijn die de energie-efficiëntie in huizen verbeteren. Hierdoor kunnen mensen geld besparen én hun huizen comfortabel en warm houden.”

Thermostaat een graad lager
“Er zijn veel kosteneffectieve manieren om geld te besparen op verwarming en warm water”, vervolgt Deilmann. “Door de thermostaat een graad lager te zetten, kan een gemiddeld huishouden ongeveer €69 per jaar besparen. En door verwarming en warm water alleen te gebruiken wanneer nodig, bespaar je nog veel meer. Een slimme thermostaat kan ervoor zorgen dat alleen huizen en kamers waar mensen zijn worden verwarmd, zodat je niet voor niks stookt. Daarnaast kun je nog meer besparen dankzij features als Aanpassing aan Weersvoorspellingen en Open Raam Detectie. Onderzoeken hebben aangetoond dat dit de verwarmingskosten tot wel 31% kan verlagen, zonder dat de huiseigenaar of huurder in moet leveren op comfort.”

Nederlanders springen zuinig om met hun verwarming

Uit onderzoek van Jaga en Markteffect blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders eerst warme kleding aantrekt als ze ...
Verder Lezen

Bijna 3 kilo ijzer uit de vloerverwarming

Een B&B in Landsmeer kampte al een tijdje met comfortklachten. De verwarming functioneerde niet meer optimaal. Installateur er bijgehaald om ...
Verder Lezen

All-Electric: meer dan warmtepomp én vloerverwarming

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen ...
Verder Lezen

De Nederlandse Verwarmingsindustrie krijgt nieuwe voorman

Met ingang van 1 januari 2021 zal Anne Jaap Deinum aantreden als branchemanager van de Nederlandse Verwarmingsindustrie. Hij volgt daarmee ...
Verder Lezen

Platform voor het realiseren van een gezond binnenklimaat vernieuwd

Gepubliceerd op

Omdat technische kennis en informatie voor het realiseren van een gezond binnenklimaat erg gefragmenteerd beschikbaar zijn, lanceren TVVL en Binnenklimaat Nederland een nieuwe versie van hun platform Binnenklimaattechniek. Dit platform beoogt professionals in de utiliteitssector hulpmiddelen te bieden om op duurzame wijze gezonde gebouwen tot stand te brengen.

Een gezond binnenklimaat gaat over licht, geluid, ventilatie en klimaat, aldus de initiatiefnemers. ‘Deze vier aspecten moeten voor de gebruiker optimaal zijn, willen we een werkomgeving als prettig ervaren. Bovendien zijn goed onderhouden en ingeregelde installaties noodzakelijk om het comfort én de gezondheid van eindgebruikers blijvend te garanderen.’

Prestaties waarborgen
Voor al deze onderwerpen wil het Platform Binnenklimaat tools en informatie bieden; kennis die de professional kan gebruiken om de prestaties van klimaatinstallaties te waarborgen. Zo bevat het platform publicaties, instrumenten, checklists en kwaliteitstandaarden, waaronder het Programma van Eisen Gezonde Kantoren. Binnenkort is ook de nieuwste versie van het PvE (2021) te downloaden op de website. Ook is het platform een vraagbaak voor alle professionals in de utiliteitssector; ontwerpers, vastgoedbeheerders, woningcorporaties, adviseurs, onderhoudstechnici, facilitair managers, toezichthouders en vertegenwoordigers van de overheid kunnen hier met hun informatiebehoefte terecht.

Volgende stap in samenwerking
De website voor het platform is eerder al gelanceerd op het Binnenklimaat Theater tijdens VSK2020. “Inmiddels wordt deze site goed bezocht maar ons doel is nu om, in samenwerking met verschillende partijen, meer instrumenten en kennis te verzamelen en te ontwikkelen. Juist door die bundeling van informatie en het brede draagvlak zal er een nationaal platform ontstaan”, zegt John Lens, directeur van TVVL. Remi Hompe, directeur Binnenklimaat Nederland vult aan: “Met deze lancering zetten we een volgende stap. Van website maken we er een écht platform van, waarop meer partijen kunnen aanhaken, kennis kunnen ontwikkelen, webinars organiseren en opleidingen verzorgen.”

Is het binnenklimaat wel gezond?

Al jaren is er veel te doen over het binnenklimaat in Nederland. Gebouwen worden steeds beter geïsoleerd en inmiddels bijna ...
Verder Lezen

Ventileren, koelen en verwarmen van scholen

Ned Air introduceert de EduComfort 1000, een nieuwe decentrale schoolventilatie-unit met warmteterugwinning die bovendien kan koelen én verwarmen. Met de ...
Verder Lezen

Belgische ventilatiespecialist jubileert

Duco Ventilation & Sun Control viert deze week haar 30-jarig bestaan. Het bedrijf startte op 18 maart 1991 met zeven ...
Verder Lezen

Ventileren en stank

Het komt regelmatig voor dat gebruikers last hebben van stank. In hun woning, kantoor of op school. Vaak wordt de ...
Verder Lezen

Vooral dankzij verduurzaming blijft omzet Bosch in pandemietijd stabiel

Gepubliceerd op

Ondanks de pandemie van het coronavirus handhaafde Bosch Thermotechnology in 2020 zijn omzet op het niveau van het voorgaande jaar: 3,5 miljard euro. Aan de productzijde droegen vooral de trend naar elektrificatie en de uitbreiding van de activiteiten op het gebied van airconditioners en warmtepompen bij aan het succes. Jan Brockmann, voorzitter van de Bosch-divisie Thermotechnology: “Met onze producten voor verduurzaming, elektrificatie en digitalisering hebben wij een bijdrage geleverd aan de energietransitie in de bouwsector. Hiermee zullen we winstgevend blijven groeien.”

Elektrische toepassingen winnen steeds meer aan belang als technologisch pad in de verwarmings- en airconditioningssector, omdat ze energie bijzonder efficiënt gebruiken en omzetten. Daarom kondigde Bosch Thermotechnology in 2019 aan 100 miljoen euro te investeren in de uitbreiding van zijn warmtepompactiviteiten, met een focus op eenvoudig te installeren systeemoplossingen. “Deze investering en een aanzienlijke toename van het aantal medewerkers hebben ons een duidelijke stap voorwaarts gebracht: in 2020 noteerden we al een groei van 22,5 procent in warmtepompen in de hele EU, en in Duitsland groeide de warmtepompactiviteit zelfs met 48 procent. In 2021 zullen we blijven investeren in onze warmtepompactiviteiten en hier vooral ook in de opleiding van onze klanten om hen te helpen de sprong naar elektrificatie te maken. Dit zal onze groei versnellen en de mate van elektrificatie en dus CO2-reductie van huishoudens vergroten”, legt Jan Brockmann uit.

Regionale strategie
Met ontwikkelingscentra in Tranås (Zweden) voor Noord-Europa, in Wernau (Duitsland) voor Centraal-Europa en in Aveiro (Portugal) voor Zuid-Europa is Bosch Thermotechnology goed gepositioneerd om de Europese markt voor residentiële warmtepompen, die het grootste deel van de wereldmarkt uitmaakt, te bedienen. Om tegemoet te komen aan de verschillende eisen van de klanten, volgt de onderneming een regionale strategie in de EU met productassortimenten die zijn afgestemd op de betreffende regio en die succesvol is gebleken: in Noord-Europa, de meest volwassen warmtepompmarkt, vertegenwoordigt deze verwarmingstechnologie meer dan 90 procent van de markt. De nadruk ligt daar op optimalisatie van de prestaties.

Systeembenadering
In Centraal-Europa ligt de focus op de systeembenadering. Hier wil Bosch vooral groeien met warmtepompen in combinatie met ventilatiesystemen en met de Bosch Energy Manager voor geoptimaliseerd stroomverbruik in huis. Voor Zuid-Europa is het belangrijk om het portfolio uit te breiden met goedkope productalternatieven. Daartoe heeft Bosch Thermotechnology in 2020 een joint venture opgericht met Electra Industries Ltd. Electra Industries, met het hoofdkantoor in Rishon (Israël), is goed gepositioneerd op de Israëlische HVAC-markt. Het bedrijf heeft ervaring op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en momenteel ongeveer 300 mensen in dienst. De twee partners zijn voornemens samen te werken bij de ontwikkeling en productie van omkeerbare warmtepompen. Naast zijn eigen productportfolio zal Bosch Thermotechnology van de nieuwe joint venture een warmtepompenportfolio betrekken dat speciaal is toegesneden op de Midden- en Zuid-Europese markt. De joint venture is bedoeld om de twee partners te helpen de kansen te grijpen die zich voordoen in de snel groeiende markt voor omkeerbare warmtepompen.

Elektrificatie
“Onze visie is om de huizen in Europa te elektrificeren - met regionaal aangepaste warmtepompen en hybride apparaten die het beste van twee werelden bieden. In alle regio's hechten wij bijzonder veel belang aan een eenvoudige installatie voor onze handelspartners en een eenvoudige bediening voor onze eindklanten. Wij bieden systeemoplossingen voor bestaande en nieuwe gebouwen die alle gebruikssituaties dekken en begeleiden onze klanten op hun weg naar elektrificatie met een breed scala aan ondersteunende diensten”, aldus Jan Brockmann.

Waterfstof
De overschakeling op klimaatneutrale systemen is een essentieel onderdeel van de EU Green Deal die alle EU-landen tegen 2050 CO2-neutraal moet maken. Voor een CO2-neutraal energiesysteem is het onontbeerlijk om de verwarmingsmarkt volledig in beschouwing te nemen, aangezien een groot deel van de uitstoot hier zijn oorsprong vindt. Bosch Thermotechnology zet in op multi-technologische oplossingen die - parallel met elektrificatie - waterstof (H2) als milieuvriendelijke energiedrager van de toekomst beschouwen. Waterstof is gemakkelijker op te slaan dan elektriciteit en kan worden gedistribueerd via het bestaande gasnet. “Voor een CO2-neutraal energiesysteem hebben we naast elektrificatie ook een waterstofstrategie voor de verwarmingsmarkt nodig. Verbrandingstoestellen zullen de komende decennia belangrijk blijven, en daarom investeren wij nu al in een H2 Ready portfolio. Wij zijn duidelijk voorstander van een multi-technologie-aanpak en zijn voorbereid op elke weg om de klimaatdoelstellingen te bereiken”, zegt Jan Brockmann.

H2 Ready-ketel
Om de mogelijke toepassingen op de verwarmingsmarkt te demonstreren, presenteerde Bosch Thermotechnology in november 2020 het prototype van een nieuw wandverwarmingstoestel, de H2 Ready-ketel, aan een internationaal publiek in zijn vestiging in Worcester in het Verenigd Koninkrijk. De nieuwe cv-ketel kan aanvankelijk werken op conventioneel aardgas of een waterstofbijmenging tot 20 procent. Zodra het lokale netwerk is overgeschakeld op waterstof, kan de cv-ketel binnen een uur worden omgeschakeld op volledig gebruik van zuivere waterstof door slechts enkele aanpassingen uit te voeren. Het eerste veldtesttoestel draait sinds september 2020 op zuivere waterstof in een eengezinswoning in Groot-Brittannië. De introductie van de eerste H2 Ready HR-ketel in het Verenigd Koninkrijk is gepland voor 2022 als onderdeel van een door de overheid gefinancierd demonstratieproject, en verdere openbare demonstratieprojecten op grote schaal zullen volgen.
Praktijktest in Nederland
In Nederland voert Bosch Thermotechnology ook de eerste praktijktests uit met betrekking tot het gebruik van waterstof in de verwarmingssector, waaronder het Uithoorn-project. Samen met steke partners zoals Nefit Bosch bouwde de netbeheerder Stedin het aardgassysteem van woningen om op waterstof. Bestaande installaties worden zo gebruikt om te testen welke aanpassingen moeten worden gedaan om verwarmingssystemen en aardgasnetten voor te bereiden op volledig gebruik van waterstof.

Industriële boilers op waterstof
Bosch Thermotechnology biedt ook al industriële boilers aan die werken op 100% waterstof of die H2 Ready zijn, d.w.z. aanvankelijk op aardgas werken maar later kunnen worden omgebouwd om pure waterstof te gebruiken. Eind 2020 leverde Bosch Industrial een nieuwe H2 Ready-ketel voor industriële toepassingen die in de toekomst een zagerij in Wunsiedel (Duitsland) van thermische energie zal voorzien. Bosch Thermotechnology levert zo ook een bijdrage aan de klimaatbescherming in de industriële sector.

Brandstofcel op waterstof
Voor een duurzame energievoorziening is Bosch bovendien bezig met de ontwikkeling van de solid oxide brandstofcel (SOFC), die ook met waterstof kan werken. In 2024 willen Bosch en zijn samenwerkingspartner Ceres Power uit Horsham (VK) beginnen met de serieproductie van gedecentraliseerde energiecentrales op basis van SOFC's. Bosch mikt op een productiecapaciteit van ongeveer 200 megawatt per jaar. Dit is genoeg om ongeveer 400.000 bewoners van elektriciteit te voorzien. Bosch zal enkele honderden miljoenen investeren in de geplande serieproductie. De productie zal plaatsvinden op de locaties Bamberg en Homburg alsmede op de locatie Wernau van Bosch Thermotechnology en de ontwikkeling zal plaatsvinden in Stuttgart-Feuerbach en Renningen (Duitsland).

Groeimarkt airconditioning
In het kader van de elektrificatie van de bouwsector zal Bosch Thermotechnology ook zijn gamma van energie-efficiënte airconditioning-units voor huishoudelijk gebruik en voor de commerciële sector uitbreiden. Deze units werken efficiënt als ze niet alleen voor koeling worden gebruikt, maar als lucht/lucht-warmtepompen ook voor verwarming. Dit is een gangbare toepassing in kleinere eengezinswoningen of flats in warmere streken zoals Zuid-Europa of Azië en voor commerciële VRF-systemen (variabele koelmiddeldoorstroming) in alle streken, bijvoorbeeld in hotels en winkelcentra. In veel regio's van de wereld - intussen ook in Centraal-Europa - is airconditioning onmisbaar in woongebouwen en commerciële panden om een aangenaam en gezond temperatuurniveau in het gebouw te creëren. “Met onze airconditioners willen wij een bijdrage leveren aan gezondheid en welzijn en tegelijkertijd ook een duurzame bijdrage leveren aan de CO2-besparing in deze bedrijfstak”, legt Jan Brockmann uit. Airconditioning is een wereldwijde groeimarkt, goed voor twee derde van de totale HVAC-markt en kent een hogere marktgroei dan de segmenten verwarming en sanitair warm water. “Ons doel is om onze positie in de airconditioningsector in beide segmenten aanzienlijk te versterken en ook hier de motor te zijn voor energie-efficiënte technologieën”, benadrukt Jan Brockmann.

Digitale diensten met focus op de comfortbeleving
De coronapandemie met lockdowns en uitreisbeperkingen heeft de mogelijkheden van de digitale transformatie duidelijk aangetoond. Daarom zijn digitale services en online klantenondersteuning twee gebieden waarin Bosch Thermotechnology fors investeert. De focus van de uitbreiding ligt op comfortbeleving. Het bedrijf biedt installateurs en handelspartners zoals planners, projectontwikkelaars en architecten digitale oplossingen en diensten die hun werk vergemakkelijken: van het digitale Partner Portal tot online trainingen en van technologiefora voor bijscholing tot grote digitale evenementen. “Onze ervaring in 2020 heeft aangetoond dat digitalisering nieuwe kansen voor ons opent. Het is belangrijk dat we geen standaardoplossingen gebruiken, maar ons digitale aanbod afstemmen op de individuele behoeften van onze verschillende klantgroepen. We zijn overspoeld met inschrijvingen voor sommige van onze online opleidingen. Onze klanten waarderen het dat wij hen veilige en tegelijkertijd innovatieve manieren van contact en interactie bieden. Juist in tijden waarin persoonlijke contacten sterk aan banden worden gelegd, biedt de uitbreiding van onze digitale diensten ons de mogelijkheid om onze sterke merken nog sterker te maken en nog beter te verankeren in het klantenbewustzijn”, aldus Thomas Bauer, lid van de directie en verantwoordelijk voor verkoop en marketing.

Installatiebedrijven positief over omzet

Ondernemers in de bouwketen zijn positiever over de omzetontwikkeling dan aan het begin van de coronacrisis. Nog maar één op ...
Verder Lezen

Bedrijven die gebouwen verduurzamen herstellen goed van coronacrisis

Ondernemers die huizen verduurzamen, hebben zich in november goed hersteld van de coronacrisis. Zo is de omzet van twee op ...
Verder Lezen

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof ...
Verder Lezen

Warmtepompen met aanvoertemperatuur tot 68 ℃

Nefit Bosch introduceert acht nieuwe bodemwarmtepompen van 22 tot 80 kW, geschikt voor zowel grote woningbouw, gestapelde bouw als utiliteit ...
Verder Lezen

Gasloos renoveren met warmtepomp en convectoren

Gepubliceerd op

NIBE en Jaga organiseren op donderdag 15 april samen een gratis webinar waarin de mogelijkheden worden besproken om bestaande woningen gasloos te maken, of in stappen voor te bereiden op een gasloze toekomst, door toepassing van (hybride) warmtepompen in combinatie met laag temperatuur convectoren.

Woningcorporaties in Nederland staan de komende decennia voor de enorme uitdaging om meer dan twee miljoen bestaande rijwoningen en galerijwoningen gasloos te maken. En ook zijn steeds meer particuliere woningeigenaren en VvE’s op zoek naar haalbare en betaalbare oplossingen om van het aardgas af te stappen. Wordt de cv-ketel daarbij vervangen door een warmtepomp, dan moeten vaak ook de bestaande radiatoren worden vervangen door een lage temperatuur afgiftesysteem. Vloerverwarming is dan een mogelijkheid, maar dat is in bestaande bouw niet makkelijk te realiseren.

Onderwerpen
In het gratis webinar zullen onder meer de volgende onderwerpen aan bod komen:
-overzicht NIBE warmtepompen en Jaga laagtemperatuurconvectoren;
-verwarmen met een lage aanvoertemperatuur: zo werkt het;
-mogelijkheden van (passieve) verkoeling met de warmtepomp en laagtemperatuurconvectoren;
-waarborgen van voldoende warmtapwatercomfort zonder cv-ketel;
-combinatie warmtepomp en laagtemperatuurconvectoren slim regelen;
Verder komen aan de orde aandachtspunten zoals:
-Past de warmtepomp wel in de beschikbare ruimte?
-Krijgen huurders/bewoners minimaal het comfort als ze gewend zijn?
-Hoe zit het met het geluid van een warmtepomp?
-Kunnen huurders/bewoners blijven of moeten ze tijdelijk verhuizen?
Ook financiële aspecten zoals investering, onderhoud, energiegebruik, monitoring en TCO zullen de revue passeren. Verder zullen enkele referentieprojecten worden besproken waarin warmtepompen zijn toegepast in combinatie met Jaga LT-convectoren.

Aanmelden voor dit gratis webinar kan via: https://lnkd.in/ge8uQvK

Van ´damper-flapper’ naar smartregeltechniek

Sinds de uitvinding van de ‘damper-flapper’ om kolenkachels aan te sturen, is er veel gebeurd. Vlak na de introductie van ...
Verder Lezen

Voor het eerst een jaren 70 woonwijk op waterstof

In het Groningse Wagenborgen wordt een jaren 70 woonwijk aangesloten op een waterstofnetwerk. Van de 40 aangeschreven bewoners heeft bijna ...
Verder Lezen

Veilig en gezond een duurzame toekomst in

Een jong bedrijf met een duurzame ambitie. WARP Systems in Nieuwkoop heeft groen bloed. Door de dunste watergedragen vloer-, wand ...
Verder Lezen

Bestendig voor de toekomst

We zijn op weg naar de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2021. Het kan u bijna niet ontgaan zijn ...
Verder Lezen

Voor het eerst een jaren 70 woonwijk op waterstof

Gepubliceerd op

In het Groningse Wagenborgen wordt een jaren 70 woonwijk aangesloten op een waterstofnetwerk. Van de 40 aangeschreven bewoners heeft bijna iedereen inmiddels toegezegd mee te willen doen. Met dit project willen de initiatiefnemers aantonen dat waterstof, naast restwarmte, groen gas en all-electric, één van de oplossingen voor aardgasvrij wonen is.

Het gebruik van waterstof voor het verwarmen van bestaande oudere woningen is een techniek die wereldwijd nog in de kinderschoenen staat. In opdracht van Groninger Huis isoleert Energiewacht voor aanvang van de aanleg van de waterstofleiding deze huizen tot energielabel niveau B. De woningen worden verwarmd met een hybride warmtepomp van Intergas, die wordt onderhouden door Energiewacht. Deze hybride warmtepomp draait zoveel mogelijk op duurzaam opgewekte stroom en op koude momenten wordt waterstof gebruikt. De woningen krijgen zonnepanelen en de bewoners gaan inductiekoken. Het project wordt daarnaast mogelijk gemaakt door een lokaal agrarisch bedrijf waar het waterstof wordt geproduceerd en opgeslagen. Met dit project doen de deelnemende partijen essentiële ervaringen op voor de energietransitie.

Bewoners hebben de belangrijkste stem
“Onze bewoners hebben ervoor gezorgd dat het project echt door kan gaan”, vertelt directeur-bestuurder van Groninger Huis Laura Broekhuizen. “We hebben veertig woningen uitgekozen, de bewoners persoonlijk uitleg gegeven over het project en wat het voor hen betekent en gevraagd of ze mee willen doen. Wij zijn er echt trots op dat we voldoende deelname hebben en zo samen bijdragen aan een duurzame toekomst.” Groninger Huis werkt in Wagenborgen ook mee aan een ander project: Nieuwborgen.net. Dit project biedt de overige huurders en eigenaren de mogelijkheid over te stappen op groen gas.

Lange termijn verkenningen
Het gaat in Wagenborgen om het eerste waterstof woonproject van Nederland in een jaren 70 woonwijk. “Met deze pilot in een oudere woonwijk doen we, samen met bewoners en de deelnemende partijen, ervaring op hoe we woningen met behulp van waterstof het beste kunnen verduurzamen waarbij we zoveel mogelijk gebruikmaken van de bestaande gasleidingen”, vertelt Sybe bij de Leij, innovatiemanager bij Enexis Groep.
Wethouder duurzaamheid Meindert Joostens van de gemeente Eemsdelta: “De gemeente Eemsdelta is positief over het project en we werken daaraan graag mee. Dit is belangrijk voor de lange termijn verkenningen in de zoektocht naar nieuwe energievormen. Voor een succesvolle energietransitie is draagvlak van inwoners heel belangrijk. Daarom verheugt het ons dat al 30 gezinnen zich voor de pilot hebben aangemeld. Samenwerking tussen diverse partijen en bewoners is hierin de sleutel tot succes.”

De potentie van waterstof
Duurzaam geproduceerde waterstof is CO2-neutraal. De toepassing van waterstof in de gebouwde omgeving lijkt veel potentieel te hebben, maar moet nog verder onderzocht worden. Met de productie, distributie en het gebruik van waterstof is nog geen grootschalige ervaring opgedaan. De netbeheerders pleiten er daarom voor om tot 2030 in te zetten op de ontwikkeling en het gebruik van waterstof in de industrie en in een aantal projecten in de gebouwde omgeving.

Waterstof als onderdeel van energietransitie
Het afbouwen van het aardgasverbruik komt de komende jaren in een stroomversnelling. Daarbij wordt gestreefd naar het aardgasloos maken van 200.000 woningen per jaar, bijvoorbeeld door over te gaan op groen gas, een elektrische warmtepomp (hybride of all-electric) of een warmtenet. In de toekomst kan waterstof een aanvulling zijn op dit palet aan mogelijkheden. Het gezamenlijk opdoen van ervaring is hierbij essentieel. Dit gaat verder dan alleen de gasnetbeheerders, maar raakt ook leveranciers van toestellen, veiligheidsinstanties, gemeenten en andere overheden. Bij de uitwerking van het Klimaatakkoord is de inzet van waterstof voor de netbeheerders een belangrijk aandachtspunt.

Op weg naar waterstof: ketels voor wisselende gasmengsels

Met het oog op de enorme reductie van CO2-uitstoot die nodig is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, is ...
Verder Lezen

De energietransitie: waterstof

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga van het bedrijf Feenstra is ...
Verder Lezen

All-electric of waterstof?

All-electric of waterstof? Beide routes naar verduurzaming hebben felle voor- en tegenstanders. Maar is er ook een tussenweg mogelijk? Professor ...
Verder Lezen

“Waterstof zal Nederland veroveren”

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga (foto) van het bedrijf Feenstra ...
Verder Lezen

Installateur als adviseur

Gepubliceerd op

‘Van (aard)gas los’ wordt niet meer als doel gezien maar als een middel. Zo ontstaat er ruimte voor meer oplossingen, van hybride warmtepomp voor bestaande bouw tot diverse varianten van de reguliere warmtepomp voor nieuwbouw. In veel gevallen uit dit zich in een lucht/water-warmtepomp gecombineerd met een gasgestookte hr cv-ketel. De taak van de installateur om het juiste totaaladvies te geven.
Neem bijvoorbeeld een nieuwbouwsituatie: dankzij goede isolatie verliezen huizen geen warmte maar kan ‘ongezonde’ lucht ook niet op een natuurlijke wijze verdwijnen. Goede ventilatie is essentieel voor een gezond binnenklimaat in woningen. Daarom is het belangrijk om ook een goed ventilatiesysteem met bijbehorende ventilatiedoorvoer te installeren. De combinatie van een Systeem D met een WTW-unit is bijvoorbeeld een energiezuinige oplossing. Maar er zijn ook talloze andere oplossingen te bedenken.
Is er eenmaal een ventilatiesysteem gekozen voor een project, dan moet men die afstellen op de gewenste luchthoeveelheden per ruimte. Dit kan zowel centraal in de luchtverdeelkast als via de ventielen in de afzonderlijke ruimten gebeuren. Een aantal fabrikanten heeft daarvoor speciale calculatiesoftware ontwikkeld. Daarnaast geeft bijna elke fabrikant training aan haar klanten.
Uiteindelijk is de gebruiker gebaat bij een goed werkende en storingsvrije installatie. Om dit te bereiken is een goede afstemming en samenwerking tussen de installateur en de fabrikanten essentieel. Doordat elke situatie anders is moet de installateur door het goed combineren van de verschillende oplossingen en het op de juiste manier installeren, zorgdragen voor een goed werkende installatie. De fabrikant kan hieraan bijdragen door goed naar de installateur te luisteren, te komen met oplossingen die in de praktijk gevraagd worden en daarnaast de juiste training en informatie te verschaffen bij nieuwe én bestaande technieken. Met als resultaat een comfortabele en gezonde leefomgeving voor de eindgebruiker.

Wouter Bossink, M&G Group
Namens de Vereniging van fabrikanten van rookgasafvoersystemen, Rogafa

Ander relevant nieuws van onze redactie

Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar

De Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar gekomen. Het is de tweede tool van Masterplan Ventilatie. Met deze quickscan kunnen ...
Verder Lezen

Subsidie ventilatie scholen later beschikbaar

De Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen (SUVIS) wordt uiterlijk op 30 november a.s. gepubliceerd door de minister van BZK. Het ...
Verder Lezen

Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren

Met de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen of de ventilatie in een ...
Verder Lezen

Snel binnenklimaat in scholen en verpleeghuizen meten

Technisch dienstverlener Unica komt met ‘Air Insight’ op de markt, waarmee inzicht wordt verkregen in de kwaliteit van het binnenklimaat ...
Verder Lezen

‘Ook tijdens koude week draaide warmtepomp als een zonnetje’

Gepubliceerd op

De afgelopen week stond de warmtepomp vanwege het koude weer extra in de belangstelling. Dit vanwege de vraag of een warmtepomp het wel warm zou kunnen krijgen. Nu het koudefront weer op zijn retour is, reden voor Itho Daalderop om één van haar klanten aan het woord te laten over de prestaties van de WPU warmtepomp.

Nicolaas van Everdingen is eigenaar van adviesbureau Plushuis. Zijn bedrijf heeft meer dan 20 woningen (nieuwbouw en renovatie) naar all-electric en energieleverend gebracht. In enkele van deze woningen zijn de water/water-warmtepomp WPU en balansventilatie HRU van Itho Daalderop  geïnstalleerd. De WPU warmtepomp maakt gebruik van energie uit de bodem.

Gepassioneerd verduurzamer
Voordat een woning een Plushuis© genoemd mag worden, worden er verschillende aanpassingen gedaan aan de schil. Van Everdingen stelt een rapport op met te nemen maatregelen om de woning energieleverend en dus ‘Plus op de meter’ te krijgen. Als gepassioneerd verduurzamer houdt Nicolaas al geruime tijd de energieprestaties van alle Plushuizen bij. Afgelopen zomer, in de heetste week van het jaar, is door hem de #hetemeetweek in het leven geroepen. Nu we de afgelopen week weer eens echt winterweer hebben gehad, is de #koudemeetweek van start gegaan. Hierin is bijgehouden hoe de woningen presteren tijdens de kou. Dit filmpje van Van Everdingen geeft inzicht in de ‘machinekamer’ van het energiezuinigste Plushuis in Ede met een Itho Daalderop water/water warmtepomp van het type WPU.

Goede prestaties
In de grafiek hiernaast is het energiegebruik van de water/water-warmtepomp te zien en ter vergelijk een lucht/water-warmtepomp in een ander Plushuis. Alhoewel de woningen erg verschillen (nieuwbouw versus “vernieuwbouwde” jaren ’30 woning) is het interessant om te zien hoe de verschillende woningen het doen. De WPU scoorde eerder al het beste onder alle Plushuizen qua energiegebruik (en die woning kreeg dan ook het predicaat Energiezuinigste Plushuis© 2020. www.plushuis.nu/Wedstrijd_Plushuis_2020).
Tijdens de #koudemeetweek blijkt de WPU bijzonder goed te presteren (zie oranje lijn). In vergelijking met een lucht/water warmtepomp (blauwe lijn) valt op wat een enorm verschil in energieverbruik de woningen laten zien. De gemiddelde netbelasting door de WPU blijft met ca. 540 Watt ver onder het vermogen van ca. 1500 tot 2000 Watt dat netbeheerders in bestaande woonwijken per woning beschikbaar hebben. Bij de luchtwater-warmtepomp ligt dat met 1400 Watt duidelijk hoger.
In grafiek hiernaast is te zien dat de brontemperatuur netjes rond de 7-8 graden blijft liggen, wat conform verwachting is. Conclusie: de WPU die energie uit de bodem benut met een bron die gevuld is met zuiver water in plaats van met chemicaliën zoals glycol, draait het hele jaar als een zonnetje. Ook wanneer het buiten extreem koud is.

 

Fotograaf: Raimond Zoeter

Warmtepompboilers gebruiken lucht vanuit WTW

In Leiden worden de komende maanden honderden woningen voor studenten en ‘young professionals’ opgeleverd. Er worden ruim 550 warmtepompboilers geïnstalleerd ...
Verder Lezen

Duurzame woningen onderdeel van grootschalige aanpak woningtekort

In tien jaar tijd wil een coalitie van 34 organisaties een miljoen huizen bouwen. Ook is het de bedoeling om ...
Verder Lezen

Drukte bij installateurs: veel kleumende bewoners en kapotte cv-ketels

Nederland is in de greep van de winter en dat is te merken bij de verwarmingsbedrijven. Veel oudere cv-ketels en ...
Verder Lezen

Spraakgestuurde slimme thermostaat

Het Franse Netatmo introduceert de Slimme Modulerende Thermostaat op de Nederlandse markt. Gebruikers kunnen deze thermostaat spraakgestuurde opdrachten geven, op ...
Verder Lezen

De nieuwe generatie luchtgordijnen

Gepubliceerd op

Net als bergen scheiden ook luchtgordijnen klimaatzones van elkaar af. De luchtstroom trekt een onzichtbare deur op die voorkomt dat lucht vanuit verschillende gebieden kan mengen. Altijd een energiezuinige oplossing, ongeacht of u voor een warm of koel binnenklimaat gaat. Met trots presenteren wij hierbij onze nieuwe series luchtgordijnen Pamir, Arden, Sierra, Scand en Ruwen.

Pamir
Slank luchtgordijn – groen en intelligent. Het Pamir luchtgordijn heeft een slank en uitgesproken ontwerp en staat garant voor optimale barrières, ongeacht of er warmte of koude binnengehouden moet worden. De energiezuinige EC motoren maken een traploze regeling van de luchtstroom mogelijk. In combinatie met het intelligente FC regelsysteem is het met het luchtgordijn mogelijk het comfort te optimaliseren en energie te besparen. De serie bestaat uit luchtgordijnen zonder verwarming (ambient), met elektrische verwarming of met waterverwarming voor zowel horizontale als verticale installatie.

Arden
Ingebouwd luchtgordijn – groen en intelligent.Het Arden luchtgordijn is bedoeld voor inbouwmontage, heeft een verfijnd ontwerp en staat garant voor optimale barrières, ongeacht of er warmte of koude binnengehouden moet worden. De energiezuinige EC motoren maken een traploze regeling van de luchtstroom mogelijk. In combinatie met het intelligente FC regelsysteem is het met het luchtgordijn mogelijk het comfort te optimaliseren en energie te besparen.De serie bestaat uit luchtgordijnen zonder verwarming (ambient), met elektrische verwarming of met waterverwarming.

 

 

Sierra
Uniek energiezuinig luchtgordijn voor exclusieve omgevingen.
Sierra heeft een opvallend ontwerp dat bij uitstek geschikt is voor exclusieve omgevingen. De Sierra wordt geleverd in roestvrij staal met de finish of kleur van uw keuze en kan perfect op maat worden aangepast op uw ingang voor een unieke uitstraling.Het luchtgordijn is voorzien van energiezuinige EC motoren voor traploze regeling van de luchtstroom. In combinatie met het intelligente FC regelsysteem is het met het luchtgordijn mogelijk het comfort te optimaliseren en energie te besparen.Het luchtgordijn is verkrijgbaar voor horizontale en verticale installatie. De aanbevolen installatiebreedte is 5 m met luchtgordijnen aan beide zijden van de opening. De aanbevolen installatiehoogte is 3,5 m.

Scand
Gebogen en energiezuinig luchtgordijn voor draaideuren.
Scand is een verticaal luchtgordijn speciaal ontworpen voor draaideuren, met een gebogen ontwerp voor naadloze integratie met de deur. Het luchtgordijn wordt aangepast op de wensen van de klant en is voorzien van energiezuinige EC motoren voor een traploze regeling van de luchtstroom. In combinatie met het intelligente FC regelsysteem is het met het luchtgordijn mogelijk het comfort te optimaliseren en energie te besparen.

Ruwen
Discreet en energiezuinig luchtgordijn voor draaideuren.
Ruwen is een luchtgordijn op maat voor montage boven draaideuren met een uitlaatkanaal aangepast op de diameter van de deur. Het luchtgordijn is voorzien van energiezuinige EC motoren voor een traploze regeling van de luchtstroom. In combinatie met het intelligente FC regelsysteem is het met het luchtgordijn mogelijk het comfort te optimaliseren en energie te besparen.

Meer informatie: De nieuwe generatie luchtgordijnen - Frico

Temperatuuroverschrijding

Gepubliceerd op

Nu woningen steeds beter geïsoleerd worden, komt ook steeds vaker de koeling van woningen aan de orde. Net zoals met alles zal er hiervoor bij het begin moeten worden begonnen. Om warmte binnen te houden isoleren we goed, maar om warmte buiten te houden zal er goede zonwering aanwezig dienen te zijn bij een woning.

Vorig jaar schreef ik al over de kracht van de WTW-installatie in het helpen koelen van een woning door ’s avonds buitenlucht via een bypass in te blazen. Steeds meer fabrikanten leveren tegenwoordig ook koelbatterijen waarmee topkoeling gerealiseerd kan worden. Een mooie oplossing in combinatie met een bodemsysteem die de regeneratie van de bron ook meehelpt. Bij een lucht/water-systeem zal er echter actief gekoeld dienen te worden om koude voor deze batterij aan te leveren.

Wellicht kan echter een PCM-batterij in samenwerking met de WTW-installatie zorgen voor de versterking van de passieve koeling die de WTW-installatie kan leveren. Zonder de hele woning van PCM te voorzien. Hiermee kan de energie van de koudere nachtlucht opgeslagen worden en deze overdag gebruikt worden, zonder hulp van actieve koelapparaten.

Het belangrijkste punt zal zijn dat de batterij in de nacht goed ontladen dient te worden, zonder dat dit negatieve effecten heeft op de koeling die ’s nachts gedaan kan worden. Er kan wellicht wel meer geventileerd worden, zonder dat dit ’s nachts geluidsklachten geeft, omdat de lucht van het ontladen kortgesloten kan worden naar een retourkanaal. Misschien een volgende stap voor fabrikanten om naar te kijken. Om in de toekomst te helpen met temperatuuroverschrijvingen. Ik wil het voor mijzelf binnenkort wellicht eens proberen!

Tim Visser, Installatiebedrijf Visser in Twisk

[Twee generaties installateurs, vader Dick en zoon Tim Visser, schrijven om beurten een column op persoonlijke titel]

 

Ander relevant nieuws van onze redactie

Market getting

Een niet alledaagse titel boven een column: market getting. Het is de kern van het vakgebied marketing. Het ‘(ver)krijgen van ...
Verder Lezen

Een leven lang samenwerken

Het jaar 2020 ligt achter ons. En ook voor u zal gelden dat u met gemengde gevoelens terugkijkt. Eén ding ...
Verder Lezen

All electric vraagt kennis, kunde en zorgvuldigheid

Voor optimaal comfort van een all-electric verwarmingstoepassing is de bewoner afhankelijk van de bouwkundige details. Deze moeten goed toegepast en ...
Verder Lezen

Positief vooruitkijken

Op het moment dat ik dit schrijf zitten we aan de vooravond van memorabele kerstdagen en een jaarwisseling zonder vuurwerk ...
Verder Lezen

Op weg naar waterstof: ketels voor wisselende gasmengsels

Gepubliceerd op

Met het oog op de enorme reductie van CO2-uitstoot die nodig is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, is het aannemelijk dat in de toekomst een mix van zowel energieopwekkers als energiedragers gebruikt gaat worden voor de verwarming van onze huizen en gebouwen. Denk aan elektriciteit, opgewekt door de zon en de wind, aardgas, maar ook hernieuwbare brandstofbronnen, zoals synthetisch methaan en waterstof geproduceerd zonder kooldioxide. De Duitse ketelfabrikant Viessmann is ervan overtuigd dat met name waterstof een sleutelrol zal spelen. ‘Het is de meest logische manier om de verwarmingsmarkt klimaatneutraal te maken.’

Uit een proefstudie van het Duitse energieagentschap (dena) blijkt bijvoorbeeld dat een mix van elektrische oplossingen, zoals warmtepompen en waterstof in de bouwsector de kosten van het energiesysteem tegen 2050 met ten minste €260 miljard zou kunnen verlagen. Door gebruik te maken van waterstof kan immers de bestaande gasinfrastructuur worden gebruikt en is minder uitbreiding nodig van elektriciteitsnetten en reservestroomcentrales. Bovendien maakt deze nieuwe brandstof het mogelijk om de CO2-uitstoot in zeer korte tijd aanzienlijk te verminderen. Het is al mogelijk om tot 20% waterstof toe te voegen aan aardgas in het net. Dit zou de uitstoot van broeikasgassen met ongeveer 7% per jaar kunnen verminderen.

Aan de voorkant inregelen
De komende jaren zullen zich echter nog kenmerken door een overgang. Deels aardgas, deels elektriciteit, deels waterstof, wellicht zelfs gas dat geïmporteerd wordt. Dat kan problemen opleveren, want afhankelijk van het soort gas dat wordt gebruikt, moet in een verwarmingsketel de mengverhouding met lucht worden aangepast. En daar is normaliter een monteur voor nodig.
Alle toestellen van Viessmann zijn daarom inmiddels uitgerust met lambda control. Deze technologie past de lucht-gasverhouding van het toestel meteen en automatisch aan. Viessmann biedt hiermee ook een oplossing voor installatiebedrijven die een groeiend tekort hebben aan monteurs. Lambda control zorgt bovendien voor schone verbranding en het beste rendement.
Kees de Haan Commercieel Directeur Viessmann Nederland: “Door aan de voorkant in te regelen dat wisselende gasmengsels voor onze apparatuur technisch geen probleem vormen, maken we woningen en gebouwen klaar voor de toekomst, ontlasten we installateurs die worstelen met een toenemend tekort aan goede technici en hoeven bewoners niet extra thuis te blijven voor een bezoek van de monteur."

H2ready condensatieketels
De technologie die nodig is om gebruik te maken van dergelijke aardgas-waterstofmengsels om gebouwen te verwarmen is al beschikbaar en in duizenden installaties in de markt in gebruik. De nieuwste gascondensatieketels van Viessmann, de Vitodens 200 en 300 en de Vitocrossal 100 en 200 worden al bediend met 20 tot 30% waterstof. Een team van ingenieurs en technici test op dit moment in het Viessmann Innovation Center ook ‘H2ready’ condenserende ketels voor gebruik met zuivere waterstof. Deze apparaten komen in de loop van 2024 op de markt.

Happy met All-electric?

Gepubliceerd op

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen. Wijd en zijd wordt een All-Electric installatieconcept met warmtepomp en vloerverwarming gepropageerd als de ideale oplossing. Hiermee ligt namelijk een optimale BENG-score in het verschiet. Maar gaan we daarmee niet voorbij aan het echte doel van verwarmen, vraagt Rob Verbrugge van Verbrugge Klimaatadvies zich af?

Niet de woning maar de mens moet het uitgangspunt zijn en die wil zijn eigen warmte kunnen bepalen, op die plek en op het tijdstip dat hij dat wenst. Tijdens inactieve periodes wil hij voelbare warmte ervaren en dat gaat lang niet altijd met de laagwaardige warmte van een warmtepomp.

All Electric
Sinds 2020 mogen nieuwbouwwoningen geen aansluiting meer hebben voor aardgas. Sindsdien winnen All-Electric-concepten met warmtepompen rap aan populariteit. Maar er zijn uiteraard meer oplossingen mogelijk. Ook individuele lokale verwarming als hoofd- of bijverwarming is zeer kansrijk.

Geschiedenis

All-Electric begon in 2012-2013 schoorvoetend. Een van de eerste geslaagde projecten was van de hand van architect Renz Pijnenborgh, die met een geheel eigen visie de zogenaamde Brabantwoning ontwikkelde. Slim, doordacht en veelal met natuurlijke materialen uitgevoerd, realiseerde hij in Boskant, gemeente Sint Oedenrode, uitstekend functionerende All-Electric woningen voor de plaatselijke woningcorporatie. Iedere moderne bouwer of adviseur zou van Pijnenborgh nog veel kunnen leren voor de (BENG-) woning van morgen.

Gemeengoed
Vandaag is All-Electric gemeengoed geworden en geniet het een hoge mate van populariteit. Maar voldoet het concept wel aan alle wensen? Kloppen de prognoses en levert deze installatie-oplossing ook het zo gewenste eindproduct, namelijk behaaglijke warmte op de plek en het tijdstip dat de bewoner dat wenst?
Wat is een comfortabele woning?
Denken dat All-Electric het vervangen van de cv-ketel is door het plaatsen van een warmtepomp, is te kort door de bocht. Niet alleen verschillen de aanschafkosten, ook op technisch gebied verandert er veel. Het kleinere vermogen van de warmtepomp is namelijk bij installatietechnische onvolkomenheden niet vergevingsgezind, zoals de cv- ketel dat nog wel was. Vloerverwarming als laag temperatuursysteem is mede ingegeven door de mogelijkheden van onder andere warmtepompen vaak de eerste keuze. Het rendement is heilig, er wordt meestal meer waarde aan gehecht dan de bewonerswensen. Bouwers, adviseurs en zelfs de installateur, de expert bij uitstek op het gebied van warmte, gaan ervan uit dat de luchtkolom in de woning op twintig graden altijd de juiste behaaglijkheid biedt. Helaas klopt deze aanname niet.

Onvoldoende flexibel
Je over deze materie kritisch uitlaten, vraagt bijna om verkettering. De normopstellers, bouwers, adviseurs en fabrikanten van warmtepompen zijn tenslotte allemaal in hun nopjes met de combinatie van warmtepomp en vloerverwarming. Toch zijn er ondertussen ruim voldoende voorbeelden van bewoners die minder goed te spreken zijn over hun verwarmingssysteem. Ze krijgen namelijk de ruimte wel keurig op een temperatuur van twintig graden, maar ervaren nauwelijks behaaglijke warmte. Waar de moderne mens door technische innovaties vrijwel alles op zijn eigen gekozen moment kan regelen, kan dat met zijn All-Electric installatie absoluut niet. Ervaar je in de avonduren tijdens inactieve momenten onvoldoende warmte, dan is de ultra lage temperatuurverwarming niet in staat hier (snel) wat aan te doen.

Vloerbekleding
Daarnaast is dit afgiftesysteem niet met elke vloerbekleding te combineren, hoewel verkopers van hout, laminaat en tapijt dat wel roepen. Stenen vloeren geven door hun lage warmteweerstand nog enigszins warmte af, maar andere vloersoorten doen dit door hun hoge weerstand niet of nauwelijks. De ruimte blijft weliswaar eenvoudig op een temperatuur van 20 graden, maar enige vorm van warmtebeleving wordt niet meer ervaren. All-Electric installaties met vloerverwarming hebben eigenlijk aanvulling nodig van snelle flexibele stralingswarmte op plekken waar de bewoner inactief is.

Verdiepingen
Op de verdiepingen is het vloerverwarmingssysteem vanwege zijn traagheid niet in staat om op een flexibele basis snel warmte af te geven. En dat is problematisch. Zeker in deze tijd van thuiswerken wil de bewoner snel zijn afgiftesysteem kunnen bijsturen en daar zijn andere systemen beter in dan vloerverwarming.

Elektrische vloerverwarming
De elektrische variant van vloerverwarming werkt aanzienlijk sneller, is lokaal inzetbaar en de warmte voelt behaaglijker aan. Maar hier worden de elektriciteitskosten, het benodigde vermogen en de normeisen weer als nadelen ervaren. Het is echter mogelijk om daar creatieve en duurzame warm tapwater- en ventilatieoplossingen voor te bedenken. Daarnaast valt dit in andere verblijfsruimten eenvoudig te combineren met lokale verwarming, waardoor er een minder hoog vermogen nodig is. Bij deze oplossingen wordt vaak te snel gedacht aan het nadeel van een COP=1, terwijl er juist volop voordelen en mogelijkheden zijn.

De kern
Het lijkt erop, dat onze zoektocht naar duurzaamheid ons doet vergeten waar verwarmen echt om gaat. De mens wil flexibele voelbare warmte op de plek en het moment dat hij daar behoefte aan heeft. Deze heeft hij al die jaren verkregen door een combinatie van straling en convectie als warmteoverdrachtsoorten. De verwarmingssector heeft haar kennis hierover laten versloffen. Wie weet er nog dat echte warmte immer stralingswarmte is en dat luchttemperatuur slechts het verschil tussen de lucht en de mens kan verkleinen, waardoor men minder warmte verliest? Luchtverwarming is in feite helemaal geen vorm van verwarming, maar een vorm van isolatie.

Experts in warmte
Als de mens kou ervaart, heeft hij behoefte aan snel te verkrijgen voelbare warmte. En dat is uitsluitend te realiseren met installaties die stralingswarmte leveren. In de All-Electric woning kan dat in de vorm van een lokaal warmteafgiftesysteem, bijvoorbeeld boven de zithoek. Nu zien we dat bewoners dit oplossen met fleecedekens, elektrische blaaskacheltjes of het plaatsen van vervuilende houtkachels. Ik pleit ervoor dat installatiebedrijven weer verwarmingsexperts worden. Deskundigen die echt kijken naar wensen en behoeften en daar creatief invulling aan geven met inachtneming van de geldende normen. Warmte is een vak en is méér dan 24 uur per dag dezelfde temperatuur leveren. Als een bewoner kou ervaart, wil hij snel worden opgewarmd. Als dit uitgangspunt weer de standaard wordt, dan wordt iedereen echt happy met All-Electric 

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

All-electric of waterstof?

All-electric of waterstof? Beide routes naar verduurzaming hebben felle voor- en tegenstanders. Maar is er ook een tussenweg mogelijk? Professor ...
Verder Lezen

Visie All-Electric

Is All-Electric de heilige graal? LG en Alklima-Mitsubishi Electric, twee toonaangevende spelers, geven hun visie op de ‘Road to All-Electric’ ...
Verder Lezen

All-Electric: meer dan warmtepomp én vloerverwarming

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen ...
Verder Lezen

Cadzand krijgt een van de eerste all-electric vakantieparken

Cadzand krijgt een van de eerste all-electric en gasloze vakantieparken van Nederland. Eigenaar Bas Hobelman van Betteld-Cadzand: “We zijn op ...
Verder Lezen

Hogere watertemperaturen bij lagere buitentemperaturen

Gepubliceerd op

Trane introduceert nieuwe Sintesis™ Advantage CXAF-lucht/water-warmtepompen. Ze zijn geschikt voor de vervanging van boilers voor comforttoepassingen die op fossiele brandstof draaien en  garanderen hogere watertemperaturen bij lagere buitentemperaturen dan de eerdere modellen. De nieuwe modellen zijn geoptimaliseerd voor omstandigheden met een gedeeltelijke belasting en bieden een tot 10% betere prestatiecoëfficiënt (COP) en een toename tot 15% van de seizoensgebonden prestatiecoëfficiënt (SCOP).

Wanneer er ruimtekoeling nodig is, kunnen de nieuwe Sintesis™ Advantage CXAF-warmtepompen gecombineerd worden met een geïntegreerd warmteterugwinningssysteem, waardoor klanten de 'gratis warmte' kunnen hergebruiken in eindtoepassingen met lage temperaturen, zoals het herverwarmen van zwembaden, luchtontvochtiging, maar ook voor gelijktijdige airconditioning.

Nederlanders springen zuinig om met hun verwarming

Gepubliceerd op

Uit onderzoek van Jaga en Markteffect blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders eerst warme kleding aantrekt als ze het koud hebben. Een kwart kruipt liever met een dekentje op de bank, alvorens de verwarming hoger te zetten. Ook blijkt dat Nederlanders in hun dagelijkse leven rekening houden met het milieu, mits het uitkomt en het niet te veel extra kost.

Naast de inrichting, maakt de temperatuur een woning het meest comfortabel, vinden we. Maar wat is dan een comfortabele temperatuur? Het onderzoek wijst uit dat dit gemiddeld 20 graden is in onze woonkamer. Dit is ook de ruimte waar we de temperatuur het meest comfortabel vinden. Door het vele thuiswerken zijn ook andere ruimtes, zoals de slaapkamer en de zolder, ineens werkplekken geworden en verwachten we ook hier een betere temperatuur.

Verwarming lager om energie te besparen
Veel mensen hebben een traditionele cv-ketel (79%) als warmtebron in huis. Hoewel er duurzamere systemen zijn, zoals een warmtepomp of zonne-energie, proberen mensen wel bewust om te gaan met hun cv-ketel. 84% zet wel eens de verwarming lager om energie te besparen. Eén vierde hiervan doet dit standaard. Door de verwarming standaard 1 graad lager te zetten dan gewend, is er minder CO2-uitstoot en kan er al snel 100 euro per jaar bespaard worden door een huishouden. Ook zet 65% van de Nederlanders de verwarming lager in de nacht of als ze het huis verlaten om niet onnodig te stoken.

Jaga heeft het onderzoek in samenwerking met Markteffect laten uitvoeren onder 509 woningeigenaren in Nederland. De ondervraagden waren 25 jaar en ouder en wonend in Nederland.

Drukte bij installateurs: veel kleumende bewoners en kapotte cv-ketels

Nederland is in de greep van de winter en dat is te merken bij de verwarmingsbedrijven. Veel oudere cv-ketels en ...
Verder Lezen

Miljoenste cv-ketel van ATAG geïnstalleerd bij Fries gezin

Begin november liet ATAG Verwarming weten sinds 1997 één miljoen cv-ketels te hebben geproduceerd en verkocht. Inmiddels is die miljoenste ...
Verder Lezen

Appendage om snel ketel bij te vullen beschermt tegen overdruk

Flamco introduceert een inlaat-vulcombinatie die het warmtapwatertoestel tijdens de verwarmingscyclus tegen overdruk beschermt. Tegelijkertijd is het een hulpmiddel om een ...
Verder Lezen

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof ...
Verder Lezen

Drukte bij installateurs: veel kleumende bewoners en kapotte cv-ketels

Gepubliceerd op

Nederland is in de greep van de winter en dat is te merken bij de verwarmingsbedrijven. Veel oudere cv-ketels en toestellen met uitgesteld onderhoud begeven het deze week. Cv-onderhoudsbedrijven draaien overuren om klanten te helpen die in de kou zitten. Phoebe Man in ’t Veld van Sima Service en Onderhoud in Voorburg: “Vanaf gisterochtend gaat de storingstelefoon non-stop. Normaal gesproken werkt onze storingsdienst tot 10 uur ’s avonds, maar nu gaan we langer door. Niemand wil met deze temperatuur een nacht in de kou zitten.”

Oudere en slecht onderhouden cv-ketels zijn tijdens een vorstperiode extra kwetsbaar. Phoebe Man in ’t Veld: “We zien vooral gevallen waarbij de cv-ketel niet of nauwelijks onderhoud heeft gehad. En veel oude toestellen waarbij vervanging is uitgesteld. We zetten alles op alles om iedereen te helpen. Zojuist nog een huilende mevrouw aan de lijn gehad: of we zo snel mogelijk langs kunnen komen. Ons hele team zet de schouders eronder.”

Warmtepomp sneeuwvrij
Door de grote hoeveelheden sneeuw kunnen ook warmtepompen in de problemen komen. Michorius Installatiebedrijf in Haaksbergen stuurde alle klanten met een warmtepomp afgelopen zaterdag een sms: Zorg dat de buiten-unit van de warmtepomp sneeuwvrij blijft, om te voorkomen dat het toestel uitvalt. “Daar waren de klanten blij mee”, zegt Yvonne Michorius. Haar bedrijf kreeg te maken met bijzondere situaties. “We kwamen bij een dakdoorvoer van een cv-ketel die volledig was dichtgesneeuwd. Dan valt de cv-ketel uit. Daarnaast zien we cv-leidingen die dichtvriezen door de snijdende wind.” Tip van de vakvrouw: zet alle radiatoren in huis open, zeker in slecht geïsoleerde kamers.

Paarden in nood
De installateur schiet overigens niet alleen mensen te hulp, maar ook dieren. Yvonne Michorius: “In het buitengebied was een waterleiding voor de drinkbakken van paarden bevroren. Ook dat lossen we op.”

Ventilatie
Installateurs treffen tijdens deze vorstperiode veel kleumende bewoners en kapotte cv-ketels aan, maar ook gevaarlijke situaties. Patrick Schimmel van Schimmel Duurzame Technieken uit Barneveld: “Ik kom in huizen waar alle ventilatieopeningen zijn dichtgemaakt om de kou buiten te houden. In combinatie met een geiser, een gaskachel of een ander open gastoestel levert dat het risico op van koolmonoxidevergiftiging. Levensgevaarlijk. Ook als het vriest, moet je ventileren.”

Onderhoud
Techniek Nederland adviseert consumenten om de cv-ketel regelmatig te laten onderhouden. “Dat is geen verkooppraatje voor onze leden”, benadrukt Fred Vos van de installatiekoepel. “Een ketel die regelmatig wordt onderhouden door een erkend installateur, is minder gevoelig voor storingen en is veiliger. Bovendien verbruikt een goed afgestelde ketel aanzienlijk minder gas.”

Nederlanders springen zuinig om met hun verwarming

Uit onderzoek van Jaga en Markteffect blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders eerst warme kleding aantrekt als ze ...
Verder Lezen

Miljoenste cv-ketel van ATAG geïnstalleerd bij Fries gezin

Begin november liet ATAG Verwarming weten sinds 1997 één miljoen cv-ketels te hebben geproduceerd en verkocht. Inmiddels is die miljoenste ...
Verder Lezen

Druk neemt al toe onder bedrijven MKB-metaal vanwege coronacrisis

86% van de mkb-metaalbedrijven verwacht nu of op korte termijn door de gevolgen van het coronavirus problemen in de bedrijfsvoering ...
Verder Lezen

Stijgende werkdruk remt vermindering aantal opleveringsgebreken

Uit onderzoek van de Vereniging Eigen Huis blijkt dat er evenals in 2017 ook afgelopen jaar gemiddeld 21 opleveringsgebreken per ...
Verder Lezen

Leidse installateurs en mbo’ers gaan samen waterzijdig inregelen

Gepubliceerd op

Leidse installateurs brengen studenten van mboRijnland in de praktijk de kneepjes van het waterzijdig inregelen bij. Dat is het resultaat van een samenwerking tussen de gemeente Leiden, CIV Smart Technology, mboRijnland en lokale installatiebedrijven. De installateurs krijgen eerst een opleiding van een dag, waarna ze gecertificeerd zijn voor het waterzijdig inregelen. Vervolgens gaan ze samen met de studenten van de opleiding Technicus Engineering Installatietechniek aan de slag in Leidse woningen.

Waterzijdig inregelen is een techniek waarmee cv-installaties energiezuinig en efficiënt kunnen worden ingesteld. Iets wat in veel woningen op dit moment niet het geval is. Door de mbo-studenten mee te laten lopen met installateurs, krijgen zij het inregelen onder de knie. Het mes snijdt daarmee aan twee kanten: én Leidse woningen worden energiezuiniger én in de toekomst zijn er voldoende installateurs in de regio Leiden.

Pilotproject
Wijkambassadeurs Anton de Gruyl en Marius Ballieux hebben zich de afgelopen maanden ingezet om lokale installateurs te interesseren mee te doen aan een pilotproject. Marius Ballieux: “Dit is een unieke samenwerking voor zowel het mbo, de gemeente als de installateurs. mboRijnland heeft speciaal voor dit project de opleiding inhoudelijk aangepast. Het is echt geweldig dat zij daartoe bereid waren.”

Technisch personeel is schaars
Wethouder Fleur Spijker (energietransitie) is blij met dit initiatief: “Goed opgeleid technisch personeel is schaars. Tegelijkertijd is kennis over verwarmingsinstallaties in woningen en bedrijfspanden essentieel om de energietransitie goed vorm te geven. Hartstikke mooi dat deze samenwerking van de grond is gekomen.”

Foto: leerlingen mboRijnland, wijkambassadeur Marius Ballieux en wethouder Fleur Spijker (duurzame verstedelijking)

Meer informatie over het waterzijdig inregelen, de wijkambassadeurs duurzaamheid en de samenwerking met de installateurs is te vinden op www.gagoed.nl.

Kundig inregelen vereist

Het inzetten van duurzame warmte stopt niet bij de leveringsgrens. Er is een ware zoektocht gaande naar de meest geschikte ...
Verder Lezen

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet ...
Verder Lezen

“Den Haag had waterzijdig inregelen al lang verplicht moeten stellen”

Minister Wiebes maakte afgelopen week bekend dat waterzijdig inregelen niet geplaatst wordt op de lijst met erkende maatregelen. Volgens de ...
Verder Lezen

87 miljoen euro voor energieadvies en kleine besparende maatregelen

Om eigenaren van koopwoningen te helpen minder energie te gebruiken, stelt het ministerie van Binnenlandse Zaken 87 miljoen euro beschikbaar ...
Verder Lezen

Bioketels nog nauwelijks in trek

Gepubliceerd op

De branche van bioketels kwam in 2020 tot een abrupte stop, blijkt uit het jaarverslag van de branchevereniging voor bioketelleveranciers, de NBKL. Subsidies werden voor een belangrijk deel beëindigd, net als de MIA/Vamil-regeling. De afzet van bioketels was zeer beperkt. Wel werd nog een aantal nieuwe projecten in gebruik genomen waardoor de hoeveelheid duurzame warmte uit bioketels in 2020 met circa 3-4 PJ toenam. De werkgelegenheid liep zeer sterk terug, van de circa 720 arbeidsplaatsen gingen er 400 verloren in dit crisisjaar.

De hoeveelheid duurzame biomassa in de vorm van houtpellets en houtchips die in Nederland geoogst en gebruikt wordt, blijft nog stijgen. Deze houtsnippers komen met name van milieustraten, groenaannemers e.d. Houtpellets worden geproduceerd van zaagsel en houtresten uit timmer- en meubelfabrieken.

Aanscherping emissienormen
In 2020 ging veel aandacht uit naar een mogelijke aanscherping van de emissienormen voor bioketels van 0,5 – 50 MW. De NBKL staat achter een aanscherping, mits de toegezegde subsidies ter compensatie van de meerkosten er ook komen. De Nederlandse emissienormen behoren overigens nu al tot de striktste ter wereld.

Wat zijn bioketels?
Bioketels werken ongeveer hetzelfde als cv-ketels, maar dan op snoei- en houtafval in plaats van gas: ze zetten dit om in warmte en soms ook elektriciteit. Daarnaast lopen er proeven om voedselafval en bermgras om te zetten naar brandstof voor bioketels. De NBKL laat weten dat de nieuwste generatie bioketels rendementen kent die oplopen tot ver boven de 90% en een hele lage uitstoot van fijnstof hebben.

Sector bioketels groeit met 15%

De sector bio-energie is het afgelopen jaar, net als in 2018, gegroeid met ongeveer 15 %. Dat blijkt uit het ...
Verder Lezen

‘Wegvallen ISDE-subsidie nieuwbouw remt toepassing bodemenergie’

Vereniging BodemenergieNL betreurt het wegvallen van subsidie voor installaties bij nieuwbouw in de vernieuwde ISDE-regeling, omdat daarmee de drempel voor ...
Verder Lezen

“Bioketels zijn beste optie voor duurzame warmte”

“Bioketels zijn nodig om van het gas af te gaan waar warmtenetten en -pompen niet passen. Er is meer subsidie ...
Verder Lezen

“Bioketels zijn nodig voor een aardgasvrije toekomst”

Er zijn meer bioketels nodig om Nederland te helpen van het gas af te komen. Dit blijkt uit een studie ...
Verder Lezen

All-electric of waterstof?

Gepubliceerd op

All-electric of waterstof? Beide routes naar verduurzaming hebben felle voor- en tegenstanders. Maar is er ook een tussenweg mogelijk? Professor Ad van Wijk van de TU/Delft denkt van wel.

Ad van Wijk is een specialist op het gebied van energiesystemen. Hij pleit al geruime tijd voor een grootscheepse overstap op waterstof om zo een duurzaamheidstransitie te bewerkstelligen.

Waarom pleit u dan tegelijkertijd voor all-electric oplossingen?
“Het is geen kwestie van óf - óf, maar én - én. Een all-electric-economie sluit namelijk geen waterstof uit en omgekeerd ook niet. Je kunt waterstof omzetten in elektriciteit en andersom.”

Maar waarom zou je dat willen?
“Deze werkwijze biedt een aantal voordelen. Ten eerste is waterstof een ideaal, goedkoop opslagmedium. Beter en veel goedkoper ook dan de accu’s waarover we nu beschikken. Daarvoor worden zeldzame metalen gebruikt en ze verliezen veel energie bij langdurige opslag. Daarnaast biedt waterstof een ander belangrijk voordeel. Het is goedkoper om waterstof te transporten over lange afstanden dan elektriciteit.”

Tot nu toe hoor je protagonisten van de waterstofeconomie vooral pleiten voor de omzetting van lokale duurzame elektriciteit in waterstof. Dus gebruikmakend van windmolenparken in de Noordzee en pv-velden in Nederland. Waarom heeft u het dan plotseling over grote afstanden?
“Windmolenparken ver op zee zijn rendabel, maar onze Noordzee biedt onvoldoende ruimte om in onze behoeften te voorzien. En zonne-energie opwekken voor de omzetting in waterstof kan bijvoorbeeld in de Sahara met een veel hoger rendement plaatsvinden dan hier. Dus ik pleit voor én- én. Op deze wijze ga je uiteindelijk toe naar een mondiale energiemarkt, zoals we die nu ook al kennen voor gas en olie.”

Welke specifieke voordelen biedt waterstof voor de gebouwde omgeving?
“We lopen vooral in de bestaande bouw tegen grote problemen aan als we woningen willen verduurzamen met warmtepompen. Dat kan te maken hebben met het ruimtebeslag, de geluidsproductie en de extra kosten voor isolatie en een nieuw lt-afgiftesysteem. Bovendien wordt de salderingsregeling afgebouwd. Installeer je daarentegen een waterstofketel, dan hoef je alleen maar de bestaande aardgasgestookte cv-ketel te vervangen. Je kan ook kiezen voor een hybride oplossing, waarbij de warmtepomp het leeuwendeel van de verwarmingsvraag oppakt en de waterstofketel als achtervang functioneert en de productie van warm tapwater voor zijn rekening neemt. In beide gevallen heb je als bijkomende voordelen ook nog eens dat je minder aanpassingen aan het elektriciteitsnet hoeft te plegen, je gebruik kan maken van het aanwezig gasnet en ruimtes snel kan verwarmen als dat nodig is.”

En hoe zit het dan in de nieuwbouw?
“Daar is een all-electric systeem in de vorm van een warmtepomp een prima oplossing. Je kan namelijk al direct de ideale randvoorwaarden creëren, door de woningen goed te isoleren en het juiste lt-afgiftesysteem te installeren.”

Stel de bestaande bouw stapt massaal over op waterstofketels, kleven daar dan nog nadelen aan?
“Om het optimaal te laten renderen, moet je eigenlijk wel op wijkniveau de overstap maken, want er zijn aanpassingen nodig aan het gasnet. Daarnaast zijn er voorzieningen nodig voor de opslag van waterstof.”

In hoeverre laat de wetgeving het al toe om van Nederland een all-electric economie te maken met een waterstofinfrastructuur?
“Er zijn nog wel behoorlijke hobbels te nemen. De gaswet moet worden aangepast om het aardgasnetwerk te kunnen gebruiken. Ook zijn er extra veiligheidsprotocollen nodig voor de omgang met en het gebruik van waterstof in de gebouwde omgeving.”

Tot slot, we zitten nu in een soort tussenfase: welk advies zou u willen meegeven aan de installateur?
“Qua keteltechniek hoeft hij zijn kennis waarschijnlijk maar weinig bij te schaven. Houd gewoon de ontwikkelingen in de gaten en oriënteer je alvast op waterstofketels én warmtepompen. Op termijn verwacht ik een doorbraak.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Visie All-Electric

Is All-Electric de heilige graal? LG en Alklima-Mitsubishi Electric, twee toonaangevende spelers, geven hun visie op de ‘Road to All-Electric’ ...
Verder Lezen

“Waterstof zal Nederland veroveren”

De energietransitie gaat niet over één oplossing. Waterstof is één van de oplossingen. Jan Wijbenga (foto) van het bedrijf Feenstra ...
Verder Lezen

Stedin start proef met verwarmen van woningen op waterstof

In Uithoorn stroomt vanaf vandaag waterstof door het bestaande aardgasnet. Veertien sloopwoningen zijn gereed gemaakt voor tijdelijke verwarming met waterstof ...
Verder Lezen

All-Electric: meer dan warmtepomp én vloerverwarming

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen ...
Verder Lezen

Econic en Itho Daalderop gaan samenwerken

Gepubliceerd op

Econic en Itho Daalderop hebben een samenwerkingsovereenkomst getekend over de levering van Itho Daalderop WPU water/water-warmtepompen. Naast de WPU maken de warmtepompvoorraadvaten WPV en de Booster warmtepomp deel uit van het contract. De samenwerking betekent voor klanten van Econic (woningeigenaren) meer mogelijkheden om te kiezen hoe zij hun woning willen laten verwarmen/koelen. Econic verhuurt de installaties aan de eigenaar van de woning als onderdeel van een verduurzamingspakket.

De WPU is een water/water-warmtepomp en maakt via een bodemlus gebruik van energie uit de bodem. Als voordelen van dit systeem noemt Itho Daalderop: het hoogste rendement in de markt, een met water gevulde bron, een uiterst stille werking, altijd passieve koeling beschikbaar en zowel in trapkastopstelling als gestapelde opstelling inzetbaar. De warmtepomp is standaard voorzien van monitoringsmogelijkheid.

Wasco en econic starten duurzame samenwerking

Wasco en econic gaan samenwerken. De bedrijven hopen zo hun gezamenlijke ambitie sneller te realiseren: duurzame oplossingen zo snel en ...
Verder Lezen

WTW-units met zoneringsoplossingen

Itho Daalderop voegt twee zoneringsoplossingen toe aan zijn HRU 400 WTW-units: de HRU 400 QuattroZone en HRU 400 DuoZone. Deze ...
Verder Lezen

Wasco en Aircovent intensiveren samenwerking

Vanaf eind januari verhuist Aircovent naar een nieuwe locatie in Rotterdam Noord om samengevoegd te worden met de Wasco-vestiging. Daarnaast ...
Verder Lezen

Nieuwe investeerder biedt Itho Daalderop en Klimaatgarant armslag voor groei

Gimv heeft haar meerderheidsbelang in Climate for Life Holding (Itho Daalderop en Klimaatgarant) verkocht aan Parcom. Hiermee komen de financiële ...
Verder Lezen

Slim inzetten warmtepompen en warmtenetten maakt elektriciteitssysteem duurzamer

Gepubliceerd op

Het slimmer inzetten van warmtepompen en warmtenetten kan in theorie veel flexibele elektriciteitsvraag opleveren: in uren met weinig duurzame elektriciteit kan een deel van de warmtesystemen tijdelijk pauzeren en in uren met veel elektriciteit uit zon en wind kunnen de warmtesystemen juist extra verwarmen. Dit kan in 2030 al 0.5 tot 1 GW tijdelijke flexibiliteit opleveren. Hiervoor moeten warmtepompen slim aangestuurd kunnen worden. Daarnaast moeten de juiste voorwaarden worden gesteld, zodat het slimmer inzetten van warmtesystemen (financieel) nog aantrekkelijker wordt voor eigenaren van deze systemen.

Dit blijkt uit het rapport 'Warmtetransitie en Energiesysteem', dat TenneT samen met een aantal marktpartijen heeft opgesteld in het kader van het E-TOP programma. Hieronder een samenvatting van dit rapport.

Toenemende flexibiliteit door weersafhankelijke bronnen
Flexibele vraag wordt steeds belangrijker in het elektriciteitsnet en -systeem. Het maakt meer CO2-reductie mogelijk, door zoveel mogelijk gebruik te maken van beschikbare elektriciteit uit zon en wind op de momenten dat die er volop is, en zo weinig mogelijk op de uren waarop gascentrales de meeste elektriciteit produceren. Ook kan flexibele vraag bijdragen aan snellere verduurzaming door piekbelasting af te vlakken als de capaciteit van het elektriciteitsnet dreigt te worden overschreden.
In 2030 is landelijk een groot vermogen aan nieuwe flexibiliteit nodig, vele gigawatts aan flexibele elektriciteitsvraag en opslag. Deze flexibiliteit is nodig om variabele opwek uit zon en wind maximaal te gebruiken in uren van overvloed, en de elektriciteitsvraag te verlagen in uren zonder elektriciteit uit zon en wind. Daarmee kan bijvoorbeeld de CO2-uitstoot van gascentrales verder worden verlaagd. Van belang is de keuze voor warmtesystemen die flexibel kunnen worden gestuurd.
Aan de andere kant kan het toepassen van inflexibele warmtesystemen op koude dagen leiden tot een hoge piek in de elektriciteitsvraag. Als dat samenvalt met een week met weinig elektriciteit uit wind- of zonneparken, dan kan dit veel elektriciteit vragen uit back-up centrales .

Slim aansturen draagt bij aan betaalbaarheid en CO2 reductie
Het piekvermogen kan lager worden als we de warmtepompen slim kunnen aansturen. Een warmtepomp kan tijdelijk terugschakelen, terwijl een goed geïsoleerde woning nog enige tijd voldoende warm blijft. Hybride warmtepompen zijn nog flexibeler omdat deze bij elektriciteitstekorten tijdelijk kunnen terugvallen op gas. Zo wordt de piekvraag naar elektriciteit verlaagd en blijven woningen warm.
Maar er gaan ook dagen komen met een overvloed aan elektriciteit uit zon en wind, meer dan de elektriciteitsvraag. Dan kunnen warmtenetten met elektrische boilers en warmteopslag een belangrijke rol spelen. De warmteopslag wordt gevuld zodat deze duurzame energie op een volgende dag duurzaam woningen kan verwarmen.
Deze regelbare (flexibele) elektriciteitsvraag voor warmte draagt bij aan CO2 reductie door zoveel mogelijk de elektriciteit te gebruiken in uren met overvloedige wind en zon, en zo min mogelijk in de uren met grotendeels gasgestookte elektriciteit.
Dit helpt om de energierekening van consumenten in de toekomst niet hoger te maken dan nodig. Dit voordeel kan door een contract met flexibele prijzen met de leverancier of een korting bij het ter beschikking stellen van flexibiliteit. Deze voordelen zijn de eerstkomende jaren nog klein maar groeien richting 2030 en blijven groeien met meer elektriciteit uit zonne- en windparken. Aan de andere kant leiden inflexibele elektriciteitsvraag of warmtesystemen met een hoog piekvermogen juist tot additionele kosten voor netverzwaring en back-up vermogen voor koude winterweken zonder zon of wind. Warmtesystemen worden voor vele jaren geïnstalleerd en daarom loont het om flexibele opties vooraf te stimuleren.

Samenwerking
Op dit moment worden plannen voor het verduurzamen van warmte en elektriciteit nog los van elkaar bedacht. Het is van belang dat de kansen voor flexibiliteit in het elektriciteitssysteem gaan meetellen in de klimaatplannen. In het Klimaatakkoord is het belang van een slimme regeling voor warmtepompen en andere nieuwe stroomverbruikers zoals laadpalen al opgenomen.

Versnellen van de energietransitie
De studie 'Warmtetransitie en Energiesysteem', waar verschillende partijen aan hebben bijgedragen, is uitgevoerd in het kader van het E-TOP programma. Dit programma is eind 2019 gelanceerd om samen met partners en stakeholders in het energiesysteem te werken aan het versnellen van de energietransitie. Het E-TOP programma bestaat uit een jaarlijks evenement waarin de dialoog wordt gezocht met de verschillende stakeholders in het energiesysteem. Aansluitend zijn er twee werkgroepen aan de slag gegaan om twee verschillende thema’s nader uit te diepen. De eerste werkgroep is aan de slag gegaan met het onderwerp Flexibiliteit en Warmte in de Gebouwde Omgeving. De tweede werkgroep met het onderwerp Elektrificatie en het Toekomstige Vraagprofiel. Dit rapport is opgesteld door TenneT, met inbreng van  deze eerste werkgroep. Deze bestond uit experts uit energiebedrijven, netbeheerders, techniek en installatie-branche en kennisinstellingen

Elektrisch of waterstof?

De installatiebranche toonde het afgelopen jaar veel innovatiedrang om de gewenste transitie naar een duurzamere samenleving te bewerkstelligen. Op die ...
Verder Lezen

Aardbevingsbestendig wonen

Het project De Hamplaats komt voort uit de ‘Versterkingsopgave Groningen’ naar aanleiding van de opgelopen aardbevingsschade. Het betreft 24 woningen, ...
Verder Lezen

Visie All-Electric

Is All-Electric de heilige graal? LG en Alklima-Mitsubishi Electric, twee toonaangevende spelers, geven hun visie op de ‘Road to All-Electric’ ...
Verder Lezen

Prefab huis met PVT-panelen als bron voor een warmtepomp

In het Tilburgse natuurgebied Drijflanen staat een duurzaam prefab huis met PVT-panelen als bron voor een warmtepomp. Het is genomineerd ...
Verder Lezen