Category Archives: Branche

‘Digitaal energielabel is geldverspilling en schiet doel voorbij’

Gepubliceerd op

De Tweede Kamer moet het amendement dat voorstelt om de aanvraag voor het energielabel digitaal te doen, niet aannemen. Gebeurt dit toch dan kost dit de belastingbetaler veel geld terwijl de woningbezitter een waardeloos stuk papier ontvangt. De FedEC, de branchevertegenwoordiging van de energieprestatieadviseurs, roept Kamerleden op het amendement niet aan te nemen. Woningkopers en -huurders hebben het recht te weten wat ze kopen of huren. Daarnaast helpt een betrouwbaar energielabel bij de verduurzaming van woningen.

Op 3 december zal de Kamer stemmen over amendement 37 van Kamerleden Koerhuis en Terpstra. De indieners willen daarmee bereiken dat woningbezitters de aanvraag van een energielabel toch weer digitaal kunnen doen, zonder tussenkomst van een “dure energie-expert”. De FedEC heeft echter de indruk dat de initiatiefnemers voor het amendement onvoldoende geïnformeerd zijn. In eerste aanleg, in amendement 36, verwezen ze zelfs naar een verkeerde Europese richtlijn. Er is in elk geval volop reden om te twijfelen aan een correcte onderbouwing. De FedEC trekt zich dit overigens zelf ook aan, omdat ook zij de initiatiefnemers blijkbaar beter hadden moeten informeren.

‘Onbetrouwbare overheid’
De FedEC wil dat een professionele beoordeling ten grondslag ligt aan het energielabel. Alleen zo kunnen kopers en huurders op de uitkomst vertrouwen en kan het label bijdragen aan duurzaamheid en een beter klimaat. De leden van FedEC investeren daarvoor in kennis en kunde om deze professionaliteit te kunnen waarmaken. ‘De branche heeft fors geïnvesteerd in de nieuwe rekenmethodiek. Energieadviseurs volgen omscholing, gaan op examen en ontwerpen platforms om de klanten zo goed en voordelig mogelijk te kunnen helpen. Het getuigt van een zeer onbetrouwbare overheid als nu, enkele weken voor invoering op 1 januari 2021, de plannen, investeringen, omscholingen en examens voor niets blijken te zijn’, stelt de FedEC. ‘Want dat zal het gevolg zijn als het amendement wordt aangenomen. Dit verdraagt zich niet met het algemene beginsel van behoorlijk bestuur. Ook richting haar inwoners heeft de overheid de taak om betrouwbaar te zijn. Als een energielabel is vastgesteld volgens een wettelijk aangewezen methodiek, hebben de inwoners van Nederland het recht op een betrouwbaar energielabel. Zo krijgt een potentiële woningkoper of huurder betrouwbare informatie over de energetische prestatie van de woning.’

‘Appels met peren’
Het nieuwe digitaal aan te vragen energielabel moet volgens het amendement wel worden uitgedrukt in kWh/m2/jaar. ‘Alleen is dat niet mogelijk via de werkwijze en kosten van het huidige digitaal energielabel’, stelt de FedEC. Het nieuwe digitale energielabel wordt duurder voor zowel de burgers als de overheid. Daarom is het onterecht de kosten van het huidige digitaal energielabel af te zetten tegenover het nieuwe volwaardige energielabel, gebaseerd op de NTA8800. Daarnaast is het digitale energielabel onbetrouwbaar. De aanvrager ontvangt dan een briefje waarbij iemand bureaucratisch een label vaststelt, alleen maar omdat je daarmee (mogelijk) voldoet aan de Europese richtlijn. Het algemene beginsel van behoorlijk bestuur bevat niet voor niets het ‘zorgvuldigheidsbeginsel’.’

‘Goedkoop is duurkoop’
Het argument dat de overheid met een digitaal energielabel de woningbezitter niet op kosten jaagt, is verkiezingsretoriek. Iedereen die vindt dat een koper of huurder recht heeft op waar voor zijn geld en dus recht heeft om te weten wat hij koopt of huurt, zou tegenstander moeten zijn van dit nieuwe digitale energielabel. Zou de overheid een digitaal energielabel op basis van NTA8800 moeten invoeren - onder druk van het amendement - dan moet zij fors investeren in nieuwe online software. Deze kosten komen uit de schatkist en worden door de belastingbetaler opgebracht. Zo betaalt de woningverkoper indirect toch meer. Als de wet op 1 januari 2021 daarentegen ongewijzigd van kracht gaat, betaalt de woningverkoper of -verhuurder direct aan de energieadviseur en krijgt daarvoor wel een inhoudelijk goed energielabel. Bovendien is het energielabel alleen nodig bij verkoop of verhuur. Dus iedereen die al voor 31 december een energielabel heeft aangevraagd (dat 10 jaar geldig is) of die niet van plan is een woning te verkopen of verhuren hoeft helemaal geen energielabel aan te vragen. En als je toch een woning verkoopt, dan vallen de kosten voor het waardevolle energielabel in het niet bij de kosten voor de notaris, makelaar en hypotheekadviseur en de duizenden euro’s waarmee de vraagprijs van woningen in de oververhitte woningmarkt momenteel worden overboden.’

‘Neem ook systemen voor vloerverwarming mee in het Energielabel voor woningen’

Tegelzettersorganisatie Bovatin heeft een open brief gestuurd aan de Tweede Kamer, waarin gevraagd wordt om ook vloerverwarmingssystemen mee te wegen ...
Verder Lezen

Publicaties energieprestatie aangepast aan nieuwe rekenmethodiek energielabel

De ISSO-publicaties 75.1 Handleiding Energieprestatie utiliteitsgebouwen en 82.1 Handleiding Energieprestatie woningen en woongebouwen zijn aangepast en gepubliceerd in de ISSO-KennisBank ...
Verder Lezen

Nieuwe woningen krijgen tot vier plusjes achter het energielabel A

In de slipstream van de nieuwe BENG-regelgeving krijgen woningen per 1 juli 2020 een nieuwe indeling van energielabels. De indeling ...
Verder Lezen

Woningbezit gemiddeld naar energielabel A

Woningcorporatie Oost Flevoland Woondiensten wil haar totale woningbezit gemiddeld naar energielabel A brengen. Een nieuwe stap is de geplande modernisering ...
Verder Lezen

All-Electric is meer dan een warmtepomp met vloerverwarming

Gepubliceerd op

Het lijkt erop dat de introductie van de NTA 8800 (BENG) leidt tot een blikvernauwing op het gebied van warmteafgiftesystemen. Wijd en zijd wordt een All-Electric installatieconcept met warmtepomp en vloerverwarming gepropageerd als de ideale oplossing. Hiermee ligt namelijk een optimale BENG-score in het verschiet. Maar gaan we daarmee niet voorbij aan het echte doel van verwarmen?, vraagt Rob Verbrugge van Verbrugge Klimaat Advies zich af.

Sinds 2020 mogen nieuwbouwwoningen geen aansluiting meer hebben voor aardgas. Sindsdien winnen All-Electric-concepten met warmtepompen rap aan populariteit. Vandaag is All-Electric gemeengoed geworden en geniet het een hoge mate van populariteit. Maar voldoet het concept wel aan alle wensen? Kloppen de prognoses en levert deze installatie-oplossing ook het zo gewenste eindproduct, namelijk behaaglijke warmte op de plek en het tijdstip dat de bewoner dat wenst?

Wat is een comfortabele woning?
Denken dat All-Electric het vervangen van de cv-ketel is door het plaatsen van een warmtepomp, is te kort door de bocht. Niet alleen verschillen de aanschafkosten, ook op technisch gebied verandert er veel. Het kleinere vermogen van de warmtepomp is namelijk bij installatietechnische onvolkomenheden niet vergevingsgezind, zoals de cv- ketel dat nog wel was. Vloerverwarming als laagtemperatuur-systeem is, mede ingegeven door de mogelijkheden van onder andere warmtepompen, vaak de eerste keuze. Het rendement is heilig, er wordt meestal meer waarde aan gehecht dan aan de bewonerswensen. Bouwers, adviseurs en zelfs de installateur gaan ervan uit dat de luchtkolom in de woning op twintig graden altijd de juiste behaaglijkheid biedt. Helaas klopt deze aanname niet.

Onvoldoende flexibel
Je over deze materie kritisch uitlaten, vraagt bijna om verkettering. De normopstellers, bouwers, adviseurs en fabrikanten van warmtepompen zijn tenslotte allemaal in hun nopjes met de combinatie van warmtepomp en vloerverwarming. Toch zijn er ondertussen ruim voldoende voorbeelden van bewoners die minder goed te spreken zijn over hun verwarmingssysteem. Ze krijgen namelijk de ruimte wel keurig op een temperatuur van twintig graden, maar ervaren nauwelijks behaaglijke warmte. Waar de moderne mens door technische innovaties vrijwel alles op zijn eigen gekozen moment kan regelen, kan dat met zijn All-Electric installatie absoluut niet. Ervaar je in de avonduren tijdens inactieve momenten onvoldoende warmte, dan is de ultra lage temperatuurverwarming niet in staat hier (snel) wat aan te doen.

Vloerbekleding
Daarnaast is dit afgiftesysteem niet met elke vloerbekleding te combineren, hoewel verkopers van hout, laminaat en tapijt dat wel roepen. Stenen vloeren geven door hun lage warmteweerstand nog enigszins warmte af, maar andere vloersoorten doen dit door hun hoge weerstand niet of nauwelijks. De ruimte blijft weliswaar eenvoudig op een temperatuur van 20 graden, maar enige vorm van warmtebeleving wordt niet meer ervaren. All-Electric installaties met vloerverwarming hebben eigenlijk aanvulling nodig van snelle flexibele stralingswarmte op plekken waar de bewoner inactief is.

Verdiepingen
Op de verdiepingen is het vloerverwarmingssysteem vanwege zijn traagheid niet in staat om op een flexibele basis snel warmte af te geven. En dat is problematisch. Zeker in deze tijd van thuiswerken wil de bewoner snel zijn afgiftesysteem kunnen bijsturen en daar zijn andere systemen beter in dan vloerverwarming.

Elektrische vloerverwarming
De elektrische variant van vloerverwarming werkt aanzienlijk sneller, is lokaal inzetbaar en de warmte voelt behaaglijker aan. Maar hier worden de elektriciteitskosten, het benodigde vermogen en de normeisen weer als nadelen ervaren. Het is echter mogelijk om daar creatieve en duurzame warm tapwater- en ventilatieoplossingen voor te bedenken. Daarnaast valt dit in andere verblijfsruimten eenvoudig te combineren met lokale verwarming, waardoor er een minder hoog vermogen nodig is. Bij deze oplossingen wordt vaak te snel gedacht aan het nadeel van COP 1, terwijl er juist volop voordelen en mogelijkheden zijn.

De kern
Het lijkt erop, dat onze zoektocht naar duurzaamheid ons doet vergeten waar verwarmen echt om gaat. De mens wil flexibele voelbare warmte op de plek en het moment dat hij daar behoefte aan heeft. Deze heeft hij al die jaren verkregen door een combinatie van straling en convectie als warmteoverdrachtsoorten. De verwarmingssector heeft haar kennis hierover laten versloffen. Wie weet er nog dat echte warmte immer stralingswarmte is en dat luchttemperatuur slechts alleen het verschil tussen de lucht en de mens kan verkleinen, waardoor men minder warmte verliest? Luchtverwarming is in feite helemaal geen vorm van verwarming, maar een vorm van isolatie.

Experts in warmte
Als de mens kou ervaart, heeft hij behoefte aan snel te verkrijgen voelbare warmte. En dat is uitsluitend te realiseren met installaties die stralingswarmte leveren. In de All-Electric woning kan dat in de vorm van een lokaal warmteafgiftesysteem, bijvoorbeeld boven de zithoek. Nu zien we dat bewoners dit oplossen met fleecedekens, elektrische blaaskacheltjes of het plaatsen van vervuilende houtkachels. Ik pleit ervoor dat installatiebedrijven weer verwarmingsexperts worden. Deskundigen die echt kijken naar wensen en behoeften en daar creatief invulling aan geven met inachtneming van de geldende normen. Warmte is een vak en is méér dan 24 uur per dag dezelfde temperatuur leveren. Als een bewoner kou ervaart, wil hij snel worden opgewarmd. Als dit uitgangspunt weer de standaard wordt, dan wordt iedereen echt happy met All-Electric.

Het hele artikel over All-electric staat in de januari-editie van IZ. Deze special over All-electric is vanaf 26 januari digitaal te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl.

Eerste Friese monteurs op praktijkexamen Vakmanschap CO

Gepubliceerd op

Zeven installatiemonteurs leggen vandaag het nieuwe, verplichte praktijkexamen Vakmanschap CO af. Dat gebeurt voor het eerst bij ROC De Friese Poort in Leeuwarden. Het examen is een wettelijke certificering waar alle installateurs vanaf 1 april 2022 aan moeten voldoen. ROC De Friese Poort en IW Contract Onderwijs werken samen om in de noordelijke provincies alle installatiemonteurs tijdig voor te bereiden op de nieuwe certificeringseisen.

De certificering waar de opleidingspartners de monteurs op voorbereiden, komt voort uit wetgeving die in oktober van kracht is geworden. Daarin is geregeld dat vanaf april 2022 alleen gecertificeerde monteurs bepaalde werkzaamheden mogen verrichten aan cv-installaties.

Veiligheidswaarborgen
Het nieuwe wettelijk stelsel voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties beoogt zo de gebruikers van die installaties extra veiligheidswaarborgen te garanderen. Het Rijk en de installatiebranche willen zo vooral ongelukken met koolmonoxidevergiftiging voorkomen.
De installatiemonteurs kunnen voor hun theorie- en praktijktraining terecht bij De Friese Poort in Leeuwarden. Daar wordt ook het theorie-examen Vakmanschap CO afgenomen. De theorie- en praktijkinstructie en het afnemen van het theorie-examen gebeurt in de regel op dezelfde dag. Deelnemers die het theorie-examen hebben gehaald, kunnen bij IW Contract Onderwijs vervolgens het praktijkexamen aanvragen. Ook dat wordt op locatie De Friese Poort in Leeuwarden afgenomen.

Maatwerk
Opleidingspartners IW Contract Onderwijs en De Friese Poort werken samen in maatwerktrajecten waarin monteurs snel en efficiënt op de nieuwe wettelijke eisen worden voorbereid. “We willen installatiebedrijven zo goed mogelijk faciliteren”, zegt Misel Sicic, opleidingsadviseur contractonderwijs van IW Noord, Oost en Flevoland.  “Er moeten veel vakmensen gecertificeerd worden. Om dat efficiënt te kunnen doen, moeten soms per bedrijf of per individu maatwerktrajecten aangeboden worden. In de samenwerking met De Friese Poort hebben we de randvoorwaarden geschapen om, heel flexibel, passende maatwerktrajecten te leveren.”

Cruciale veiligheidsaspecten
Het Vakmanschap CO examen omvat alle cruciale veiligheidsaspecten van het werk aan gasinstallaties. Het bereidt voor op het veilig installeren, repareren, onderhouden en in bedrijf stellen van cv-ketels en warmwatertoestellen. Ook de kanalen voor luchttoevoer en rookgasafvoer komen aan bod in de nieuwe wettelijke certificering van de monteurs.

(foto: ©IWnederland)

Vaillant gaat installateurs certificeren met ‘Bewijs van Vakmanschap’

Vaillant gaat installateurs van cv-ketels certificeren met een ‘Bewijs van Vakmanschap’. Sinds 1 oktober 2020 is de Gasketelwet van kracht ...
Verder Lezen

Update CO-certificering: “Doe het goed of doe het niet”

Op 28 mei 2019 heeft de Tweede Kamer een wetsvoorstel aangenomen om het werken aan gasverbrandingsinstallaties te reguleren, de wettelijke ...
Verder Lezen

Honderd Feenstra monteurs hebben inmiddels certificaat CO-preventie

Gisteren mocht de 100e Feenstra-monteur het erkende certificaat CO-preventie in ontvangst nemen. Sinds juni 2019 voeren de Feenstra-opleidingscentra in Amsterdam ...
Verder Lezen

Certificering ‘werken aan gasketels’ loopt vertraging op

De wettelijke regeling voor gasverbrandingsinstallaties zal niet per 1 januari a.s. worden ingevoerd. Met de invoering had de Tweede Kamer ...
Verder Lezen

Doorontwikkelde gasketels voor utiliteit klaar voor waterstof

Gepubliceerd op

Remeha lanceert de ketels GAS 320 Ace en GAS 620 Ace. Beide zijn geschikt om te branden op aardgas aangevuld met 20% waterstof. De GAS 320 Ace wordt doorontwikkeld om in de toekomst zelfs op een aansluiting met 100% waterstof te draaien. De GAS 320 Ace en GAS 620 Ace zijn de doorontwikkelde versies van respectievelijk de GAS 310 ECO Pro en de GAS 610 ECO Pro. De ketels zijn vooral geschikt voor het verwarmen van grote utiliteitsgebouwen.

Door de hogere Delta T is de GAS 320/620 Ace onder meer inzetbaar voor hybride systemen, als pieklastketel of voor de tapwatervoorziening. Ook bij collectieve verwarmingssystemen, waar vaak een hogere Delta T van 40 graden gebruikelijk is, biedt deze ketel uitkomst.

Hoge vermogens
De ketels zijn met een vermogen van 285 kW tot meer dan 1 MW vooral geschikt voor het verwarmen van grotere utiliteitsgebouwen zoals ziekenhuizen, grote kantoorpanden en appartementencomplexen. Het hoge vermogen maakt dat ze snel aan de warmtevraag in dergelijke gebouwen kunnen voldoen. Toch zijn de afmetingen beperkt gebleven, waardoor ze door een standaard deuropening passen. Installatie- en onderhoudswerkzaamheden aan de GAS 320/620 Ace zijn gemakkelijk door de eenvoudig bereikbare componenten en de intuïtieve functietoetsen. De installateur heeft door LED-verlichting in het toestel – die ook bij stroomuitval werkt – altijd goed zicht op de onderdelen en functietoetsen van de ketels.

Voorbereid op de toekomst
De GAS 320/620 kunnen nu al (deels) op waterstof draaien. Remeha werkt op dit moment aan een aangepaste GAS 320 Ace die uitsluitend op waterstof kan branden. Tevens werken de GAS 320/620 binnenkort ook op andere duurzame gassen en zijn ze te combineren met warmtepompen of andere, bestaande cv-ketels. Bovendien is het mogelijk om meerdere ketels in cascade aan elkaar te koppelen.

Koppeling met gebouwbeheer
Beide ketels zijn te koppelen met verschillende gebouwbeheersystemen via het Modbus- of Bacnet-protocol. Installateurs kunnen alle informatie van de ketel ter plekke uitlezen of de instellingen aanpassen via de Smart Service Tool en de Smart Service app. De installateur krijgt bovendien direct een melding als de ketel in storing is of als er een onderhoudsbeurt aankomt. Hiervoor zijn deze cv-ketels gekoppeld met het besturingsplatform eSmart Inside.

Lage gebruikskosten
Een condenserende warmtewisselaar van aluminium gietwerk zorgt voor een hoog rendement gedurende een lange periode, aldus de fabrikant, wat resulteert in een laag energiegebruik en lage emissiewaarden. De hoge connectiviteit draagt daarnaast ook bij aan lagere servicekosten en optimale planning voor onderhoudswerkzaamheden.

Drie waterstof cv-ketels doorlopen praktijktest

Binnenkort wordt drie maanden lang waterstoftechnologie voor woningen in de praktijk getest. De test vindt plaats in een proefopstelling van ...
Verder Lezen

Proefproject: gasnet over op waterstof

In het najaar van 2020 start netbeheerder Stedin in Uithoorn het project ‘tijdelijke ombouw van aardgas naar waterstof’. Feenstra is ...
Verder Lezen

Miljoenen huishoudens in 2030 op door groene waterstof opgewekte elektriciteit

Een consortium van Gasunie, Groningen Seaports en Shell Nederland heeft vanmiddag aangekondigd te willen beginnen met het project NortH2: de ...
Verder Lezen

Waterstof en hybride warmtepomp centraal op Building Holland

Het programma van Building Holland 2020 is definitief. Verspreid over drie podia komen in totaal 150 sprekers aan het woord ...
Verder Lezen

Branche verdiept zich nog nauwelijks in geothermie

Gepubliceerd op

Uit een studie van Energie Beheer Nederland blijkt dat 2,6 miljoen huizen en gebouwen van warmte kunnen worden voorzien door geothermie. Waarom zijn er dan nog nauwelijks projecten gerealiseerd met aardwarmte in de gebouwde omgeving? Adviseur Runa Lentz van Merosch weet er meer over.

Lentz is bij Merosch de contactpersoon voor begeleiding van geothermieprojecten. Volgens de adviseur zijn er verschillende redenen aan te wijzen waarom aardwarmte nog nauwelijks voet aan de grond heeft gekregen in Nederland.

Zo’n enorme potentie en toch staat de techniek hier nog in de kinderschoenen. Hoe komt dat?
“Allereerst omdat we relatief weinig weten over de aardlagen dieper dan 3 kilometer. De afgelopen decennia hebben we ons vooral geconcentreerd op de ondiepe aardlagen, omdat daar gas te vinden viel. Daarmee kom je ook bij het volgende punt: we hebben onszelf jarenlang beholpen met gas, onze infrastructuur was daar ook op uitgelegd. Er was dus geen reden om onszelf te gaan verdiepen in geothermie.”

Wat komt er allemaal bij kijken om een geothermische installatie aan te leggen?
“Het is een complexe operatie. Eerst worden er twee putten geboord tot een diepte van maximaal ongeveer 4000 m. Uit de ene put wordt warm water omhoog gepompt. De warmte wordt via een warmtewisselaar afgegeven, waarna het afgekoelde water de andere put in gaat. Naast de installatie moet ook een technische ruimte worden gerealiseerd. Al met al ben je gemiddeld tussen de 6 maanden tot 2 jaar kwijt om een geothermische installatie aan te leggen.”

Kan je een dergelijk systeem zowel in de nieuwbouw als bestaande bouw toepassen?
“Eigenlijk is geothermie vooral interessant om de warmtevoorziening van woningen in de bestaande bouw snel te verduurzamen. Je kan namelijk water leveren met een temperatuur van 70°C of hoger. Dat is gunstig, want je hoeft dan geen verwarmingsinstallaties in bestaande woningen te vervangen.”

En hoe zit het dan met de concurrentie van warmtepompen en op termijn waterstofketels?
“Waterstof is nog te duur voor de gebouwde omgeving. Ik zie daar vooral een toekomst voor weggelegd in de industrie. Warmtepompen kan je niet overal toepassen. In de centra van steden is er veel potentie voor warmtenetwerken. Die kan je van warmte voorzien via geothermie.”

Het is ook mogelijk om met geothermie elektriciteit op te wekken. Hoe gaat dat proces in zijn werk?
“In Nederland gebeurt dit nog niet, maar het kan wel. Ultradiepe geothermie (UDG) wordt op 5 tot 7 kilometer diepte gewonnen en levert een temperatuur hoger dan 120°C op, waarmee een aanvullende installatie elektriciteit kan opwekken. Maar dit is alleen interessant al er een subsidieregeling van kracht is. Anders kan je niet concurreren met wind- en zonne-energie. In Nederland kennen wij geen subsidieregeling.”

Tot slot, wat dient de installateur nu al te weten over geothermie?
“Dat het om collectieve systemen gaat, die vooral interessant zijn voor de bestaande bouw. Op dit moment is nog maar één project gerealiseerd, dus het loont nog nauwelijks om je er echt in te gaan verdiepen.”

Meer weten over geothermie? Lees dan het hele artikel in de december-editie van IZ. Deze is vanaf 2 december digitaal te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl.

Afbeelding: Diepe Geothermie. Bron: Merosch

Afsluiten gasleiding kost bewoner voortaan niets

Gepubliceerd op

Consumenten hoeven de hoge kosten die gepaard gaan met het afsluiten van de gasleiding niet langer zelf te betalen. Wie van zijn gasaansluiting af wilde moest, daar nog enkele honderden euro’s voor betalen. Vanaf nu worden deze kosten gedragen door de netbeheerder.

GroenLinks heeft aangedrongen op deze regeling. De partij vond het oneerlijk om voorlopers in duurzaamheid een rekening van enkele honderden euro’s te presenteren. GroenLinks Kamerlid Tom van der Lee: “We moeten de komende decennia allemaal van het aardgas af. Het is belangrijk dat we burgers helpen deze stap te zetten en niet met deze onnodige en oneerlijke kosten op te zadelen. Deze stap is alvast geregeld voor iedereen die voorop loopt en gasvrij wil gaan wonen.”

Luxe appartementen nu gasloos dankzij luchtwarmtepompen

Op de Koemarkt in Purmerend staat een compleet nieuwe, multifunctionele evenementenlocatie: De Markthal. De naam en de uitstraling van het ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Stulz verhuist naar gasloos bedrijfspand

Stulz verlaat eind 2021 Amstelveen voor een nieuw gasloos pand in Hoofddorp op industrieterrein ‘De President’. Het bedrijf gaat op ...
Verder Lezen

GroenLinks wil kosten bewoner voor afsluiten gasleiding halveren

GroenLinks wil dat consumenten niet meer volledig opdraaien voor de kosten van een gasafsluiting. de bedragen hiervoor variëren nu van ...
Verder Lezen

BAM verduurzaamt kantoor van Enexis in Den Bosch

Gepubliceerd op

BAM Bouw en Techniek is gestart met de verduurzaming en optimalisatie van het kantoor van Enexis Netbeheer in Den Bosch. Het kantoorgebouw met een totaal vloeroppervlak van 2.672 m2 voldoet na de verbouwing aan energielabel A. BAM voorziet het dak van een nieuw isolatiepakket en vervangt onder meer de bestaande klimaatinstallatie en de verlichting.

De installatiewerkzaamheden bestaan op hoofdlijnen uit het vervangen van werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties en het aanbrengen van PV-panelen op een geïsoleerd dakpakket.

Hergebruik
BAM realiseert de verduurzaming in bouwteamverband met installatieadviseur Innax en interieurarchitect DZAP. De sloopwerkzaamheden zijn afgerond. Daarbij heeft BAM al het sloopafval gescheiden en zorgen partners voor recycling. Onder meer de glazen systeemwanden zijn zorgvuldig gedemonteerd voor hergebruik bij een ander bedrijf. BAM is gestart met de bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden. In maart 2021 verwacht Enexis Netbeheer het kantoorgebouw weer in gebruik te nemen.

BAM verwerft opdracht voor onderhoud gebouwinstallaties Rijksgebouwen

BAM Bouw en Techniek heeft opdracht gekregen voor het onderhoud aan elektrotechnische en klimaattechnische gebouwinstallaties in Rijksgebouwen. Onderdeel van de ...
Verder Lezen

BAM bouwt koeltorengebouw voor chipfabrikant

BAM heeft van chipfabrikant NXP opdracht gekregen om voor haar productiefaciliteit in Nijmegen een nieuw koeltorengebouw te realiseren. De opdracht ...
Verder Lezen

BAM gaat installaties van mboRijnland beheren en onderhouden

BAM Bouw en Techniek – Regio Zuidwest gaat in opdracht van mboRijnland het beheer en onderhoud uitvoeren aan de elektrotechnische ...
Verder Lezen

BAM laat sensor ontwikkelen om binnenklimaat automatisch te optimaliseren

BAM heeft een sensor laten ontwikkelen die het binnenklimaat meet en verschillende functies van het gebouw aanstuurt. De sensor wordt ...
Verder Lezen

Rekenhulp voor geluid buitenunits airco’s en warmtepompen beschikbaar

Gepubliceerd op

Per 1 januari 2021 treden de geluidseisen voor buitenunits voor airco’s en warmtepompen in werking. De rekentool om het geluid van een buitenunit op de erfgrens te kunnen bepalen, is nu te downloaden op de site van de Rijksoverheid. Een buitenunit mag vanaf volgend jaar overdag niet meer dan 45 dB produceren en ’s nachts niet meer dan 40 dB.

In het Bouwbesluit 2012 worden geluideisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koudeopwekking. Het gaat hierbij om warmtepompen en airco’s voor woningen en woongebouwen. De planning is om deze eisen op 1 januari 2021 inwerking te laten treden per koninklijk besluit.

Geluidseis aannemelijk maken
De bepalingsmethode voor deze eisen is vastgelegd in de Regeling Bouwbesluit 2012 die gelijktijdig inwerking zal treden. Deze bepalingsmethode is een geluidsmeting op locatie. Op basis van akoestische berekeningen kan men echter vooraf aannemelijk maken dat voldaan wordt aan de geluidseis. Voor deze berekeningen heeft het ministerie van BZK een rekentool laten opstellen en een daarbij behorende handleiding. Zowel de rekentool als handleiding zijn hier te downloaden.

“Warmtepomp maakt geluid, geen lawaai”

Een wetsvoorstel van minister Kajsa Ollongren, als onderdeel van het nieuwe bouwbesluit, moet het geluid van buitendelen van warmtepompen aan ...
Verder Lezen

“Geluidseis op buitenunits is kortzichtige maatregel”

Buiten de woning geplaatste warmtepompen en airco’s mogen straks niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Dit ...
Verder Lezen

Minister scherpt geluidseisen buitengeplaatste warmtepompen en airco’s aan

Buiten de woning geplaatste warmtepompen en airco’s mogen straks niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. Dit ...
Verder Lezen

Leidraad om geluidsproductie en zichtbaarheid warmtepompen te verminderen

NVKL, DHPA en Techniek Nederland hebben gezamenlijk een leidraad opgesteld ter vermindering van geluidsproductie en zichthinder van warmtepompen. Deze leidraad ...
Verder Lezen

De Nederlandse Verwarmingsindustrie krijgt nieuwe voorman

Gepubliceerd op

Met ingang van 1 januari 2021 zal Anne Jaap Deinum aantreden als branchemanager van de Nederlandse Verwarmingsindustrie. Hij volgt daarmee Coen van de Sande op. Deinum is een nieuw gezicht in de branche maar binnen FME vertrouwd met verenigingsmanagement én met fabrikanten van metaalverwerkende bedrijven.

Henk Sijbring, voorzitter van de Nederlandse Verwarmingsindustrie, is content met de opvolging. “Ik heb er alle vertrouwen in dat Anne Jaap een waardevolle toevoeging gaat zijn en zich snel zal thuis voelen binnen de branche”.

Handen uit de mouwen
Deinum heeft zin in de nieuwe uitdaging: “De energietransitie is een groot maatschappelijk thema, die zeker ook invloed heeft op de gebouwde omgeving en dus de Nederlandse Verwarmingsindustrie. Er is al heel wat bereikt, zeker op het gebied van lobby, maar nu moeten de handen uit de mouwen om het 3-stappenplan concreet vorm te geven. In de gebouwde omgeving  zijn behoorlijke energiereducties te realiseren, zowel op warmte- als tapwaterverbruik”.
Van de Sande, in de afgelopen drie jaar intensief betrokken bij het vormgeven en realiseren van de Nederlandse Verwarmingsindustrie, start op 1 januari 2021 als directeur van de Nederlandse Vereniging van Koeltechnische Leveranciers (NVKL), waar hij Henry Kruiper opvolgt. “Onze wegen zullen niet definitief scheiden”, aldus Van de Sande. “Beide brancheorganisaties zijn gevestigd in het FME huis waar we op meerdere dossiers binnen de gebouwde omgeving samenwerken met FME en collega-branches FEDET, Binnenklimaat Nederland, VLR en WCM.”

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet ...
Verder Lezen

Innovatiekracht moet duurzaamheidsambities vorm geven

Nederland is één van de meest innovatieve en concurrerende landen ter wereld. Wanneer is er sprake van innovatiekracht? Gemakshalve gaan ...
Verder Lezen

Zonder warmtepomp geen hybridisering

Eind maart kwam minister Wiebes met de Groen-Gas-Routekaart en de Waterstof-visie. Deze zijn koersbepalend voor de ontwikkelingen in de energietransitie ...
Verder Lezen

Realiteitszin in de warmtetransitie

Begin februari stond de installatiewereld in het teken van de tweejaarlijkse VSK. De aandacht ging uit naar de 2 W’s: ...
Verder Lezen

Luxe appartementen nu gasloos dankzij luchtwarmtepompen

Gepubliceerd op

Op de Koemarkt in Purmerend staat een compleet nieuwe, multifunctionele evenementenlocatie: De Markthal. De naam en de uitstraling van het gebouw zijn een ode aan de historische functie van Purmerend als marktstad. Erboven zijn zeven luxe appartementen gerealiseerd. Voor verwarming, warm water en koeling zijn ze stuk voor stuk voorzien van een luchtwarmtepomp.

Als sinds 1645 is de Koemarkt de centrale plek van Purmerend. Tegenwoordig is de Koemarkt een van de belangrijkste uitgaanspleinen van de stad. Als centrale locatie voor evenementen ontwikkelde Attica Vastgoed hier De Markthal. Een nieuwbouwcomplex van zeshonderd vierkante meter waar straks onder meer markten, festivals en feesten georganiseerd kunnen worden. Boven De Markthal werden zeven luxe appartementen gerealiseerd.

Vloerverwarming en zone-regeling
Knook Totaal Techniek verzorgde in de evenementenhal en appartementen alle elektrische en watertechnische installatiewerkzaamheden. In de zeven gasloze appartementen werd vloerverwarming aangelegd, inclusief een zone-regeling. Knook koos voor de Nefit EnviLine luchtwarmtepomp vanwege eerdere goede ervaringen. In zes appartementen draait een EnviLine Tower (5 kW), in het grootste appartement een EnviLine Tower (7 kW) in combinatie met een 300 liter boiler.

Stille Monoblock buitenunits
Op het dak zijn, naast PV-panelen ook de zeven buitenunits geplaatst. De buitenunits gaan keurig op in de stijl van het dak, zijn achter een bijpassende afrastering geplaatst. De installateur heeft gekozen voor stille Monoblock buitenunits, zodat bewoners en omwonenden geen geluidshinder zullen ondervinden. De service-engineers van Nefit Bosch zorgden samen met installateur Knook voor het inregelen en een optimale energie-efficiëntie. Voor warmtepompinstallaties die door service-engineers van Nefit Bosch inbedrijf worden gesteld, geldt de mogelijkheid van 5 jaar garantie.

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Warmtepomp mét waterkoeler maakt kaasfabriek bijna gasloos

Voor een nagenoeg gasloos en duurzaam productieproces van verschillende kaassoorten is in een nieuw gebouw van kaasfabriek Rouveen Kaasspecialiteiten in ...
Verder Lezen

Stulz verhuist naar gasloos bedrijfspand

Stulz verlaat eind 2021 Amstelveen voor een nieuw gasloos pand in Hoofddorp op industrieterrein ‘De President’. Het bedrijf gaat op ...
Verder Lezen

Gasloos verwarmen

Cv-ketelinstallaties worden meestal te ruim gedimensioneerd om onder alle klimaatomstandigheden het gewenste comfortniveau te kunnen garanderen. Bij warmtepompen werkt deze ...
Verder Lezen

BENG: een laatste update

Gepubliceerd op

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden. Inmiddels is het duidelijk wat de gevolgen zijn. Die zijn relevant voor zowel installateurs als installatieadviseurs.

Eerst een korte opfrisser: BENG staat voor Bijna Energie-Neutrale Gebouwen en is de opvolger van de EPC, die sinds 1995 gebruikt wordt om stapsgewijs strengere eisen te stellen aan de energieprestatie van nieuwbouw. Er komen nu aparte eisen voor drie belangrijke aspecten van een (bijna) energieneutraal gebouw, berekend met een nieuw opgezette rekenmethode: de NTA 8800.

Indicatoren
De eerste indicator (BENG-1) stelt een maximum aan de energiebehoefte voor verwarming en koeling. Daarmee wordt een goed bouwkundig ontwerp gewaardeerd. BENG-2 stelt een grens aan het vooraf berekende gebruik van fossiele energie, en waardeert daarmee de toepassing van energiezuinige technieken. Die twee eisen worden uitgedrukt in kWh/m2.jaar, onafhankelijk van de energiedrager, dus ook als het niet gaat om een all-electric oplossing. Het gaat daarbij om zogenaamde ‘primaire energie’, die niet een-op-een vergelijkbaar is met kWh op de elektriciteitsmeter. De derde eis stelt toepassing van hernieuwbare energie in elk plan verplicht. Nog niet 100%, daarom is het ‘bijna’ energieneutraal. Voor woningen komt er daarnaast een eis aan het risico op temperatuuroverschrijding in de zomer: de ‘TO-juli’. Uit de eerste ervaringen blijkt dat juist deze een grote invloed zal gaan hebben op het energieconcept en dus op de toe te passen installaties.

Energielabel
Voor bestaande gebouwen komt er een nieuw energielabel. Dat wordt gebaseerd op dezelfde NTA 8800. Dat betekent dat alle technieken die beschikbaar zijn voor nieuwbouw, nu ook gewaardeerd kunnen worden voor bestaande gebouwen. Omdat ook het Energielabel uitgedrukt gaat worden in kWh/m2, net als BENG-2, zal ongeveer de helft van de gebouwen hetzelfde label houden en kan het andere deel net in een andere labelklasse uitkomen. Voor woningen geldt bovendien dat het doe-het-zelf-label voor particulieren, met 10 vragen, komt te vervallen. Als je een nieuw Energielabel nodig hebt, bijvoorbeeld bij verkoop, dan moet er een gediplomeerd adviseur komen inspecteren. Bestaande Energielabels houden overigens hun geldigheid van 10 jaar.

Ingrijpend
Terug naar de nieuwbouw, want daar zijn de gevolgen het meest ingrijpend. In de utiliteitsbouw zien we dat het voldoen aan de tweede en derde BENG-eis de grootste uitdaging zal vormen. De tweede eis betekent dat er bij systeemselectie goed zal moeten worden gelet op het systeemrendement en op de energievraag van pompen, ventilatoren en andere vormen van hulpenergie. De eis aan hernieuwbare energie vraagt nog wel wat toelichting. Dat is meer dan uitsluitend het plaatsen van PV-panelen op het dak. Ook het benutten van omgevingsenergie telt mee, zoals bij de inzet van warmtepompsystemen of vormen van warmte/koude-opslag. Zonthermische systemen zijn interessant bij gebouwen met een hoge tapwatervraag zoals sportaccommodaties of in de zorg.

TO-juli
Bij woningbouw is van de BENG-eisen ook de tweede indicator veelal het meest kritisch. Toch zien we bij inzet van warmtepompen, met een gebruikelijke COP voor verwarming en tapwater, dat het realiseren van de eis goed mogelijk is. De meeste aandacht bij woningen en appartementengebouwen vraagt, zoals eerder gezegd, het voldoen aan de nieuwe eis met betrekking tot het risico op oververhitting. In de BENG-berekening wordt daarvoor automatisch het indicatiegetal TO-juli berekend. Als daaraan voldaan wordt, mag aangenomen worden dat het risico op oververhitting voldoende mate beperkt is. Het is echter geen garantie: in de praktijk blijft men daarvoor afhankelijk van het weer en van het gedrag van de bewoner. Het TO-juli-getal kan worden beïnvloed door de toepassing van passieve maatregelen zoals zonwering en zonwerend glas, die opwarming voorkomen óf extra ventilatievoorzieningen die in de zomernacht de warmte kunnen afvoeren. Nieuw is dat daarbij speciale zomernachtventilatieluiken meetellen in de berekening. In het buitenland zijn die al regelmatig te zien.

Koeling
Naast de bouwkundige maatregelen is het aanbrengen van een koelsysteem in woningen een mogelijkheid. Nu warmtepompen meer en meer de standaard worden, is die stap veel minder groot dan voorheen. Bij bodemsystemen is het feitelijk een noodzaak voor een goed thermisch evenwicht in de bodem. Dat levert bovendien veel comfort op tegen zeer lage energiekosten: alleen de circulatiepomp hoeft te draaien. In de BENG-uitkomsten zie je dat nauwelijks terug. Bij lucht/water-warmtepompen is de mogelijkheid voor koeling er (afhankelijk van het type) ook, maar dan wordt de warmtepomp ingezet en stijgt de BENG-2 uitkomst mee. Soms is dan compensatie in de vorm van PV nodig. Let wel altijd op de geschiktheid van het afgiftesysteem in verband met het condensrisico; het blijven per slot van rekening vormen van hoog temperatuur koeling.

Vrijstelling
Voor vrijstelling van de TO-juli-eis is het bovendien nodig dat een koelinstallatie voldoende capaciteit heeft en alle verblijfsruimten bedient. Een losse split-unit in een werkkamer levert dus wel een hoger energiegebruik in BENG-2, maar geen vrijstelling van de TO-juli-eis op. Ook van systemen die de ventilatielucht in een woning koelen is niet altijd zeker of de capaciteit voldoende toereikend is. Omdat TO-juli niet meer is dan een indicatie, is het altijd mogelijk om het risico op oververhitting nauwkeurig te berekenen. Daarvoor is de methode GTO (gewogen temperatuur overschrijding) aangewezen, waarbij hogere temperaturen zwaarder meetellen. Dat is werk voor een hierin gespecialiseerde adviseur.

Certificering
Tot slot: bent u zelf betrokken bij het maken van energieprestatieberekeningen of het afmelden van Energielabels? Hou er dan rekening mee dat vanaf 1 januari alle berekeningen die een formele status krijgen, zoals bij een bouwaanvraag, gemaakt moeten worden door een gediplomeerd adviseur die werkt bij daarvoor een gecertificeerd bedrijf. Op dit moment is het daarom aardig druk bij zowel opleiders als exameninstituten.

Meer weten over de nieuwe BENG-regels? Lees dan het hele artikel in de december-editie van IZ. Deze is vanaf 2 december digitaal te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl.

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet ...
Verder Lezen

Methode voor betaalbaar energieneutraal bouwen nogmaals geïntroduceerd

Omdat eerder geplande events dit voorjaar vanwege het coronavirus zijn uitgesteld, wordt AZEB in september en oktober nogmaals geïntroduceerd. Dit ...
Verder Lezen

‘BENG-ready’ bodemwarmtepomp

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

ZEN-woningen scoren gemiddeld bijna acht als rapportcijfer

Uit een woonbelevingsonderzoek blijkt dat ZEN-woningen gemiddeld bijna een acht scoren als rapportcijfer. Tijdens het online BENG-congres op 26 mei ...
Verder Lezen

Vaillant gaat installateurs certificeren met ‘Bewijs van Vakmanschap’

Gepubliceerd op

Vaillant gaat installateurs van cv-ketels certificeren met een ‘Bewijs van Vakmanschap’. Sinds 1 oktober 2020 is de Gasketelwet van kracht. Die wet verbiedt consumenten zelf een cv-ketel te installeren of repareren. Elke installateur die een cv-ketel plaatst, onderhoudt, repareert of inspecteert moet per 1 april 2022 voorzien zijn van dit certificaat.

Gunduz Yilmaz, manager field services bij Vaillant: “Wij besteden veel aandacht aan de veiligheid en kwaliteit van onze producten en vinden het natuurlijk ook belangrijk dat deze producten vervolgens veilig geïnstalleerd en op de juiste manier onderhouden worden. Het installeren van cv-ketels vereist vakmanschap. Door het opleiden en certificeren van de installateurs dragen wij bij aan het waarborgen van de veiligheid.”

Koolmonoxidevergiftiging
De Gasketelwet en de certificering komen voort uit een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid in 2015, waarin de gevaren van koolmonoxide in kaart zijn gebracht. Volgens www.brandweer.nl belanden elk jaar enkele honderden Nederlanders in het ziekenhuis door koolmonoxidevergiftiging. De wet en certificering moet onveilige situaties en hierdoor nieuwe slachtoffers voorkomen.

Eerst het online theorie-examen
Het Bewijs van Vakmanschap is geldig voor werkzaamheden aan ketels tot 100 KW en is vijf jaar geldig. Om examen te mogen doen moeten installateurs eerst het online theorie-examen succesvol afronden. Binnen de certificering voor het bewijs biedt Vaillant de praktijkexamens aan voor het profiel ‘Service en Onderhoud’, niveau 2 en niveau 3/4. De certificering duurt één dag en bestaat uit een voorbereidende training en een praktijkexamen. De kosten voor de hele dag, inclusief examen en certificaat, bedragen €495. Ook is het mogelijk om alleen het praktijkexamen zonder aanvullende training af te nemen. De kosten bedragen dan €300. De vereiste tijdsinvestering is dan één dagdeel. Aanmelden voor de training en/of het praktijkexamen is mogelijk via: www.vaillant.nl/co-certificering

Gasketelwet treedt per 1 oktober in werking

Op 1 oktober 2020 treedt het wettelijk stelsel voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties, zoals cv-ketels, gashaarden en geisers, dan eindelijk in ...
Verder Lezen

Elektrische producten voor verwarming en airconditioning

Vaillant introduceert vier elektrische producten voor verwarming en airconditioning. Het betreft onder andere infraroodpanelen en elektrische ketels. “Nu er steeds ...
Verder Lezen

Cv-ketel pas na 27 jaar vervangen

Wij zullen doorgaan. In 1972 scoorde Ramses Shaffy er een hit mee. Het is een tekst die de sector nu ...
Verder Lezen

Onderhouds-vriendelijke hr-ketel

Vaillant presenteert met de introductie van ecoFIT pro een nieuwe serie hr-ketels. De ecoFIT pro hr-ketel is een compacte en ...
Verder Lezen

Boiler valt op vrouw: schadevergoeding 11.000 euro

Gepubliceerd op

Tijdens de afwas thuis zwaargewond raken. Het overkwam een nu 25-jarige vrouw uit Amsterdam, toen plotseling de boiler losraakte en op haar viel. Woningcorporatie Ymere betaalde ruim 11.000 euro uit aan het slachtoffer.

De grote, zware boiler, goed voor 80 liter warm water, kwam tijdens de afwas zonder enige waarschuwing los van de muur boven de gootsteen en stortte op het hoofd, een schouder en het bovenlichaam van de vrouw. Zij verloor het bewustzijn en liep onder meer een hersenschudding, gekneusde ribben en een gekneusde schouder op.

Succesvolle claim
Samen met letselschadebureau JBL&G uit Amsterdam stelde ze verhuurder Ymere aansprakelijk voor het ongeluk in haar huurwoning in Osdorp. En met succes. Ymeres verzekeraar Liberty Specialty Markets keerde onlangs een bedrag van 11.300 euro uit aan schadevergoeding en smartengeld. Of de corporatie na het ongeluk in 2018 alle soortgelijke boilers in haar sociale huurwoningen extra is gaan controleren, is onduidelijk. Er hebben zich nog geen andere boiler-slachtoffers gemeld.

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

“Risico’s legionella uitbraken worden onderschat”

Holland Water en Normec vrezen dat Nederland na het beëindigen van de ‘intelligente lockdown’ wordt geconfronteerd met grootschalige legionellabesmettingen in ...
Verder Lezen

“We willen CO-vergiftiging door cv-ketels uitbannen”

In de afgelopen zes weken zijn in totaal 40 mensen in het ziekenhuis opgenomen vanwege koolmonoxidevergiftiging, meldde Installatienet gisteren. Meestal ...
Verder Lezen

Opnieuw pleidooi voor APK-keuring na incidenten met brandende zonnepanelen

TNO doet op korte termijn onderzoek naar incidenten met zonnepanelen die brand veroorzaakten. Dit gebeurt mede op initiatief van Uneto-VNI, ...
Verder Lezen

Doekle Terpstra nog vier jaar voorzitter van Techniek Nederland

Gepubliceerd op

Doekle Terpstra is ook de komende vier jaar het gezicht van Techniek Nederland. De Ledenraad van de techniekkoepel stemde unaniem vóór de herbenoeming van de voorzitter. Volgens Terpstra is de toekomst van de technieksector florissant. “Op korte termijn zijn er zorgen door de coronacrisis. Maar daarna heeft geen enkele sector zoveel perspectief als de techniek. Techniek is onmisbaar bij de grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd. Denk aan het klimaat, aan de zorg en aan de bereikbaarheid van onze steden.” De tweede termijn van Terpstra gaat in op 1 februari 2021.

Doekle Terpstra ziet voor de volgende termijn van zijn voorzitterschap twee belangrijke thema’s; de coronacrisis en het klimaat. Die onderwerpen staan volgens de voorzitter van Techniek Nederland niet los van elkaar. Op korte termijn wil hij de installatiebranche en de technische detailhandel zo goed mogelijk door de crisis loodsen. Terpstra: “De orderportefeuilles van onze leden zijn nog redelijk op peil, maar we kijken bezorgd naar 2021. Extra investeringen in verduurzaming van de gebouwde omgeving, de infra en de industrie kunnen de effecten van de coronacrisis beperken. Als we nú investeren, werken we aan de doelen van het Klimaatakkoord en creëren we tegelijkertijd werkgelegenheid.”

Vertrouwen van de leden
Terpstra is verheugd over het vertrouwen dat hij krijgt van de leden. “We hebben de afgelopen tijd veel bereikt. Techniek staat hoog op de agenda, onze zichtbaarheid is fors toegenomen.” De komende vier jaar wil Terpstra nóg meer dan nu al het geval is de verbinding zoeken met andere partijen. Hij verwacht met constructieve ideeën veel voor elkaar te kunnen krijgen in Den Haag, in de regio’s én in Brussel. “Met onze oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken zoeken we naar common ground bij de overheid en bij maatschappelijke organisaties. Zo kunnen we het verschil maken.”

Nieuwe naam, nieuw kantoor
De werkgeversorganisatie voor de techniekbranche veranderde vorig jaar haar naam van Uneto-VNI in Techniek Nederland. Terpstra: “Daarmee is glashelder geworden waar wij voor staan. Zeker nu we sinds vorige maand in Woerden gevestigd zijn, in een echt huis van de techniek. Ook dat is positief voor de uitstraling van de vereniging.” Erik van Engelen, algemeen directeur van Techniek Nederland, is blij dat de voorzitter en de leden hebben gekozen voor een tweede termijn van vier jaar. “Ik kijk ernaar uit de goede samenwerking met Doekle voort te zetten. We gaan ook de komende jaren veel bereiken voor onze leden.”

 

Doekle Terpstra: “Dit noodpakket is wat we nodig hebben”

Voorzitter Doekle Terpstra van ondernemersorganisatie Techniek Nederland is tevreden met het noodpakket dat het kabinet gisteravond heeft gepresenteerd. "Dit is ...
Verder Lezen

Doekle Terpstra: “Tempo verduurzamen drastisch versnellen”

In een reactie op de Miljoenennota roept ondernemersorganisatie Techniek Nederland het kabinet op méér werk te maken van de energietransitie ...
Verder Lezen

Doekle Terpstra: “Zonder technieksector geen energietransitie”

Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland tekent vandaag in Madurodam voor steun aan het Klimaatakkoord. Eric Wiebes, minister van Economische ...
Verder Lezen

Doekle Terpstra: “Wet Arbeidsmarkt in Balans gaat niet werken”

Wet Arbeidsmarkt in Balans gaat niet werken, zegt Uneto-VNI voorzitter Doekle Terpstra vanochtend bij BNR. Vandaag vergadert de Tweede Kamer ...
Verder Lezen

Unica gaat installatietechnisch onderhoud van 62 Rijksgebouwen verzorgen

Gepubliceerd op

Technisch dienstverlener Unica heeft een omvangrijke opdracht ontvangen van het Rijksvastgoedbedrijf. Het betreft het onderhoud van elektrotechnische en klimaattechnische installaties in 62 rijksgebouwen verdeeld over drie regio’s. De opdracht bestaat daarnaast uit het oplossen van storingen, uitvoering van bijkomende werkzaamheden en het controleren van de brandveiligheid. De overeenkomst heeft een looptijd van vijf jaar met de optie om de overeenkomst daarna met vier jaar te verlengen.

De gunning gaat om gebouwen zoals rijkskantoren, rechtbanken en laboratoria. Het betreft 25 gebouwen in Noord-Brabant met een gezamenlijke oppervlakte van 93.000 m2, 18 gebouwen in Limburg met een oppervlakte van 116.000 m2 en 19 gebouwen in de zuidelijke Randstad met een totale grootte van 109.000 m2.

Aanbesteding van 19 percelen
De opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf is het resultaat van een aanbesteding van 19 percelen, waarvan de drie percelen die Unica heeft verkregen met meer dan 300.000 m2 aan vloeroppervlak tot de grootste regio’s behoren. De overige percelen gingen naar BAM Bouw en Techniek (5), Pranger-Rosier Installaties (2), SPIE Nederland (2), Van Dorp Installaties (3), Kropman Installatietechniek (2) en TIBN Groep (2).

Duurzaam functioneren
Het doel van het meerjarige contract is het uitvoeren van onderhoud en beheer aan de gebouwen zodat de veiligheid en gezondheid van de gebruikers van de rijksgebouwen geborgd is. Daarnaast dienen de gebouwen duurzaam te kunnen functioneren en bij de uitvoering mogen de werkprocessen in de rijksgebouwen niet tot nauwelijks verstoord te worden. Bovendien is een (vanzelfsprekende) vereiste dat het Rijksvastgoedbedrijf aantoonbaar voldoet aan alle wettelijke kaders zoals inspecties en keuringen van de installaties. Om de primaire processen beheerst en aantoonbaar uit te voeren en te borgen wordt de organisatie, het ‘waarde leverend systeem’, ingericht op basis van Systeemgerichte Contract Beheersing. Hiervoor is een integraal procesmodel ontwikkeld waarbij alle aspecten van projectbeheersing een plaats krijgen.

Prestigieuze taak
André van der Veen, vestigings- en accountdirecteur Rijksvastgoedbedrijf van Unica in een toelichting: “Wij zijn trots dat het Rijksvastgoedbedrijf voor deze drie omvangrijke percelen voor Unica heeft gekozen. Unica heeft al met veel tevredenheid voor het Rijksvastgoedbedrijf gewerkt en voert momenteel ook al werkzaamheden voor hen uit. Het beheer van technische installaties in vaak grote en zichtbare rijksgebouwen die een belangrijke maatschappelijke functie hebben is voor ons uiteraard een prestigieuze taak. Deze nieuwe opdracht vormt een fantastische aanvulling op het werk dat Unica al langere tijd uitvoert voor de publieke sector zoals voor het ministerie van defensie, tal van gemeenten en veiligheidsregio’s.”

Unica neemt PCT Koudetechniek over

Technisch dienstverlener Unica heeft PCT Koudetechniek overgenomen. PCT telt 35 medewerkers en is voornamelijk actief in de foodsector, zowel in ...
Verder Lezen

‘Unica blijft groeien, ook de komende jaren’

De omzet van technisch dienstverlener Unica is over 2019 gegroeid met 4% naar €497 miljoen. De nettowinst steeg met 9% ...
Verder Lezen

Unica neemt meet- en regelspecialist Numan & Kant over

Technisch dienstverlener Unica neemt Numan & Kant uit Strijen over. Numan & Kant is een productonafhankelijk aanbieder van oplossingen voor ...
Verder Lezen

Unica installeert regeneratiedak met PVT solar in combinatie met WKO

In Woudenberg realiseert Unica Energy Solutions in opdracht van energie-exploitant Eteck een regeneratiedak met PVT-panelen van Triple Solar. Hiermee wordt ...
Verder Lezen

“Verkoop van gereviseerde onderdelen stijgt fors door coronacrisis”

Gepubliceerd op

Voor Marcel de Graaf is het bijna niet meer bij te benen. Sinds de uitbraak van de coronacrisis neemt de vraag naar gereviseerde onderdelen sterk toe. Met name componenten van wtw-units vinden gretig aftrek, constateert de eigenaar van HR Premium Parts.

HR Premium Parts uit Twello is het bedrijf van Marcel de Graaf. Hij verkoopt nu ongeveer 5 jaar gereviseerde onderdelen van klimaatinstallaties. Daarbij kan gedacht worden aan warmtepompen, cv-ketels, mechanische ventilatiesystemen, wtw-units en, nog een buitenbeetje, omvormers van PV-systemen.

Opknapbeurt
De Graaf krijgt via diverse kanalen defecte onderdelen binnen. “Als het om defecte ventilatoren gaat worden ze eerst gedemonteerd, schoongemaakt, gestraald en gecoat. Dan worden standaard de lagers en trillingsdempers vervangen en indien nodig ook andere slijtagegevoelige componenten. Bij printplaten geldt ook dat defecte en slijtagegevoelige componenten worden vervangen. Uiteraard wordt het onderdeel grondig getest voordat het wordt uitgeleverd.”

Een tweede leven
Na de behandeling zijn de onderdelen weer “zo goed als nieuw of zelfs beter”, vertelt De Graaf. “Met ‘beter’ bedoel ik dan dat we oude componenten hebben vervangen door nieuwe van een superieure kwaliteit.” De afnemer krijgt 3 jaar garantie en de onderdelen kunnen weer jarenlang mee.

Groei
Toen De Graaf zijn bedrijf opstartte was hergebruik niet bepaald een hot item in de installatiebranche. Daar is inmiddels wel verandering in gekomen. “Dat heeft te maken met de groeiende aandacht voor circulariteit, een groter marktaanbod en, de naweeën van de kredietcrisis. Destijds ging men meer op de centjes letten, kreeg men meer oog voor mogelijkheden om onderdelen te hergebruiken. Dat heeft zijn doorwerking gehad.”

Rol Coronacrisis
De Coronacrisis heeft dat proces versneld, merkt De Graaf. Zeker voor ventilatiesystemen. “Ik krijg nu dagelijks vragen binnen van installateurs of ik nog onderdelen van ventilatiesystemen en wtw-units heb. Dezelfde geluiden hoor ik ook van bevriende filter-leveranciers. Die kunnen trouwens veel meer filters afzetten in de markt.”

Van scholen tot consumenten
Volgens De Graaf is de vraag naar ventilatieonderdelen zeker met 50% toegenomen. “Het begon met scholen en bedrijven, die met het oog op een mogelijke verspreiding van het Coronavirus via ventilatiesystemen hun apparatuur lieten nakijken. Nu merk je ook dat consumenten in de woningmarkt voorzichtiger worden en sneller onderdelen laten vervangen.”

Potentie
Jaarlijks “worden er zo’n 50.000 tot 70.000 gereviseerde onderdelen van installatiesystemen verkocht in Nederland”, vertelt De Graaf. “Die markt heeft een enorme potentie en zou tot volle bloei kunnen komen als de overheid de regelgeving verandert. Het Btw-tarief op de reparatie en revisie van apparaten moet namelijk eigenlijk omlaag.”

Kwestie van tijd
Volgens de eigenaar van HR Premium Parts is het uiteindelijk een kwestie van tijd voordat circulariteit echt ‘in de genen zit’ van de installateur. “De grote bedrijven moeten de kar trekken, de kleine volgen dan wel. Over een aantal jaar zal je zien dat het circulair denken helemaal is ingeburgerd.”

SER: ‘Minder biogrondstoffen gebruiken voor elektriciteit en warmte’

De inzet van biogrondstoffen voor elektriciteit en warmte voor gebouwen moet worden afgebouwd. Bij inzet voor warmte is het cruciaal ...
Verder Lezen

Circulaire installaties

Het komende decennium gaan we als branche over op circulaire gebouwinstallaties, daar is geen twijfel over mogelijk, volgens Merosch. Het ...
Verder Lezen

Winkelketen Action hergebruikt koudemiddelen in nieuwe winkels

Winkelketen Action recycled in samenwerking met Daikin de koudemiddelen uit haar winkels die gerenoveerd worden. In de eerste helft van ...
Verder Lezen

Circulaire ver-nieuwbouw Alliander Breeam-NL Outstanding

Het door VolkerWessels Vastgoed gerenoveerde bedrijfsgebouw van Alliander in Duiven (nabij Arnhem) is door Dutch Green Building Council (DGBC) onderscheiden ...
Verder Lezen

Fysieke vakbeurzen maken komend jaar plaats voor online evenementen

Gepubliceerd op

ISH kondigde deze week haar plannen aan voor een digitale beurseditie in 2021, die de fysieke versie zal vervangen. Dit vanwege alle onzekerheden die de coronapandemie met zich meebrengt om een beursevenement te organiseren in de beurshallen van Frankfurt. Ook de Italiaanse tegenhanger Mostra Convegno gaat digitaal begin volgend jaar. Eerder werden in ons land al diverse voor de installatiebranche relevante beurzen afgeblazen, waaronder die van Hardenberg. Nu meldt de Jaarbeurs haar BouwBeurs 2021 te verschuiven naar september en wordt in de oorspronkelijke maand, februari, een online programma rondom actuele thema’s georganiseerd.

Alle beurzen melden dat het uitstellen van de fysieke beurs gebeurt op verzoek van de exposanten en bezoekers terwijl ook de onzekerheden over richtlijnen van de overheid twijfel genereren. Bouwbeurs en Hardenberg denken overigens in het najaar van 2021 nog wel een fysiek evenement te kunnen organiseren. De vraag is of de exposanten en bezoekers dat nog wel gaan trekken. Veel beurzen dicht op elkaar en vrijwel direct gevolgd door een VSK in 2022.

Juiste omstandigheden
Camille Janssen van BouwBeurs blijft onverminderd positief: “BouwBeurs is dé plek waar de hele sector bij elkaar komt om nieuwe materialen en gereedschappen beet te pakken, te testen maar zeker ook te netwerken. Een dag BouwBeurs is een ervaring op zich en zo willen wij dat ook organiseren. Het verplaatsen naar een periode waarin we de beurs onder de juiste omstandigheden kunnen organiseren is het enige juiste om te doen. Zeker ook omdat een dergelijk event voor alle betrokkenen een lange voorbereidingstijd vraagt.”

Meer aanbod

Janssen benadrukt bovendien dat “van uitstel zeker geen afstel komt”. In tegendeel zelfs. “In de periode waar BouwBeurs eigenlijk zou plaatsvinden, organiseren we een uitgebreid online programma rondom actuele thema’s. Ook werken we aan een concept dat we voor de zomer nog willen lanceren, maar daar kan ik nu nog niet teveel over zeggen.”

Wordt fysiek straks permanent digitaal?
Ondertussen is de Jaarbeurs wel bezig fors te reorganiseren, wat onder andere banenverlies zal inhouden. En bij andere beursorganisatoren zal dit niet anders zijn, nu de coronapandemie aanhoudt en de regering vergaande maatregelen neemt die het organiseren van fysieke evenementen in de weg staan. In het voorjaar van 2021 zullen we weten hoe succesvol de online edities van zowel de nationale als internationale vakbeurzen zijn geweest. Wellicht is deze hele ontwikkeling aanleiding voor een permanente – wellicht gedeeltelijke – verschuiving van fysiek naar digitaal. Of hunkeren we straks met z’n allen juist naar vak-evenementen waar we elkaar weer in de ogen kunnen kijken zonder tussenkomst van een camera?

Branche kiest beste leerling- en praktijkbegeleiders

Ruim 700 praktijkbegeleiders maken kans TopCoach van dit jaar te worden. Ontwikkelingsfonds Wij Techniek (voorheen OTIB) organiseert op woensdag 4 ...
Verder Lezen

Winnaars beste praktijkbegeleiders in installatiebranche bekend

De praktijkbegeleiders Daan van den Berg (Daan Installatietechniek), Sanjay Bhoendie (Lomans) en Theo van den Elzen (InstallatieWerk Zuid-Oost) zijn uitgeroepen ...
Verder Lezen

Branchehelden

In november riep een deskundige jury drie praktijkbegeleiders in de technische installatiebranche uit tot Topcoaches van het jaar 2018. Als ...
Verder Lezen

Topcoaches installatiebranche 2020 bekend

Gepubliceerd op

De technische installatiebranche heeft de beste praktijk- en leerlingbegeleiders van 2020 gekozen. Engin Kuruahmet (Engie Infra & Mobility), Kornee van Terheijden (Van Terheijden Groep) en Martijn Blaauwbroek (IW Noord-Holland) zijn de winnaars. Het drietal is woensdag door een vakjury benoemd in respectievelijk de categorieën Grootbedrijf (Kuruahmet), MKB (Van Terheijden) en Opleidingsbedrijf (Blaauwbroek).

De winnaars krijgen elk een trofeebeker en een geldprijs van 2.500 euro die ze mogen besteden aan hun begeleidingswerk.

Leerwerktrajecten
De leerlingenbegeleiders coachen voornamelijk jonge vaktalenten in de leeftijd van 16 tot 20 jaar. Het gaat om jongeren die van de installatietechniek hun beroep willen maken. De coaches begeleiden hen in het leerproces in de praktijk. Veel van de aspirant-installatiemonteurs volgen een opleiding in een zogenaamd beroepsbegeleidend leerwerktraject (bbl). De meesten van hen werken tijdens hun opleiding vier dagen in de week, onder begeleiding van een coach, bij een installatiebedrijf en gaan één dag in de week naar school.
Kuruahmet, Van Terheijden en Blaauwbroek zijn, samen met ruim 700 andere kandidaten, voorgedragen door leerlingen, collega’s en werkgevers. Na een uitgebreide selectieprocedure en bedrijfsbezoeken heeft een vakjury 21 finalisten gekozen. Deze week zijn uit deze selectie de drie winnaars gekozen.

Juryrapport
De jury heeft dit jaar drie winnaars aangewezen die duidelijk meer doen dan leerlingen alleen maar goed vakmanschap bijbrengen. Opmerkelijk is bijvoorbeeld de aandacht die de jury in haar rapporten geeft aan ‘maatwerk’ en ‘zelfontplooiing’. Alle drie de winnaars besteden veel aandacht aan de persoonlijke vorming van hun leerlingen. De aspirant-monteurs leren, behalve technische vaardigheden, ook hoe ze als mens en collega goed kunnen functioneren in professionele samenwerkingsverbanden. De thema’s zelfvertrouwen, zelfreflectie en persoonlijke ontwikkeling komen in alle drie de beoordelingsrapporten aan bod.

Cruciaal
De TopCoach van het Jaar-verkiezingen worden sinds 2016 georganiseerd door Wij Techniek (voorheen OTIB), het ontwikkelingsfonds voor de installatiebranche. Wij Techniek-directeur Sven Asijee onderstreept het belang van goede opleiders voor het vak. “De sector zit te springen om nieuwe vakmensen. Om jonge mensen voor het vak te interesseren en te behouden, moeten de opleidingstrajecten aantrekkelijk en kwalitatief hoogstaand zijn. Goede praktijkcoaches zijn daarom cruciaal. Elke leerling die de coaches over de streep helpen, is voor de sector een aanwinst.”
Wij techniek is het opleidings- en ontwikkelingsfonds voor het technisch installatiebedrijf. De organisatie helpt professionals en bedrijven in de sector bij ontwikkeling. Ze doet dat onder meer door het delen van expertise en het geven van praktische ondersteuning.

De finalisten en de winnaars van TopCoach van het jaar 2020 zijn:
TopCoach van het Jaar 2020 in de categorie Grootbedrijf
Fabian Landburg | A. de Jong Installatietechniek Noordwest B.V.
Engin Kuruahmet | Engie Infra & Mobility | (TopCoach van het Jaar 2020)
John Bergsma | Unica
Diana van der Kaay en Leo Dekker | DAEL
Kees Potappel | DNWG Infra
Robert van Oort | Van den Pol Elektrotechniek
TopCoach van het Jaar 2020 in de categorie MKB
Marcel Vittali | Elektrotechnisch Buro Marcel Vittali
Jeroen Tuin | R. van der Wal Installatietechniek B.V.
Kornee van Terheijden | Van Terheijden Groep | (TopCoach van het Jaar 2020)
Richard Tange | Tange Electrotechniek
Nico Liefting | Tolsma Techniek Emmeloord
Jaco Bevelander | Installatiebedrijf Bevelander
Eric Gorter | Campus Installatietechniek
Wim Hartkamp | Installatietechniek H. Hartkamp & Zn.
John Steennis | Radiair Totaalinstallatie
TopCoach van het Jaar 2020 in de categorie Opleidingsbedrijf
Robin Alberti | IW Brabant-Zeeland
Cynthia van Esch | IW Brabant-Zeeland
Anthony Tak | IW Zuid-Holland
Leo Benneker | IW Noord, Oost en Flevoland
Martijn Blaauwbroek | IW Noord Holland | (TopCoach van het Jaar 2020)

Branche kiest beste leerling- en praktijkbegeleiders

Ruim 700 praktijkbegeleiders maken kans TopCoach van dit jaar te worden. Ontwikkelingsfonds Wij Techniek (voorheen OTIB) organiseert op woensdag 4 ...
Verder Lezen

Winnaars beste praktijkbegeleiders in installatiebranche bekend

De praktijkbegeleiders Daan van den Berg (Daan Installatietechniek), Sanjay Bhoendie (Lomans) en Theo van den Elzen (InstallatieWerk Zuid-Oost) zijn uitgeroepen ...
Verder Lezen

Branchehelden

In november riep een deskundige jury drie praktijkbegeleiders in de technische installatiebranche uit tot Topcoaches van het jaar 2018. Als ...
Verder Lezen

Eén miljoen cv-ketels, “en daar blijft het niet bij”

Gepubliceerd op

Sinds 1997 zijn er één miljoen cv-ketels van Atag geproduceerd en verkocht. Het productienummer van de miljoenste ketel is geregistreerd en de installateur die deze plaatst en de garantiekaart registreert, krijgt een bedrijfsuitje cadeau. De consument bij wie de ketel is geïnstalleerd, krijgt deze geheel gratis.

CEO van de ketelfabrikant, Carl Berlo, over deze mijlpaal: “Ik ben bijzonder trots op het feit dat we dit aantal samen met de Atag SelectDealer hebben gerealiseerd. Een moment op bij stil te staan, mede doordat de markt in een snel tempo verandert. Niemand die nu weet welk verwarmingssysteem leidend zal worden. Eén ding is zeker: Inzetten op één systeem is niet wenselijk. Daarom zal de komende jaren de cv-ketel – al dan niet in combinatie met een hybride warmtepomp – nog steeds een belangrijke rol spelen bij het verwarmen van woningen”.

“Ook de komende jaren nog cv-ketels”
Atag blijft actief in de aardgasmarkt, omdat – zo stelt de fabrikant – de vervangingsmarkt, met ruim 400.000 ketels, ook de komende jaren zal blijven bestaan. Berlo: “Cv-ketels zijn nog niet uitontwikkeld. Zo is bijvoorbeeld het rendement van tapwater te verbeteren, naast het feit dat een hybride systeem nu een combinatie is van twee componenten, waarbij dit ook één component kan worden. Daarom speelt de cv-ketel nog steeds een belangrijke rol in ons assortiment, naast de hybride warmteoplossing die een lange toekomst voor zich heeft en een uitstekend alternatief kan zijn om stapsgewijs afscheid te nemen van het aardgas.”

Vier duurzaamheidsstappen
Overigens ligt de Atag focus nu meer en meer op andere – duurzamere – oplossingen dan aardgas. Berlo: “Het is het niet wenselijk om in te zetten op slechts één verwarmingssysteem. Iedere woning vraagt om een eigen warmteoplossing, waarbij het belangrijk is om opties aan te bieden die het beste passen bij de specifieke woonsituatie. Onze visie is gebaseerd op vier duurzaamheidsstappen, die leiden naar een CO2-neutrale leefomgeving. Van verwarmen met aardgas, met zon, hybride tot een all-electric oplossing; alle mogelijkheden zijn bespreekbaar.”

2 miljoenste CVE ventilatie-unit

Itho Daalderop heeft haar 2 miljoenste CVE ventilatie-unit geproduceerd. Vorig jaar was het al 50 jaar geleden dat deze ventilatiebox ...
Verder Lezen

4 miljoenste afvalwaterpomp van stapel

Xylem heeft met de productie van haar 4 miljoenste afvalwaterpomp een belangrijke mijlpaal gerealiseerd. De 4 miljoenste Flygt afvalwaterpomp is ...
Verder Lezen

Feestactie miljoenste ventilatiebox

Itho Daalderop produceert dit jaar de miljoenste CVE ventilatiebox. Dit wapenfeit viert de fabrikant van energiezuinige en comfortabele binnenklimaatsystemen met ...
Verder Lezen

Plannen ISH digitaal zijn bekend

Gepubliceerd op

Tijdens een Press Web Dialogue heeft de internationale vakbeurs ISH aangekondigd hoe het evenement komend jaar digitaal zal gaan. De digitale beurs zal van 22 tot 26 maart 2021 worden georganiseerd en vervangt dan – vanwege de coronacrisis – de fysieke versie die traditioneel in de Messe Frankfurt wordt gehouden. Wolfgang Marzin, President van Messe Frankfurt: “De afgelopen weken hebben we hard gewerkt om van ISH 2021 het belangrijkste platform te maken voor zakendoen en kennis overdragen in de sanitaire en HVAC-sector. Als het niet mogelijk is om een ​​fysiek evenement te houden, brengen we ISH bij de mensen thuis."

Het hart van het evenement is het digitale platform ISH, het virtuele live-evenement van 22 tot 26 maart 2021. Daar worden alle exposantenactiviteiten samengebracht en intelligent gekoppeld aan de verschillende diensten die Messe Frankfurt aanbiedt. Er worden drie pakketten aangeboden – Basic, Advanced en Premium – elk met verschillende functies. Voor jonge, innovatieve bedrijven is er een speciaal Startup Pakket. Alle pakketten bevatten een exposantenpresentatie met producten, informatie en contactgegevens. Daarbij komen een chatfunctie en 1: 1 videogesprekken, waarmee exposanten kunnen communiceren met klanten.

De klok rond beschikbaar
Verder zijn er livestreams en on-demand relays van items uit het evenementenprogramma, evenals een afsprakensysteem voor online ontmoetingen met exposanten. Tijdens het evenement zullen alle functies de klok rond beschikbaar zijn, in alle tijdzones wereldwijd. Zo krijgen bezoekers de kans om alle lezingen, persevenementen, productshows, presentaties, speciale shows, enz. te volgen, ongeacht tijd of locatie.

Heel jaar een profiel
Daarnaast wordt ISH Contactor in de markt gezet. Dit is een internationale hub en zoekmachine voor water, verwarming en airconditioning, die het hele jaar beschikbaar is. Bedrijven kunnen een jaar lang op www.ish.messefrankfurt.com staan. Dit profiel kan op elk moment worden bijgewerkt, aangepast en uitgebreid.

Unanieme steun
In september 2020 hebben de beschermheren van de beurs – de Federatie van de Duitse verwarmingsindustrie (BDH), de vereniging van airconditioning en ventilatie in gebouwen (FGK), de Duitse vereniging voor sanitaire industrie (VDS), de Duitse vereniging voor sanitaire voorzieningen, verwarming en klimaatbehandeling (ZVSHK) en de Duitse vereniging voor energie efficiënte in gebouwtechnieken (VdZ) – hun unanieme steun gegeven aan het digitale evenement.

Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen gaan samen

Aqua Nederland is de nieuwe naam voor de gezamenlijke vakbeurzen Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen. De eerste editie onder de ...
Verder Lezen

Installatie Vakbeurs verplaatst naar volgend jaar september

De komende editie van Installatie Vakbeurs Hardenberg wordt verplaatst naar 7, 8 en 9 september 2021. Beursorganisator Easyfairs geeft als ...
Verder Lezen

ISH volgend jaar uitsluitend in digitale vorm

Messe Frankfurt heeft besloten om de internationale vakbeurs ISH volgend jaar uitsluitend in digitale vorm te houden. Wolfgang Marzin, president ...
Verder Lezen

Viega ziet af van deelname aan komende ISH vanwege Covid-19

Viega zal volgend jaar niet deelnemen aan de ISH, de belangrijkste internationale vakbeurs voor de sanitair- en HVAC-branche. De verantwoordelijkheid ...
Verder Lezen

ISSO-publicatie 30 ‘Leidingwater-installaties in woningen’ geactualiseerd

Gepubliceerd op

Aan de hand van de nieuwste inzichten helpt ISSO-publicatie 30 bij het ontwerpen, aanleggen, onderhouden en beheren van leidingwaterinstallaties in woningen. De publicatie was begin oktober 2018 voor de laatste keer herzien. Onlangs is ISSO-publicatie 30 ‘Leidingwaterinstallaties in woningen’ op enkele punten opnieuw aangepast aan de meeste recente Waterwerkbladen en NEN 1006. Dat geldt voor zowel de online versie, als voor de papieren uitgave.

Toshihiro Takada, kennisontwikkelaar bij ISSO, heeft ISSO-publicatie 30 grondig vergeleken met de meest recente Waterwerkbladen en NEN 1006 ‘Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties’. Daar zijn enkele verbeterpunten uit naar voren gekomen. Allereerst zijn er wat kleine aanpassingen gedaan in de begrippenlijst. Zo stond ‘statische leveringsdruk’ in NEN 1006 iets anders gedefinieerd dan in ISSO-publicatie 30. Ook is de aanbeveling in Waterwerkblad 1.4 E verwerkt, namelijk om een maximale stroomsnelheid van 1,5 m/s aan te houden om geluidhinder te voorkomen. In de 2018 editie van ISSO-publicatie 30 was dit 2 m/s, en bij leidingen met vernauwende fittingen 1,5 m/s.

Verschil spoelen en reinigen
Verder zijn de paragrafen over spoelen en reinigen verduidelijkt. “Spoelen is bedoeld om loszittend vuil uit te spoelen, en reinigen om hardnekkigere vervuiling te verwijderen”, zegt Takada. “Over deze termen kwamen soms wat vragen, en in de meest recente Waterwerkbladen staan die definities ook op deze manier omschreven. Spoelen moet gebeuren met een stroomsnelheid van tenminste 1,5 m/s, en reinigen met minstens 2 m/s.”

Actuele kennis
Adviseurs, ontwerpers, projectleiders, werkvoorbereiders of andere gebruikers van de ISSO-publicatie 30 uit 2018 kunnen die versie na deze aanpassing van september 2020 nog steeds gebruiken. Maar al zijn de recente wijzigingen klein, ze zijn wel relevant. ISSO-publicatie 30 ‘Leidingwaterinstallaties in woningen’ is hier te vinden in ISSO Open.

Corona en legionella; alertheid blijft geboden

De coronacrisis brengt ook een ander gevaar met zich mee. Door de leegstand van gebouwen neemt het gevaar op legionella ...
Verder Lezen

Jaarlijkse controle van keerkleppen is een must

Regelmatig valt het Ron Bosch op dat installateurs moeite hebben om keerkleppen op de juiste manier te plaatsen in drinkwaterinstallaties ...
Verder Lezen

NEN test norm voor installaties leidingwater in digitale vorm

NEN wil haar normen in een digitale vorm aanleveren, zodat de gebruiker deze makkelijker kan toepassen. Als experiment wordt de ...
Verder Lezen

Viega verbetert afpersstop voor haar kunststof leidingsystemen

Jaarlijks worden er nog tienduizenden lekkages gemeld in de installatiebranche. Om dat aantal terug te brengen, wordt in artikel 2.3 ...
Verder Lezen

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek bundelen krachten

Gepubliceerd op

Aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek hebben recent de stichting Netwerk Koude- en Klimaattechniek opgericht. De stichting gaat toezien op veiligheid en kwaliteit van koeltechnische systemen. Door de toename in het gebruik van natuurlijke koudemiddelen – ammoniak, CO2 en brandbare koudemiddelen – groeit ook de noodzaak om installateurs én eindgebruikers beter te informeren over de risico’s die deze koudemiddelen met zich meebrengen.

Voor de praktische uitvoering en het toezicht op de kwaliteit van opleidingen en examens werkt het Netwerk Koude- en Klimaattechniek samen met de onafhankelijke stichting InstallQ. InstallQ ziet via een examencommissie met deskundigen toe op de eisen aan vakbekwaamheid en de examens van vaktechnische opleidingen. Daarbij wordt rekening gehouden met eisen uit kwaliteitsregelingen en beroepsprofielen, actuele wetgeving en met richtlijnen voor het veilig werken met natuurlijke koudemiddelen.

Platform
Het Netwerk fungeert ook als platform waar aanbieders en eindgebruikers met elkaar van gedachten wisselen over actuele ontwikkelingen. Waar nodig maakt het Netwerk hierbij gebruik van werkgroepen die specifieke onderwerpen onderzoeken en in gesprek gaan met overheden en inspecties. Binnenkort staat de vereiste mate van detectie van ammoniak voor een bespreking met de overheid op de agenda.

Aanbieders en eindgebruikers
Deelname aan het Netwerk staat open voor verenigingen van aanbieders en eindgebruikers van koeltechniek in brede zin. Oprichtende partijen zijn aan aanbiederskant installateurskoepel Techniek Nederland, de brancheorganisatie voor luchtbehandeling en koudetechniek (NVKL) en de brancheorganisatie voor leveranciers van grootkeukenapparatuur (NVLG). Aan gebruikerskant zijn dat Vereniging van Nederlandse Koel- en Vrieshuizen (Nekovri) en de branchevereniging voor Landbouw-, Veehouderij-, en Tuinbouwtechniek (Fedecom). Inmiddels zijn ook de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Koude (KNVvK) en kwaliteitsorganisatie STEK als geassocieerde deelnemers aangeschoven.

Meer deelnemers
Het Netwerk ziet graag meer deelnemers aan gebruikerskant toetreden en is daarom momenteel in gesprek met Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FLNI), Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) en de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO).

Het Netwerk heeft de taak overgenomen van de stichting kliQ die tot nu toe verantwoordelijk was voor het toezicht op de veiligheid rond het werken met natuurlijke koudemiddelen.

Natuurlijke koudemiddelen maken hun comeback

Hij staat wel bekend als de éminence grise van de koudetechniek. Professor Henk van der Ree is inmiddels 80, maar ...
Verder Lezen

Natuurlijk koudemiddel

Tijdens de Dag van de Warmtepomp verzorgde Michel van Bronkhorst een workshop over propaan. Volgens de ervaren trainer van GO° ...
Verder Lezen

ERC toont propaan warmtepomp op VSK

ECR-Nederland komt naar de VSK-beurs in Utrecht met de nieuwste Hera lucht/water omkeerbare warmtepomp. De warmtepomp is gevuld met het ...
Verder Lezen

“Propaan in een warmtepomp vereist specifieke basiskennis”

Tijdens de Dag van de Warmtepomp verzorgde Michel van Bronkhorst een workshop over adviesverlening. Volgens de ervaren trainer van GO°, ...
Verder Lezen

Corona en legionella; alertheid blijft geboden

Gepubliceerd op

De coronacrisis brengt ook een ander gevaar met zich mee. Door de leegstand van gebouwen neemt het gevaar op legionella toe. Dat blijkt ook uit cijfers van de branchevereniging voor water- en milieutechnologiebedrijven. Bij de leden van Envaqua was er het afgelopen halfjaar in 30 procent van de drinkwatermonsters legionella aanwezig. Dat is een toename van 3 procent ten opzichte van 2019. Kunnen we met een tweede lockdown in zicht een soortgelijke ontwikkeling verwachten?

Eric van der Blom is werkzaam als Vakspecialist Sanitaire Technieken bij Techniek Nederland. Hij trekt niet gelijk aan de noodrem vanwege de toename. “De stijging die de cijfers van Envaqua laten zien in de met legionella besmette watermonsters is van 26,4 naar 29,4 %. Dat is heel beperkt. Deze waarden kunnen sowieso jaarlijks fluctueren. Daarom ben ik ook wel geïnteresseerd in de Enquava-data van 2018, 2017, 2016 enzovoorts. Je kunt namelijk pas uitspraken doen op basis van een meerjarige vergelijking.”

Ziekenhuis
In juli dit jaar was er sprake van een piek van bijna 100 legionellapatiënten in het ziekenhuis. Volgens Van der Blom staat dit los van de piek in het aantal met legionella besmette watermonsters. Mogelijk hebben de weersomstandigheden wel een rol gespeeld. “Dat geeft het RIVM ook aan. Door veranderende weersomstandigheden: een flinke warme periode gevolgd door plensbuien, blijkt het aantal besmette personen toe te nemen. Over de bron van de besmettingen is onvoldoende bekend. De leidingwaterinstallatie lijkt hier in elk geval geen rol in te spelen. Daarnaast is er natuurlijk ook een verschil tussen het aantreffen van legionella in een installatie en het ziek worden van mensen. Die relatie kun je niet één op één leggen. Het is mij overigens niet bekend welk deel van de 20.000 met legionella besmette watermonsters die Envaqua heeft genomen betrekking had op koud water, warm water en mengwater. Er is aangegeven dat er meer Legionella Pneumophila is aangetoond. Deze komt meer voor bij temperaturen boven de 30 °C. Is de watertemperatuur in de zomer (langdurig) zo hoog geworden of is het warme water echt veel te laag geweest”, vraagt Van der Blom zich af.

Speculeren
Het blijft dus speculeren wat de precieze impact is van de leegstand in de utiliteit op het aantal legionellagevallen. Hoe zit dat met de woningbouw? “Over legionellabesmettingen in woningen is met de beschikbare informatie niets concreet te zeggen. Het is mogelijk dat de groeiomstandigheden voor legionella beperkt zijn gebleven, omdat we deze zomer massaal thuis bleven of slechts korte tripjes maakten,” zegt Van der Blom.

Tweede golf
Inmiddels is er sprake van een tweede coronagolf: verwacht Van der Blom een soortgelijke toename van het aantal besmette watermonsters als eerder dit jaar? “Het zou me, gezien de mindere bezetting van gebouwen en wellicht wat minder adequaat legionellabeheer bij een tweede coronagolf, niet verbazen als we weer een toename van enkele procenten zien. Maar het zal niet significant zijn”, voorspelt hij. En hoe zit het met het aantal legionellapatiënten? “Bij een tweede coronagolf dit najaar en eventueel in de winter zijn de weersomstandigheden veel minder gunstig voor het ontstaan van legionella en een toename van het aantal besmettingen. Een dergelijke piek is daarom niet te verwachten.”

Advies
Desalniettemin is alertheid geboden. “Het blijft in alle omstandigheden van belang om de leidingwaterinstallatie goed te gebruiken en te beheren. Dat is een taak van de gebouwbeheerder én de installateur. De beheersmaatregelen moeten voor 100 % worden uitgevoerd”, drukt Van der Blom de lezer nog maar eens op het hart.

Hotel Oud Londen in Zeist kiest voor steunpakket om legionella te voorkomen

Hotel en restaurant Oud London in Zeist maakt als eerste horecabedrijf in Nederland gebruik van het Steunpakket Veilig Drinkwater dat ...
Verder Lezen

Corona vraagt om ander legionellabeheer

Je kent ze wel, de borden langs de snelweg met het dringende verzoek om na de zomervakantie eerst de kranen ...
Verder Lezen

“Risico’s legionella uitbraken worden onderschat”

Holland Water en Normec vrezen dat Nederland na het beëindigen van de ‘intelligente lockdown’ wordt geconfronteerd met grootschalige legionellabesmettingen in ...
Verder Lezen

Kennis over legionellapreventie is ondermaats

Het algemene kennisniveau over legionellapreventie bij prioritaire installaties laat te wensen over. Expert Sanitaire Technieken Eric van der Blom vindt ...
Verder Lezen

100 miljoen voor aardgasvrije wijken

Gepubliceerd op

Negentien gemeenten hebben geld gekregen om een dorp, wijk of buurt aardgasvrij of ‘aardgasvrij-ready’ te maken. Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties trok in totaal een bedrag van 100 miljoen euro uit voor de tweede ronde van 'proeftuinen aardgasvrij'. 71 gemeenten hadden een voorstel ingediend om in aanmerking te komen voor een bijdrage van de minister.

Techniek Nederland reageert middels voorzitter Doekle Terpstra verheugd op dit nieuws: “Met expertise van installateurs en technisch dienstverleners kunnen we resultaat boeken. Cruciaal is dat we zorgen voor draagvlak bij bewoners. Dat vergt inzet van alle betrokken partijen.”

Leren door doen
De proeftuinen zijn onderdeel van het Programma aardgasvrije wijken (PAW). Met dit programma doen gemeenten kennis en ervaring op. Daardoor wordt het mogelijk om bestaande wijken haalbaar en betaalbaar te verduurzamen. In oktober 2018 zijn de eerste proeftuinen gestart in 27 gemeenten. Het PAW draagt bij aan de doelstelling uit het Klimaatakkoord om 1,5 miljoen woningen en andere gebouwen te verduurzamen tot en met 2030. Het doel van het programma is om te leren hoe het aardgasvrij maken van wijken kan worden ingericht en opgeschaald. Daarvoor is het noodzakelijk dat er daadwerkelijk aardgasvrije woningen en andere gebouwen via een wijkgerichte aanpak gerealiseerd worden. Met deze tweede ronde komt het aantal proeftuinen in totaal op 46. Die omvatten in totaal circa 35.000 woningen en andere gebouwen. Uiteindelijk moeten binnen het PAW zo’n 50.000 woningen en andere gebouwen duurzaam worden gemaakt.

Klimaatadaptatie en circulair bouwen
De negentien nieuwe proeftuinen zorgen niet alleen voor meer volume, maar ook voor meer variatie. Er zijn verschillende warmtetechnieken, de bewoners doen op verschillende manieren mee en de projecten vinden plaats in verschillende soorten wijken en woningen. De keus is ook op bepaalde proeftuinen gevallen omdat de verbinding wordt gemaakt met bijvoorbeeld klimaatadaptatie en circulair bouwen. Doordat er meer proeftuinen komen, wordt het mogelijk om 'rode draden' beter in kaart te brengen. Waar kan het best worden begonnen? Welke aanpak werkt in welke situatie?

Derde ronde proeftuinen in 2021
In 2021 volgt een derde ronde proeftuinen. De evaluatie van deze ronde zal daarvoor de basis zijn. In de derde ronde zal meer nadruk liggen op stapsgewijze oplossingen die veel CO2 kunnen besparen.

Lees hier de Kamerbrief van minister Ollongren en bekijk het overzicht van de proeftuinen.

Verdubbeling subsidie voor duurzame innovaties in gebouwde omgeving

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) investeert dit jaar €30 miljoen extra in de regeling Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling ...
Verder Lezen

Nederlandse woning verliest veel warmte in korte tijd

Woningen in Nederland weten minder warmte binnen te houden dan andere Europese landen. Onderzoek, uitgevoerd tussen december 2019 en januari ...
Verder Lezen

Professionals en studenten gaan samen strijd aan om verduurzaming in Limburg

In Limburg gaan multidisciplinaire teams van professionals - aangevuld met studenten -  dit jaar oplossingen ontwikkelen voor de verduurzaming en ...
Verder Lezen

Wel of niet een nieuwe cv-ketel op gas?

Zeker 600.000 mensen zullen in de komende drie jaar voor de vraag komen te staan: wat te doen als de ...
Verder Lezen

Schone hulpwarmte voor duurzaam stadswarmtenet

Gepubliceerd op

Zaanstad wil in 2040 klimaatneutraal zijn. De eerste stap is de aanleg van een open stadswarmtenet voor 2.200 huishoudens. Een duurzame biomassacentrale zorgt voor warmte. Maar om pieken in de warmtevraag op te vangen en tijdens hele koude periodes is een back-up nodig. Daarvoor worden twee hulpwarmtecentrales geïnstalleerd met een uitzonderlijk lage stikstofuitstoot.

In Zaandam fungeert een biomassacentrale als primaire duurzame warmtebron. Deze ‘stadskachel’ draait op het hergebruik van resthout: gecertificeerde houtsnippers afkomstig uit onderhoud aan Nederlandse bossen, parken en tuinen. Er worden voor de warmtevoorziening geen bomen gekapt, het gaat puur om hergebruik van resthout. Voor de distributie van de duurzaam opgewekte warmte is een drie kilometer lang leidingnetwerk gelegd. In totaal worden op den duur 2.200 woningen verwarmd via het nieuwe stadswarmtenet. ENGIE is de eerste warmteleverancier en verantwoordelijk voor de engineering, de constructie, het beheer en de exploitatie van twee hulpwarmtecentrales en koos voor samenwerking met Bosch Thermotechniek.

Direct opschakelen tijdens piekvraag
In twee hulpwarmtecentrales staan in totaal vier Bosch UT-M ketels 24/7 stand-by. Ze vormen de back-up van het stadswarmtenet tijdens pieken in de warmtevraag, tijdens strenge winterdagen en bij onverhoopte storingen. Dat is nodig, omdat een biomassacentrale een stabiele hoeveelheid warmte kan leveren, maar niet in staat is direct en snel op te schakelen om extra warmte te leveren. De Bosch UT-M ketels garanderen die extra warmtelevering zodra dat nodig is.

Hoge NOx-normen
Tijdens de aanleg van Stadswarmtenet Zaanstad laaide de stikstofdiscussie in Nederland op. De engineering van de installatie was in dit opzicht een uitdaging. Vanwege de zeer beperkte ruimte in de bestaande gebouwen in combinatie met het relatief grote benodigde vermogen én zo laag mogelijke NOx-emissies. In de regel geldt: hoe groter de ketel, hoe hoger de emissies. De combinatie van de Bosch UT-M ketel (2.100 kW) en een Weishaupt premixbrander met een vermogen van 2.300 kW zorgt voor NOx-emissies waarmee de hulpcentrale voldoet aan de meest actuele, flink aangescherpte NOx-normen.

Keuring en inspectie
Naast de installatiewerkzaamheden namen de specialisten van Bosch Thermotechniek ook de montage en aansluiting van elektrische componenten, de opstart en het droogstoken van de ketels, de verplichte EBI-keuring (Eerste Bijzondere Inspectie) en de verplichte NOx-keuring voor hun rekening. Het team van Bosch Thermotechniek is voor het uitvoeren van dergelijke keuringen en inspecties gecertificeerd.

Specificaties
4 x Bosch UT-M heetwaterketel (vermogensrange: 750 - 19.200 kW)

Betrokken partijen:
- BioForte
- ENGIE
- Gemeente Zaanstad
- Provincie Noord-Holland
- Bosch Thermotechniek

ZEN-woningen scoren gemiddeld bijna acht als rapportcijfer

Uit een woonbelevingsonderzoek blijkt dat ZEN-woningen gemiddeld bijna een acht scoren als rapportcijfer. Tijdens het online BENG-congres op 26 mei ...
Verder Lezen

Vernieuwd Naturalis verduurzaamt warmte-installatie

Renovatie en nieuwbouw bieden bij uitstek mogelijkheden voor gebouweigenaren om de warmtevoorziening verder te verduurzamen. Naturalis in Leiden maakte bij ...
Verder Lezen

‘Aansluiting rijwoningen op warmtenetten kan beter’

Stichting Warmtenetwerk heeft onderzocht hoe bestaande rijtjeshuizen sneller, veiliger en goedkoper kunnen worden aangesloten op warmtenetten. Traditioneel wordt de warmte-aansluiting ...
Verder Lezen

Amsterdam verbindt warmtenetten om meer stadswarmte te kunnen leveren

De Amsterdamse warmtenetten zullen met elkaar worden verbonden via een 3.8 kilometer lange pijplijn. Nu komt die warmte nog vanuit ...
Verder Lezen

Terpstra presenteert app voor digitaal ontwerpen en installeren in 3D

Gepubliceerd op

De eerste commerciële UOB-app is gepresenteerd op het online innovatie event Building Holland Digital. De app maakt het mogelijk om de open Uniforme Objecten Bibliotheek (UOB) in de praktijk toe te passen. Dit open platform maakt de uitwisseling van BIM 3D-modellen mogelijk voor alle partijen in de bouwketen. De UOB is te gebruiken tijdens alle fasen van het ontwerp- en bouwproces.

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, presenteerde de UOB-app op het online innovatie event Building Holland Digital, dat op 27, 28 en 29 oktober rechtstreeks wordt uitgezonden vanaf Next Level op de eerste verdieping van Evenementenhal Gorinchem. Building Holland Digital presenteert de nieuwste trends en ontwikkelingen op het gebied van Energietransitie, Circulariteit en Slim & Gezond. Het event werd officieel geopend door Terpstra.

Cruciaal
Terptra ziet de app als een onmisbare tool voor ketensamenwerking. “Als installatie- en bouwsector willen we onze verantwoordelijkheid nemen in de uitdagingen waar Nederland voor staat. Daarom moeten we werken aan onze kwaliteit, innovatiekracht en productiviteit. Digitalisering en samenwerking zijn cruciaal voor een duurzaam, circulair en innovatief land.”

Samenwerken
Techniek Nederland, FME, Fedet, Ketenstandaard en 2BA hebben het platform ontwikkeld in samenwerking met een aantal grote technisch dienstverleners en fabrikanten. Terpstra: “Eiland-automatisering is niet genoeg. We moeten echt samenwerken op basis van open standaarden. Met de UOB zorgen we voor de standaardisatie die nodig is om binnen ieder bedrijf datagedreven te kunnen ontwerpen, installeren en beheren. In elke schakel van de keten.”

Nú inzetbaar
De UOB is nu beschikbaar in Autodesk Revit dankzij TheModus Essential app van Cadac. Dit betekent dat installateurs de UOB nu kunnen toepassen in hun projecten. Dit biedt kansen, zeker voor generiek ontwerpen. De mogelijkheden voor specifiek ontwerpen worden elke dag groter, doordat fabrikanten steeds meer productdata toevoegen volgens onder andere de nieuwe ETIM-MC standaard.

digiGO
De open Uniforme Objecten Bibliotheek is één van de versnellingsprojecten van de digiGO. Met dit initiatief willen de overheid, Techniek Nederland en Bouwend Nederland de digitalisering in de bouw een impuls geven. De UOB zorgt ervoor dat de uitwisseling van informatie zonder fouten kan plaatsvinden. Dat is de basis voor beter ontwerpen en bouwen en voor een optimale uitvoering van onderhoud en beheer. Zo is de UOB een belangrijke stap in de ontwikkeling van het Bouwwerk Informatie Model 3D (BIM 3D).

Datagedreven ontwerpen, installeren en beheren via app

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, presenteert op 27 oktober tijdens Building Holland Digital de eerste volledig werkzame app voor ...
Verder Lezen

Foutloos uitwisselen BIM 3D-modellen nu voor ieder installatiebedrijf mogelijk

De eerste versie van de Uniforme Objecten Bibliotheek (UOB) is verschenen. Dit open platform maakt de uitwisseling van BIM 3D-modellen ...
Verder Lezen

“Bouw- en installatiebranche houdt Nederland draaiend”

Technische installaties spelen een essentiële rol binnen de continuïteit van maatschappelijke processen. Om te zorgen dat deze systemen goed blijven ...
Verder Lezen

Nieuwe BIM-software

Met DDS-CAD 15 biedt Data Design System nu de volgende ontwikkelingsfase van haar BIM-oplossing voor gebouwgebonden installaties. Verschillende innovaties en ...
Verder Lezen

Branche kiest beste leerling- en praktijkbegeleiders

Gepubliceerd op

Ruim 700 praktijkbegeleiders maken kans TopCoach van dit jaar te worden. Ontwikkelingsfonds Wij Techniek (voorheen OTIB) organiseert op woensdag 4 november de finale vanuit de Utrechtse Jaarbeurs. Er worden in totaal drie winnaars bekendgemaakt in drie categorieën. De finalisten zijn dit jaar voor het eerst niet fysiek aanwezig bij de prijsuitreiking. In verband met het coronavirus vindt het jaarlijkse evenement grotendeels online plaats.

Het ontwikkelingsfonds voor de technische installatiebranche organiseert de TopCoach van het Jaar-verkiezing dit jaar voor de vijfde keer. De eerste editie oogstte meteen al veel belangstelling vanuit de studenten, collega's en werkgevers die dat jaar samen 350 leerlingbegeleiders voor hebben gedragen. Dit jaar zijn dat er ruim tweemaal zoveel.

Finalisten
Uit die longlist zijn 21 finalisten gekozen in drie categorieën: Opleidingsbedrijf, MKB en Grootbedrijf. De leerlingenbegeleiders geven praktijkbegeleiding aan leerlingen die van het installatievak hun beroep willen maken. Ze werken met aspirant-installatiemonteurs in de leeftijd van circa 16 tot 20 jaar. Veel van de jongeren onder hun vleugels worden in een beroepsbegeleidend leerwerktraject (BBL) opgeleid tot monteur in het installatiewerk. De meesten van hen werken tijdens hun opleiding vier dagen in de week bij een installatiebedrijf en gaan één dag in de week naar school.
Nieuw talent
Wij Techniek-directeur Sven Asijee over de verkiezing: “De sector kampt met een krappe arbeidsmarkt, weinig instroom en veel vraag. Die vraag komt voort uit tal van maatschappelijke ontwikkelingen zoals verduurzaming en energietransitie. Dat zijn ontwikkelingen waarin techniek een cruciale rol speelt. Om de branche aantrekkelijk te maken voor nieuw talent is een goede begeleiding van de nieuwkomers onmisbaar. Een goede begeleider of coach kan het verschil uitmaken tussen het behoud of het verlies van een werknemer voor de branche.”

Jury
De jury van de TopCoach van het Jaar verkiezing 2020 bestaat uit een vijftal juryleden die elk een sterke verbondenheid hebben met talentontwikkeling. Topsporter Dennis van der Geest is ambassadeur van de TopTalentlijn en werd wereldkampioen judo in 2005. Bernard Zijlstra kent het beroepsonderwijs uit zijn werk als bestuurder voor CNV Vakmensen en als bestuurslid van Wij Techniek. Claudia Reiner is de vice-voorzitter van Wij Techniek en bestiert, samen met haar echtgenoot, installatiebedrijf Caris & Reiner Installatietechniek in Sittard. Gerrit Veneboer is bestuurder bij Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) en Alexander van der Doorn heeft vorig jaar de brancheoverkoepelende titel Beste Praktijkbegeleider van Nederland op zijn naam gezet.

Online prijsuitreiking
De juryleden komen samen in de Utrechtse Jaarbeurs. In verband met de RIVM-richtlijnen rondom het coronavirus vindt het programma voor de finalisten voornamelijk in een interactieve, online omgeving plaats. De finalisten en belangstellenden kunnen het programma via een live-stream volgen. De drie winnaars van de TopCoach van het Jaar verkiezing 2020 krijgen een beker en een geldprijs van elk 2.500 euro die ze mogen inzetten voor hun begeleidingswerk.

Techniek Nederland: “Houd techniekopleidingen Druten open”

Namens Techniek Nederland heeft voorzitter Doekle Terpstra een brandbrief geschreven om opheffing van de techniekopleidingen aan het Pax Christi College ...
Verder Lezen

Opleidingsbedrijf wil nieuwe leerling monteurs werven voor na coronacrisis

Opleidingsbedrijf IW Nederland zet extra in op de werving van studenten voor installatietechniek en elektrotechniek. “De vraag naar leerlingen zal ...
Verder Lezen

Winnaars beste praktijkbegeleiders in installatiebranche bekend

De praktijkbegeleiders Daan van den Berg (Daan Installatietechniek), Sanjay Bhoendie (Lomans) en Theo van den Elzen (InstallatieWerk Zuid-Oost) zijn uitgeroepen ...
Verder Lezen

Branchehelden

In november riep een deskundige jury drie praktijkbegeleiders in de technische installatiebranche uit tot Topcoaches van het jaar 2018. Als ...
Verder Lezen

Direct weten of een warmtepomp ook kan

Gepubliceerd op

Technische Unie lanceert een selectietool voor warmtepompen. Hiermee kan een volledige transmissieberekening van een woning worden gemaakt, waarna direct duidelijk is of een warmtepomp in deze woning te realiseren is én welk type warmtepomp benodigd is.

De berekening met deze selectietool gebeurt op basis van zo betrouwbaar mogelijke gegevens en indien vereist op basis van gecertificeerde gegevens. Op basis van de transmissie-uitkomst kan een compleet merkonafhankelijk advies worden aangeboden.

Hoe werkt de selectietool?
Voor de warmtepomp selectietool zijn een aantal vragen benodigd. Bijvoorbeeld de oppervlakte en het bouwjaar van de woning en/of eventuele eerdere aanpassingen aan de bouwkundige staat van de woning. Bij nieuwbouw volstaat een EPC-rapport gemaakt met het UNIEC berekeningsprogramma.
Na het invoeren van de woninggegevens rolt er een zo precies mogelijke transmissie uit de tool. Bij renovatie wordt inzichtelijk gemaakt welke besparingen er mogelijk zijn en welk type warmtepomp toegepast kan worden in de woning van de eindklant. Met behulp van dit ontwerp kunnen klanten van Technische Unie vervolgens direct de benodigde materialen samenstellen en een offerte uitbrengen aan de eindklant.
Er zijn twee varianten van de selectietool: EASY en de PRO.

EASY berekening
De EASY is op basis van bestaande bouw of nieuwbouw en wordt vaak gehanteerd om toch een betrouwbare offerte uit te kunnen brengen, zelfs in de aanbestedingsfase. De berekening wordt gemaakt aan de hand van GEO data, het huidige verbruik óf oppervlaktes van de verschillende verdiepingen.
Bij GEO data wordt er gekeken naar de postcode van de woning. Naar aanleiding hiervan worden gegevens gehaald uit een database waarin alle geregistreerde bestaande bouw is ondergebracht. Die data van bestaande bouw kan worden aangepast op basis van vragen over eventuele aanpassingen van de bouwkundige staat.
De EASY berekening, ook wel snelberekening genoemd, kost €50,-.

PRO berekening
De PRO berekening wordt gemaakt aan de hand van twee methodes, afhankelijk van wat gewenst is. Is er een transmissieverlies op gebouwniveau vereist en is er een EPC-rapport beschikbaar, dan kan er beroep worden gedaan op de genormeerde schilmethode. Deze berekening is gecertificeerd aan de hand van de ISSO 51 en kost €100,-.
De tweede methode is een berekening op gebouw- en ruimteniveau. Gecertificeerd op basis van de ISSO 51, 53 en 57. Door middel van deze berekening wordt exact per ruimte het warmte-, ventilatie- en opstartverlies inzichtelijk gemaakt. De kosten hiervoor zijn €199,50.

Maatwerk kappen voor warmtepompen

Cox Geelen levert maatwerk warmtepompkappen voor nieuwbouw en renovatieprojecten. Ze zijn geschikt voor elk merk/type warmtepomp, dakhelling en RAL-kleur. Door ...
Verder Lezen

Test om teleurstelling met warmtepomp te voorkomen

De vraag of een woning geschikt is voor verwarmen op lage temperaturen is voor steeds meer huiseigenaren relevant, maar ook ...
Verder Lezen

Warmtepomp mét waterkoeler maakt kaasfabriek bijna gasloos

Voor een nagenoeg gasloos en duurzaam productieproces van verschillende kaassoorten is in een nieuw gebouw van kaasfabriek Rouveen Kaasspecialiteiten in ...
Verder Lezen

Praktijkrichtlijn Gasinstallaties gepubliceerd

Gepubliceerd op

Deel 1 van de serie NPR 3378 ‘Praktijkrichtlijn Gasinstallaties’ is gepubliceerd. Deze NPR is bedoeld voor installateurs, ontwerpers en inspecteurs van verbrandingstoestellen en rookgasafvoersystemen. De richtlijn geeft praktische toelichting op de normen en eisen in de Bouwregelgeving die voor gasleidingen in gebouwen van belang zijn. De titel van deel 1 is ‘Praktijkrichtlijn gasinstallaties - Sectie gasleidingen - Deel 1: Bepaling van de gasdichtheid van de gasinstallatie - Leidraad bij NEN 1078 en NEN 8078’. NPR 3378-2 komt hierbij te vervallen.

Wat is er gewijzigd
De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige editie zijn:
- De NPR 3378-1 en NPR 3378-2 zijn samengevoegd tot één deel.
- De beschrijving van de beproeving is op verschillende plaatsen verduidelijkt.
- De beproeving voor bestaande gasinstallaties is vereenvoudigd en aangepast aan NEN8078+A1:2018.
- Het werkblad is volledig toegespitst op de in de installatie heersende werkdrukken. Het werken met een andere druk dan de werkdruk is hiermee komen te vervallen.

De Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 3378-1 is van belang voor een goede en dus veilige installatie van de gasinstallatie. De NPR 3378-delen maken deel uit van de webtool 'Werken-met-NPR-3378'.

Norm voor rookgasafvoer ter commentaar gepubliceerd

De norm voor gebouwgebonden rookgasafvoersystemen, NEN 2757-2, is voor commentaar gepubliceerd. De norm wordt aangewezen door het Bouwbesluit 2012. Tot ...
Verder Lezen

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Herziene norm gebouw gebonden rookgasafvoer gepubliceerd

De herziene norm voor gebouwgebonden rookgasafvoersystemen, NEN 2757-1, is gepubliceerd. Deze norm betreft gebouwgebonden systemen met een belasting tot 130 ...
Verder Lezen

Praktijkrichtlijn voor aanleg gasleidingen herzien

Deel 5 van de serie NPR 3378 ‘Praktijkrichtlijn Gasinstallaties’ is herzien. Deze richtlijn geeft praktische toelichting op de normen en ...
Verder Lezen

Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren

Gepubliceerd op

Met de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen of de ventilatie in een kantoorgebouw voldoet, of wat zij kunnen doen om dit te verbeteren. De Quickscan maakt het vooral mogelijk om de kwaliteit van luchtverversing en ventilatiesystemen in een kantoorgebouw vast te stellen. Deze eerste tool uit de koker van het Masterplan Ventilatie wordt aangeboden door ISSO, TVVL, Binnenklimaat Nederland (voorheen VLA) en VCCN.

De Quickscan gaat uit van de bestaande richtlijnen, (bouw)regelgeving en vakpublicaties. Het hulpmiddel refereert ook aan door REHVA opgestelde aanbevelingen; de Europese overkoepelende organisatie voor ventilatie en luchtbehandeling. De tool bevat twee onderdelen: onderdeel 1 bestaat uit een stappenplan inspectie kantoren om gegevens te verzamelen waarmee de kwaliteit van luchtverversing en ventilatiesystemen vast kan worden gesteld. In onderdeel 2 wordt de ventilatiekwaliteit weergegeven aan de hand van verzamelde gegevens uit een bijbehorend Excel rekenblad.

Stappen Quickscan
De Quickscan herleidt de ventilatiekwaliteit naar de CO2-concentratie per ruimte. Aangezien de CO2-concentratie slechts een van de indicatoren is van de ventilatiekwaliteit, moet in de Quickscan op meer onderdelen moet worden getoetst.
Wie de Quickscan toepast, bepaalt of controleert de volgende stappen:
1.            Het type van het aanwezige ventilatiesysteem per ruimte;
2.            De ventilatiehoeveelheid per ruimte;
3.            Het aantal personen per ruimte;
4.            De ventilatiekwaliteit per ruimte (met het Excel rekenblad);
5.            De mogelijke ruimtebezetting met de ventilatiekwaliteit;
6.            De vraag of richtlijnen en aanbevelingen van overheid en REHVA zijn gevolgd.

Webinar
De Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren is beschikbaar via de website www.masterpplanventilatie.nl en op de websites van de vier initiatiefnemers. De Quickscan wordt toegelicht tijdens het TVVL Webinar Masterplan Ventilatie COVID-19: Quickscan & rekentool besmettingskansen op dinsdag 20 oktober. Aanmelden kan kosteloos via www.tvvl.nl.
Dit eerste hulpmiddel, de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren, is opgesteld voor experts die bekend zijn met ventilatie-installaties en daaraan gerelateerde richtlijnen, zoals installateurs, adviseurs en medewerkers van technische diensten en facilitaire organisaties. Binnenkort komt er ook een Quickscan beschikbaar voor verpleeghuizen en scholen.

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel ...
Verder Lezen

Wat betekent het rapport ‘Ventilatie op scholen’ voor installateurs?

Het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) heeft scholen gevraagd naar de staat van de ventilatiesystemen. De resultaten zijn vorige ...
Verder Lezen

Masterplan gebouwventilatie in de maak

Goede ventilatie in gebouwen helpt verspreiding van het coronavirus tegengaan. Maar wanneer is een gebouw goed geventileerd? Verschillende experts in ...
Verder Lezen

Vakcentrum voor erkend ventilatiemonteur van start

Op donderdag 24 september zijn de deuren geopend van het allereerste Vakcentrum Binnenklimaattechniek in Amersfoort. Aankomende en ervaren ventilatiemonteurs krijgen ...
Verder Lezen

Groot deel installatiebedrijven verwacht omzetdaling in 2021

Gepubliceerd op

Techniek Nederland heeft gepeild hoe de sector er voor staat. De uitkomsten van het onderzoek zijn zorgwekkend. In 18% van de bedrijven is minimaal 2,5% van de medewerkers afwezig in verband met corona-gerelateerde klachten. Het gaat dan om zieke of verkouden werknemers én om mensen die in quarantaine zijn in afwachting van een test of een testresultaat. Driekwart van de deelnemende ondernemers verwacht een omzetdaling in 2021. Daar tegenover staat dat steeds minder bedrijven denken dat zij een beroep zullen doen op de NOW-regeling.

Sinds het begin van de crisis legt Techniek Nederland haar leden regelmatig een Corona Quick Scan voor. De uitkomsten geven informatie voor de gesprekken met het kabinet en met collega-brancheorganisaties. Het onderzoek van afgelopen week, de Corona Quick Scan 4, laat zien dat installatiebedrijven zich redelijk staande lijken te houden, maar óók zorgen hebben over de toekomst.

Een kentering dreigt
Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, begrijpt dat de zorgen toenemen. “Tot nu toe konden de meeste werkzaamheden doorgaan dankzij het protocol ‘Samen veilig doorwerken’. Helaas zien we dat nu een kentering dreigt. Door de aangescherpte maatregelen vrezen veel bedrijven dat zij bij een aantal klanten geen of minder werkzaamheden kunnen uitvoeren.” Terpstra benadrukt dat ook nu de werkzaamheden kunnen doorgaan als iedereen zich aan de regels uit het protocol houdt. “Een kwart van de deelnemende ondernemers heeft te maken met werknemers die niet naar klanten willen of durven. Dat onderstreept nog eens dat we de tweede golf van coronabesmettingen zo snel mogelijk onder controle moeten krijgen.”

Omzetdaling op korte termijn
In juni dacht 40% van de ondernemers dat zij de eerstvolgende twee maanden minimaal dezelfde omzet zouden draaien als in 2019. Die optimistische groep is geslonken tot 34%. Bijna de helft van de ondernemers verwacht in oktober en november omzetdalingen tot 20%. Een klein deel van de bedrijven (zo’n 3%) denkt dat de lagere omzet tot liquiditeitsproblemen zal leiden. Ongeveer één op de drie ondernemers houdt rekening met een sterke daling van de werkvoorraad.

Sombere vooruitzichten voor 2021
De technieksector maakt zich zorgen over het komende jaar. Een meerderheid van de ondernemers die aan de Corona Quick Scan 4 deelnamen verwacht een omzetdaling. Terpstra: “Het is meer dan ooit van belang dat de overheid nu blijft investeren. Op die manier kunnen we de economische bedrijvigheid in de techniek zoveel mogelijk op peil houden. Extra ondersteuning van woningbezitters en corporaties bij het verduurzamen van woningen kan óók helpen. Zo kunnen we er zelfs in slagen om sterker uit deze crisis te komen.”

Ondersteunende maatregelen zijn minder vaak nodig
Het kabinet heeft ondersteunende maatregelen genomen voor werkgevers en zelfstandigen die in de problemen komen door de coronacrisis. Denk aan de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) en het uitstel van belastingheffing. Uit de Corona Quick Scan 4 blijkt dat ruim 80% van de bedrijven géén beroep verwacht te doen op de steunmaatregelen. Dit is een verbetering ten opzichte van juni.

Impact op werkgelegenheid
De coronacrisis kost banen. Dat blijkt ook uit de Corona Quick Scan 4 van Techniek Nederland. Flexibele arbeidskrachten ondervinden als eerste de gevolgen. Eén op de drie bedrijven heeft de afgelopen tijd de flexibele schil verkleind. De meeste installatiebedrijven houden hun vaste werknemers wél in dienst. Slechts 6% van de deelnemende ondernemers denkt op korte termijn afscheid te nemen van eigen personeel.

Bekijk hier de resultaten van de Corona Quick Scan 4

Terpstra: “Uitgeklede NOW komt op verkeerde moment”

De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) krijgt per 1 oktober een vervolg. Het kabinet verlengt de regeling met drie ...
Verder Lezen

Installateurs werken door maar zien toekomst zorgelijk in

Installateurs en technisch dienstverleners merken dat het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ een positief effect heeft. Tegelijkertijd blijven de vooruitzichten voor ...
Verder Lezen

Installatiebedrijven in Europa verwachten ruim een derde minder omzet dan begroot

Loodgieters- en installatiebedrijven in heel Europa maken zich zorgen over hun omzet en voorzien sombere tijden. Onderzoek van USP marketing ...
Verder Lezen

Enquête Techniek Nederland laat ontluisterend beeld zien

De nieuwe conjunctuurenquête van Techniek Nederland laat een ontluisterend beeld zien. Een groot aantal bedrijven verwacht personeel te moeten ontslaan ...
Verder Lezen

Consortium wil energietransitie gebouwen versnellen

Gepubliceerd op

Een consortium van tien Nederlandse bedrijven en instellingen start een samenwerking die met de toepassing van ‘Internet of Energy’ de energietransitie in Nederland wil versnellen. Het consortium - TROEF genaamd – ontwikkelt hiervoor een nieuw gelaagd energie-ecosysteem waarmee duurzame energie transparant en optimaal kan worden uitgewisseld tussen gebouwen en gebieden, met een zo laag mogelijke CO2-uitstoot als gevolg. De samenwerkingsovereenkomst die betrokken partijen begin oktober hebben gesloten, heeft een looptijd van vier jaar.

TROEF wil aantonen dat samenwerken in een energiegemeenschap loont. Het verbinden van verschillende ‘slimme eilandjes’ middels het ‘Internet of Energy’ vormt in belangrijke mate de route naar het energiesysteem van de toekomst. Door de beschikbare data en kennis van gebouwen slim en effectief te benutten, kunnen gebouweigenaren zelf energie inkopen en energie en CO2-rechten uitwisselen met andere gebouwen.

Beginnen bij de gebruiker
TROEF wil de gebruiker een actieve bijdrage laten leveren aan het energiesysteem en meer laten profiteren van verduurzaming. Centraal in deze doelstelling staan het optimaal benutten van energie in een gezond gebouw, het aantoonbaar maken van de herkomst van energie en het verlagen van de barrières voor gebruikers om te profiteren van het delen van energie.

Stabiliteit energienet
Door gebouwen slimmer te maken is het mogelijk lokaal opgewekte energie te benutten op het moment dat deze beschikbaar is. Dat resulteert niet alleen in energiebesparing, maar leidt ook tot efficiënt gebruik van lokaal opgewekte energie en voorkomt pieken op het net. Dit betekent dat gebruikers kunnen kiezen voor aantoonbaar duurzame energie en voordelige prijzen. Hiermee wordt tevens een bijdrage geleverd aan de stabiliteit en betaalbaarheid van het energienet.

Prototype
TROEF zet in eerste instantie in op de ontwikkeling van een prototype van een gelaagd energie-ecosysteem. Dit prototype wordt gevormd door een 'Layered Energy System' (LES) voor de uitwisseling van energie tussen gebouwen in een lokale energiegemeenschap, interfacing-techniek voor koppelen van gebouwen aan het LES-platform en een Internet-of-Energy-platform voor het verbinden van meerdere lokale energiegemeenschappen. De door TROEF te ontwikkelen energie-ecosystemen zullen op korte termijn in verschillende living labs op meerdere locaties in Nederland worden beproefd.

Subsidie
TROEF heeft bij RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) een MOOI-subsidie (Gebouwde omgeving Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie) aangevraagd. Het consortium wordt gevormd door AM, BAM, Entrnce International Holding, KPN, OrangeNXT, Stedin Netbeheer, Stichting Hogeschool Utrecht, NEN, Technische Universiteit Eindhoven en Tymlez.

 

 

 

 

 

Kabinet versterkt onderzoek naar energietransitie

Het kabinet maakt €18,3 miljoen vrij voor versterking van de onderzoeksfaciliteiten gericht op de energietransitie. Deze middelen worden verleend aan ...
Verder Lezen

Investering voor versnelling energietransitie met hybride warmtepompen

Het Zuid-Hollandse energie-innovatiefonds ENERGIIQ en duurzaam investeerder Fair Capital Partners Impact Investing gaan investeren in HeatTransformers. Het bedrijf is gespecialiseerd ...
Verder Lezen

Onduidelijkheid over gemeentebeleid energietransitie

Veel bewoners willen zich alvast voorbereiden op de energietransitie maar hebben geen idee wat hun gemeente van plan is. Gemeenten ...
Verder Lezen

Doekle Terpstra: “Zonder technieksector geen energietransitie”

Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland tekent vandaag in Madurodam voor steun aan het Klimaatakkoord. Eric Wiebes, minister van Economische ...
Verder Lezen

‘50 graden test prima, maar wel langer dan 2 weken’

Gepubliceerd op

Begin deze week meldden we op Installatienet dat voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal en marktversneller Enpuls de ‘50 graden test’ aanbieden. Het bericht werd veel gelezen en ook op onze sociale mediakanalen kwamen flink wat reacties binnen. Het initiatief wordt vooral als positief ervaren. Maar vraagtekens werden gezet bij de korte duur van de test. ‘Twee weken is veel te kort’ en ‘Test als het buiten ook koud is’.

De ‘50 graden test’ houdt in dat bewoners twee weken de aanvoertemperatuur van de cv-ketel op 50 graden zetten. Na afloop evalueren zij het comfort in huis met hulp van een online tool. Een woning die goed is geïsoleerd en met 50 graden voldoende comfort geeft, is geschikt voor verwarmen op lage temperatuur. Bijvoorbeeld met een volledige of hybride warmtepomp.

‘Ga een zaterdag kieren en gaten dichten’
‘Dat is inderdaad een goede vuistregel maar doe dat niet twee weken’, reageert Jan Willem van de Groep. ‘Dat is echt veel te kort. Het gaat juist om die paar weken dat het echt koud is. Op de andere dagen zal een zelfmodulerende ketel (dat zijn de meeste tegenwoordig) zelf wel die temperatuur opzoeken. Het is jammer dat gasketels op dat punt niet uitleesbaar zijn anders was je er bij zelfmodulerende ketels op die manier achter gekomen. Tip, de grootste bron van kou is niet transmissie maar kieren en gaten. Ga dus een zaterdag kieren en gaten dichten. Dat scheelt al een flinke slok op een borrel.’
Ronald Luttik sluit zich hierbij aan: ‘Het beste inzicht krijg je inderdaad als het echt koud is. Vanuit de tool op de website van Milieu Centraal ontvang je daarom een bericht wanneer er een koude week aankomt om de ultieme test te doen. Als je woning op de minder koude dagen al niet goed warm wordt, kan je al eerder de conclusie trekken dat je je huis eerst nog beter moet isoleren.’

‘We hoeven niet binnen een maand van het gas af’
Willem Boeke ziet de zin van zo’n test ook in maar ook voor een langere periode. ‘Ga gewoon eens een hele winter op 45 of 50 graden draaien. Onze berekeningen geven relatief veel toeslagen om onzekerheden te compenseren (ventilatieverlies, -10 graden buiten, windsnelheid 5 m/s, aanwarmtoeslag etc.). Afgelopen winter is qua buitentemperatuur niet representatief. Steeds meer woningen hebben op de begane grond vloerverwarming waar je al met lage temperaturen moet werken. Hoe erg is het als het ‘boven’ wat langer duurt voordat de gewenste temperatuur bereikt wordt? Kortom, gewoon een lange periode zelf testen en ervaren. Maar 14 dagen testen bij een buitentemperatuur van 10 tot 15 graden is een zinloze actie. Je gebruikt dan hooguit 25% van je vermogen. Enne, ... we hoeven niet binnen een maand van het gas af.’

'De meeste modulerende cv-ketels zijn gewoon uitleesbaar'
Mike Sermo laat als reactie op bovenstaande weten dat de meeste modulerende cv-ketels, gewoon uitleesbaar zijn. ‘Zowel de radiator-aanvoertemperatuur als de pompsnelheid kun je altijd zien, zonder deze te moeten opvragen in het cv-ketelmenu. De modulerende cv-ketel zoekt zijn starttemperatuur wel op, maar als je de radiatortemperatuur op bijvoorbeeld 80 graden Celsius zet, heb je gewoon kans dat de cv-ketel bij het starten even deze 80 graden gebruikt om snel op te warmen en dat moet je voorkomen door de aanvoertemperatuur naar de radiatoren zo laag mogelijk in te stellen. Het zal wel iets langer duren voordat een vertrek de gewenste temperatuur heeft, maar dat is in te stellen als je een modulerende klokthermostaat hebt.

Deze afbeelding van het rendement van een cv-ketel laat zien waarom de verlaging van de aanvoertemperatuur belangrijk is.

'Probeer de verwarming eens te regelen met de radiatortemperatuur, (verhogen of verlagen) en niet meer met de kamerthermostaat', vervolgt Sermo. 'De TuDelft heeft ook al een dergelijk project: https://www.tudelft.nl/scd/waterlab/doe-mee-aan-onderzoek/project-5-zet-m-op-70/. Verder kun je denken aan het gebruiken van radiator-ventilatoren, om het vermogen van je radiatoren te vergroten. Om het een succes te maken is het wel belangrijk dat er cv-buisisolatie is/wordt aangebracht op plaatsen waar dat nut heeft.’

 

Test om teleurstelling met warmtepomp te voorkomen

De vraag of een woning geschikt is voor verwarmen op lage temperaturen is voor steeds meer huiseigenaren relevant, maar ook ...
Verder Lezen

Warmtepompen en zoneregeling

Zoneregeling, het afzonderlijk regelen van de temperatuur per ruimte, is een steeds populairdere manier om de verwarming in woonhuizen te ...
Verder Lezen

Bodem-warmtepomp én BRL-gecertificeerde ondersteuning voor installateurs

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch  op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

Warmtepomptrends

Vorige jaar maakte Nefit Bosch bekend 100 miljoen euro te gaan investeren in de verdere ontwikkeling van warmtepompsystemen. De technologiegigant ...
Verder Lezen

Gratis e-learning voor installateurs

Gepubliceerd op

Resideo, leverancier van oplossingen voor comfort in huis en woningbeveiliging, introduceert een e-learningplatform. Professionele installateurs hebben hier toegang tot een uiteenlopend aanbod van gratis te volgen, compacte digitale leermodules. Arnold Bakker, trainer bij het bedrijf: “Voor professionals is het niet altijd makkelijk om tijd te vinden om up-to-date te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in de branche. Daarom willen we lesmateriaal bieden dat 24/7 toegankelijk is en wordt aangeboden in compacte, overzichtelijke delen.”

Het nieuwe e-learningplatform is zo ontwikkeld dat het aansluit op de eigen behoeften van een professional in de installatiebranche:
- Losse modules over water- en verwarmingstechnologie, die ofwel apart van elkaar te volgen zijn – om kennis op specifieke gebieden te updaten – ofwel als geheel voor als de behoefte aan kennis breder is of als een solide basis in algemeen installatiewerk nodig is.
- Leerdoelen zijn duidelijk gedefinieerd aan het begin van elke module.
- Eenvoudig te verwerken informatie dankzij slim gebruik van animaties en afbeeldingen.
- Het geleerde komt aan het eind van een training samen in een korte toets.

“De introductie van dit e-learningplatform markeert een nieuwe digitale stap in hoe we onze professionele installateurs in Nederland ondersteunen”, aldus Arnold Bakker. “En de feedback die we hierop ontvangen, helpt ons toekomstige ontwikkelingen vorm te geven.”

Test om teleurstelling met warmtepomp te voorkomen

Gepubliceerd op

De vraag of een woning geschikt is voor verwarmen op lage temperaturen is voor steeds meer huiseigenaren relevant, maar ook moeilijk te beantwoorden. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal en marktversneller Enpuls bieden daarom de ‘50 graden test’ aan. Tijdens de test zetten bewoners twee weken de aanvoertemperatuur van de cv ketel op 50 graden. Na afloop evalueren zij het comfort in huis met hulp van een online tool. Een woning die goed is geïsoleerd en met 50 graden voldoende comfort geeft, is geschikt voor verwarmen op lage temperatuur. Bijvoorbeeld met een volledige of hybride warmtepomp.

Een huis dat niet comfortabel warm voelt gedurende de testperiode is nog niet geschikt. Mariken Stolk, energie expert van Milieu Centraal: “Bewoners krijgen dan het advies om de isolatie te verbeteren, de capaciteit van de radiatoren te vergroten, of om de ventilatie zuiniger te maken. De bewoners van huizen die al redelijk geïsoleerd zijn maar niet heel goed, krijgen het advies om een hybride warmtepomp te overwegen. Hiermee bespaar je direct op het verbruik van aardgas, en kun je de komende jaren maatregelen te nemen om de isolatie van de woning te verbeteren. Slimme momenten zijn bijvoorbeeld een verbouwing of onderhoud.”

Ervaringen
Enpuls en Milieu Centraal ontwikkelden de test op basis van ervaringen met een pilot van Enpuls. Ontwikkelaar Bregje Vos van Enpuls: “Veel woningeigenaren twijfelen nog of hun huis geschikt is om duurzaam te verwarmen. Met concrete tools en hulpmiddelen zoals de 50-gradentest willen we woningeigenaren stap voor stap vooruithelpen.”

Nuttige ervaring
Thomas, bewoner van een jaren 90-woning, deed mee aan deze pilot. ”Over twee jaar is mijn cv aan vervanging toe, ik ben benieuwd of de hybride warmtepomp voor mij dan een optie is. Deze test was een nuttige ervaring, het comfort bleef in huis gelijk. Ik ben ook aan het denken gezet over het verbeteren van de isolatie en het optimaal instellen van mijn verwarmingsinstellingen

Warmtepomp mét waterkoeler maakt kaasfabriek bijna gasloos

Voor een nagenoeg gasloos en duurzaam productieproces van verschillende kaassoorten is in een nieuw gebouw van kaasfabriek Rouveen Kaasspecialiteiten in ...
Verder Lezen

Webinar vervangt ‘Dag van de warmtepomp’

Na 'De dag van de Warmtepomp', 'Het jaar van de Warmtepomp' en ‘De week van de Warmtepomp’, is dit jaar, ...
Verder Lezen

Hybride warmtepomp met OpenTherm aansturing

De nieuwe Elga Ace van Remeha is een hybride warmtepomp die functioneert met alle merken hr-ketels en past bij elk ...
Verder Lezen

Van E naar A+ met hybride warmtepompen

Ruim honderd jaren 60-woningen in Blerick maken een stap van energielabel E naar A+ door over te schakelen op hybride ...
Verder Lezen

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Gepubliceerd op

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel Next’ voor een Corona proof ventilatieconcept, waarbij de ventilatielucht niet uit het plafond, maar uit de vloer komt.

Hierdoor wordt met dezelfde luchtcapaciteit een veel hogere luchtkwaliteit verkregen. Zelfs zo veel beter dat wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Cambridge deze manier van ventileren als alternatief benoemd voor de ventilatie van ICU-ruimten voor Corona patiënten. Het concept werd in het verleden al vaker toegepast in kantoor omgevingen maar door Corona krijgt het nu een extra impuls.

Met andere ogen
“Nu we langzaamaan weer meer en meer naar kantoor gaan, kijken we toch met andere ogen naar ventilatie”, aldus Niels Marijnissen van Certitudo Capital. “Toen onze installatie-adviseur vertelde dat het principe van ventilatie uit het plafond erop is gericht om zoveel mogelijk de lucht – en dus ook alles wat daarin rondt zweeft – te mengen, werd dat idee nog eens versterkt.”
“Het principe van luchttoevoer vanuit de vloer is essentieel anders”, legt de betrokken installatie-adviseur Christa de Vaan van ingenieursbureau Arup uit. “Het maakt gebruik van de natuurlijke luchtstroming rond de mens en zorgt daarmee juist dat vuile lucht uit de adem zone wordt verdrongen.”

Kleine schoorsteentjes
“Als je met een warmtecamera zou kijken in een kantoor dan zou je zien dat wij eigenlijk allemaal kleine schoorsteentjes zijn”, vervolgt De Vaan. “Wij zijn warmer dan onze omgeving, waardoor we de lucht om ons heen een beetje opwarmen. En die warme lucht stijgt om ons heen op.”
Door verse lucht op vloer niveau heel langzaam toe te voeren en op plafond niveau af te voeren, volgt de verse lucht de omhoog bewegende luchtstroming rond mensen. Hierdoor bevindt de verse lucht zich rond de adem zone en wordt uitgeademde lucht vervolgens uit de leefzone naar boven toe verdrongen.

Geen luchtkanalen
“Luchtkwaliteit en comfort zijn belangrijke argumenten,” benadrukt Niels Marijnissen van Certitudo Capital, “maar niet de enige. Aanpasbaarheid van het pand naar individuele wensen van huurders is ook een belangrijk aspect geweest in de keuze. Het gebouw heeft namelijk geen luchtkanalen meer, maar een zogenaamd vloerplenum in de kantoorzones.”
Lucht wordt onder een verhoogde vloer geblazen en beweegt zich vrij onder de vloer. Binnenwanden staan op de verhoogde vloer waardoor lucht vrij naar alle hoeken van de verdieping kan stromen. Via luchtroosters in de vloer stroomt deze vervolgens de ruimte in. Indien extra ventilatielucht nodig is – bijvoorbeeld omdat een kantoor een vergaderruimte wordt – dan kunnen simpelweg vloertegels met rooster worden bijgeplaatst.

Custom made
Er is een groeiende behoefte naar een meer divers kantoorlandschap. Met daarbij meer rustige concentratie werkplekken en specifieke vergaderruimten. Door Corona is de verwachting dat de behoefte nog meer op samenwerking en interactie gericht zal zijn. De moderne kantoor omgeving moet kunnen mee veranderen met de wensen van de huurder. De Vaan: “Custom made en eenvoudig aanpasbaar zijn belangrijke principes. Installaties waren vaak de beperkende factor, kanalen hebben bijvoorbeeld een maximale capaciteit. We zien meer dan eens dat er tijdens een herindeling problemen ontstaan aan de ventilatie omdat er geknepen is in de ventilatiecapaciteit om de gewenste indeling aanpassing toch door te kunnen voeren. Deze aanpassingen zijn vaak tijdrovend, zeker ook omdat na het aanpassen van het kanaal en rooster veelal het hele kanaalsysteem opnieuw moet worden ingeregeld.”

Flexibel
“Een lucht plenum biedt alle vrijheid in het plaatsen van roosters en vrijwel geen beperking in de capaciteit”, vervolgt De Vaan. “Ook is het plaatsen van het luchtrooster minder kritisch omdat de lucht naar personen toe beweegt, ongeacht waar het rooster zich bevindt ten opzichte van een persoon. Ook op de langere termijn borgt het concept daarmee gezonde ventilatie. Naast flexibel en gezond is het systeem bovendien energiezuinig en comfortabel. De installaties maken minder geluid en verwarming en koeling is efficiënter omdat de lucht direct de leefzone klimatiseert en niet de lege zone boven onze hoofden. Omdat de lucht meebeweegt met de natuurlijke luchtstroming en niet zoals bij mengventilatie met hoge snelheid door kanalen wordt geperst om vervolgens met grote snelheid de ruimte in te worden gespuwd, is er ook minder ventilatie energie benodigd.”

Concurreren met thuiswerkplek
Is dan alles alleen maar beter? “Luchtdichtheid van het plenum en geluidwering tussen ruimten zijn een aandachtspunt”, volgens De Vaan. “Maar met een goed ontwerp en de juiste uitvoering is dat prima oplosbaar.”
“De toekomst vraagt om andere kantoorgebouwen. Een werkplek op kantoor concurreert met de werkplek thuis. Daarom zetten wij voor onze nieuwe ontwikkelingen in op gezonde ventilatie, klimaatklasse A en te openen ramen”, aldus Marijnissen. “Ook Arup onderkent de verandering van inzet en gebruik van kantoren en publiceerde onlangs samen met investeerders, ontwikkelaars en gebouweigenaren een rapport waarin ervaringen en inzichten gedeeld worden over de impact van Corona op het gebruik van kantoorgebouwen. Multifunctioneel gebruik en inzet van kantoren is wat Arup betreft de sleutel tot succes.”

Corona bestendig ventileren in de praktijk

Gepubliceerd op

Ontmoetingscentrum Huis Madelief zat met de handen in het haar. In een flatgebouw in het Rotterdamse Hoogvliet huurt de stichting een ruimte van de woningbouw. Die bestaat uit twee afzonderlijke kamers met een oppervlakte van respectievelijk 55 en 48 m2. Ze worden met elkaar verbonden door een halletje. Deze recreatieruimte is bestemd voor ouderen uit de nabije omgeving. Vanwege de coronaperikelen vroeg de stichting zich af welke voorschriften er hier geval gelden voor de ventilatie. Een telefoontje naar het RIVM leverde alleen een verwijzing op naar de website. En op een mail reageerde de overheidsinstantie wederom met een verwijzing naar de website plus de opmerking “dat er geen passend advies wordt gegeven”.

Toen installateur Noya Mahn op verzoek van het ontmoetingscentrum polshoogte kwam nemen, was de conclusie al snel dat de aanwezige ventilatievoorzieningen schromelijk tekort schieten. “Er is alleen een kiepraampje en de deuren kunnen open. Maar ja, ouderen krijgen snel last van tochtklachten, dus die deuren kunnen niet open blijven staan.”

Nieuwe ventilatieconcepten
Van de RIVM-website werd hij niet veel wijzer. “Het is ondoenlijk om daar voor jouw specifieke geval een oplossing te vinden.” Vandaar dat de installateur zelf maar bij diverse fabrikanten advies inwon. Daar zijn twee ventilatieconcepten uit komen rollen. “Of er komt een centrale afzuiging met toevoerroosters of we installeren een lokale wtw-box en brengen kanaalwerk aan. Wat het gaat worden, weten we nog niet. Dat moeten we eerst nog uitdokteren met de woningcorporatie. We hopen binnen enkele weken een oplossing te realiseren.”

Behoefte
Volgens Noya Mahn dringt de tijd dat het RIVM haar zaakjes op orde brengt. “Als installateur wil je gericht advies krijgen. Dus, cases met C-ventilatie- en D-ventilatiesystemen en de juiste oplossing.”

‘Ventilatiesysteem voldoet in veel gebouwen niet aan de eisen’

In veel gebouwen voldoet de ventilatie niet aan de minimumeisen die het Bouwbesluit stelt. Op basis van een inventarisatie onder ...
Verder Lezen

Stilzwijgend wijzigen ventilatierichtlijn door RIVM verrast Techniek Nederland

Het RIVM heeft vorige week stilzwijgend de ventilatierichtlijn aangepast. Het advies is om waar mogelijk zoveel mogelijk verse lucht toe ...
Verder Lezen

Techniek Nederland vraagt RIVM opnieuw helderheid te geven over relatie ventilatie en corona

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, heeft opnieuw een brief gestuurd naar Jaap van Dissel van het RIVM waarin hij ...
Verder Lezen

RIVM: Geen extra maatregelen voor ventilatie

Op 16 maart schreven wij al over het belang van ventilatie om eventuele transmissie van het coronavirus via de lucht ...
Verder Lezen

Wat betekent het rapport ‘Ventilatie op scholen’ voor installateurs?

Gepubliceerd op

Het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) heeft scholen gevraagd naar de staat van de ventilatiesystemen. De resultaten zijn vorige week gepresenteerd. Maar liefst 777 schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs voldoet de ventilatie niet aan de wettelijke eisen. Omdat veel scholen de enquête van het LCVS nog niet hebben ingevuld, zal het aantal schoolgebouwen dat niet aan de eisen voldoet waarschijnlijk zelfs nog groter zijn. Wat betekent het rapport van de LCVS voor installateurs die ventilatiesystemen installeren en onderhouden?

Minister Slob van OCW wil dat álle Nederlandse scholen aan de wettelijke eisen voldoen. Goede ventilatie is belangrijk voor de gezondheid van leerlingen en docenten. Een klaslokaal met frisse lucht is een voorwaarde voor goede leerprestaties. Scholen die nog niet voldoen aan de normen, zijn daarom verplicht dit aan te pakken.

Wat zijn de eisen?
Voor de bestaande bouw (vergunning verleend tot 2012) gaat het om de eisen in het Bouwbesluit 2012 en aanvullende richtlijnen. In de praktijk betekent dat een grenswaarde van maximaal 1200ppm CO2 (luchtverversingscapaciteit 6 dm3/s/persoon). Voor gebouwen vanaf 2012 gelden de strengere eisen uit het Bouwbesluit nieuwbouw 2012; daar is de maximale waarde 950ppm CO2 (luchtverversingscapaciteit: 8,5 dm3/s/p).

Wat kunt u doen?
Techniek Nederland rekent erop dat u uw maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. ‘Klopt een schoolbestuur bij u aan, kom dan snel in actie. Uw kennis en expertise zijn onmisbaar om de luchtkwaliteit in schoolgebouwen te verbeteren. Naar verwachting zult u de komende tijd vragen van schoolbestuurders krijgen over de ventilatie in de schoolgebouwen. In de meeste gevallen zal dat niet direct leiden tot de opdracht om het ventilatiesystemen aan te passen. U kunt de scholen wél direct van praktische adviezen voorzien.’
De brancheorganisatie heeft een aantal maatregelen op een rijtje gezet, voor de korte en de lange termijn. Veel praktische informatie is ook te vinden in het Dossier Ventilatie op scholen .

Korte termijn: ‘Winterpakket’
Op de korte termijn kunnen scholen een aantal relatief eenvoudige maatregelen nemen om te zorgen voor voldoende frisse lucht in klaslokalen, aldus Techniek Nederland:
- plaats een CO2-meter in de lokalen
- verhoog de stooktemperatuur
- schakel de nachtverlaging uit
- verwijder de omkasting van radiatoren
- maak een schema voor het luchten van ieder klaslokaal, tussen de lessen door en in pauzes.
- controleer of de werkzaamheden uit het onderhoudscontract wel zijn uitgevoerd
- laat waar nodig extra ventilatievoorzieningen aanbrengen, zoals ventilatieroosters en klapramen.

Lange termijn: ventilatie structureel op orde brengen
Het ‘Winterpakket’ is geen definitieve oplossing voor onvoldoende ventilatie. Minister Slob heeft daarom 360 miljoen beschikbaar gesteld waarmee scholen hun ventilatiesystemen structureel op orde moeten gaan brengen. Dat levert het nodige extra installatiewerk op, maar de verwachting is niet dat dat voor capaciteitsproblemen zal zorgen. Een aantal scholen zal misschien dit jaar nog aanpassingen laten verrichten, maar veel andere scholen zullen er nog mee wachten. Daardoor zal het werk gespreid worden uitgevoerd. De minister geeft schoolbesturen drie jaar de tijd om de ventilatie op orde te krijgen. De overheid financiert 30% van de kosten, de overige 70% komen voor rekening van de scholen. Waar dat kan, zullen scholen de structurele aanpassing van de ventilatie combineren met het verduurzamen van de schoolgebouwen.

Ventilatiesystemen en Covid-19
Eerder dit jaar vroeg de Tweede Kamer het kabinet naar de relatie tussen ventilatie en coronabesmettingen. Volgens het RIVM is het onduidelijk of kleine virusdruppels (aerosolen) een relevante rol spelen bij de overdracht van Covid-19. Het is dan ook onbekend of en in welke mate ventilatie helpt om besmettingen te voorkomen. In algemene zin staat wel vast dat ventileren helpt bij het beperken van luchtweginfecties. Het RIVM adviseert daarom de bestaande regelgeving en richtlijnen op het gebied van ventilatie en luchten te volgen.

Draadloze ventilatiesensor

IT-bedrijf Iotta heeft een draadloze ventilatiesensor ontwikkeld die continu het binnenklimaat meet van scholen, kantoren en andere gebouwen en waarschuwt ...
Verder Lezen

Scholen gezond maken

De gemeente Amsterdam heeft de afgelopen jaren circa 35 miljoen geïnvesteerd in de verbetering van het binnenklimaat van 110 scholen ...
Verder Lezen

Scholen zorgen voor run op CO2-meters

Sinds het einde van de zomervakantie stijgt de vraag naar CO2-meters flink, melden verschillende leveranciers. Vooral scholen schaffen het apparaatje ...
Verder Lezen

‘Scholen weer open? Let ook op ventilatie, riolering en drinkwater’

Op 11 mei gaan de basisscholen, peuterspeelzalen en kinderopvang weer open. ISSO en TVVL wijzen erop dat goed ventileren, een ...
Verder Lezen

Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen gaan samen

Gepubliceerd op

Aqua Nederland is de nieuwe naam voor de gezamenlijke vakbeurzen Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen. De eerste editie onder de nieuwe naam is op 23, 24 en 25 maart 2021 in Evenementenhal Gorinchem. Onder Aqua Nederland wordt vraag en aanbod van watertechnologie, waterbeheerdiensten en kennisproducten samengebracht voor de nationale waterketen.

Op Aqua Nederland krijgen de vier watertypen Afvalwater, Drinkwater, Proceswater en Stedelijk water & Rioolbeheer elk meer gezicht met gerichte kennissessies, demonstraties en netwerkmogelijkheden. Aanvankelijk was de samensmelting beoogd voor de 15e editie van Aqua Nederland, maar door de verplaatsing vanwege de Covid-19 pandemie zal het in 2021 nog steeds de 14e editie zijn.

Uitstel
Esther Rodenburg, Event Manager Aqua Nederland, legt uit: “Het beloofde een feestelijke editie te worden in Gorinchem in maart 2020. Helaas werd drie dagen voor de opbouw duidelijk dat door de gevolgen van het coronavirus er geen 2020-editie mogelijk was. De beoogde officiële aankondiging van de samenvoeging werd daardoor uitgesteld tot vandaag.”

Maar één waterketen
“Wij zien net als veel van onze partners dat er eigenlijk maar één waterketen is in Nederland die steeds meer een geheel vormt. Een keten die gelukkig steeds meer samenwerkt om de uitdagingen op het gebied van circulariteit, energietransitie, klimaatadaptatie en veilig water aan te gaan. Denk maar aan ontwikkelingen als een zuiveringsinstallatie die als waterfabriek voor proceswater wordt ingezet en zo het drinkwater ontziet. Of stedelijk waterbeheeroplossingen die overmatig water vasthouden en het riool ontlasten”, vervolgt Rodenburg.

Nieuwe huisstijl, vertrouwde inhoud
Aqua Nederland krijgt ook een nieuwe huisstijl. Mede door de verplaatsing zijn al 300 exposanten bevestigd voor Aqua Nederland 2021. Het aanbod exposanten op RioleringsVakdagen is te vinden onder de noemer Stedelijk Water & Rioolbeheer. De nieuwe opzet geeft meer ruimte voor het groeiende aantal partners met oplossingen voor het waterbeheer in de openbare ruimten. Op de vernieuwde bovenverdieping, Next Level, staan de ingenieursbureaus en innovators met klimaatadaptieve oplossingen. Om een ideale connectie te creëren tussen beide verdiepingen, zijn er twee nieuwe roltrappen en een vaste trap geplaatst. Next Level bestaat in totaal uit 5.800 vierkante meter aan beursvloer en congresruimte.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Pro-actief beheren van cv-ketels en warmte-pompen

Nefit Bosch lanceert een online portal, HomeCom Pro, waarmee de installateur continu zicht heeft op de verwarmingsinstallaties van zijn klanten ...
Verder Lezen

Service app voor installateurs

Itho Daalderop lanceert een service app voor haar installateurs. Met de app kan deze de QR-code op het product bij ...
Verder Lezen

AquaHeat Mercurius Remote Control

De AquaHeat MERCURIUS is vernoemd naar de planeet van de communicatie en niet alleen vanwege de naam. De AquaHeat MERCURIUS ...
Verder Lezen

Masterplan gebouwventilatie in de maak

Gepubliceerd op

Goede ventilatie in gebouwen helpt verspreiding van het coronavirus tegengaan. Maar wanneer is een gebouw goed geventileerd? Verschillende experts in gebouwventilatie en virusverspreiding hebben hun krachten gebundeld om professionals te helpen de juiste keuzes te maken. Ze stellen nu een Masterplan Ventilatie op met als doel kennis, tools en andere hulpmiddelen te ontwikkelen om de ventilatie in gebouwen te optimaliseren.

Sinds de uitbraak van de coronapandemie staat gebouwventilatie in de schijnwerpers. Goede ventilatie vermindert namelijk het risico op besmetting met COVID-19 via aerosolen. TVVL, VLA, VCCN en ISSO slaan nu de handen ineen om kennis en tools uit te werken waarmee professionals kunnen zorgen voor goede ventilatie. Wij Techniek draagt financieel bij aan het Masterplan Ventilatie. De vier initiatiefnemers worden bij de ontwikkeling ondersteund door de expertgroep ‘Vraagbaak corona en gebouwinstallaties’ die sinds maart bestaat. Deze expertgroep bestaat uit specialisten van onder andere Techniek Nederland, Universiteit Gent, TU Eindhoven en de vier initiatiefnemers.

Goede ventilatie bepalen
De volgende tools en hulpmiddelen zijn in ontwikkeling:
- quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren. Hiermee kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen of de ventilatie in een gebouw voldoet of wat zij kunnen doen om dit te verbeteren. Deze quickscan verschijnt eerst voor kantoren. Later volgt er een versie voor de verpleeghuizen en scholen;
- infographic die gebouwbeheerders handvatten geeft om een snelle inschatting te maken van mogelijke gezondheidsrisico's. De infographic geeft in een paar stappen weer waar men als gebruiker op moet letten. De tool komt binnenkort beschikbaar voor verschillende soorten gebouwen zoals kantoren, scholen en verpleeghuizen;
- online rekenmodel dat de kans op besmetting met COVID-19 in bestaande gebouwen kan berekenen. De eerste versie van die tool komt naar verwachting in november uit;
- kennisontwikkeling voor filter- en reinigingstechnieken. Hiermee kan een professional een afweging maken in welke situatie luchtfiltratie en -reinigingstechnieken zijn in te zetten voor een veilige en gezonde werkomgeving.

Centraal startplein
De site www.masterplanventilatie.nl is door ventilatiespecialist Ventilair ingericht als centraal startplein en overgedragen aan het consortium. Via deze site kunnen professionals op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen binnen het Masterplan Ventilatie. Ook kan men straks navigeren naar alle kennis, tools en andere hulpmiddelen op de individuele sites van TVVL, VLA, ISSO en VCCN. De site verwijst ook naar het laatste nieuws over verspreiding van het coronavirus via aerosolen.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Vakcentrum voor erkend ventilatiemonteur van start

Op donderdag 24 september zijn de deuren geopend van het allereerste Vakcentrum Binnenklimaattechniek in Amersfoort. Aankomende en ervaren ventilatiemonteurs krijgen ...
Verder Lezen

Ventilatie nieuwe stijl

Heb je je wel eens afgevraagd waarom we een appartementengebouw van een totaal ander ventilatiesysteem voorzien dan een kantoorgebouw met ...
Verder Lezen

‘Ventilatiesysteem voldoet in veel gebouwen niet aan de eisen’

In veel gebouwen voldoet de ventilatie niet aan de minimumeisen die het Bouwbesluit stelt. Op basis van een inventarisatie onder ...
Verder Lezen

Stilzwijgend wijzigen ventilatierichtlijn door RIVM verrast Techniek Nederland

Het RIVM heeft vorige week stilzwijgend de ventilatierichtlijn aangepast. Het advies is om waar mogelijk zoveel mogelijk verse lucht toe ...
Verder Lezen

Veiliger verduurzamen van appartementen

Gepubliceerd op

Steeds meer appartementseigenaren en VvE’s overwegen om zonnepanelen met een eigen opslagbatterij te plaatsen. Er is echter nog geen passende wet- en regelgeving op dit gebied, waardoor het niet duidelijk is aan welke minimale veiligheidseisen een installatie moet voldoen en welke maatregelen VvE’s moeten nemen. Om ernstige ongevallen, zoals brand, te voorkomen, is nu een handreiking verschenen die alle maatregelen en adviezen op bouwkundig, installatietechnisch en organisatorisch gebied omschrijft.

Volgens het CBS werd vorig jaar 40% meer stroom door zonnepanelen opgewekt in Nederland. Het grootste deel van deze toename (70%) is toe te schrijven aan grotere installaties op daken van gebouwen en op de grond. Er was echter ook sprake van een aantal grote branden, die vaak het gevolg bleken van constructie- en installatiefouten. De handreiking zorgt ervoor dat alle betrokken partijen, zoals de VvE, installateurs en de brandweer, vanaf het begin weten waar zij op moeten letten en wat zij kunnen doen om veiligheidsrisico’s te minimaliseren.

Relatief nieuwe ontwikkeling
De plaatsing van zonnepanelen, steeds vaker in combinatie met een opslagsysteem, is een relatief nieuwe ontwikkeling. In de eerste plaats is het belangrijk dat men op de hoogte is van de minimale kwaliteits- en veiligheidseisen waar het zonnepaneelsysteem moet voldoen. Vervolgens zijn er de te nemen maatregelen voor de installatie. Het dak wordt bijvoorbeeld opeens met veel extra gewicht belast en moet dit op de lange termijn kunnen dragen. Bovendien moeten de zonnepanelen ook goed bereikbaar zijn voor zowel onderhoudswerkzaamheden als hulpverlening. Tevens is het van belang dat de Veiligheidsregio en de brandweer tijdig op de hoogte worden gesteld van de installatie, ook als de betreffende VvE of woningcorporatie geen vergunningaanvraag voor de installatie hoeft te doen.

Van regionaal naar digitaal
De handreiking is een initiatief van het Instituut voor Fysieke Veiligheid, Voor de VVE en de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Het document zal op 13 oktober gepresenteerd worden in een live webinar. Hierbij zijn, naast de betrokken partijen, ook het Nationaal Warmtefonds en de BNG Bank aanwezig om maatregelen toe te lichten en vragen te beantwoorden. Het oorspronkelijke plan was om op regionaal niveau bijeenkomsten te organiseren, echter vanwege de COVID-19 situatie is gekozen voor een live webinar van 60 minuten.

Foto: In Maassluis is op 29 september het eerste verduurzamingsproject opgeleverd waarbij aan alle maatregelen uit  de handreiking is voldaan.

‘Lening voor verduurzamen huis is hard nodig’

Het kabinet liet onlangs weten een plan uit het Klimaatakkoord te schrappen, dat een speciale lening mogelijk moet maken voor ...
Verder Lezen

‘Verduurzamen woning voor vrijwel niemand rendabel’

Zonder aanvullend beleid zal de bijdrage van huiseigenaren aan het halen van het Klimaatakkoord fors minder zijn dan waar de ...
Verder Lezen

Honderden miljoenen voor verduurzamen woningen en gebouwen

 Minister Wiebes trekt honderden miljoenen euro uit voor het verduurzamen van woningen en gebouwen. Daarmee wil hij de vaart houden ...
Verder Lezen

Nieuwe flow, comfortabel binnenklimaat

Gepubliceerd op

Vorige jaar ging het mis. Toen begaf de pomp het met als gevolg dat een gezin uit Hoogvliet geen verwarming meer had. Een concullega van installateur Lino Noya Mahn bedacht een noodoplossing. “Maar daardoor hadden de bewoners continu last van een pomp die herrie maakte en een vloerverwarmingssysteem dat de twee-onder-een-kapwoning ongelijkmatig verwarmde.”

Noya Mahn kreeg een belletje of hij polshoogte wilde komen nemen. Hij verving de vloerverwarming verdeler door een nieuw exemplaar met flow meters die ervoor zorgen dat elke groep een gelijke hoeveelheid cv-water krijgt, zodat de installatie optimaal functioneert. Daarnaast spoelde hij de leidingen door met een speciale cleaner en voegde hij vervolgens nieuw cv-water toe. Tot slot ging de oude pomp de deur uit. In plaats daarvan staat er nu een nieuwe geluidloze en toerengeregelde dus energiezuinig exemplaar. Noya Mahn blikt tevreden terug. “Het ging allemaal vlotjes, in het totaal ben ik er een halve dag aan kwijt geweest”, vertelt de eigenaar van Noya Installatietechniek. En het gezin met twee kinderen heeft weer een comfortabel binnenklimaat.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Primeur met 25 mm vloerverwarmingsbuis en XL-verdeler

Met het nieuwe tuincentrum Overvecht in Tilburg heeft TECE twee primeurs. Ten eerste is er de nieuwe TECEfloor Silver Line ...
Verder Lezen

‘Neem ook systemen voor vloerverwarming mee in het Energielabel voor woningen’

Tegelzettersorganisatie Bovatin heeft een open brief gestuurd aan de Tweede Kamer, waarin gevraagd wordt om ook vloerverwarmingssystemen mee te wegen ...
Verder Lezen

Nieuwe norm in vloerverwarming en koeling

Diepe convectorputten zijn niet meer van deze tijd, maar de vraag naar vloerverwarming is nog steeds groot. Jaga upgrade daarom ...
Verder Lezen

Fantastische Flow

Ondanks de zachte winter kreeg Karel nog flink wat klachten over kou in huis. Of het nu in de woonkamer, ...
Verder Lezen

‘Lening voor verduurzamen huis is hard nodig’

Gepubliceerd op

Het kabinet liet onlangs weten een plan uit het Klimaatakkoord te schrappen, dat een speciale lening mogelijk moet maken voor het verduurzamen van huizen. De ‘gebouwgebonden financiering’ – waarbij de lening is gekoppeld aan het huis en niet aan de bewoner – blijkt te ingewikkeld en te duur. Toch zijn de mogelijkheden voor langlopende leningen met een lage rente hiermee niet uitgeput, benadrukt brancheorganisatie Techniek Nederland.

‘Uit intensief overleg met kredietverstrekkers is naar voren gekomen dat commerciële kredietverstrekkers naar verwachting niet in staat zullen zijn een product aan te bieden dat voldoende aantrekkelijk is ten opzichte van bestaande financieringsopties voor verduurzaming’, schrijft ‘minister Ollongren aan de Tweede Kamer. Ook staan Europese en nationale regels in de weg om een lening in te voeren die niet direct aan een persoon is gekoppeld.

Perspectief
Techniek Nederland blijft benadrukken dat het verduurzamen van eigen woningen en corporatiewoningen aantrekkelijker moet worden. ‘Daarvoor zijn aanvullende maatregelen zoals langlopende leningen met een lage rente of andere, vergelijkbare maatregelen hard nodig.’ Er is ook nog perspectief, ziet de brancheorganisatie. ‘Minister Ollongren heeft namelijk al aangekondigd om de mogelijkheden verder te onderzoeken in het publieke domein. Zij heeft het Nationaal Warmtefonds gevraagd te onderzoeken onder welke voorwaarden zij een gebouwgebonden financiering kunnen ontwikkelen en aanbieden.’

Ander relevant nieuws van onze redactie

Warmtewiel wel of niet stilzetten vanwege coronavirus?

Naar aanleiding van de huidige coronavirus pandemie kwam REHVA, de Europese overkoepelende vereniging voor klimaatinstallaties, medio maart met aanbevelingen voor het ...
Verder Lezen

WTW met tegenstroom-platenwisselaars en warmtewielen

Auerhaan introduceert een programma warmteterugwinunits met tegenstroom-platenwisselaars en warmtewielen. In totaal omvat deze nieuwe WTW-serie van het fabricaat Lemmens een ...
Verder Lezen

Luchtbehandelingskasten met hypermodern warmtewiel

Ned Air bv, fabrikant van luchtbehandelingssystemen, komt met een nieuwe unit: de RotorLine. De RotorLine is een serie luchtbehandelingskasten die ...
Verder Lezen

BAM verwerft opdracht voor onderhoud gebouwinstallaties Rijksgebouwen

Gepubliceerd op

BAM Bouw en Techniek heeft opdracht gekregen voor het onderhoud aan elektrotechnische en klimaattechnische gebouwinstallaties in Rijksgebouwen. Onderdeel van de opdracht zijn onder meer gerechtsgebouwen, TBS- en penitentiaire inrichtingen. In de EMVI-aanbesteding die aan de opdracht voorafging, zijn negentien percelen verdeeld over zeven bedrijven. BAM heeft voor vijf percelen de opdracht gekregen. Het contract heeft een looptijd van vijf jaar en kent de mogelijkheid tot verlenging met vier jaar. De aanneemsom – exclusief bijkomend werk – bedraagt circa € 5 miljoen per jaar.

De Penitentiaire Inrichting Vught (foto) is een van de Rijksgebouwen die deel uitmaken van de onderhoudsopdracht voor BAM Bouw en Techniek (foto: Bas Kijzers)

Professioneel assetmanagement
Het contract tussen BAM en het Rijksvastgoedbedrijf wordt zodanig uitgevoerd dat de installaties duurzaam kunnen functioneren en aantoonbaar voldoen aan alle wettelijke kaders. Veiligheid en gezondheid zijn gewaarborgd en de continuïteit van het proces van de gebruikers wordt niet verstoord.
BAM richt haar professioneel assetmanagement in met betrouwbare assetdata uit haar eigen ERP-systeem. Daarmee is BAM in staat om de gehele levenscyclus van de installaties optimaal te managen en om de gestelde eisen in het kader van verduurzaming en circulariteit te realiseren.
De tientallen Rijksgebouwen waarvoor BAM het preventief en correctief onderhoud aan installaties verricht, kennen een totaal bruto-vloeroppervlakte van ruim 121.000 m2. De gebouwen staan in de provincies Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel en Utrecht. Het gaat bijvoorbeeld om gerechtsgebouw De Appelaar in Haarlem, Penitentiaire Inrichting Vught en Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht in Balkbrug.

BAM Bouw en Techniek is gestart met de transitiefase. De beheer- en onderhoudsafdelingen van drie regiobedrijven – Regio Noordwest, Regio Oost en Regio Zuid – bereiden zich in deze periode voor op de dienstverleningsfase die 1 januari 2021 ingaat.

Ander relevant nieuws van onze redactie

BAM bouwt koeltorengebouw voor chipfabrikant

BAM heeft van chipfabrikant NXP opdracht gekregen om voor haar productiefaciliteit in Nijmegen een nieuw koeltorengebouw te realiseren. De opdracht ...
Verder Lezen

BAM gaat installaties van mboRijnland beheren en onderhouden

BAM Bouw en Techniek – Regio Zuidwest gaat in opdracht van mboRijnland het beheer en onderhoud uitvoeren aan de elektrotechnische ...
Verder Lezen

BAM laat sensor ontwikkelen om binnenklimaat automatisch te optimaliseren

BAM heeft een sensor laten ontwikkelen die het binnenklimaat meet en verschillende functies van het gebouw aanstuurt. De sensor wordt ...
Verder Lezen

BAM gaat Centraal Museum Utrecht duurzaam beheren en onderhouden

BAM gaat het technisch beheer van en onderhoud aan het Centraal Museum Utrecht uitvoeren. Het contract dat hiervoor is afgesloten ...
Verder Lezen

Gasketelwet treedt per 1 oktober in werking

Gepubliceerd op

Op 1 oktober 2020 treedt het wettelijk stelsel voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties, zoals cv-ketels, gashaarden en geisers, dan eindelijk in werking. Het ministerie van Binnenlandse zaken maakte dit zojuist bekend. Deze ‘Gasketelwet’ regelt dat bedrijven vanaf 1 april 2022 gecertificeerd moeten zijn om deze installaties te plaatsen, onderhouden of repareren. Dit moet ervoor zorgen dat het aantal ongevallen door koolmonoxide omlaag gaat.

Bedrijven die vanaf 1 april 2022 niet over een geldig certificaat beschikken mogen deze werkzaamheden dan niet meer uitvoeren en zijn in overtreding wanneer ze dat wel doen. Ook degene die opdracht geeft aan een bedrijf dat niet voor deze werkzaamheden is gecertificeerd, is dan in overtreding. Dat betekent dat opdrachtgevers zoals woning- en gebouweigenaren, maar bijvoorbeeld ook huurders en verhuurders er goed op moeten toezien dat ze een gecertificeerd bedrijf inschakelen.

Online register gecertificeerde bedrijven
Om opdrachtgevers te helpen bij het vinden van een gecertificeerd bedrijf komt er een online register. Dit register is beschikbaar wanneer de eerste bedrijven zijn gecertificeerd. Ook is een beeldmerk ontwikkeld dat bedrijven verplicht moeten voeren zodat zij goed herkenbaar zijn als gecertificeerd bedrijf. Om meer bekendheid te geven aan de gevaren van koolmonoxide en de verplichting zoals die vanaf 1 april 2022 geldt, start in het najaar van 2021 een publiekscampagne.

Overgangsperiode
Om de sector voldoende tijd te geven om zich op het stelsel voor te bereiden geldt na 1 oktober aanstaande een overgangsperiode van anderhalf jaar. In deze periode worden instellingen aangewezen waarbij bedrijven zich kunnen laten certificeren en kunnen bedrijven ervoor zorgen dat ze over de vereiste deskundigheid op het gebied van koolmonoxide beschikken. Ondernemersorganisatie Techniek Nederland heeft tools en opleidingen laten ontwikkelen om bedrijven hierbij te ondersteunen.

Gevaren koolmonoxide
Het wettelijk stelsel volgt op aanbevelingen in het rapport ‘Koolmonoxide Onderschat en onbegrepen gevaar’ van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (november 2015). Uit dit rapport blijkt dat een groot deel van de ongevallen met koolmonoxide wordt veroorzaakt door het handelen of nalaten van handelen door installateurs. Ook blijkt uit dit rapport dat bestaande certificaten en erkenningen te weinig garantie bieden voor professionele aanleg en veilig onderhoud van installaties. Met het stelsel wordt tevens invulling gegeven aan het advies van de Gezondheidsraad (juli 2019) over de gevaren van blootstelling aan lage concentraties koolmonoxide.

Ander relevant nieuws van onze redactie

‘Gasketelwet’ komt er eindelijk

Na meer dan vier jaar gaat de ‘Gasketelwet’ er dan eindelijk komen. Vrijdag 25 september publiceerde het ministerie van Binnenlandse ...
Verder Lezen

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Gasketelwet uitgesteld tot na de zomer

Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldt dat de invoering van de ‘Gasketelwet’ wordt uitgesteld tot na de zomervakantie. Ook de ...
Verder Lezen

Nog steeds veel slachtoffers van koolmonoxide vergiftiging

Sinds afgelopen najaar zijn zeker 74 mensen naar het ziekenhuis afgevoerd als gevolg van koolmonoxidevergiftiging. Twee slachtoffers zijn overleden. Dat ...
Verder Lezen

Hoofdkantoor Flamco/Comap bij top duurzame gebouwen in Nederland

Gepubliceerd op

Het nieuwe hoofdkantoor van Aalberts hydronic flow control heeft het Breeam ‘Outstanding’ ontwerpcertificaat gekregen voor het nieuwe kantoorgebouw in Almere. Daarmee staat het in de Nederlandse top tien van Breeam-gecertificeerde kantoorgebouwen. Onderdelen van Aalberts zijn Flamco en Comap, die verantwoordelijk zijn voor de productie, verkoop en distributie van alle Hydronic Flow Control producten voor verwarming-, koeling-, water- en solarsystemen

“Als fabrikant van energie-efficiënte oplossingen hebben wij duurzame ambities. Daarom grijpen we deze kans aan om ook ons eigen, nieuwe kantoorgebouw zo duurzaam mogelijk te bouwen”, aldus Henk Robers, Chief Operational Officer van Flamco.

Nederlandse top tien
Breeam maakt duurzaam bouwen integraal meetbaar en is de meest gebruikte certificeringsmethode in Europa. Tom Linneman: “Flamco scoort 90%. Slechts tien tot vijftien procent van de kantoorgebouwen bereikt het predicaat ‘outstanding’. Hiermee behoort Flamco als Breeam-gecertificeerd kantoor tot de top 10 van Nederland.”

Gezondheid en energie
De score op het gebied van gezondheid & comfort bedraagt 86% en op energiegebied 96%, mede dankzij isolatie, zonnepanelen, LED-verlichting en energiezuinige installaties. Verder voorkomt het ontbreken van een gasaansluiting de verbranding van fossiele brandstoffen, wat een 83% score oplevert in de categorie ‘vervuiling’.

Het gebouw zal begin 2021 worden opgeleverd.

Medisch Centrum Leeuwarden schakelt over op aardwarmte

Gepubliceerd op

Het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) kiest als eerste ziekenhuis in Nederland voor duurzame aardwarmte (geothermie). Het ziekenhuis heeft de ambitie om binnen tien jaar geen aardgas meer te gebruiken voor de primaire energievoorziening, met een CO2-reductie van ruim 50 procent.

Begin 2021 wordt een warmtewinput in Leeuwarden geboord en getest. Bij een geslaagde test kan vervolgens de aanleg en aansluiting op het warmtenet plaatsvinden. Het MCL kan dan in 2022 gefaseerd overschakelen van aardgas op aardwarmte. Het MCL zal uiteindelijk bijna 800.000 m3 aardgas per jaar minder verbruiken.

Bedrijfszekerheid en minder CO2 uitstoot
Andy van der Geest, projectleider bij het MCL: “Het afgelopen jaar is er veel onderzoek gedaan naar een aansluiting op het toekomstige warmtenet. Bedrijfszekerheid van de warmtelevering is voor het MCL een noodzakelijke voorwaarde. De aansluiting op het warmtenet Leeuwarden is van toegevoegde waarde binnen de toekomstige duurzame energievoorziening van het MCL. Warmte vanuit geothermie speelt een belangrijke rol bij de energietransitie en het terugdringen van onze CO2 uitstoot.”

Het geothermie-project in Leeuwarden is een samenwerking tussen Ennatuurlijk, Bouwgroep Dijkstra Draisma, EBN en Shell.

‘Gasketelwet’ komt er eindelijk

Gepubliceerd op

Na meer dan vier jaar gaat de ‘Gasketelwet’ er dan eindelijk komen. Vrijdag 25 september publiceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken de wettelijke regeling voor CO-certificering in het Staatsblad. Het bericht vermeldt de wettelijke eisen waaraan installateurs straks moeten voldoen om werkzaamheden aan gasverbrandingstoestellen te mogen uitvoeren. Nog niet bekend is op welke datum de wet definitief ingaat. Dat maakt het ministerie waarschijnlijk deze week nog bekend.

Het besluit betekent dat straks alleen bedrijven die beschikken over een wettelijk certificaat nog mogen werken aan gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen. De regeling geldt voor het installeren, repareren, onderhouden én het in bedrijf stellen van cv-ketels, geisers of gashaarden.

Overgangstermijn
Installatiebedrijven hebben na invoering van de wet anderhalf jaar de tijd om zich voor te bereiden. Bedrijven die daarna zonder het CO-certificaat werken aan cv-ketels, geisers en gashaarden, zijn in overtreding en kunnen een boete krijgen. Ook consumenten en zakelijke opdrachtgevers die een niet-gecertificeerd bedrijf inschakelen kunnen beboet worden.

Warmtepomp mét waterkoeler maakt kaasfabriek bijna gasloos

Gepubliceerd op

Voor een nagenoeg gasloos en duurzaam productieproces van verschillende kaassoorten is in een nieuw gebouw van kaasfabriek Rouveen Kaasspecialiteiten in Rouveen een gecombineerde warmtepomp met waterkoeler geïnstalleerd. Het systeem produceert heet water tot 90°C en koud water tot -0,5°C. Een dergelijk type industriële warmtepomp is nog niet eerder in de Nederlandse kaasindustrie toegepast.

Guido Postmus, als technisch engineer bij Lascon betrokken bij dit project, vertelt: “Dit type industriële warmtepomp, dat in Denemarken is getest, staat al in de fabriek in Rouveen en is recentelijk opgestart. De kaasfabriek bespaart met deze installatie circa 800.000 m3 aardgas per jaar. Lascon Groep uit Heereveen, gespecialiseerd in installatieprojecten voor de zuivelindustrie, ontwikkelt het complete installatiesysteem voor de kaasfabriek in Rouveen, waarvan de warmtepomp onderdeel uitmaakt. PS Koeltechniek uit Deventer installeert de warmtepomp van Sabroe Products.

Duurzame, gasloze oplossing gezocht
Rouveen Kaasspecialiteiten ontvangt meer dan dertig soorten melk, zoals biologische, weide- of halal of koosjer melk- en kaasproducten van koeien-, geiten- of schapenmelk, die elk hun eigen productieproces kennen. De Rouveense kaasfabriek is een streekgebonden coöperatief zuivelbedrijf dat bestaat uit 238 melkveehouders. Jan Kin, manager technische dienst bij Rouveen Kaasspecialiteiten, legt uit dat de kaasfabriek op zoek was naar een duurzame, gasloze oplossing voor het produceren en conserveren van hun kaasproducten. Rouveen ligt onder de rook van een Natura 2000-gebied, dus de keuze voor uitstoot reducerende maatregelen die passen bij de duurzaamheidsambitie en imago van de kaasfabriek, lag redelijk voor de hand.

Alternatief voor gasgestookte stoomketels
“Door voortdurende productontwikkeling van nieuwe kaasproducten wordt op het fabrieksterrein een nieuwe melkontvangst gebouwd waarin een nieuw installatiesysteem komt te staan om de producten te koelen, te verhitten en te verpompen”, zegt Kin. “Deze installatie moet daarnaast zeer nauwkeurig gereinigd worden, waarvoor ook een aanzienlijke hoeveelheid energie nodig is. Voorheen werd voor het productieproces warmte gegenereerd met stoomketels die met aardgas werden verwarmd. Om de stikstof-, NOX- en CO2-uitstoot van het productieproces te reduceren, vonden we een duurzame, gasloze oplossing voor de energievoorziening in de nieuwe techniek van de warmtepomp van Sabroe. De warmtepomp met waterkoeler die zowel heet water tot 90°C als koud water tot -0,5°C kan genereren, vervangt de stoomketels die op gas draaiden.”

Heet en koud water nodig
“Voor de CIP-installatie bijvoorbeeld, die het interne reinigen van de tanks reguleert, is heet water van circa 80°C nodig”, vervolgt Kin. “Naast heet water heeft het productieproces om kaas te maken, ook koud water nodig. Op de huidige melkontvangst wordt ook een nieuw pekellokaal gebouwd, met een pekelbad om de kazen op smaak te brengen en voor het conserveren. Dit pekelbad draait op een lage watertemperatuur, die ook door de warmtepomp wordt geregeld. Daarnaast zorgt de opbouw van de installatie voor een hermetische afsluiting van alle productstromen. Deze productstromen mogen nooit met elkaar vermengd worden.

Tweetrapsinstallatie
“De warmtepomp die we in de kaasfabriek hebben geïnstalleerd is de dualPAC716 VSD-warmtepomp met een verwarmingsvermogen van circa 1240kW en een koelvermogen van 800 kW ”, zegt Søren Demant, sales executive van Sabroe Products Benelux, onderdeel Johnson Controls. “Deze industriële warmtepomp bestaat uit twee 16-cilinder frequentiegeregelde zuigercompressoren. Het is een tweetrapsinstallatie (tweetraps warmtepomp), met twee verschillende van elkaar gescheiden onderdelen. Het ene onderdeel omvat een lagedrukcompressor die koud water produceert. Het andere deel is een hogedrukcompressor die heet water produceert. De energiebehoefte die wordt gebruikt door de lagedrukcompressor (low stage pressure compressor) wordt verplaatst door de hogedrukcompressor (high stage compressor), waardoor er nauwelijks energieverlies ontstaat tijdens het koelen en verwarmen. De twee onderdelen van de machine zijn fysiek gelinkt door een tussenkoeler. Dit betekent dat het persgas van de lagedrukcompressor direct wordt gebruikt voor de hogedrukcompressor. Omdat deze machine niet op aardgas werkt, is het een duurzame en energie-efficiënte oplossing.”

Uitvoerig getest
Joost van der Gaag, senior accountmanager bij Sabroe Products, vertelt dat een dergelijke waterpomp nog niet eerder bij een Nederlandse kaasfabriek is geïnstalleerd. “Deze warmtepomp is gebouwd in de productiefabriek van Sabroe in Denemarken, waar deze warmtepompen inmiddels bij verschillende zuivelfabrieken zijn geïnstalleerd. Voordat deze machine naar Rouveen is getransporteerd, is deze uitvoerig getest.”

Relatief compact
Nico Doorn, sales engineer bij PS Koudetechniek uit Deventer vertelt dat door de integratie van twee technieken in één machine, de omvang van de hele installatie vier keer kleiner is, dan reguliere warmte- en koude-installaties. “De machine is relatief compact, wat een belangrijk voordeel is voor de fabriek, die slechts beperkt ruimte beschikbaar heeft om de verschillende technieken bij elkaar te kunnen zetten. De warmtepomp is 6,5m lang, 2,5m breed en 2,5m hoog. Daarnaast heeft deze gecombineerde installatie slechts weinig koudemiddel (circa 100 kilo) nodig.”

Nauwkeurige engineering
Guido Postmus, process engineer bij Lascon, vertelt dat Lascon voor dit project een overkoepelend procesontwerp voor de installaties heeft gemaakt. “De Rouveense kaasfabriek kan zonder al te grote aanpassingen en op een duurzame wijze produceren, zonder het productieproces drastisch aan passen. Lascon is in 2015 gestart met de voorbereidingen van dit complexe project. Het inpassen van de warmtepomp in het productieproces van de Rouveense kaasfabriek is behoorlijk ingewikkeld. Het bufferen van ijswater en van heet water, de diverse productflows, het conserveren van de kaasproducten onder de juiste condities en de balans van de warmtepomp met waterkoeler eisen uiterst nauwkeurige engineering.”

Op dit moment wordt proefgedraaid met de warmtepomp. Waarschijnlijk zal in week 41 de definitieve inbedrijfstelling plaatsvinden.

Veilig werken aan installaties voor gasverbranding

Gepubliceerd op

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door bedrijven die hiervoor gecertificeerd zijn. Deze maatregel is hard nodig en moet samen met ‘het nieuwe beugelen’ de bakkers en slagers in de markt weren. TIAB BV Onderhoud en Beheer Vastgoed laat in dit artikel zien hoe je goed beslagen ten ijs kan komen.

KIWA heeft speciaal voor het certificeringstraject de richtlijn BRL6000-25 KIWA richtlijn ‘Werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties in verband met koolmonoxide’ ontwikkeld. De Certificaathouder [lees installateur] kan zich in de deelgebieden 1 t/m 3 bekwamen en gecertificeerd worden. Aangezien het om een samenhangend geheel gaat, is het raadzaam om je alle deelgebieden eigen te maken.

Deelgebieden
1. Vanaf het moment van opleveren dient de installateur te hebben voldaan aan een juiste installatie van een gasverbrandingstoestel, zowel voor de verbrandingsluchttoevoervoorzieningen en/of de rookgasafvoervoorzieningen. Dit impliceert ook dat de installateur op de juiste wijze moet beugelen op de betreffende mof van de rookgasbuis.
2. Voor het uitvoeren van reparatiewerkzaamheden aan bestaande gasverbrandings- toestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen en/of rookgasafvoer voorzieningen dient de installateur of technicus gecertificeerd te zijn. Ook in dit geval dient de installateur te voldoen aan de voorschriften voor het nieuwe beugelen.
3. De installateur of technicus dient eveneens gecertificeerd te zijn voor het uitvoeren van onderhoud aan bestaande gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen. Daarnaast moet hij het nieuwe beugelen onder de knie hebben en het samenhangend geheel van een gasverbrandingstoestellen, verbrandingsluchttoevoervoorzieningen of rookgasafvoervoorzieningen kennen.

Het nieuwe beugelen
Wat is nu dan de beste manier om een rookgasafvoersysteem te installeren? Het is verstandig om daarvoor bij Rogafa je licht op te steken. Dankzij de gezamenlijke basisvoorschriften van de Vereniging van Nederlandse Fabrieken van Gasafvoerleidingssystemen kan de installateur met behulp van checklists controleren of er wordt voldaan aan de gestelde eisen.

Basisvoorschriften
1. Beugel op de mof van het rookgasmateriaal.
2. Monteer de leiding op afschat naar de ketel toe.
3. Maak en borg gasdichte verbindingen.
4. Zorg voor trekontlasting bij dakdoorvoeren.

Hoe moet je nu precies beugelen? Pas de daarvoor bestemde beugels toe en teken jouw leidingaanleg goed af. Houd ook rekening met de uitzetting van toegepaste materialen. Monteer alles dus spanningsvrij op de juiste lengte en gebruik daarvoor passend gereedschap. Overigens is het geen goed idee om een waterpomptang te gebruiken om beugels in de muur te draaien of moertjes van een beugel aan te draaien. Gebruik in plaats daarvan een baco of passende steeksleutels. Ontbraam het materiaal wat je hebt afgezaagd, anders zou je de rubberinlage en afdichtringen van de toe te passen materialen kunnen beschadigen en hiermee ongemerkt lekkages kunnen veroorzaken. Gebruik een zeepsopmiddel dat circa 1% zeepoplossing bevat om de nieuwe stugge materialen gemakkelijk in elkaar te krijgen. Benut de maximale ruimte die bijvoorbeeld in een mof aanwezig is voor een goede verbinding in de leiding. Tot slot: je kan geen Kit, PUR, vaseline, olie, Parkers, schroeven of Tie-wrap gebruiken om werkzaamheden te fixeren of te vergemakkelijken.

Materiaalkeuze
Houd er verder rekening mee dat voor elke materiaalkeuze een checklist voorhanden is. Dan kan je denken aan:
1. enkelwandige kunststof verbindingsleidingen voor de afvoer van rookgassen;
2. enkelwandige metalen verbindingsleidingen voor de afvoer van rookgassen;
3. concentrische verbindingen voor de afvoer van rookgassen en de toevoer van verbrandingslucht (van toepassing op materialisatie bij 1 of 2);
4. verbindingsleidingen voor de toevoer van verbrandingslucht (van toepassing op materialisatie bij 1 of 2);
5. enkelwandige metalen kanalen in de schacht voor de afvoer van rookgassen en/of de toevoer van verbrandingslucht.

Aandachtspunten
Bij het werken aan gasverbrandingstoestellen en toebehoren dient de installateur ook te letten op:
1. de visuele uitstraling van een gasverbrandingstoestel, zowel wat betreft de verbrandingsluchttoevoervoorzieningen als/en of rookgas afvoervoorzieningen;
2. de aansluiting op het toestel, appendages en dakdoorvoeren;
3. de afdichting van alle verbindingen;
4. de voorschriften van de fabrikant van de gastoestellen;
5. de voorschriften van de fabrikant van de rookgasbuizen en luchttoevoerbuizen;
6. de voorschriften van de fabrikant van de rookgasdoorvoer.

Project case
Recentelijk werd in Den Bosch een nieuwbouwproject opgeleverd. Bij de eindcontrole constateerde de inspecteur een groot aantal fouten. Hij lette daarbij op de aandachtspunten, zoals die eerder in dit artikel zijn omschreven. De installatie voldoet niet aan de richtlijnen van het nieuwe beugelen:
1. Er waren diverse soorten materiaal door elkaar gebruikt.
2. Zowel voor de verbrandingsluchttoevoervoorzieningen en/of rookgas-afvoervoorzieningen had de installateur verschillende fabricaten toegepast.
3. Er waren verschillende soorten beugels en merken door elkaar gebruikt.
4. Het afschot naar de ketel was te marginaal.
5. De rookgasdakdoorvoer kon gelift worden waardoor verbindingen los konden raken.
6. De afdekmanchet aan het dakvlak was niet luchtdicht en kierde.

Wetgeving en normen
De woning was gebouwd zonder een bouwkundig bestek, waarin een adviesbureau normaliter alles laat verankeren, zodat de installatie voldoet aan de NPR en andere relevante normen. Kan een aannemer dan zomaar alle defecten aan de installatie ter kennisgeving aannemen en het er vervolgens bij laten? Nee. Sowieso moet hij te allen tijde voldoen aan de NPR 3378-46, de Leidraad bij de NEN 2757-1. De NEN 2757 is namelijk geborgd in het Bouwbesluit 2012. Verder dient de installateur altijd de installatievoorschriften van de rookgasafvoer- en de toestelfabrikant op te volgen.
Ook de per 1 juli 2020 aangenomen Gasketelwet moet nagevolgd worden. Nadat deze wet definitief in werking treedt, geldt er een overgangsperiode van 18 maanden voor iedereen die aan gasverbrandingsinstallaties gaat werken tot 100 kW.

Niet mixen
Verder is het niet toegestaan om in de aansluitleiding componenten van verschillende materialen of fabricaten te mixen, behalve daar waar de fabrikant van het systeem dit toelaat. Let dus altijd op de installatievoorschriften van de rookgasafvoer- en de toestelfabrikant.

Rechtszaak
Als er een ongeval plaats vindt en een installatie wijkt af van een NPR, dan zal een rechter wel degelijk een van toepassing zijnde NPR-en bij zijn oordeel betrekken, omdat dit documenten zijn die belanghebbenden (lees: branche gerelateerde bedrijven) in de branche hebben opgesteld. Dus ook hier weer geldt het motto: ‘schoenmaker blijf bij je leest’.

Het hele artikel lezen en nog meer tips ontvangen? Houd dan de nieuwe IZ in de gaten! Onze oktober-editie verschijnt op 6 oktober en is daarna ook digitaal te raadplegen via: www.installateurszaken.nl