Levensbestendig wonen dankzij decentraal klimatiseren

Gepubliceerd op

Onlangs is woon-/zorgcomplex Living-Inn Nijmegen opgeleverd: een project met 290 comfortabele en levensbestendige appartementen, bestemd voor zowel ouderen als starters. De vele voorzieningen en gemeenschappelijke ruimtes moeten ervoor zorgen dat beide doelgroepen samen komen. Het toegepaste decentrale klimaatsysteem moet zorgen voor een gezond en veilig binnenklimaat. Regiomanager Rick Mathijssen van ClimaRad was op locatie en vertelt in een video over het toegepaste systeem.

Naast Mathijssen is ook opdrachtgever Roozen van Hoppe Groep aan het woord. Hij vertelt waarom is gekozen voor het klimaatsysteem van ClimaRad. In het kort zijn de redenen:
•          Er zijn geen kanalen benodigd bij een decentraal systeem;
•          Warmteterugwinning zorgt voor een grote energiebesparing;
•          De eenvoud van de installatie, zowel qua toepassing als gebruik.

Project Living-Inn Nijmegen (youtube.com)

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Europese warmtepompmarkt zal jaarlijks 17% moeten groeien

Gepubliceerd op

Tijdens de laatste editie in 2022 leed de vakbeurs Chillventa nog onder de naweeën van de coronapandemie. Maar volgens de meest recente gegevens ligt de beurs dit jaar op koers voor een fraai resultaat. De Chillventa vindt tweejaarlijks plaats in Neurenberg; dit jaar van 8 tot en met 10 oktober. Er wordt aandacht besteed aan uiteenlopende thema's, van koudetechniek, tot klimatisering en warmtepompen. Wat dat laatste betreft: de Europese warmtepompmarkt zal jaarlijks met zeker 17% moeten groeien om het door de fabrikanten beoogde doel te halen van 60 miljoen stuks te behalen in 2030.

De organisatie verwacht pakweg 930 exposanten en rond de 31.000 bezoekers. In 2022 was dat respectievelijk 586 en 30.510. Zowel onder de bezoekers als exposanten is het internationale aandeel groot. Toplanden zijn onder andere China, Turkije en de VS.

Nieuw
Nieuw dit jaar zijn onder andere een paviljoen voor Young Innovators en de International Start Up Area in hal 9. Daarnaast hebben exposanten uit China en de VS eigen paviljoens gekregen. Zoals vanouds kan de bezoeker ook een omlijstend programma verwachten met lezingen en fora over onder andere warmtepompen, koudemiddelen en digitalisering.

Europees perspectief
Uit de preview bleek dat de warmtepompbranche elders in Europa zich op dezelfde manier ontwikkelt als in Nederland. Denk aan het belang van F-gassencertificering, overstap op natuurlijke koudemiddelen, PFAS, leveringsvraagstukken en tekorten of overschotten van componenten en systemen. En ook de markt in bijvoorbeeld Duitsland is stormachtig gegroeid de laatste jaren. In 2023 lag het aantal verkochte warmtepompen op 356.000. Rond de 90% daarvan bestaat uit luchtgebonden systemen. Het doel is om jaarlijks 500.000 warmtepompen te installeren. Maar ook hier is, evenals in Nederland, sprake van een terugslag. Dat geldt eveneens voor bijvoorbeeld Tsjechië waar de markt is ingezakt met tientallen procenten, onder andere door een gebrek aan personeel en negatieve aandacht in de media vanwege slechte installaties. In het totaal is de Europese markt in 2023 met ongeveer 5% gekrompen.

Drie miljoen
Ondertussen hebben fabrikanten fors geïnvesteerd in de productie van warmtepompen. Er zijn ongeveer 175 productiesites in Europa. In 2023 werden er 3 miljoen units verkocht. De sector biedt direct werk aan zeker 160.000 mensen. In het totaal zijn er nu, volgens de meest recente cijfers, rond de 22.2 miljoen warmtepompen in Europese landen. Wil men het beoogde doel van 60 miljoen warmtepompen behalen in 2030 dan moet de Europese markt met zeker 17% jaarlijks groeien.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Niemand die het ziet

Gepubliceerd op

Wellicht heeft u zich er ook wel eens schuldig aangemaakt. Iets installeren dat achter de wand verdwijnt waar, als het voor de wand zou moeten worden geplaatst, toch het iets netter gedaan zou hebben. Misschien een muurplaat een beetje scheef monteren, of een buis die een bocht heeft die er niet in had hoeven zitten toch te gebruiken.
Gewoon kleine dingen die het gebruik van de feitelijke installatie niet in de weg zitten, maar gewoon niet echt een schoonheidsprijs verdienen. Puur omdat u wist, dit verdwijnt toch achter de wand en de klant heeft hier absoluut geen last meer van later.
Dan heb je Karel, Karel denkt ook soort gelijk. Alleen Karel skipt dat stukje van de goede werkzaamheid van de installatie nogal eens. Bij hem is het meer een kwestie van niemand die het ziet, totdat het water uiteindelijk door de muur heen drenst vanwege een gesprongen leiding, een lekkende fitting of een totaal verkeerde persing.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Veiligheid en BHV

Gepubliceerd op

Er is al veel veiligheid op het werk, dankzij onder andere de VCA en VOL-VCA cursussen, die we allemaal hebben moeten halen. Ondanks dat menigeen daarbij zal hebben gedacht: wat een onzin, dat is toch allemaal wel duidelijk?
Toch zijn er ook veel middelen en maatregelen ingevoerd om echt veilig te kunnen werken. Stofafzuiging is er daar één van. Ik weet nog dat het ingevoerd werd; het was echt een verademing.
Kortom, de veiligheid op de werkplek, waaronder kantoren, is dus enorm verbeterd.
Terugkijkend lijkt het een wonder dat we vroeger - zonder al deze voorzieningen – überhaupt ons werk konden doen. Misschien was die goeie ouwe tijd zo slecht nog niet, maar het is nu toch een stukje aangenamer en bovenal veiliger op onze werkplekken.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik het met veel van de ingevoerde veiligheidsregels eigenlijk helemaal niet eens was. Ook zag ik van een hoop dingen de directe noodzaak niet in. Neem nu de BHV-er; waarom was een bedrijfshulpverlener nou eigenlijk nodig? Er kwamen cursussen voor… en dan ook nog eens elk jaar herhaalcursussen. Onzin, toch?
Nee, zeg ik nu! Uit het niets kreeg ik onlangs een hartstilstand. Door adequaat handelen van enkele omstanders heb ik het gehaald. Twee man met BHV-ervaring zijn gaan reanimeren en binnen 6 minuten waren er verschillende vrijwilligers ter plaatse met een AED. Nog een aantal minuten later arriveerden er twee ambulances en kon het ambulancepersoneel mij weer tot leven wekken.
Hulde dus aan al die mensen die BHV of een andere vorm van hulpverlening hebben gevolgd. Ik dank mijn leven aan hen. Verschillende mensen aan wie ik dit verhaal heb verteld, reageerden met: ik ga ook zo’n cursus doen of de herhaalcursus alsnog volgen. Ik kan met grote opluchting alleen maar zeggen: doe dit vooral!

Installateur 'in ruste'

Op onze nieuwsbrief abonneren

Klaar voor morgen

Gepubliceerd op

CATEGORIE 1 PRODUCTKAART VOOR WARMTEPOMPEN

Transparantie in de milieu-impact van technische installaties wordt steeds belangrijker. Dit geldt zeker ook voor verwarmingssystemen in gebouwen. Maar ondanks het feit dat de milieu-impact van warmtepompen sinds 2023 meer aandacht krijgt binnen de sector, zijn categorie 1 productkaarten voor warmtepompen op dit moment nog schaars in Nederland. Terwijl het juist categorie 1 productkaarten zijn die accurate en gedetailleerde inzichten bieden in zowel kwaliteit, herkomst, als locatie van de gebruikte materialen. Hugo Hemel, Marketing Director bij Vaillant, licht namens Vereniging voor Duurzame Warmte de eigenschappen en voordelen toe.

Een productkaart bevat gedetailleerde informatie over de kwaliteit, de herkomst en de locatie van materialen en producten. Het geeft inzicht in de materiële, circulaire en financiële (rest)waarde van een gebouw. Een productkaart uit categorie 1 geeft het meest fijnmazige en accurate beeld van de milieu-impact van een product. De gebruikte data zijn namelijk merkgebonden en daarmee rechtstreeks afkomstig van de fabrikant. In tegenstelling tot categorie 2 of categorie 3 materialenpaspoorten, die respectievelijk een sectorgemiddelde of zelfs generieke data bevatten.

Totstandkoming
Een categorie 1 productkaart wordt opgesteld op basis van een uitgebreide levenscyclusanalyse (LCA). Hiermee wordt de totale milieu-impact gemeten. Een dergelijke LCA wordt opgesteld door een daartoe bevoegde externe instantie, zoals het instituut Kiwa. De fabrikant van het product levert hiervoor de data aan. In uitgebreide EPD (Environmental Product Declaration) rapporten wordt vervolgens het gehele proces van gebruikte grondstoffen tot aan afvalverwerking gedetailleerd in kaart gebracht volgens de EN 15804 normering. Dit is veelal een intensieve en tijdrovende klus omdat zaken als de oorsprong en het transport van alle onderdelen (bijvoorbeeld verf, plastic, printplaatjes, schroeven, koperdraden) achterhaald en getoetst moet worden.
In de vervolgstap wordt de LCA door een onafhankelijke partij gecontroleerd en getoetst volgens de meest actuele methodieken en normen. Tot slot wordt de informatie overhandigd aan de Nationale Milieu Database (NMD). De NMD kent vervolgens een Milieu Kosten Indicator (MKI) toe en publiceert deze in hun database. De MKI-score geeft een indicatie van de preventiekosten die gemaakt zouden moeten worden om eventuele milieuschade op te heffen. Plaatsing in de NMD is nodig om adviseurs, ontwikkelaars en bouwondernemingen in staat te stellen om met de data te rekenen voor hun nieuwbouwprojecten in lijn met het Bouwbesluit.

Gunstige MPG-score
Nieuwe gebouwen in Nederland zijn gebonden aan de MPG: de Milieu Prestatie voor Gebouwen. Deze drukt in een score uit wat de belasting van een gebouw is op het milieu. De MPG voor een gebouw wordt berekend als de MKI-score per m2 bruto vloeroppervlak per jaar op basis van de beoogde levensduur. Materialen en producten die niet in categorie 1 vallen krijgen per definitie een hogere score, waardoor zij in calculaties een zwaardere impact hebben op de MPG. Een warmtepomp met een categorie 1 productkaart draagt vanuit dit principe dus bij aan het bereiken van een gunstige MPG-score. De eisen voor de MPG worden in de toekomst bovendien verder aangescherpt waarmee het belang van klimaatinstallaties met een zo laag mogelijke milieu-impact alleen maar groter wordt.1

Steeds meer handhaving
De overheid wil in 2030 100 procent circulair aanbesteden en uitvragen zijn sinds 2023 reeds circulair. Woningcorporaties die volgens recent gemaakte afspraken met de overheid in de komende jaren fors investeren in nieuwbouwwoningen, worden geacht hier een voortrekkersrol in te spelen. Dit betekent dat ontwikkelaars de milieu-impact van hun projecten inzichtelijk moeten maken, en de verwachting is dat de overheid steeds meer zal handhaven op de daadwerkelijke uitvoering van plannen en berekeningen. Met name voor projectinstallateurs is het daarom essentieel om goed op de hoogte te blijven omtrent de laatste ontwikkelingen.

Subsidie
Ondernemers kunnen door gebruik van een warmtepomp met een categorie 1 productkaart aanspraak maken op een zogenaamde MIA\Vamil subsidie. Dit biedt bedrijven een interessant belastingvoordeel voor investeringen in innovatieve, milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen zoals circulaire en duurzame gebouwen. Dit kan oplopen tot ruim 30 procent van de investering en kan zo tienduizenden euro’s besparing opleveren. Meer informatie hierover kan worden geraadpleegd op de website van het RVO (www.rvo.nl).

Productkaart voor warmtepompen
Productkaarten voor basisgrondstoffen en bouwmaterialen zijn over het algemeen relatief eenvoudig op te stellen. Zo zijn er inmiddels steeds meer categorie 1 productkaarten beschikbaar voor producten als bakstenen, isolatiematerialen of deuren. Voor technische producten en installaties als warmtepompen is dat nog zeldzaam. Op moment van schrijven is voor één type warmtepomp een categorie 1 productkaart gepubliceerd. Dit betreft een lucht-waterwarmtepomp met R290 koudemiddel die is opgenomen in de Nationale Milieu Database (NMD). Details van de productkaart kunnen bekeken worden in de NMD database viewer op www.milieudatabase.nl.

Verplichting
In veel Europese landen is het overigens reeds verplicht om categorie 1 productkaarten te registreren. In Nederland geldt deze verplichting nog niet, maar stimuleert de overheid fabrikanten en leveranciers van technische installaties om categorie 1 productkaarten te laten opstellen en te laten opnemen in de NMD. Alleen dan ontstaat er een gelijk speelveld waarin de milieuprestaties op een transparante wijze inzichtelijk kunnen worden gemaakt en met elkaar vergeleken kunnen worden. Ondanks recente ontwikkelingen zijn voor warmtepompen nog de nodige stappen te zetten 
Artikel en beeld: Nederlandse VerwarmingsIndustrie

1. De aanscherping van de MPG zou in eerste instantie op 1 januari 2025 effectief worden, maar deze datum lijkt ten tijde van schrijven van dit artikel met een half jaar uitgesteld te worden.

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Het belang van een voorraadvat bij een warmtepomp

Gepubliceerd op

Een warmtepomp heeft een lager vermogen dan een cv-ketel. Dat betekent dat hij water op een lagere snelheid opwarmt. Om voldoende buffer te hebben om een woning ook tijdens momenten van piekbelasting te voorzien van voldoende warm tapwater, is het essentieel om de juiste hoeveelheid verwarmd water op te slaan voordat het getapt wordt. Hiervoor dient een voorraadvat.

Om ervoor te zorgen dat voor elke woning een geschikt RVS voorraadvat met grootse prestaties te vinden is, produceert Itho Daalderop op de eigen productielocatie in Nederland een breed assortiment aan hoogwaardige voorraadvaten met verschillende buitenmaten, volumes en technische kenmerken. Maar wat is eigenlijk de functie van een voorraadvat? Lees verder...

Gasloze appartementen waar eens een basisschool stond

Gepubliceerd op

De voormalige basisschool ‘De Schakel’, gelegen midden in Maasdijk, is gesloopt en er zijn 20 sociale huurappartementen voor in de plaats gekomen, 10 kleine en 10 grotere. De woningen zijn geschikt voor jongeren, alleenstaanden en ouderen. Onderdeel van het plan is de mogelijkheid voor bewoners om een moestuin aan te leggen op de grondstrook tussen het appartementengebouw en de eengezinswoningen. De appartementen hebben allemaal een warmtepompinstallatie gekregen, om ze gasloos te verwarmen en van tapwater te voorzien.

Bij de appartementen is gekozen voor de ATAG Energion M Compact 40. Dit is een monobloc lucht/water warmtepomp met een geïntegreerde boiler. De appartementen van De Schakel zijn geschikt voor 2 tot 4 personen. De geïntegreerde 180L boiler van de M Compact levert voldoende tapwater om comfortabel te leven. Doordat de boiler van de Energion M Compact verwerkt is in de behuizing van de binnenunit heeft dit het voordeel dat deze niet meer aangesloten hoeft te worden. De buitenunit is op het platte dak geplaatst. Op deze manier zijn de buitenunits nauwelijks te horen door de bewoners en niet zichtbaar. Ze zijn bovendien eenvoudig toegankelijk voor de servicemonteurs.

Temperatuurcontrole
Om de temperatuur in de ruimtes te controleren is er een ATAG Zonemanager toegepast. Elke ruimte kan hierdoor onafhankelijk een warmte- of koelingsvraag creëren waarbij er een berekende aanvoertemperatuur per zone geleverd kan worden. Alle appartementen maken gebruik van een ATAG One Zone thermostaat in de woonkamer. De thermostaten worden via het internet verbonden. Dit biedt de mogelijkheid om de installatie op afstand uit te lezen en te monitoren. Met toestemming van de bewoner kunnen er op afstand parameters worden aangepast waardoor onnodige servicebezoeken worden voorkomen en bewoners sneller worden geholpen. Voor de andere ruimtes zijn Cube thermostaten gebruikt. Hiermee kan snel en eenvoudig de gewenste temperatuur voor de ruimte worden ingesteld.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Nieuwe multi-split airco’s van Nefit Bosch

Gepubliceerd op

Nefit Bosch breidt het aircoprogramma uit met nieuwe binnenunits voor de Climate 5000 M multi-split buitenunit. Naast de reguliere Climate wandunits, zijn nu ook plafondcassettes, kanaal-units en vloerunits leverbaar. De nieuwe oplossingen zijn zowel geschikt voor woningen, als voor kleinzakelijke toepassingen.    

De Climate 5000 M multi-split buitenunit, met vermogensvarianten van 2 kW tot 12,5 kW, is geschikt voor grotere appartementen, eengezinswoningen en kleine bedrijfsgebouwen. Op een buitenunit kunnen maximaal vijf binnenunits worden aangesloten: wandunits, plafondcassettes, kanaal-units of vloerunits. De units zijn geschikt voor zowel woningen, als retail en andere kleinzakelijke toepassingen, zoals kantoren aan huis of praktijkruimtes. Dankzij hun grote luchtvolumes kunnen ze vertrekken snel afkoelen of opwarmen.

Wand, plafond, kanaal of vloer
Voor montage in het plafond levert Nefit Bosch verschillende cassettes met vermogens van 2,0 tot 7 kW, deels voorzien van zwenkfunctie en 3D-spiraalventilator. In dezelfde vermogensrange kan ook worden gekozen voor kanaal-units als inbouwcomponent, passend in elk interieur. Tot slot zijn er vloerconsoles in vermogens van 2,6 tot 5 kW voor montage op de vloer of aan de muur.

Connectiviteit
Naast de meegeleverde afstandsbediening of bedrade thermostaat (voor de kanaal-units) is er ook de mogelijkheid de binnenunits te bedienen met de smartphone via de gratis Bosch HomeCom Easy app. Hiervoor is de optionele wifi-module G 10 CL-1 vereist.

Groeimogelijkheden
Drie jaar geleden introduceerde Nefit Bosch zijn airconditioners in Nederland. Met de uitbreiding van het airco-programma speelt Nefit Bosch in op de toegenomen aandacht voor airco, zowel voor koelen, als voor verwarmen. Ondanks het grote aanbod in de aircomarkt ziet Nefit Bosch goede groeimogelijkheden. “Consumenten en zakelijke opdrachtgevers zoeken zekerheid. Daarom is er altijd een markt voor hoogwaardige producten van een A-merk als Nefit Bosch’’, zegt productmanager Sijtse Brouwers. “Zeker omdat onze Climate airco’s al een goede naam hebben onder installateurs.’’

De nieuwe binnenunits zijn leverbaar via de reguliere kanalen. Later dit jaar verwacht Nefit Bosch ook nieuwe single-split modellen te introduceren.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Kennisplatform voor bouw- en installatiekennis gaat binnenkort van start

Gepubliceerd op

Vanaf 1 juli a.s. is BouwZo.nl beschikbaar. Op dit door ISSO ontwikkelde kennisplatform is naast kennis van ISSO ook die van andere leveranciers te vinden, zoals InstallQ en het Rijksvastgoedbedrijf. BouwZo hanteert wel een kwaliteitsstandaard voor het opnemen van kennis. Alle kennis moet gevalideerd zijn, zodat er sprake is van betrouwbare kennis.

“BouwZo ontwikkelt zelf geen kennis, maar biedt juist de vele partijen in de sector de mogelijkheid om hun kennis te delen met ruim 18.000 professionals, studenten en docenten. Daarom is het platform open voor kennis van meerdere kennisleveranciers”, zegt Michel Verkerk, operationeel directeur van ISSO. “Zo kunnen we de professional veel meer kennis bieden. We borgen de kwaliteit door te stellen dat we alleen gevalideerde kennis tonen. Dat gaat via een voorgeschreven route conform ISO 19650. ISO 19650 is de norm voor het beheer van informatie over de gehele levenscyclus van een gebouw.”

Eenvoudiger voor softwareleveranciers
Via BouwZo is het ook voor softwareleveranciers eenvoudiger om de kennisproducten te gebruiken. Verkerk: “Via de API kunnen zij onze kennis ophalen om slimme oplossingen te creëren waarmee professionals hun voordeel kunnen doen. Zoals inspectiesoftware op basis van onze protocollen. Professionals hoeven op die manier op een bouwplaats niet te zoeken in de kennis, maar hebben de tools direct bij de hand op een telefoon of tablet. Daarbij beschikken ze dan wel gegarandeerd over de actuele en gevalideerde kennis uit BouwZo.”

BouwZo.nl is vanaf 1 juli 2024 beschikbaar. Meer informatie is te vinden op https://over.bouwzo.nl.

 

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Jaren ’60 woningen van het gas met bodemenergie

Gepubliceerd op

Vorig jaar heeft Wooncompagnie in Petten een renovatieproject uit laten voeren. De woningcorporatie liet dertig jaren ’60 woningen gasloos maken met behulp van bodemenergiewarmtepompen en vraaggestuurde ventilatie met warmteterugwinning. Dankzij deze verduurzaming is de stap gemaakt van gemiddeld energielabel E naar energielabel A+++ of zelfs A++++.

De woningen zijn voorzien van een nieuwe, goed geïsoleerde schil met buitengevelisolatie, nieuwe kozijnen en een vernieuwd dak met zonnepanelen. In samenwerking met KTI Installatietechniek is bij deze renovatie gekozen voor een totaaloplossing van Itho Daalderop, met grondgebonden water/water-warmtepomp WPU, een voorraadvat en vraaggestuurde ventilatie met warmteterugwinning door middel van een HRU WTW-unit.

Vóór op schema
Paul Stegers, adviseur strategie bij Wooncompagnie, legt uit dat de corporatie de ambitie om in 2030 gemiddeld energielabel A te realiseren vorig jaar al heeft behaald: “Dit project in Petten draagt bij aan een verdere daling van het energielabel.”
De corporatie begon de verduurzaming van het woningbezit met kleine maatregelen bij zo veel mogelijk woningen, zoals isoleren binnen de bestaande schil. “Nu zijn we aangekomen bij het maken van de slag naar gasloos, of op z'n minst naar een veel lager gasgebruik. Denk hierbij aan het plaatsen van zonnepanelen en installeren van warmtepompen”, vertelt Stegers.

Lagere lasten, meer wooncomfort
Bij het renovatieproject in Petten heeft elke woning zijn eigen bodembron, waarmee energie uit de bodem wordt opgewaardeerd door de warmtepomp. Hiermee kan de warmtepomp de woning op lage temperaturen efficiënt verwarmen.
De ventilatielucht kwam voorheen via raamroosters naar binnen. Omdat er nu op lage temperaturen wordt verwarmd, is het wenselijk dat er niet enorm koude lucht van buiten naar binnen komt. De vraaggestuurde ventilatie met warmteterugwinning zorgt ervoor dat de warmte die in de afgevoerde ventilatielucht zit, wordt afgegeven aan de verse binnenkomende lucht.

Fors lagere energierekening
Uiteindelijk biedt de gekozen combinatie van warmtepomp en vraaggestuurde ventilatie met warmteterugwinning veel voordelen op het vlak van comfort en duurzaamheid, wat ook terug te zien is op de energierekening. De bewoners hebben inmiddels de eerste winter in hun gerenoveerde huizen doorgemaakt en zijn erg blij met hun fors lagere energierekening. “We betaalden erg veel aan gas en elektra, vorig jaar zo’n 299 euro per maand. Nu krijgen we van de energiemaatschappij elke maand een overzichtje. In de maand maart was de opbrengst van de zonnepanelen gelijk aan onze energiekosten. Dat scheelt een eind”, bevestigt bewoner Arnold Gronert. Ook in het wooncomfort van voor en na de renovatie zit een verschil als tussen hemel en aarde, geeft zijn vrouw Rineke aan. Nu kun je in de winter ’s morgens naar beneden lopen en is het overal een aangename temperatuur.
Betrokken installateur Jos Koks, eigenaar van KTI Installatietechniek, geeft aan dat de bodemenergiewarmtepomp van Itho Daalderop op de langere termijn voordeliger is dan een lucht/water-warmtepomp. “De grotere investering aan het begin verdien je dankzij lagere onderhoudskosten terug, bleek uit onze inventarisatie van verschillende oplossingen die we met een kosten-batenanalyse hebben voorgelegd aan de woningcorporatie”, vertelt hij.

Projectmatig plaatsen WPU
De WPU is een warmtepomp die zeer geschikt is voor projecten bij woningcorporaties, bevestigt Category Manager Renewables bij Itho Daalderop Niek de Jong: “Met onze bodemenergiewarmtepomp kunnen zij een groot deel van hun woningen heel efficiënt verduurzamen. Ook in het kader van de huidige netcongestiediscussie heeft bodemenergie een belangrijk voordeel in termen van energiegebruik. Dit is circa een derde van een lucht/water-warmtepomp. Daarnaast zijn de voordelen van geen buitendeel, geen buitengeluid en het allerhoogste rendement belangrijke argumenten om meer bodemenergie in te zetten.”

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Koning opent hoofdvestiging Aalberts

Gepubliceerd op

Koning Willem-Alexander heeft op 7 juni de hoofdvestiging van Aalberts hydronic flow control in Almere officieel geopend. Vanuit deze locatie verspreidt het bedrijf wereldwijd haar installatie-oplossingen, die de energietransitie faciliteren. Het complex van 34.000 m2 omvat bovendien een van de duurzaamste kantoorgebouwen ter wereld.

Het bezoek onderstreept de ambities van het bedrijf op het gebied van innovatie en duurzaamheid. “Duurzaamheid is een van onze kernwaarden”, aldus CEO Maarten van de Veen. “Ons commitment blijkt onder andere uit het Breeam ‘Outstanding’ certificaat dat we voor het hoofdkantoor behaalden. Het gebouw draait volledig op duurzame energie, mede dankzij ruim 6.000 zonnepanelen.”

Groei en concentratie
Door de Covid-19 pandemie was de officiële opening met koninklijk tintje vertraagd. Al in 2021 nam het bedrijf met de twee hoofdmerken Flamco en Comap haar intrek in het nieuwe hoofdkantoor. De verhuizing maakte een forse uitbreiding en bundeling van bedrijfsactiviteiten mogelijk. Dit proces is nu voltooid; onlangs nam het bedrijf haar nieuwste productielijn voor expansievaten van 8-150 liter in gebruik.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Met regenwater het drinkwatertekort oplossen

Gepubliceerd op

In een wereld waar water steeds schaarser wordt, is het bijna onvoorstelbaar dat we onze toiletten doorspoelen met kostbaar leidingwater. Wist je dat we in Nederland per persoon meer dan 100 liter drinkwater per dag gebruiken? En dat we meer dan de helft daarvan gebruiken voor toepassingen zoals het doorspoelen van het toilet, de wasmachine of het besproeien van de tuin? Voor deze toepassingen is drinkwaterkwaliteit helemaal niet nodig!

“Drinkwater verspillen is zonde en onnodig,” zegt Sander Schonewille, productspecialist bij Wildkamp. “Grijswater en regenwater zijn namelijk uitstekend recyclebaar. Dit is niet alleen beter voor het milieu, maar het levert ook aanzienlijke waterbesparingen tot wel 60% op. Met onze kennis en ons productassortiment zijn dergelijke systemen bovendien eenvoudig te realiseren.”

Dreigend watertekort

Het waterverbruik blijft exponentieel stijgen. Onderzoek van het RIVM toont aan dat er in 2030 aanzienlijke drinkwatertekorten zullen ontstaan. Er moet dan maar liefst 102 miljoen kubieke meter extra water gewonnen worden, terwijl de mogelijkheden

Sander Schonewille, productspecialist bij Wildkamp

daarvoor beperkt zijn. “Het watertekort is nu al een regionaal probleem. Ons drinkwaternet kan de toenemende vraag simpelweg niet aan. Zonder maatregelen zullen veel bedrijven problemen ondervinden,” waarschuwt Schonewille. “Nu al zie je bedrijven, zoals recreatieparken en campings, die niet kunnen uitbreiden omdat het waterbedrijf de benodigde watercapaciteit tijdens pieken niet kan garanderen. Daarnaast wordt verwacht dat de prijs van drinkwater in de komende jaren met 30% zal stijgen. De waterbedrijven leggen deze kosten neer bij de grootverbruikers. Voor steeds meer bedrijven is dit voldoende aanleiding om over te stappen op het recyclen van regenwater.”

Hergebruik in plaats van afvoeren
In België zijn de regels rondom hemelwater al aangescherpt. Grotere regenwaterputten en meer water dat geïnfiltreerd moet worden zijn enkele van de maatregelen waarmee de regering onze zuiderburen beter wil wapenen tegen tekorten en droogte. Regenwater opvangen en hergebruiken is daar de norm, afvoeren de uitzondering. “Ook Nederland maakt hierin stappen,” vertelt Schonewille. “De overheid heeft als doelstelling dat in 2035 het drinkwaterverbruik met 20% moet zijn verminderd. De grootste waterbedrijven in Nederland committeren zich al aan deze doelstelling.”

Voordelen
Door gefilterd regenwater te gebruiken voor de wasmachine, tuin en/of het doorspoelen van het toilet kun je flink besparen op kostbaar drinkwater. “Met onze regenwatersystemen kan dit op een veilige en betrouwbare manier,” aldus Schonewille. “Regenwater bevat geen kalk en is daardoor zelfs beter voor de was dan drinkwater. Het regenwater wordt door het systeem opgevangen, gefilterd en vervolgens teruggepompt naar de verbruikspunten binnen het perceel.” In veel gemeenten zijn burgers al verplicht om regenwater op het eigen perceel te lozen en niet meer in het riool. “Door een regenwatersysteem kun je regenwater hergebruiken en tegelijkertijd wordt het riool ontlast.”

Intelligent regenwatersysteem
De regenwatersystemen van Wildkamp bevatten een besturingstechnologie die ervoor zorgt dat de pomp automatisch overschakelt op drinkwater als de regenwaterput leeg raakt. “Het is dus feitelijk een slimme besturing voor regenwatersystemen,” legt Schonewille uit. “Bij een lege regenwaterput wordt deze niet bijgevuld met leidingwater, maar schakelt het beregeningssysteem automatisch over op leidingwater zonder de regenwaterput te vullen. Na een regenbui schakelt het systeem automatisch weer terug op regenwater. Op deze manier levert de slimme technologie méér waterbesparing op en wordt een hogere bedrijfszekerheid gerealiseerd.”

Regenwaterhergebruik voor bedrijven
Regenwatersystemen zijn niet alleen geschikt voor particuliere woningen, maar ook voor appartementencomplexen, scholen, horeca, campings, vakantieparken, openbare gebouwen en sportcentra. Het opvangen en gebruiken van regenwater is bijvoorbeeld erg nuttig voor het spoelen van toiletten. Bedrijven kunnen regenwater ook gebruiken als proceswater.

Assortiment
Wildkamp biedt een uitgebreid assortiment aan regenwater hergebruiksystemen. Van compleet uitgeruste regenwatertanks tot KIWA-gekeurde pompsystemen, die zijn doorontwikkeld op het gebied van opslag, filtering, pomptechniek, veiligheid en gebruiksgemak. “Door de toegepaste filtertechniek zijn gebruikers verzekerd van de beste waterkwaliteit,” aldus Schonewille. “En ook van de meest professionele systemen, met bewezen technieken die al meer dan 20 jaar worden toegepast.”

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Ontwerpen van bodemgebonden water/water warmtepompen in woningen

Gepubliceerd op

De geactualiseerde versie van de ISSO-publicatie 72 is beschikbaar. De publicatie behandelt het gehele proces van de realisatie van bodemgebonden water/waterwarmtepompen: van het ontwerp en de uitvoering tot en met de oplevering en het beheer. Naast alle benodigde informatie en handvatten voor iedere fase, besteedt de publicatie ook aandacht aan mogelijke afwijkingen in de praktijk die aandachtspunten opleveren bij het ontwerp.

De kennis beperkt zich in de basis tot één soort systeem: een warmtepomp voor de opwekking van lage temperatuur ruimteverwarming en warm tapwater voor een individuele woning met vrije koeling. Het koelen betreft enkel vrije (passieve) koeling vanuit de gesloten bodemwarmtewisselaar. De systeemopzet die deze ISSO-publicatie behandelt is tweeledig:
•          Een individuele gesloten bodemwarmtewisselaar als bron van de warmtepomp.
•          Een combi-warmtepomp voor verwarming, koeling en de bereiding van warm tapwater voor een individueel systeem. De warmtapwateropwekking kan geïntegreerd zijn of los van de warmtepomp zijn geplaatst.

Selectie warmtepomp
Deze ISSO-publicatie 72 is een herziening van de versie die in 2022 verscheen. Het normatieve Deel A beschrijft de programmafase en de benodigde wettelijke activiteiten en werkzaamheden die vereist zijn voor ontwerp, realisatie, onderhoud en beheer. Het informatieve Deel B geeft technische toelichtingen en adviezen voor de uitwerking in de ontwerp-, uitwerkings-, realisatie- en beheerfase. Daarnaast is er aandacht voor periodiek onderhoud en monitoring. In het document wordt het belang van zorgvuldige selectie van de warmtepomp benadrukt. ISSO verwijst daarvoor ook naar ISSO-publicatie 51 ‘Warmteverliesberekening voor woningen en woongebouwen’. ISSO-publicatie 72 sluit aan bij ISSO-publicatie 73, die ingaat op het ontwerp en de uitvoering van verticale bodemwarmtewisselaars. Ook sluit ISSO-publicatie 72 aan bij ISSO-publicatie 50 ‘Warmwaterverwarmingsinstallaties’ en het ISSO-kleintje Individuele centrale verwarmingsinstallaties die kennis bieden voor het ontwerp en de uitvoering van de cv-installatie in de woning.

Verplichte certificering
Voor ontwerp, installatie, beheer en onderhoud van dit type warmtepompinstallatie in de woning is certificering en erkenning volgens BRL 6000-21/00 noodzakelijk. De BRL 6000-21/00 maakt onderscheid tussen grote en kleine installaties. Kleine installaties zijn individuele installaties met een individuele warmtepomp en een individuele bron voor een individuele woning. Voor de technische invulling van het ontwerp, installeren en beheren verwijst de BRL 6000-21/00 naar de ISSO-publicaties 72 en 73. Voor het boren en installeren van de bodemwarmtewisselaar zijn certificering en erkenning volgens BRLen SIKB 2100/11000 en protocollen 2101/11001 noodzakelijk.

Ga voor de geactualiseerde ISSO-publicatie 72 naar ISSO Open, via www.isso.nl.

 

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Relevant nieuws

Creatieve klimaatoplossingen

Gepubliceerd op

In augustus 2023 werden het nieuwe Raadhuis en Stadskantoor van Heerlen officieel geopend. Door de combinatie van nieuwbouw en de renovatie van een monumentaal pand vroeg dit project om slimme, creatieve klimaatoplossingen. Een grote uitdaging, maar met een prachtig eindresultaat!

Als eerste werd gestart met de bouw van het nieuwe Stadskantoor. Een fraai pand met een verspringende vide van de begane grond tot aan de bovenste, vijfde verdieping. Nadat het Stadskantoor werd opgeleverd, was de renovatie van het naastgelegen Raadhuis aan de beurt. De gebouwen zijn op de begane grond met elkaar verbonden dankzij een gezamenlijke entree. Hierdoor vormen de twee aparte gebouwen toch een eenheid.

Up-to-date klimaatsysteem
“Installatietechnisch is de combinatie van nieuwbouw en renovatie altijd interessant”, vertelt Frank Vossen, projectmanager bij Homij die als installateur verantwoordelijk was voor de aanleg van duurzame systemen. “Het Raadhuis is een monumentaal pand uit 1942. Aan de achterzijde van het pand bevinden zich de kantoren van de ambtenaren, aan de voorzijde onder ander de kantoren van de burgemeester en wethouders, de raadzaal en burgerzaal. Vooral het bestuurlijke deel kent veel monumentale details in de vloeren en plafonds. Het behoud van deze originele eigenschappen was een belangrijk uitgangspunt tijdens de renovatie. Maar de opdrachtgever wilde wel verduurzamen en een up-to-date klimaatsysteem. Een mooie uitdaging.”

Omschakeling naar LT-verwarming
Om te kunnen voldoen aan de huidige duurzaamheidseisen was een omschakeling van (traditionele) hoge naar lage temperatuurverwarming in het Raadhuis noodzakelijk. Voorheen was het Raadhuis aangesloten op stadsverwarming. Tegenwoordig wordt warmte en koude geleverd door Mijnwater: een leverancier van duurzame energie in Heerlen met de voormalige mijngangen als bron en buffer. Mijnwater zorgt voor de duurzame opwekking van energie door middel van warmtepompen. Frank: “Om de omschakeling naar lage temperatuurverwarming mogelijk te maken, was het noodzakelijk om te starten met het optimaliseren van de isolatie.”

Elke ruimte een maatwerkoplossing
Na het isoleren is Homij gaan kijken hoe ze de verwarming het beste konden realiseren. Al snel werd duidelijk dat er in elke ruimte een andere oplossing nodig was. Frank licht dit toe: “Dit kwam met name door de monumentale eigenschappen van het pand. We dienden niet alleen rekening te houden met de duurzaamheidseisen, maar ook met de designwensen én met de regels van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Hierdoor mochten we in sommige ruimtes geen aanpassingen doen aan de vloer, waardoor we geen vloerinbouwoplossing konden plaatsen. Dan zochten we naar een oplossing in de plafonds, maar ook dit was niet bij elke ruimte mogelijk. Luchtkanalen en kabelgoten dienden namelijk weggewerkt te worden en in sommige ruimtes hadden we juist te maken met monumentale details in de plafonds die behouden moesten blijven. Ondanks het complexe gebouw, wilde de opdrachtgever, gemeente Heerlen, logischerwijs niet inboeten op comfort. Hierdoor was er soms een spanningsveld tussen de architectuur en techniek. Dit vroeg dus om voldoende creativiteit en flexibiliteit van alle partijen.”

Energiezuinige oplossingen
Het beoogde comfort was niet te realiseren met de bestaande radiatoren. “Er was meer vermogen nodig. Daarom kozen we voor de energiezuinige, lage temperatuursystemen van Jaga. Samen met Jaga en de architect hebben we ruimte voor ruimte gezocht naar de juiste oplossing. Daarbij heeft Jaga ons ontzettend goed geadviseerd. Dankzij het uitgebreide productaanbod en de vele mogelijkheden kon Jaga voor elke ruimte een passende (maatwerk)oplossing bieden om te voldoen aan alle eisen en wensen”, vertelt Frank.

Krachtig én bijzonder stil
Jaga adviseerde om onder andere de Briza te installeren. De Briza is een fancoil unit die snel verwarmt op lage watertemperatuur én actief koelt. Door de krachtige motor heeft de compacte Briza een hoog vermogen. Frank: “In de open ruimtes hebben we de Briza als plafondmodel geplaatst om ze zoveel mogelijk uit het zicht te houden. In de kantoorruimtes hebben we de dikke kolomradiatoren vervangen voor het Briza wandmodel. Hiervoor hebben we zelf een houten omkasting gemaakt waardoor de systemen in deze ruimtes ook nauwelijks zichtbaar zijn. Het mooie aan de Briza is dat deze in verschillende ruimtes tegelijkertijd kan koelen en verwarmen. Hierdoor is de temperatuur in het Raadhuis het hele jaar door aangenaam. Dankzij de stille motor voldoet de Briza ook aan de strenge geluidsnormen van de opdrachtgever.”

Upgraden bestaande convectorput
In de kamer van de burgemeester is de Clima Canal van Jaga geplaatst. “Deze kamer was uitgerust met een oude convectorput vormgegeven in een halve cirkel. Ontzettend bijzonder”, vertelt Frank. “De convectorput was echter lek en daardoor al 25 jaar niet meer in gebruik. Jaga adviseerde ons om de convectorput te upgraden naar lage temperatuurverwarming door middel van de Clima Canal vloerinbouwoplossing. Op die manier konden we het karakteristieke element behouden. De Clima Canal is zeer compact en was hierdoor gemakkelijk in de bestaande, gietijzeren convectorput te plaatsen. Ondanks het kleine formaat is de Clima Canal een krachtige hoofdverwarming én biedt zelfs deep (condenserende) cooling. Dankzij de authentieke roosters is het moderne systeem nauwelijks zichtbaar. Het is ontzettend mooi om een oud element te combineren met nieuwe, duurzame techniek.”

Snel op temperatuur
In ruimtes waar een vloer- of plafondoplossing niet mogelijk was, heeft Homij de vrijstaande Mini Hybrid van Jaga geplaatst. Deze vrijstaande radiator kan dankzij de Low-H2O technologie energiezuinig verwarmen en heeft ook het vermogen om een ruimte snel te koelen in combinatie met een warmtepompinstallatie. Hierdoor is deze oplossing zeer geschikt voor grote, open ruimtes zoals bij een entree. “Dankzij de vrijstaande Mini Hybrid is de entreeruimte altijd snel op de juiste temperatuur. We hebben de radiatoren in een speciale kleur laten uitvoeren, zodat deze perfect integreren met het interieur van het Raadhuis en Stadskantoor”, vertelt Frank.

In oude glorie hersteld
Door de combinatie van nieuwbouw en de creatieve oplossingen in het monumentale Raadhuis was dit project volgens Frank heel bijzonder: “Het was uitdagend en complex, maar alle partijen zijn ontzettend blij met het eindresultaat. Het Raadhuis is in oude glorie hersteld, maar wel met een up-to-date, duurzaam klimaatsysteem.”

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Tapwater verwarmen met een CO2 warmtepomp

Gepubliceerd op

Stulz leverde onlangs een CO2 warmtepomp voor de nieuwe, gasloze jeugdzorgplus-voorziening van Pluryn op Valkenheide in Maarsbergen. Doel was een energie-efficiënte oplossing te bieden voor het verwarmen van tapwater, cruciaal voor de 28 douches en spoelbakken in elk van de twee nieuw gebouwde faciliteiten. De uitdaging was het vinden van een milieuvriendelijke oplossing, zonder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.

De keuze viel op de Q-ton warmtepomp van Mitsubishi Heavy Industries, die CO2 gebruikt als natuurlijk koudemiddel. In samenwerking met BINX Smartility, die de installatie verzorgde, heeft Stulz het systeem ontworpen, de nodige berekeningen uitgevoerd en de producten geselecteerd. Vervolgens is de inbedrijfstelling verzorgd, waarbij specifieke aanpassingen zoals piekmomentbepaling en nachtverlaging zijn geïmplementeerd om energieverspilling tegen te gaan.

Het resultaat
Elk van de twee gebouwen is uitgerust met een Q-ton CO2 warmtepomp, verbonden aan twee buffervaten van 750 liter. Deze configuratie levert niet alleen het benodigde warme tapwater maar kan ook de vloerverwarming voeden wanneer er geen directe vraag naar warm water is. Het systeem kan water tot 90 graden Celsius verwarmen - zelfs bij extreem lage buitentemperaturen – en voldoet aan strenge hygiënenormen door wekelijks een legionellaprogramma te draaien, waarbij het water tot 75 graden Celsius wordt verwarmd, ruim boven het wettelijk vereiste.

 

 

Duurzame commitment

Pluryn en BINX Smartility, organisaties in respectievelijk de jeugdzorg en bouwsector, streefden in dit project naar een duurzame en energie-efficiënte oplossing voor de nieuwe faciliteit op Valkenheide in Maarsbergen. Door de krachten te bundelen met Stulz is een stap gezet richting een gasloze toekomst. De keuze voor de CO2 warmtepomp van Stulz onderstreept commitment aan milieuverantwoordelijkheid en het welzijn van de bewoners van Pluryn, door te zorgen voor warm tapwater op een energiezuinige en betrouwbare manier.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Energie Theater wint prestigieuze prijs

Gepubliceerd op

Het Energie Theater heeft een Gouden Giraffe gewonnen. Dit is een juryprijs vanuit professionals in de evenementenwereld. Het Energie Theater is een theatercollege over de energietransitie, waarbij particulieren door installatietechneuten worden voorgelicht hoe je je woning op de juiste manier kunt verduurzamen.

De evenementenprijzen werden op 29 mei uitgereikt in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein, waar honderden eventprofessionals samen kwamen om de beste eventcases van 2023 met elkaar te delen. In totaal werden 30 evenementen gejureerd. De Gouden Giraffe is een professionele eventprijs die al 30 jaar uitgereikt wordt aan evenementen waarbij figuurlijk de nek wordt uitgestoken. De verkiezing wordt georganiseerd door het platform NextLive

Vreemde eend
Het Energie Theater werd gewaardeerd in de categorie Next Generation Award; dit betekent dat de in totaal 30 zendingen door een jury van jonge eventprofessionals is beoordeeld op concept, effectiviteit en impact. In de vakjury-categorie Congressen en Kennisevents zat het Energie Theater bij de laatste drie. Opmerkelijk, daar de Gouden Giraffe doorgaans het terrein is van grote eventbureaus die grote evenementen organiseren voor grote opdrachtgevers. Zo waren er dit jaar prijzen voor een congres van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de opening van Paleis ’t Loo, KLM, RET en de viering van 450 jaar Alkmaars Ontzet. Het Energie Theater is juist een kleinschalig event, dat door een lokale ondernemer is geïnitieerd.

Installateur steekt nek uit
Het Energie Theater is een initiatief van installateur Schimmel Techniek uit Barneveld. Eigenaar Patrick Schimmel besloot het lokale theater te boeken voor een avondvullend theatercollege met experts uit de techniek, en haalde experts en specialisten uit zijn netwerk om een show te organiseren. Doel was om het 1:1 keukentafelgesprek dat veel installateurs dagelijks voeren, in een theater collectief te voeren. Kennisdelen staat voorop: er wordt niets verkocht. Eigenaar Patrick Schimmel: “We zijn verrast en vereerd met de waardering en belangstelling vanuit landelijke professionele eventbedrijven. Dit sterkt ons in het geloof dat goede, laagdrempelige en onafhankelijke kennisdeling over de energietransitie werkt.” Dit najaar komt een volgende editie.

Origineel, eerlijk en onafhankelijk
Het theatercollege over de energietransitie werd afgelopen jaar op 28 oktober voor het eerst gehouden in het Schaffelaar Theater in Barneveld. De jonge eventprofessionals waarderen de voorstelling vanwege de originele wijze waarop particulieren laagdrempelig, eerlijk en onafhankelijk voorgelicht worden over de werking, de effecten, de struikelblokken en de mogelijkheden die de energietransitie woningeigenaren biedt. De zaal (550 stoelen) was binnen vier maanden uitverkocht.

Experts delen kennis
Met de technisch experts Dennis van der Meij en Henry Lootens presenteert Patrick Schimmel de verschillende facetten rondom het verduurzamen van een woning. Zo wordt het maken van een gedegen plan uitgelegd. Het feitelijk isoleren, ventileren en verduurzamen van de woning passeert de revue, maar ook de mogelijkheden en onmogelijkheden rondom zonnepanelen en energieopslag. Technisch complexe zaken, zoals netcongestie, salderen en warmtepomp-rendementen, worden voor consumenten hapklaar, eenvoudig en met treffende voorbeelden uitgelegd. De avond wordt gepresenteerd en begeleid door klantbelevings-expert Frans Reichardt en Installatie.nl-hoofdredacteur Eddy Buiting.

Interactief: vragen beantwoorden
Belangrijk onderdeel van de voorstelling is de interactiveit: de bezoekers aan het college kunnen bijna een uur lang vragen stellen en discussies voeren met de experts mede-bezoekers. Uiteindelijk gaat iedereen wijzer, meer gemotiveerd en enthousiaster naar huis.

Meer theatercolleges
Op donderdag 21 november staat de volgende editie van het Energie Theater gepland, wederom in het Schaffelaar Theater. Voor meer informatie en kaartverkoop kun je terecht op www.energietheater.nl

 

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Transparantie noodzakelijk voor eerlijke warmtetransitie

Gepubliceerd op

Onlangs verscheen het rapport ‘De keuze voor warmtenetten of andere warmteoplossingen’ dat is opgesteld door Berenschot aan de hand van het plan voor het warmtenet in Den Haag. De aanleiding van het onderzoek is dat in de praktijk warmtenetten lastig te realiseren blijken te zijn, waarbij als alternatief all electric warmteoplossingen worden bekeken. De vereniging voor Duurzame Warmte vindt het te beperkt om te stellen dat de twee belangrijkste warmteoplossingen warmtenetten en all electric warmtepompen zijn. ‘Alle beschikbare duurzame warmteoplossingen waaronder zeker ook hybride warmtepompen, zijn nodig voor een eerlijke en betaalbare warmtetransitie.’

Onderzoek naar welke warmte-oplossing tot de laagste maatschappelijke kosten leidt, zoals hier is gebeurd, is van wezenlijk belang om goede keuzes te kunnen maken, stelt de vereniging. Echter, in deze specifiek onderzochte situatie is de keuze voor hybride warmtepompen bij voorbaat niet meegenomen. Hierdoor ontstaat volgens Duurzame Warmte een vertekend beeld, dat tot onnodige verwarring leidt.

Realistische oplossing
Duurzame Warmt: ‘De hybride warmtepomp is een zeer realistische oplossing. Het maakt de energietransitie en het verlagen van het energiegebruik (en kosten) haalbaar en betaalbaar voor de grote groepen: zowel voor de particuliere huizenbezitters, maar zeker ook voor huurwoningen. Geheel in lijn van het hoofdlijnenakkoord: de hybride geeft een grote impuls in de energietransitie met de nadruk op draagbaar, haalbaar en uitvoerbaar.’

Groen gas
In het onderzoek geeft Berenschot aan dat groen gas in 2050 slecht beschikbaar is en niet ingezet moet worden in de binnenstad van Den Haag. Dat is een voorbarige conclusie. De 9 miljard kubieke meter aardgas die nu nodig is voor de verwarming van de gebouwde omgeving wordt met toepassing van hybride teruggebracht tot 2 miljard m3. Deze kleinere hoeveelheid kan worden ingevuld door groen gas en waterstof en wellicht batterijtechnologie in de toekomst. CE Delft heeft hierover het rapport ‘Potentieel van lokale biomassa en invoedlocaties van groengas’[1] uitgegeven en recent de jaarrapportage 2023 ‘Convenant duurzaamheid biomassa’[2]. Daarbij biedt hybride, volgens de vereniging, een belangrijk onderdeel van de oplossing voor de toenemende netcongestie. Met slimme technologieën kan er eenvoudig geswitcht worden tussen gas en elektriciteit.

Transparantie
Vereniging voor Duurzame Warmte pleit voor een betaalbare en realistische warmtetransitie, waarbij ook de hybride warmtepomp een onderdeel van de oplossing is. ‘Met een hybride wordt gemiddeld 75% van het gasgebruik bespaard [3]. Het is te verwachten dat het aandeel hernieuwbaar gas toeneemt. Laten we op weg naar 2050 per situatie de best passende, haalbare en betaalbare oplossingen onderzoeken en toepassen. Transparantie en eerlijke informatievoorziening is hierbij cruciaal.’

[1] CE_Delft_190281_Potentieel_lokale_biomassa_en_invoedlocaties_groengas_DEF.pdf

[2] CE_Delft_230442_Jaarrapportage_Convenant_duurzaamheid_biomassa_2023_Def.pdf

[3] Samenvatting resultaten Demonstratieproject juni2023 (demoprojecthybride.nl)

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Actuele kennis beschikbaar voor lucht/water-warmtepompen

Gepubliceerd op

Er is een geactualiseerde ISSO-publicatie 98 ‘Lucht/water-warmtepompen in woningen’ verschenen. Deze publicatie biedt professionals handvatten bij het ontwerp, de uitvoering, de oplevering en het beheer van individuele lucht/water-warmtepompsystemen, met buitenlucht en/of ventilatielucht als bron. Het document beperkt zich in de basis tot één soort systeem: de warmtepomp voor opwekking van warm water voor ruimteverwarming en tapwater. Eventueel kan dit toestel functioneren in combinatie met een cv-ketel en/of (optionele) koeling.

In de publicatie komen drie varianten aan bod:
•          Toepassing van een combi-warmtepomp voor verwarming, de bereiding van warm tapwater en koeling voor een individueel systeem. De warmtapwateropwekking kan zowel geïntegreerd als separaat bij de warmtepomp zijn geplaatst.
•          Toepassing van een warmtepompboiler.
•          Toepassing van een hybride warmtepomp.

Nieuwe kennis
De kennis in de publicatie is nu volledig afgestemd op de meest recente inzichten en installatiepraktijk. Daarnaast zijn de verschillende typen lucht/water-warmtepompen, over hybride warmtepompen en over afgiftesystemen toegevoegd. Ook zijn er bijlagen over de selectie en dimensionering van deze afgiftesystemen en de ontwikkelingen rond koudemiddelen.

Verwijzingen naar ISSO-publicatie 51
In 2023 verscheen al een nieuwe versie van ISSO-publicatie 51. Deze bevat de meest actuele kennis over het maken van een warmteverliesberekening voor woningen en woongebouwen. Die kennis is van belang om de capaciteit van een warmtepomp zo goed mogelijk te bepalen. Daarom verwijst ISSO-publicatie 98 enkele keren naar de actuele informatie in publicatie 51.

De geactualiseerde versie van ISSO-publicatie 98 ‘Lucht/water-warmtepompen in woningen’ is beschikbaar op www.open.isso.nl.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Daikin viert 100-jarig bestaan

Gepubliceerd op

Daikin organiseerde in Osaka onlangs een ceremonie ter gelegenheid van haar 100-jarig bestaan. De fabrikant van airconditioning, verwarming, ventilatie en koeling werd in 1924 opgericht in deze Japanse plaats. Het jubileum volgt op het gouden jubileum van dochteronderneming Daikin Europe vorig jaar.

De viering vond op 21 mei plaats in The Symphony Hall. Bestuursvoorzitter en Global Group Representative Noriyuki Inoue blikte terug op de groei van het bedrijf en sprak zijn verwachtingen uit voor de toekomst: “Daikin is uitgegroeid van een kleine fabriek met 15 mensen tot een internationale onderneming met vestigingen in meer dan 170 landen. Met de gedachte om te leren uit het verleden en die lessen toe te passen op de toekomst, willen we onze technologische capaciteiten, die de rode draad vormen voor een fabrikant, verder verfijnen en een bijdrage leveren aan de maatschappij.”
Masanori Togawa, President en CEO, sprak zijn vastberadenheid uit voor toekomstige groei: “Daikin zal ook in de toekomst een bedrijvengroep zijn die groeit door klanten tevreden te stellen en vertrouwen te verdienen, terwijl we werken aan het vergroten van de ecologische en sociale waarde, en bijdragen aan een nieuwe maatschappij.”

100 jaar innovaties
Het bedrijf werd honderd jaar geleden opgericht als een commanditaire vennootschap, Osaka Metal Industries. Het begon met de productie van radiatorbuizen voor vliegtuigen en groeide uit tot een multinational met zowel een airconditioningafdeling als een fluorchemieafdeling. Daikin commercialiseerde veel Japanse technologieën, waaronder het Japanse commerciële koelsysteem in de jaren 30, de eerste verpakte airconditioners in de jaren 50 en de VRV multi-split commerciële airconditioners.
Daikin telt vandaag meer dan 120 productievestigingen over de hele wereld, is een belangrijke speler op het gebied van airconditioning en levert producten en diensten die voldoen aan de verschillende wereldwijde culturen en waarden.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Stille warmtepomp

Gepubliceerd op

Nefit Bosch breidt de reeks warmtepompen met propaan (R290) als koudemiddel uit met de Bosch Compress Hybrid 5800i AW. Deze nieuwe monoblock is de stilste warmtepomp van Nefit Bosch tot nu toe en kan zonder binnenunit en buffervat worden aangesloten op bestaande cv-installaties.

De Bosch Compress Hybrid 5800i AW is volgens Nefit Bosch de stilste warmtepomp die momenteel op de markt is. Het geluidsdrukniveau is 26,5 dB(A) in nachtmodus op een afstand van drie meter. Voor installateurs betekent dit ruimere plaatsingsmogelijkheden voor de buitenunit binnen de geldende geluidsnormen. Bovendien is een afstand tussen binnen- en buitenunit tot 25 meter geen probleem en is voor deze warmtepomp geen F-gassencertificering nodig. De Compress Hybrid 5800i AW heeft energielabel A+++ en een SCOP van 4,65 tot 4,58 bij A7/W35.

Geen binnenunit of buffervat nodig
De buitenunit van 4,5 of 7 kW kan zonder binnenunit op de cv-installatie worden aangesloten door middel van twee verschillende aansluitsets. In eerste instantie is combinatie mogelijk met Nefit cv-ketels, op termijn zijn ook combinaties voorzien met andere merken met aansturing via OpenTherm of Aan/uit. Een buffervat of aanpassingen aan de bestaande installatie binnen zijn niet nodig.

Geschikt voor radiatoren
Met aanvoertemperaturen tot 75℃ is de Compress Hybrid 5800i AW ook geschikt voor installaties met conventionele radiatoren. Het hybride systeem kan worden bediend via de nieuwe Bosch CH120 thermostaat of via de Bosch EasyControl thermostaat met de bijbehorende app.
De Compress Hybrid 5800i AW is leverbaar via de reguliere groothandelskanalen en is de nieuwste aanvulling op de R290-lijn van Nefit Bosch, die eerder dit jaar werd uitgebreid met all-electric varianten van 10 en 12 kW.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Relevant nieuws

Steeds minder plastic en karton in de installatiebranche

Gepubliceerd op

In de installatiebranche wordt een steeds groter deel van de verpakkingen gerecycled. Van de plastic verpakkingen wordt al 82% ingezameld voor recycling en bij de kartonnen verpakkingen is dat zelfs 93%. Twee jaar geleden gingen Techniek Nederland en de Federatie Elektrotechniek (FEDET) met een aantal deelnemers vanuit de keten van start met het Brancheplan Verpakkingen. De uitvoering van dat plan levert dus tastbare resultaten op. Zo plakt de branche inmiddels 30% minder stickers op verpakkingen. Bovendien heeft 89% van het gebruikte karton het duurzame FSC/PEFC-label. De initiatiefnemers maakten de resultaten op 13 mei bekend in De Kas in Woerden, waar de jaarlijkse bijeenkomst plaatsvond van deelnemers aan het Brancheplan.

Het streven naar minder verpakkingen is steeds vaker onderdeel van de contracten tussen leveranciers en afnemers. Op dit moment heeft al 38% van de deelnemende bedrijven speciale duurzaamheidscriteria voor verpakkingen opgenomen in de raamcontracten met grote leveranciers. 47% van de leverende partijen geeft aan deze duurzaamheidscriteria te hebben ontvangen. De duurzaamheidscriteria zijn ontwikkeld vanuit het Brancheplan. 20% van de deelnemende bedrijven heeft al een plan om verpakkingen te verminderen, te verduurzamen en hoogwaardig te hergebruiken, 56% van de deelnemers is bezig om zo’n plan op te stellen.

Hele keten
Algemeen directeur Erik van Engelen van Techniek Nederland is enthousiast over de geboekte resultaten: “De hele keten komt in beweging en dat is nodig om onze doelstellingen te realiseren. We begonnen twee jaar geleden met tien deelnemers, nu doen al 74 installatiebedrijven, groothandels en fabrikanten mee aan het Brancheplan.”

Momentum
Projectmanager Sebastiaan Scheers van FEDET: “We hebben momentum. Het aantal fabrikanten dat deelneemt groeit hard. Het mes snijdt aan twee kanten: dankzij minder verpakkingsmateriaal ontzien we het milieu én de logistieke kosten gaan omlaag.”

Plastic verpakkingen
Laurens de Vrijer, Programmamanager Circulariteit bij Techniek Nederland, ziet dat er mooie stappen gezet zijn, maar constateert óók dat er nog een tandje bij moet. “Niet alle doelen zijn al in zicht. De komende tijd moeten we ons vooral concentreren op het verminderen van plastic verpakkingen. Dat blijkt lastiger dan we hadden gedacht.”

Communicatie
Communicatie blijkt een belangrijke succesfactor voor het succes van het Brancheplan. Met een eigen website inclusief kennisbank, LinkedIn-pagina, digitale nieuwsbrieven en fysieke bijeenkomsten worden de voortgang van de pilots, successen en ideeën gedeeld.

Verduurzamen en verminderen
De technieksector lanceerde het Brancheplan Verpakkingen in maart 2022. Doel van het plan is om 20% minder plastic en kartonnen verpakkingen te gebruiken in 2025. Bovendien wil de branche dat de verpakkingen die dan nog worden gebruikt, volledig recyclebaar zijn. Het Brancheplan richt zich op het verduurzamen en verminderen van verpakkingen én op het hoogwaardig hergebruiken van verpakkingsmaterialen. Techniek Nederland en FEDET voeren het plan uit samen met een stuurgroep, bedrijven in de keten en in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Relevant nieuws

Hybride warmtepomp zonder of met klein buffervat

Gepubliceerd op

Vaillant introduceert de Minibuffer: een nieuwe toepassing voor hybride verwarmingssystemen. De Minibuffer is een open verdeler, die een installatie zonder of met een kleiner buffervat mogelijk maakt. Hierdoor wordt het toegankelijker voor (kleinere) woningen met beperkte ruimte rondom de cv-ketel om een hybride verwarmingssysteem te installeren.

Hybride warmtepompsystemen worden in de praktijk vaak uitgerust met een buffervat, die doorgaans extra ruimte in beslag neemt. Deze ruimte is niet altijd beschikbaar, met name in rijwoningen. Onder bepaalde voorwaarden, maakt de open verdeler het mogelijk om een hybride systeem zonder of met een kleiner buffervat te installeren. Hierdoor kan er in een aantal situaties met weinig woonruimte en kleiner budget een extra compacte hybride oplossing worden gerealiseerd. Omdat de Minibuffer direct onder een Vaillant cv-ketel kan worden geplaatst, is de installatie snel en eenvoudig, aldus de fabrikant.

Optimale flow
Met de Minibuffer wordt het warmtesysteem centraal geregeld via de kamerthermostaat. Voor een ideale oplossing, dient er rekening te worden gehouden met de minimale waterinhoud van het systeem en de volumestroom. Zo moet er bij onvoldoende vrije waterinhoud een klein buffervat van 20 liter worden geplaatst. Deze oplossing is toepasbaar op Vaillant warmtepompen aroTHERM pure 4 of 6kW, en aroTHERM plus 3 of 5kW, gecombineerd met een Vaillant sensoCOMFORT regelaar en een Vaillant cv-ketel met eBUS bekabeling (standaard op Vaillant cv-ketels sinds 2006). Met deze speciaal ontworpen koppeling in combinatie met een systeem dat volledig bestaat uit Vaillant componenten, wordt er een optimale flow en verbinding gecreëerd, wat de levensduur van de installatie verlengt.

Nieuw alternatief
Ronald Mazurel, Manager Product Management bij Vaillant, is enthousiast over de nieuwe toepassing: “Elke verwarmingssituatie is anders. Afhankelijk van woonsituatie, bewonerswensen en budget verschilt de oplossing richting duurzaam wonen. We zien dat nog bij een groot deel van de woningvoorraad hybride oplossingen lastig toepasbaar zijn. Wij vinden het belangrijk om duurzaamheid te stimuleren en om zo veel mogelijk woningtypen te kunnen voorzien van een geschikte duurzame installatie. Met de Minibuffer bieden we een nieuwe mogelijkheid die aan de vraag vanuit de markt tegemoet komt en de verduurzaming van veel woningen zal vergemakkelijken. Doordat deze optie daarnaast het installatiegemak verbetert kunnen we het werk voor de installateur ook verlichten. Zo proberen we de energietransitie zoveel mogelijk te stimuleren.”

Per 2026 verplichte warmtepomp van de baan met nieuw kabinet

Gepubliceerd op

Als het aan de nieuwe regering ligt zal het per 2026 niet meer verplicht zijn om een warmtepomp aan te schaffen bij cv-ketel vervanging. Dit maakten de potentiële coalitiepartijen vannacht bekend in hun hoofdlijnenakkoord.

Het was Hugo de Jonge die op de VSK van 2022 aankondigde dat de hybride warmtepomp de minimale norm zou worden. Techniek Nederland en de Nederlandse ketelfabrikanten stonden destijds te juichen, maar de installateur keek al minder blij naar deze ontwikkeling.

Geen verrassing
Op zich is het geen verrassing dat de beoogde nieuwe coalitie een streep wil zetten door het verplicht stellen van de warmtepomp. Ze waren er al geen enthousiaste voorstanders van. Installateurs zagen vooral veel werk op zich afkomen terwijl er al een hoge werkdruk is in combinatie met een gebrek aan geschoold personeel. Huiseigenaren hikten tegen de hoge investeringskosten aan, zodat het uiteindelijk vooral de fabrikanten waren die wel brood zagen in de maatregel van De Jonge, in de verwachting dat die een toename van de verkoop van warmtepompen zou laten zien.
Hoe reageren de verschillende partijen nu op het voornemen van de nieuwe coalitie om de warmtepomp niet langer verplicht te stellen? Installatienet peilde wat reacties.

“Meer heil in subsidies”
Voor Joni Fleischer van JF Totaaltechniek komt het nieuwe beleid van de regering niet als een verrassing. “Ik had al lang bedacht dat het niet zou gaan werken. Allereerst omdat al die PV-panelen en warmtepompen tot netcongestie leiden. Daarnaast komt de hybride warmtepomp dikwijls in huizen die slechter geïsoleerd zijn. Dat is van de gekke, want daardoor krijg je supoptimale systemen. Je moet juist eerst de warmtevraag terugbrengen en daarna pas een warmtepomp installeren, zo functioneert het systeem ook beter. En tot slot jaag je mensen op kosten, die het regelmatig al nauwelijks kunnen bolwerken. Ikzelf zie meer heil in subsidies voor het beter inregelen van bestaande installaties door gekwalificeerde installateurs. Zo kan je het gebruik al simpel terugdringen met 40 à 50%.”

Direct voor all-electric
Ook Peet van der Ende van P.M. van der Ende Installatietechniek was eigenlijk al niet te spreken over hybride warmtepompen. “Je hebt dan te maken met twee installaties die goed moeten functioneren en dubbel onderhoud. Erg ongunstig dus. Wij gaan liever direct voor all-electric als het kan. Daarnaast is die verduurzaming van de thermische energievoorziening soms ronduit problematisch. Denk maar aan voorbeelden van gestapelde woningbouw waarvoor waterstof, een warmtenet of blokverwarming eigenlijk een betere oplossing is. Maar ja, dan zit je in menig geval met forse kosten en zou eigenlijk de overheid moeten bijspringen.”

“Rem op noodzakelijke innovatie en versnelling”
Arthur van Schayk, Algemeen Directeur Remeha zegt te betreuren dat de norm komt te vervallen: “Deze draagt namelijk positief bij aan de versnelling van de energietransitie in Nederland. De continue verandering in politiek beleid aangaande energietransitie remt echter wel de noodzakelijke innovatie en versnelling. Remeha heeft geïnvesteerd in productontwikkeling en de opening van een warmtepompfabriek, mede op basis van de norm-aankondiging in 2022. Ondanks deze ontwikkeling blijft onze visie ongewijzigd: wij blijven geloven in de hybride warmtepomp, nu en in de toekomst. Het is de meest (financieel) interessante oplossing voor verduurzaming van bestaande woningen: zowel qua CO2-reductie, gasbesparing als financiële investering. En recent onderzoek (Installatiemonitor, mei 2024) bevestigt ons geloof: ruim 95% van de woningeigenaren die in 2022/2023 een warmtepomp hebben laten plaatsen is tevreden en raadt anderen een warmtepomp aan. Het is een duurzame keuze die bijdraagt aan het behalen van de klimaatdoelen en het creëren van een betere leefomgeving.”

“Warmtepomp is nu uit de gratie”
Dat de ‘verplichte warmtepomp’ op de schop zou gaan is niet onverwacht”, reageert Gerd Vrieling, Commercieel Directeur Nefit Bosch. “Tegelijkertijd wil men vasthouden aan de klimaatdoelen. Ook de verplichtingen in EU- verband blijven natuurlijk onveranderd staan. De vraag is dan hoe dit kabinet aan de doelen wil voldoen zonder maatregelen in de gebouwde omgeving. CO2 verder belasten wil men niet, maar er zal zeker iets moeten gebeuren. Ook zonder verplichtingen, zijn er natuurlijk scenario’s te bedenken om aan de doelen te voldoen. Het ligt voor de hand dat dit kabinet het verduurzamen van woningen en bedrijfspanden zal blijven stimuleren, zoals ze zelf aangeeft. Hoe dit precies vorm zal krijgen in het beleid, zullen we even moeten afwachten, maar wij verwachten niet dat dit betekent dat de warmtepomp nu uit de gratie is. In tegendeel, de dwang is er misschien af, het tempo ligt voorlopig wellicht lager dan het afgelopen jaar, maar de opgave om in de gebouwde omgeving verder te verduurzamen blijft onverminderd van kracht, anders is het onmogelijk om de doelen te halen. De warmtepomp, al dan niet hybride, is hierbij onmisbaar. Als Nefit Bosch anticiperen we al jaren op een diverse energiemix in de toekomst en kunnen we snel schakelen tussen all-electric, hybride en gasgebonden oplossingen inclusief waterstof, al naar gelang de keuzes van de politiek en de markt.”

Vrijwillige keuze
Itho Daalderop laat weten dat met de afschaffing van de verplichting voor een warmtepomp, er niet zoveel verandert. Volgens Maurits Lagendijk, marketeer bij de fabrikant, zijn “een comfortabele en stabiele temperatuur in huis, een lage energierekening, geen (of in het geval van een hybride opstelling een lagere) CO2-uitstoot, voor onze klanten al jaren belangrijke redenen om te kiezen voor onze warmtepompen. Dit is altijd een vrije keuze geweest. Wij richten ons op klanten die juist heel graag een warmtepomp willen, vanwege de vele voordelen die het oplevert; voor hen die een mooi rendement op een investering belangrijk vinden; voor hen die het belangrijk vinden dat ze minder CO2 uitstoten; voor hen die het fijn vinden dat het qua temperatuur altijd lente in huis is. Deze mensen zijn onze typische klanten. En voor hen was de verplichting helemaal niet nodig, die willen het vrijwillig.”

"Grote vraag zal blijven"
Rob Maassen, Country Manager ATAG Verwarming: “Wij zijn ervan overtuigd dat er de komende jaren een grote vraag zal blijven naar duurzame verwarmingsoplossingen. Het schrappen van de verplichtstelling van een warmtepomp vanaf 2026 zal dat niet veranderen. Er wordt langer ingezet op hybride oplossingen waarbij cv-ketels samenwerken met een warmtepomp. Hiervoor zijn verschillende compacte oplossingen ontwikkeld die uitstekend functioneren in combinatie met cv-ketels, die het elektriciteitsnet niet te veel belasten en uitermate geschikt zijn voor de Nederlandse woningen.”

Hybride route
Intergas heeft begrip voor het schrappen van de verplichting. De fabrikant onderschrijft de focus van de vier coalitiepartijen op draagvlak, haalbaarheid en energieonafhankelijkheid bij het vormgeven van de energietransitie. Bovendien blijven de klimaatdoelen op Europees niveau onveranderd. In 2030 moet de Europese Unie minimaal 55% minder CO2 uitstoten en tegen 2050 streeft de naar klimaatneutraliteit. Volgens Intergas is de hybride route, met een installatie bestaande uit een hybride warmtepomp die samenwerkt met een (nieuwe of bestaande) cv-ketel, hierop nog steeds het juiste antwoord. "Wij zijn ervan overtuigd dat een hybride installatie de beste keuze is om de bestaande bouw duurzaam te verwarmen. Door lagere aanschafkosten dan een all-electric systeem is het voor de meeste huishoudens een haalbare oplossing. Daarbij is aangetoond bij het demonstratieproject ‘Hybride Verwarmd’ dat een hybride systeem tot een gasbesparing van 80% kan leiden. Hiermee wordt de hybride warmtepomp binnen enkele jaren terugverdiend. Bovendien wordt ruim voldoende CO2-uitstoot bespaard om de klimaatdoelen te halen en is de hybride ‘netcongestie-proof’, omdat het apparaat altijd terug kan vallen op de gasketel", aldus Arno La Haye, Managing Director bij Intergas. Voor het succesvol toepassen van de hybride route is een aantoonbare lagere energierekening noodzakelijk. Intergas is ervan overtuigd dat de hybride deze besparing kan leveren. Daarom presenteert Intergas op korte termijn, bij voorkeur in nauwe samenwerking met de brancheorganisatie, een besparingsgarantie. Hiermee zijn huishoudens verzekerd van een lagere energierekening en een gunstige terugverdientijd.

Warmtepomp centraal
Vaillant meldt zich onverminderd te blijven inzetten voor een duurzame toekomst. Hugo Hemel, Marketing Director bij Vaillant hierover: “We blijven trouw aan onze technologiestrategie waarin de warmtepomp centraal staat en hechten nog steeds veel belang aan het bieden van een duurzaam alternatief voor verwarmen, voor iedereen. Nederland heeft zich bovendien gecommitteerd aan Europese afspraken over het uitfaseren van het fossiel verwarmen van woningen, waarbinnen de warmtepomp een speerpunttechnologie vormt. Deze verbintenis onderstreept het belang van onze voortdurende inzet voor duurzame oplossingen. We zijn overigens positief over het feit dat het hoofdlijnenakkoord sterk inzet op het versnellen van nieuwbouw tot structureel 100.000 woningen per jaar. Deze ontwikkeling biedt een belangrijke impuls voor duurzaam wonen en draagt bij aan onze gezamenlijke doelstellingen voor een milieuvriendelijke toekomst.”

"Onverteerbaar"
Techniek Nederland maakt zich zorgen over een aantal maatregelen in het hoofdlijnenakkoord. Met name het voornemen om de normering van de hybride warmtepomp te schrappen, is voor de brancheorganisatie onverteerbaar. Voorzitter Doekle Terpstra: “Installateurs en fabrikanten hebben tientallen miljoenen geïnvesteerd in opleidingen en productiecapaciteit. Dit besluit brengt een complete sector in grote problemen. We hebben als sector afspraken gemaakt met de overheid en verwachten van de overheid dat zij die afspraken nakomt. Dit is een ondoordacht besluit. We hebben met elkaar de schouders gezet onder het verlagen van de CO2-uitstoot. Installatiebedrijven en zelfstandig ondernemers hebben veel geld, tijd en energie gestoken in opleidingen en de industrie heeft de productiecapaciteit verhoogd. Door dit terug te draaien brengt het kabinet een hele sector in de problemen. Dit moet echt van tafel.’ Terpstra wil over dit onderwerp zo snel mogelijk in gesprek met het nieuwe kabinet.”

Diskwalificatie warmtepompindustrie
Tot slot de verenigingen die in Nederland de belangen behartigen van de warmtepompindustrie, Vereniging Warmtepompen en NVI-GO. Gezamenlijk spreken zij hun verbazing uit over het voorstel van de nieuwe coalitie om de ingezette koers m.b.t. de verduurzaming van Nederland in algemene zin, en die van individuele woningen specifiek, niet door te zetten. 'Daarmee diskwalificeert de nieuwe regering de warmtepompenbranche die in de publiek-private uitwerking van het actieplan (hybride) warmtepompen zwaar heeft geïnvesteerd in productiecapaciteit. En ontzegt de nieuwe regering de Nederlandse samenleving en economie goedkope warmte uit de eigen omgeving met duurzame elektriciteit van zon en wind.'

 

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

‘Nieuwe regering diskwalificeert warmtepomp-industrie’

Gepubliceerd op

De beide verenigingen die in Nederland de belangen behartigen van de warmtepompindustrie, Vereniging Warmtepompen en NVI-GO, spreken hun verbazing uit over het voorstel van de nieuwe coalitie om de ingezette koers m.b.t. de verduurzaming van Nederland in algemene zin, en die van individuele woningen specifiek, niet door te zetten. Daarmee diskwalificeert de nieuwe regering de warmtepompenbranche die in de publiek-private uitwerking van het actieplan (hybride) warmtepompen zwaar heeft geïnvesteerd in productiecapaciteit. En ontzegt de nieuwe regering de Nederlandse samenleving en economie goedkope warmte uit de eigen omgeving met duurzame elektriciteit van zon en wind.

Voor individuele woningen in de bestaande bouw betreft het, vanaf 2026, de verplichte vervanging van de gasketel door een duurzamer alternatief. Deze verplichting betreft alleen de situaties waarin deze duurzame vervanging ook daadwerkelijk van toegevoegde waarde is. Deze verduurzaming wordt ondersteund door een prestatieborging (het aantonen dat het duurzamere alternatief ook daadwerkelijk de beloofde besparing levert) en een normering van de duurzame installatie. De normering met een korte termijn terugverdientijd zou ervoor zorgen dat de eindgebruiker daadwerkelijk goedkoper uit is dan met een stand-alone gasketel.

Trendbreuk
Met het uitvoeren van deze paragraaf uit het regeerakkoord ontstaat er een trendbreuk t.a.v. de enorme vlucht die de toepassing van warmtepompen de afgelopen jaren heeft genomen, aldus Vereniging Warmtepompen en NVI-GO. Die trend wordt zichtbaar met de CBS- en ISDE-cijfers over de afgelopen jaren. De toepassing van warmtepompen heeft de afgelopen jaren een enorme bijdrage geleverd aan niet alleen de landelijke doelstellingen maar ook aan de Europese doelstellingen t.a.v. de energietransitie en de verplichtingen die ons land daarbij is aangegaan. De verwachting is dat met dit regeerakkoord ook het realiseren van klimaatdoelstellingen, en nog belangrijker, een leefbare wereld voor wie na ons komt, in het gunstige geval in tijd opgeschoven wordt. In het ongunstigste geval kun je zelfs gaan twijfelen over de haalbaarheid.

Economische kwetsbaarheid
De duurzame industrie in het algemeen, maar vooral die van de warmtepompen-keten in brede zin, leveren een belangrijke bijdrage aan de economie in Nederland, melden beide verenigingen in een gezamenlijke verklaring. ‘De directe en indirecte werkgelegenheid van onze industrie maar ook die van de toeleverende industrie, de installerende branche, transport en logistiek hebben een respectabel aandeel in Nederland. Met het uitvoeren van deze plannen zal er op die punten een economische kwetsbaarheid ontstaan.’
De verbazing betreft verder het feit dat met het voorstel een aantal belangrijke investeringen tevergeefs zouden zijn geweest. ‘Vanuit de overheid is er een stimulans geweest om de productiecapaciteit te verhogen, innovatieprogramma’s te starten, communicatieprojecten uit te voeren en actief te worden m.b.t. prestatieborging en normering. Hier is niet alleen door de overheid een behoorlijke investering gepleegd. Door het enthousiasme van de overheid heeft ook de industrie geïnvesteerd in fabrieken, mensen en middelen. Daardoor is er, mede door het sturende overheidsbeleid, geïnvesteerd in een productiecapaciteit die klaar is voor een duurzame toekomst maar nu niet benut kan gaan worden.’
De warmtepompenbranche, bij monde van de NVI-GO en Vereniging Warmtepompen, is van mening dat duurzaamheid niet alleen mensen, middelen en verbruik betreft maar ook het efficiënt en effectief inzetten van geïnvesteerde middelen. Bij het doorzetten van deze coalitieparagraaf is aan die heel belangrijk voorwaarde niet meer te voldoen met alle negatieve economische-, sociale- en klimaat technische impact tot gevolg.
De branche denkt en doet graag mee met het nieuw te vormen kabinet om de ingezette koers voor toepassing van duurzamere alternatieve toepassingen in de bestaande bouw te realiseren. Om daarmee aan de zich net bestendigende vraag naar goedkope warmte uit eigen omgeving met duurzame stroom van eigen wind en zon te kunnen blijven voldoen.

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Techniek Nederland kijkt met gemengde gevoelens naar coalitieakkoord

Gepubliceerd op

Techniek Nederland is tevreden over het vooruitzicht dat Nederland binnenkort weer een missionair kabinet heeft. Tegelijkertijd maakt de brancheorganisatie zich zorgen over een aantal maatregelen in het hoofdlijnenakkoord. Met name het voornemen om de normering van de hybride warmtepomp te schrappen, is voor Techniek Nederland onverteerbaar. Voorzitter Doekle Terpstra: ‘Installateurs en fabrikanten hebben tientallen miljoenen geïnvesteerd in opleidingen en productiecapaciteit. Dit besluit brengt een complete sector in grote problemen.’

De brancheorganisatie heeft nog geen duidelijk beeld van de kabinetsplannen voor het technisch beroepsonderwijs. Terpstra: ‘Het tekort aan technische vakmensen is urgent. Daar moeten we iets aan doen en dat kan alleen met voortvarende plannen voor het techniekonderwijs.’ Techniek Nederland kijkt ernaar uit om de voorgenomen maatregelen op korte termijn met de nieuwe regering te kunnen bespreken.

Klimaatdoelen en energietransitie
PVV, VVD, NSC en BBB zeggen in het hoofdlijnenakkoord te willen vasthouden aan de bestaande klimaatdoelen en het bestaande beleid op het gebied van energie en techniek. Dat is positief, vindt Techniek Nederland. Voorzitter Terpstra: ‘Het belang van de energietransitie is voor iedereen duidelijk. De gemaakte afspraken en doelen zijn glashelder. Het komt nu aan op de uitvoering. Het nieuwe kabinet onderkent dat het oplossen van de netcongestie een urgent vraagstuk is. Dat is hoopgevend.’ Techniek Nederland betwijfelt wel of de klimaatdoelen haalbaar zijn, gezien de voorgestelde maatregelen rond warmtepompen en zonnepanelen, die juist een rem lijken te zetten op bestaand beleid.

Warmtepompen
Het nieuwe kabinet wil een streep zetten door het plan om bij vervangen van een cv-ketel van 2026 een duurzaam alternatief (in de meeste gevallen een hybride warmtepomp) te verplichten. Techniek Nederland vindt dat onbegrijpelijk. ‘We hebben als sector afspraken gemaakt met de overheid en verwachten van de overheid dat zij die afspraken nakomt. Dit is een ondoordacht besluit. We hebben met elkaar de schouders gezet onder het verlagen van de CO2-uitstoot. Installatiebedrijven en zelfstandig ondernemers hebben veel geld, tijd en energie gestoken in opleidingen en de industrie heeft de productiecapaciteit verhoogd. Door dit terug te draaien brengt het kabinet een hele sector in de problemen. Dit moet echt van tafel.’ Terpstra wil over dit onderwerp zo snel mogelijk in gesprek met het nieuwe kabinet.

Salderingsregeling
Techniek Nederland is ontstemd over het voornemen om de salderingsregeling zonder afbouwpad in 2027 af te schaffen. Terpstra: ‘De Eerste Kamer heeft drie maanden geleden, nota bene met steun van PVV en BBB, besloten dat de salderingsregeling moest blijven. Daardoor begint de zonnestroombranche zich nu een beetje te herstellen. Het nieuwe kabinet haalt dat herstel nu onderuit.’ Het afschaffen van de salderingsregeling moet volgens Techniek Nederland in elk geval geleidelijk gebeuren, zoals in het oorspronkelijke wetsvoorstel stond.

Vakmensen voor de techniek
Terpstra vindt het zorgwekkend dat in de plannen een heldere visie op het technisch beroepsonderwijs ontbreekt. Hij verwacht van de nieuwe regering baanbrekende initiatieven om de instroom van technische vakmensen te bevorderen. ‘Slagen we er niet in om méér technici aan het werk te krijgen, dan loopt ons land letterlijk vast.’ De voorzitter heeft er vertrouwen in dat het nieuwe kabinet het belang van het technisch beroepsonderwijs onderkent en er de aandacht aan zal geven die het verdient.

Infrastructuur, mobiliteit en woningbouw
Techniek Nederland is positief over de aangekondigde investeringen in infrastructuur en woningbouw. De brancheorganisatie benadrukt dat uniforme regels voor de invoering van zero-emissiezones cruciaal zijn.

Circulariteit
Techniek Nederland ziet in het akkoord weinig ambitie terug als het gaat om circulariteit. Terpstra: ‘Dat zou een gemiste kans zijn. Het is belangrijk dat we Europese regelgeving, zoals Ecodesign en Right to Repair voortvarend gaan invoeren. Zo kunnen we veel meer apparatuur een langer leven geven en putten we de aarde minder uit.’

Aan tafel met het nieuwe kabinet
Techniek Nederland kijkt uit naar een constructieve en productieve samenwerking met de nieuwe regeringsploeg. Voorzitter Terpstra: ‘We hopen dat de samenstelling van de ministersploeg niet te veel tijd in beslag gaat nemen. De technieksector wil graag snel aan tafel met de betrokken bewindslieden om afspraken te maken waarmee het land verder komt.’

Relevant nieuws

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

ADG dienstengroep neemt TIBN over

Gepubliceerd op

ADG dienstengroep neemt technisch dienstverlener TIBN over. TIBN houdt zich bezig met technische vraagstukken over gebouw gebonden installaties. ADG bouwt hiermee verder aan haar facilitaire propositie. Voor TIBN is deze stap een kans om verder te groeien.

Daan Hendriks, CEO van ADG: “Met de overname van TIBN halen we een professionele installateur in huis. Hiermee versterken we onze positie in de onderhoudsmarkt. Dit past in onze bedrijfsbrede strategie om een compleet facilitair pakket aan dienstverlening te kunnen bieden aan onze klanten. TIBN heeft een 50-jarige historie en past als familiebedrijf uitstekend binnen onze cultuur. Hun focus op duurzaamheid past ook binnen de ambities van ADG.”

Totaal technisch dienstverlener
Martijn de Vries, directeur TIBN: “De afgelopen 10 jaar heeft TIBN zich onder mijn leiding ontwikkeld van een werktuigbouwkundig installateur tot een totaal technisch dienstverlener. De overname door ADG zorgt ervoor dat we deze ontwikkeling binnen een grotere organisatie kunnen doorzetten. De visie van ADG op de onderhoudsmarkt, binnen hun brede facilitaire strategie, geeft TIBN de mogelijkheid daadwerkelijk iets toe te voegen aan de onderneming. De culturele fit met ADG is belangrijk voor zowel mijzelf als voor onze medewerkers. Ook voor hen biedt deze stap nieuwe kansen.”

Eigen merk
De overname is per direct effectief. Vooralsnog zal TIBN als eigen merk binnen de ADG portefeuille blijven opereren.

Zelf installeren

Gepubliceerd op

HEBBEN WE WEL EEN INSTALLATEUR NODIG?

Tijdens de VSK was er een vacaturemuur te zien met openstaande functies in de installatiebranche. Gezien het schreeuwende gebrek aan vakmensen was het er logischerwijze niet erg druk. Dat tekort aan monteurs leidt soms tot originele oplossingen. Zoals een leverancier die een “Doe-het-zelf installatie” aanbiedt, maar is dat werkbaar?

In de vorige editie van IZ namen we onder andere de Compress Hybrid 5800i AW warmtepomp onder de loep, een warmtepomp die Bosch onder de aandacht bracht tijdens de VSK. Toen we op zoek gingen naar aanvullende informatie over dit systeem, stuitten we toevallig hierop: https://www.aircozonderstek.nl/product/nefit-bosch-compress-5800i-aw-7-or-s-buitenunit/.

Zelf installeren
Deze leverancier biedt een “Doe-het-zelf installatie met in bedrijf name door ons (op afstand via videoverbinding of op locatie)”. We waren erg benieuwd hoe Bosch zelf, de branchevereniging, installateurs en andere fabrikanten aankeken tegen deze oplossing. Hieronder de reacties.

Erkend vakman
Allereerst uiteraard de reactie van Bosch zelf, bij monde van Jan Bosch, Marketingmanager. “Ik kende deze partij niet, dus ik heb navraag gedaan bij mijn salescollega’s. Zij waren ook niet bekend met dit fenomeen. We zullen dit verder onderzoeken. Ik zie dat ze deze ‘self service’ voor meerdere merken aanbieden. Hoe dat specifiek in deze case in zijn werk gaat, is (nog) niet bekend, maar in het algemeen is het zo dat we altijd uitgaan van installatie van de warmtepomp door een erkend installateur. Al is het alleen maar met het oog op de garantievoorwaarden en aftersales services.”

Leken
“Ondanks het feit dat het installeren en instellen van de nieuwe generatie warmtepompen eenvoudiger is geworden, zeker bij deze hybride variant, moet je dit niet aan leken willen overlaten. Onze indruk is dat hier te licht wordt gedacht over de implicaties. Uit ervaring weten we dat veruit de meeste problemen met warmtepompinstallaties - denk aan te veel geluid, te hoog gebruik en comfortklachten - voortkomen uit ofwel een verkeerde dimensionering, ofwel het verkeerd plaatsen van de buitenunit, dan wel het niet of onjuist instellen/inregelen van de installatie. Als producent zijn wij aansprakelijk voor ons product, maar de prestaties van een warmtepomp zijn sterk afhankelijk van de wijze waarop hij wordt toegepast en afgestemd op de (bestaande) cv-installatie. Ik denk dat geen enkele producent voorstander is van een ontwikkeling waarbij dit wordt overgelaten aan niet-deskundige personen (…). Persoonlijk denk ik dat je enerzijds overregulering in de branche moet proberen te voorkomen, maar dat het anderzijds geen overbodige luxe is om installatie door een erkend installatiebedrijf ook voor warmtepompen verplicht te stellen. In die zin lijkt het mij goed dat hier meer aandacht voor komt.”

Geen Jazzmuziek
We vroegen ook concullega Alklima om een reactie. Erwin Tuijtel, Adjunct-directeur zei er het volgende over. “Dit klinkt ons niet als goede Jazzmuziek in de oren. Natuurlijk zien wij ook dat er nog niet voldoende vakmensen in markt zijn om de volledige vraag aan te kunnen en moedigen wij innovatie aan op het gebied van snel en vakkundig installeren. Echter onderstaande oplossing is niet de weg die we moeten bewandelen. Dit gaat op termijn de verduurzaming van Nederland niet ten goede komen. Wij zijn ervan overtuigd dat een vakman/-vrouw een betere, efficiëntere en betrouwbare installatie oplevert, om nog maar te zwijgen over de veiligheid.”

Ter plekke zijn
“Bij het lezen van dit stuk moet ik denken aan de vakmensen achter onze servicetelefoon. Kanjers op hun vakgebied maar ze zijn (helaas) even goed als de informatie die ze van de monteur ter plaatse krijgen. Natuurlijk snappen onze mannen welke informatie nodig is om tot een juiste storingsanalyse te komen en zullen ze grondig doorvragen. Maar tussen de vraag stellen en het juiste volledige antwoord krijgen, daar zit nog een groot verschil. Doorgaans is dit nog een situatie waar een installateur ter plaatse is. Succesvol een warmtepomp plaatsen en gebruiken vraagt een integrale aanpak. Denk aan vragen als welk afgiftesysteem is er aanwezig, welke naregeling wordt er toegepast en welke warmtepomp selecteer ik voor de gegeven verwarmingsvraag? Om nog maar te zwijgen over plaatsingsvraagstukken met betrekking tot het binnen- en buitendeel en advies voor optimaal gebruik. Een particulier in combinatie met een goed telefoongesprek kan geen antwoord geven op dit integrale vraagstuk.”

Geduld hebben
“Ons advies als er op dit moment geen installateur beschikbaar is? Wacht dan tot hij wel beschikbaar is. Voor een vakkundig installateur is dit integrale vraagstuk natuurlijk niet moeilijk. Een tevreden eindgebruiker en een geslaagde energie transitie hebben baat bij deze vakmannen en -vrouwen. Het tekort gaan we uiteindelijk wel oplossen met elkaar. In de gehele markt zijn er veel initiateven om het aantal vakmensen te vergroten.”

Techniek Nederland
Ook Techniek Nederland staat niet te juichen over deze werkwijze, laat voorlichter Dick Reijman weten. “Het installeren van warmtepompen is technisch vakwerk. Kwaliteit en veiligheid zijn daarbij het uitgangspunt. Installeren van warmtepompen moet daarom gebeuren door een erkende installateur, niet door iemand zonder vaktechnische opleiding en ervaring. Ook wanneer iemand zonder vaktechnische achtergrond bij het plaatsen van een systeem ‘op afstand’ wordt begeleid, raadt Techniek Nederland dit ten zeerste af.”

Bijscholen
“Het is begrijpelijk dat er mogelijkheden worden gezocht in verband met het tekort aan technische vakmensen, maar dit is niet de oplossing. Techniek Nederland werkt aan andere oplossingen. Op dit moment worden grote aantallen monteurs bijgeschoold om ook warmtepompen te plaatsen en daar gaan we de komende tijd volop mee door. Tegelijkertijd zetten we in op het halveren van de installatietijd van warmtepompen. Daarnaast stimuleren we innovaties bij fabrikanten om systemen nog meer plug-and-play te maken.”

Adviseur
We vroegen ook onze vaste gastauteur, adviseur en Hogeschool-docent Ron Bosch om zijn mening. “Ik ben benieuwd naar het standpunt van de NVKL hierover. Daarnaast vraag ik me af hoe verzekeringen omgaan met situaties die onder de gaserkenningsregeling (zorgplicht) vallen, vooral met betrekking tot brandgevaar in en rondom woningen als leken dergelijke installaties aanbrengen. Ik maak me in het bijzonder zorgen over mogelijke brandoverslag en lekkages met explosieve gevolgen, vooral bij buitenunits die op afstand van de woning zijn geplaatst en bij een indak oplossing. Het is van groot belang dat installateurs op de hoogte zijn van geldende regelgeving en veiligheidsnormen, zoals NEN 12817, NEN 12819 en de NPR 2578 KVI-plicht, inclusief de daaruit voortvloeiende zorgplicht. Maar ook dat de leveranciers dit naleven en de gevolgen hiervan inzien bij de vrije verkoop aan particulieren van hun producten.”

En de installateur
Ook die is niet te spreken over deze praktijk, zo blijkt uit de reactie van Erik ter Harmsel, directeur van Ter Harmsel Sanitair & Installatietechniek. “Dit is een vervelende kwestie, als installateur sta ik hier niet achter. Ik ben bang, dat als er klachten komen, de lokale installateur dit kan gaan oplossen. Maar ik vrees dat zo lang er online warmtepompen en cv-ketels gekocht kunnen worden, dit probleem blijft bestaan. De leveranciers zouden dit eigenlijk alleen aan gecertificeerde bedrijven mogen kunnen aanbieden.” 

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Bijna alle bezitters van een warmtepomp zijn hierover tevreden

Ruim 95% van de woningeigenaren die in 2022/2023 een warmtepomp hebben laten plaatsen is tevreden en raadt anderen een warmtepomp ...

Groei warmtepompen woningbouw stagneert tweede kwartaal op rij

Vereniging Warmtepompen monitort maandelijks de verkoopcijfers van fabrikanten die voornamelijk leveren aan groothandels en installateurs. In het eerste kwartaal van ...

Verdienen met een warmtepomp

Onlangs installeerde Frank een monoblock lucht/water-warmtepomp bij zijn halfvrijstaande, goed geïsoleerde woning (bouwjaar 2009) in gemeente Lansingerland. Met deze hybride ...

Hoge temperatuur warmtepompen op propaan

Met de Clivet EDGE F monobloc propaan lucht/water-warmtepompen introduceert Airview een nieuwe generatie warmtepompen, speciaal ontwikkeld voor hoge temperatuur verwarming, ...

Mijn KWS is vernieuwd!

Gepubliceerd op

Mijn KWS is nu niet alleen een gratis webportaal, maar ook een app (Android en iOS), die beide inzicht geven in onderhoud en kalibratie van uw meetinstrumenten. U heeft overal en altijd een overzicht van uw meetinstrumenten met bijbehorende kalibratiecertificaten en u krijgt statusupdates tijdens de KWS-behandeling van uw instrument. Kosteloos, papierloos en superhandig!

Meer informatie: www.euro-index.nl/info-mijn-kws

 

Ventilatie en overstroom

Gepubliceerd op

Met het steeds dichter bouwen van woningen door de jaren heen is ook de noodzaak voor steeds betere ventilatie in woningen ontstaan. In de meeste nieuwbouwwoningen wordt de ventilatie tegenwoordig met een warmteterugwinning (WTW) ventilatie unit ingevuld. Hierbij is echter wel een aandachtspunt in het ontwerpen van deze installaties!
Afzuiging van afvoerlucht uit de woning vindt vooral plaats in de natte ruimtes, ofwel de toiletten, keuken en badkamers. Inblaas van toevoerlucht vind meestal plaats in de woonkamer en slaapkamers. Om de balansventilatie goed te laten werken zal de toevoerlucht van de woonkamer en slaapkamers moeten kunnen overstromen naar de ruimtes met afzuiging. Hiervoor wordt vaak onder de deur van deze ruimte een spleethoogte gehouden. Deze afstemming wordt helaas nog wel eens vergeten bij de nieuwbouw van woningen.
Ook bij grotere slaapkamers kan het zomaar voorkomen dat de hoeveelheid toevoerlucht dermate hoog wordt dat er een ongewenste spleethoogte ontstaat van bijvoorbeeld 25-30 mm, waar eerder gedacht kan worden aan een overstroom via akoestische slang door de muur en overstroom via licht armaturen. Dit brengt echter een extra stuk afstemming met zich mee, wat wederom in de praktijk zomaar eens vergeten wordt.
Maar niet alleen in woningen komt dit probleem voor, ook in kantoren is het aan de orde van de dag. Hier vindt inblaas van verse toevoerlucht meestal plaats in de verblijfsruimten, waar ook de lucht, of een deel hiervan, overstroomd richting andere ruimtes. Doordat de ruimtes ook geluidsdicht gemaakt worden zal hier zeker aandacht besteed moeten worden aan hoe de overstroom geregeld wordt.

Tim Visser
Engineer-Adviseur W-installaties, voormalig zelfstandig installateur.
[Twee generaties, vader Dick en zoon Tim Visser, schrijven om beurten een column op persoonlijke titel]

Ander relevant nieuws van onze redactie

Het steeds groter wordende probleem van netcongestie

De groeiende netcongestie voor huishoudens en overige kleine verbruikers is zorgwekkend. De overheid en netbeheerders kondigen maatregelen aan om congestie, ...

All Electric: mission impossible?

Nederland is volop bezig met het ontwikkelen van duurzame energieoplossingen. En met succes. Er wordt steeds meer elektrisch gereden en ...

Luchtverwarming bij de verduurzaming van woningen.

Als bestaande woningen worden verwarmd d.m.v. luchtverwarming, dan is het vervangen daarvan door hybride of all electric oplossingen voor veel ...

Ventileer ook eens je klantenbestand

Om zakelijk succesvol te zijn, is het noodzakelijk om ontwikkelingen in de markt goed in de gaten te houden. En ...

Er vat op krijgen

Gepubliceerd op

Er komt de laatste tijd steeds minder werk binnen bij Karel. Was het eerst nog zo dat hij elke dag van de week lekker aan de slag kon gaan, sinds een week is het opeens een stuk rustiger. Zo wist hij de afgelopen week maar één klusje aan te nemen. En het was ook nog eens een werkje van hooguit een dag.

Een simpele ketelvervanging, dus zeker geen dikke nadenkklus voor Karel. Een ware no-brainer: verstand op nul, ophangen dat ding en klaar.
En daar ging hij de fout in. Meneer had de ketel keurig op de muur gemonteerd, alle afvoeren aangesloten, maar was even vergeten dat een expansievat ook wel zo handig is. Om zijn klant dan maar in de kou te laten zitten, vond zelfs Karel wat te ver gaan. Gelukkig vond hij nog wat ruimte bij het plafond. Fraai afgewerkt met fietsbandfix voor de leiding hangt het complete cv-systeem er nu toch keurig bij.
Tevreden bekeek Karel het resultaat. Nu nog wat beter ‘vat’ krijgen op de wegblijvende klantjes, dacht hij. Geen zorg Karel, ga vooral zo door. Goed vakwerk verkoopt zich uiteraard vanzelf.

Zo aan elkaar geknoopt

Om zeer onduidelijke redenen wordt Karel de laatste tijd nogal eens gevraagd of hij een totaalinstallateur is. Dan gaf hij ...

Kleine wasjes, buiten wasjes

Met de zomer op komst krijgt Karel weer allemaal klanten met verzoeken om een stukje installatietechniek in de buitenomgeving aan ...

Aircokunst

Vorige week werd Karel ingeschakeld door een lokale galerie. De erg exclusieve kunsthal wilde graag dat Karel ervoor zou zorgen ...

Van alle markten thuis

Als goed ingevoerde werktuigbouwkundige weet uw omgeving u vast wel eens te vinden voor een klusje. U kent het wel: ...

Techniek Nederland uit zorgen over de invoering van zero-emissiezones

Gepubliceerd op

Techniek Nederland heeft grote zorgen over de invoering van emissievrije zones. De brancheorganisatie heeft daarom (samen met InRetail) een position paper opgesteld. Dat document is aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat gestuurd.  Woensdag 15 mei vindt in de Tweede Kamer over dit onderwerp een rondetafelgesprek plaats.

De belangrijkste zorgpunten op een rij zijn voor de branchekoepel:

-Zorg voor voldoende (semi-)publieke laadpalen, óók in woonwijken

Voor het verduurzamen van hun wagenpark is een goede laadinfrastructuur voor ondernemers cruciaal. Door netcongestie is het verkrijgen van een verzwaarde elektriciteitsaansluiting op dit moment moeilijk. Verwarmingsmonteurs en loodgieters hebben met name in woonwijken voldoende laadcapaciteit nodig. Bij veel installateurs en witgoedmonteurs gaat de bedrijfswagen ‘s avonds namelijk met de medewerker mee naar huis om in geval van storingen snel bij de klant te kunnen zijn.

-Verleng stimuleringsregelingen en voorkom onnodige drempels

De hoge aanschafkosten maken het kostbaar om over te stappen naar elektrische bestelbussen. Dat is zeker het geval als de bestaande bestelbussen nog niet zijn afgeschreven. Daarom vindt Techniek Nederland het essentieel dat landelijke subsidieregelingen worden verlengd en uitgebreid. Alleen op die manier zal het aandeel elektrisch bedrijfsvervoer (nu nog maar 2%) substantieel groeien. Techniek Nederland vindt bovendien dat subsidieregelingen landelijk uniform zouden moeten zijn.

-Zorg ervoor dat gemeenten zich houden aan gemaakte harmonisatieafspraken

Ondernemers hebben behoefte aan dezelfde regels in alle zero-emissiezones. Uitzonderingen daarop zouden niet mogelijk moeten zijn. Ook eenduidigheid wat betreft verkeersborden is nodig om verwarring te voorkomen.

-Kies tijdig voor een go-/no-go-moment

Vooral kleinere ondernemers zouden er met het oog op de hoge investeringen en de praktische problemen voor kunnen kiezen geen klanten meer bedienen in binnensteden met een zero-emissiezone. Daardoor bestaat het risico dat huizenbezitters en huurders nóg langer moeten wachten op onderhoud aan hun cv-ketel of een reparatie. Techniek Nederland pleit ervoor dat de overheid één moment kiest om te beoordelen of voldoende ondernemers voorbereid zijn op de overstap naar elektrische bedrijfsbussen. Blijkt dat niet het geval, dan zou de overgangstermijn moeten worden verlengd.

Terracotta PVT-paneel voor monumentale gebouwen

Gepubliceerd op

Ontwikkelaar en producent van het Triple Solar warmtepomppaneel komt met iets nieuws: het oranjerode PVT-paneel ‘Terracotta’. Duurzaam, esthetisch en geschikt voor monumenten, aldus de fabrikant. ‘Terracotta’ is geïntroduceerd op de beurs Monument 2024 in Den Bosch en per direct leverbaar.

Er is een stijgende behoefte aan verduurzaming van monumentale panden, waaraan naast eisen voor levensduur, strenge esthetische eisen worden gesteld. Daarom initieerde ontwikkelaar en producent van het Triple Solar PVT-warmtepomppaneel een samenwerking met haar vaste leverancier van PV-laminaten Bisol.

Combinatie
Het Triple Solar PVT-systeem levert alle warmte voor een gebouw, dankzij een combinatie van PVT-panelen met een water/water-warmtepomp. Een buitenunit is overbodig en er hoeven geen bodembronnen te worden geslagen, wat in stedelijke gebieden vaak lastig en vergunning-technisch onmogelijk is.

Kleurgebruik
Monumenten kennen daarnaast strikte regels voor het kleurgebruik van de zichtbare materialen. Oranjerood, oftewel terracotta, is vaak de standaardkleur voor dakbedekkingen.
Cees Mager, CEO van Triple Solar: “Monumentale panden blijven vaak achter in de energietransitie omdat het bestaande verduurzamingsaanbod, zoals zwarte zonnepanelen en buitenunits van een lucht/water-warmtepomp, niet geschikt is. Ons PVT-systeem is dankzij de ontwikkeling van het ‘Terracotta’-paneel nu ook een oplossing voor historische daken.”

Triple Solar verlengt garantie PVT-warmtepomp tot zeven jaar

Triple Solar wijzigt per direct de garantievoorwaarden voor nieuwe en bestaande klanten. De PVT-warmtepomp 3.5 wordt geleverd met zeven jaar ...

‘PVT-panelen scoren beter dan een standaard zonnepaneel’

Triple Solar heeft een levenscyclusanalyse (LCA) laten uitvoeren om de milieu-impact van haar PVT-warmtepomppanelen in kaart te brengen. De PVT-panelen ...

Nog eens 10 miljoen groeikapitaal voor PVT-warmtepomp

Triple Solar, uitvinder van de PVT-warmtepomp en bijbehorende PVT-warmtepomppanelen, heeft met pensioenfonds ABP een belangrijke nieuwe aandeelhouder aangetrokken om ook ...

Subsidie op warmtepomp voor PVT-systemen

Ook voor de Triple Solar PVT-warmtepomp 3.5 geldt nu de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE). Woningeigenaren met een woning ...

Nefit Bosch en installatiebedrijf Kemkens intensiveren samenwerking

Gepubliceerd op

Nefit Bosch en installatiebedrijf Kemkens werken al jaren samen bij projectmatige installatie, service en onderhoud van cv-ketels en warmtepompen en willen deze samenwerking nu uitbouwen om zo een bijdrage te leveren aan de schaalbaarheid en betaalbaarheid van de energietransitie in Nederland. “De enorme uitdagingen van de energietransitie kunnen we alleen aangaan als ketenpartners hun verantwoordelijkheid nemen en intensief samenwerken,’’ zegt Joep Kemkens, algemeen directeur van Kemkens.

Zowel Kemkens, als Nefit Bosch verwachten dat de vraag naar warmtepompen na de tijdelijke terugval weer zal aantrekken. “Met name als het gaat om het grote aantal hybride installaties dat we willen realiseren, zullen we als fabrikanten en technisch dienstverleners de handen ineen moeten slaan”, zegt commercieel directeur Gerd Vrieling van Nefit Bosch. De aspecten van de intensieve samenwerking betreffen procesoptimalisaties, het verlagen van de Total Cost of Ownership (TCO) en structurele informatie-uitwisseling. Door de samenwerking ontstaan er kortere leercirkels die de betaalbaarheid en opschaalbaarheid van duurzame producten versnellen.

Nieuwe warmtepompen van Nefit Bosch

Nefit Bosch breidt de reeks warmtepompen  met propaan (R290) als koudemiddel uit. Er komen hybride varianten van de Bosch Compress ...

Nieuwe Nefit 9700i cv-ketel nu leverbaar

Nefit 9700i en Nefit 9700i AquaPower Plus HR-toestellen zijn vanaf nu leverbaar via de reguliere kanalen. Het nieuwe toptoestel van ...

Nefit Bosch zoekt groei met warmtepompen voor nieuwbouw

Nefit Bosch is als verwarmingsproducent al jaren een speler op de renovatiemarkt en heeft sterke ambities om te groeien op ...

Nefit Bosch introduceert universele adapter voor rookgasafvoer

Als eerste cv-producent introduceert Nefit Bosch een universele rookgasafvoer/luchttoevoer adapter voor zijn HR-toestellen. Met de nieuwe, gepatenteerde adapter zijn de ...

‘Klimaatdoelen gebouwde omgeving niet haalbaar’

Gepubliceerd op

De doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn is voor de gebouwde omgeving in Nederland realistisch niet haalbaar. Met investeringen in de orde van €375 miljard, waarvan €225 miljard als verliesgevend is te beschouwen, zou deze doelstelling financieel nog mogelijk zijn, maar de vereiste arbeidscapaciteit laat zich niet organiseren. Er is eenvoudig geen geloofwaardig pad voor de arbeidscapaciteit te schetsen dat hiertoe leidt. Dit geldt in nog sterkere mate voor doelen die in 2040 al (bijna) tot een klimaatneutrale gebouwde omgeving zouden moeten leiden. Dit concludeert het EIB in de zojuist verschenen studie ‘Klimaatambities in de gebouwde omgeving’.

Om tot een klimaatneutrale gebouwde omgeving te komen zullen 7 miljoen woningen en 480 miljoen vierkante meter aan overige gebouwen van het aardgas moeten worden gehaald. Dit vergt €375 miljard aan investeringen, waarvan €225 miljard naar schatting onrendabel is. Dit is een immense opgave, maar dit is binnen een periode van 27 jaar niet onmogelijk.

Arbeidscapaciteit verduurzaming bouw: van bijna 60.000 naar ruim 150.000
Met de verduurzaming van de gebouwde omgeving zijn op dit moment bijna 60.000 voltijdbanen gemoeid. Om in 2050 klimaatneutraal te zijn zullen in dat jaar ruim 150.000 voltijdbanen ingezet moeten worden. Niet valt in te zien waar deze enorme extra arbeidscapaciteit vandaan moet komen. De instroom in de technische opleidingen neemt eerder af dan toe en een enorme opschaling van buitenlandse arbeidskrachten ligt ook niet in de rede als bedacht wordt dat dezelfde vakkrachten ook voor de energietransitie elders in Europa hard nodig zullen zijn.
Een andere belangrijke kwestie die pleit tegen het extreem opschalen in de tijd, is het voorkomen van het instorten van de werkgelegenheid na het bereiken van het doel. Dan resteert een vervangings- en onderhoudsmarkt met een bijbehorende arbeidscapaciteit van ongeveer 50.000 voltijdbanen, zodat in 2051 dan 100.000 arbeidskrachten op dat moment overbodig zouden worden.

Planbureau voor de Leefomgeving: doelen wel haalbaar?
Recent is een studie uitgekomen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarin gesteld wordt dat het doel van klimaatneutraal voor 2050 haalbaar wordt geacht, al geldt dit niet voor volledig ‘fossielvrij’. Uit nadere bestudering van de rapporten blijkt echter dat PBL bij de haalbaarheid alleen gekeken heeft naar de technologische en geofysische haalbaarheid. Het PBL geeft zelf aan dat niet gekeken is naar de economische, maatschappelijke en institutionele haalbaarheid. Hieronder valt uiteraard ook de vereiste arbeidscapaciteit die in de studie van het EIB is bekeken.

Internationale afspraken en rechterlijke uitspraken
Het nemen van meer tijd om naar CO2-neutraliteit in de gebouwde omgeving te komen zal realisatie van het doel om in 2050 een CO2-neutrale samenleving te hebben moeilijk maken. Weliswaar kunnen negatieve emissies elders in de samenleving in theorie compensatie bieden, maar deze - zoals CO2-opslag - zullen al stevig moeten worden ingezet voor de industrie en landbouw. Wel is er nog ruimte voor flankerend beleid zoals herbebossing, maar dit zal naar verwachting geen volledige compensatie bieden. Men kan betogen dat de urgentie van het aanpakken van klimaatproblemen is toegenomen en dat internationale afspraken en rechterlijke uitspraken zich verzetten tegen een langere transitieperiode, maar het moet fysiek ook kunnen. Met een pad voor de gebouwde omgeving dat bijvoorbeeld richting 2060 naar klimaatneutraliteit leidt zouden Nederland en Europa ook nog altijd tot de koplopers in de wereld behoren. Als het gaat om de opwarming van de aarde dan ligt de sleutel in Azië, waar inmiddels 60% van de wereldwijde emissies plaatsvinden. De EU-27 is maar goed voor ruim 6% van de emissies en dit aandeel zal in ieder scenario verder gaan dalen.

“Akkoord klimaattop biedt installatiebranche extra kansen”

Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland is hoopvol naar aanleiding van het akkoord op de klimaattop in Dubai. “Het besluit ...

Klimaatgenius

Er zijn van die Kareltjes, waarvan onze mond werkelijk wagenwijd openvalt. We snappen best wel dat er wereldwijd een hoop ...

Projectspecifieke klimaatcondities voor kassenkweek

Medicine from the sun. SunMed Growers is een kweker en verwerker van medicinale cannabis. In Maryland wordt holistische, biologische en ...

Techniek Nederland en Binnenklimaat Nederland versterken samenwerking

Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan nauwer samenwerken op het gebied van kennisontwikkeling, opleidingen en positionering van het vakgebied ventilatie ...

Bijna alle bezitters van een warmtepomp zijn hierover tevreden

Gepubliceerd op

Ruim 95% van de woningeigenaren die in 2022/2023 een warmtepomp hebben laten plaatsen is tevreden en raadt anderen een warmtepomp aan. Dat is een van de meest opvallende uitkomsten van de enquête naar de beleving van het installatieproces, gehouden onder deelnemers van het onderzoek Installatiemonitor.

Hoe ervaren de bezitters van een warmtepomp het installatieproces? Dat is de hoofdvraag van de enquête die eind 2023 is gehouden onder 1800 warmtepompeigenaren, die deelnemen aan Installatiemonitor. 1274 daarvan hebben een hybride warmtepomp, 522 een all-electric. Installatiemonitor is het eerste grootschalige Europees onderzoek naar de prestaties van (hybride) warmtepompen in Nederlandse woningen. Inmiddels heeft Installatiemonitor ruim 5000 deelnemers. De resultaten van de enquête zijn voorgelegd aan drie experts op het gebied van verduurzaming van de woning/warmtepompen: Tom van Aalten, adviseur duurzame warmte bij RVO, Joanneke de Jongh, energie-expert Milieu Centraal en Thomas Piessens, programmamanager energietransitie Techniek Nederland.

95% van de warmtepompbezitters raadt anderen een warmtepomp aan
Voor zowel Thomas Piessens, Joanneke de Jongh als Tom van Aalten geeft het onderzoek een goed beeld van de praktijk. Alle drie zijn positief verrast over de uitkomsten. Joanneke: “In 2021 heeft Milieu Centraal onderzoek gedaan onder warmtepompeigenaren. Van die respondenten was 7 op de 10 tevreden, al een mooie score. In dit onderzoek is dat zelfs 95%!”

54% heeft voor de aanschaf van de warmtepomp veel kennis vergaard
Een andere uitkomst die door de drie warmtepompexperts als positief wordt gezien, is dat mensen zich vooraf goed informeren voordat ze tot aanschaf van een warmtepomp overgaan. 54% heeft al veel kennis voordat ze een warmtepomp aanschaffen. 52% door zich goed in te lezen, 2% door het inwinnen van een EPA-advies. Een belangrijke informatiebron voor potentiële warmtepompeigenaren blijkt het internet te zijn. Een derde van de deelnemers van dit onderzoek heeft informatie ingewonnen bij de installateur. Voor 12% was de installateur zelfs de enige informatiebron. Thomas: “Dat verbaast me. Ik had verwacht dat iedereen sowieso informatie van internet haalt. Dat is in elk geval iets wat ik altijd aanraad. Lees je van tevoren goed in.” Tom vult aan: “54% is een mooie score maar nog geen 95%. Wat betreft informatievoorziening blijft er nog voldoende ruimte voor verbetering.” Ook Joanneke had een hoger percentage verwacht van de mensen die zich inlezen. “Aan de andere kant kun je dat positief zien”, zegt ze. “Zonder je heel erg te verdiepen in de mogelijkheden kun je ook tot een goed resultaat komen.”

72% kiest voor een warmtepomp om van het Russisch aardgas af te zijn
Tom: “Wat mij opvalt is de motivatie voor de keuze van een warmtepomp. De meeste deelnemers aan deze enquête vinden de kosten minder belangrijk, terwijl in de markt aangegeven wordt dat dit het belangrijkste aspect is. Terugverdientijd is voor deze warmtepompeigenaren niet echt een item.” Ook voor Joanneke is deze uitkomst bij de motivatie een verrassing: “Normaal gesproken staat besparen op energie en geld op de eerste plaats. Daarna volgt voor het klimaat/duurzaamheid. Onafhankelijk zijn van - Russisch - aardgas scoort meestal veel lager. Terwijl dat in deze enquête duidelijk op 1 staat. Dat komt waarschijnlijk door de energiecrisis die we hebben gehad. Mensen zijn toen in beweging gekomen en daar zie je nu het resultaat van.”

Gemiddelde kosten voor een warmtepomp
Een hybride warmtepomp kost gemiddeld € 6.000. Voor een all-electric is gemiddeld € 15.000 betaald, zonder aftrek van de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Joanneke: “De genoemde kosten sluiten aan bij wat wij communiceren: € 6.000 voor een hybride warmtepomp en € 12.000 voor volledig elektrisch; lucht-water. De prijs voor all-electric is zonder eventuele aanpassingen aan de woning.” 29% van de all-electric warmtepompeigenaren heeft voor de aanschaf een lening afgesloten, tegenover 14% van de hybride warmtepompbezitters.

Wat kunnen we leren van deze ervaringen?
Uit de enquête blijkt dat mensen vooraf al bepaald hebben dat ze een warmtepomp aan willen schaffen. Ze zijn niet per se op zoek naar mogelijke verduurzamingsoplossingen, maar hebben al bepaald dat de oplossing een warmtepomp is. Thomas Piessens: “Opvallend; de overheid gaat er bij het maken van beleid vanuit dat woningeigenaren kiezen voor een integrale aanpak en zich verdiepen in de verschillende opties. Dat ze bijvoorbeeld ook kijken naar isoleren en een warmteadvies inwinnen via een energiecoach of een EPA-adviseur. Niet via een installateur. In de praktijk lijkt het toch anders te liggen. De aanschaf van een warmtepomp blijkt net als bij zonnepanelen vaak een single issue, de oplossing is vooraf al bepaald.”
Joanneke herkent dit: “Weinig mensen hebben vooraf een heel breed plan voor hun woning. Bij ons komen mensen op het onderwerp warmtepomp binnen waarna wij ze verwijzen naar andere onderwerpen zoals isoleren en ventileren. Er zijn ook mensen die besluiten te verduurzamen en dan op zoek gaan naar de oplossingen. Uiteindelijk komen we allemaal uit bij een duurzaam huis, dat van het aardgas af is.”

Andere uitkomsten van de enquête
-Belangrijkste pluspunt hybride warmtepomp: het scheelt in energieverbruik
-Belangrijkste pluspunt all-electric warmtepomp: mijn huis is duurzamer
-30% heeft bij warmtepomp gekozen voor vaste installateur
-15% van de deelnemers heeft langer dan een jaar op de installatie van de warmtepomp moeten wachten
-54% heeft slechts één offerte opgevraagd
-69% ontving een gespecificeerde offerte
-Bij 92% heeft de installateur de mogelijkheid om de ISDE aan te vragen vermeld, 59% heeft zelfs de meldcode aangeleverd
-Bij de installatie van een all-electric warmtepomp waren er voor 90% van de deelnemers aanpassingen aan de woning nodig, zoals een extra groep in de meterkast of aanpassen van leidingen. Bij hybride was dat voor 59% van de deelnemers nodig

Over Installatiemonitor
Installatiemonitor is een initiatief van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) samen met Netbeheer Nederland en Techniek Nederland. Het monitoringstraject wordt gecoördineerd en uitgevoerd door adviesbureau BDH. Het eerste onderzoek dat begin 2022 is gepubliceerd, gaf een eerste inzicht in de praktijkprestaties van warmtepompen en welke impact ze hebben op het elektriciteitsnet. Het vervolgonderzoek is half 2023 gestart en geeft ook inzicht in welke factoren een rol spelen bij de prestaties van warmtepompen en in welk type woningen warmtepompen worden toegepast. Het onderzoek loopt tot 30 juni 2026.

Nieuwe directeur InstallQ

Gepubliceerd op

Met ingang van mei 2024 draagt Wil van Ophem zijn functie als directeur van InstallQ over aan Tiffany Super-Bloeming. De afgelopen 12 jaar was Van Ophem directeur van InstallQ en haar rechtsvoorgangers. Tiffany Super-Bloeming start op 1 juni 2024 als directeur van InstallQ. De afgelopen jaren werkte zij als consultant bij Nieuwhuis Consult en daarvoor bij Norit en Vialis. In haar functies bij deze bedrijven was zij actief als kwaliteitsmanager en veiligheidsspecialist voor de sectoren infra en (installatie)techniek.

In haar eerdere functies kwam ze al veelvuldig in aanraking met kwaliteit en kwaliteitssystemen voor de installatiesector. Ze hield zich bij Nieuwhuis Consult onder meer bezig met advisering op het gebied van productcertificering, veiligheid, kwaliteit, milieu en informatiebeveiliging, ISO-systemen en VCA. Daarin verzorgde zij certificatietrajecten, RI&E’s, ISO-systemen en interne audits en gaf ze trainingen. Bij InstallQ geeft zij straks leiding aan het realiseren van de doelstellingen en het bureau.

Verdienen met een warmtepomp

Onlangs installeerde Frank een monoblock lucht/water-warmtepomp bij zijn halfvrijstaande, goed geïsoleerde woning (bouwjaar 2009) in gemeente Lansingerland. Met deze hybride ...

Hoge temperatuur warmtepompen op propaan

Met de Clivet EDGE F monobloc propaan lucht/water-warmtepompen introduceert Airview een nieuwe generatie warmtepompen, speciaal ontwikkeld voor hoge temperatuur verwarming, ...

Warmtepomp kan voetbalclubs toekomst-bestendig maken

Voetbalclubs zullen in de komende jaren te maken krijgen met aanzienlijke uitdagingen op het gebied van energiebeheer, met name wat ...

Nieuwe warmtepompen van Nefit Bosch

Nefit Bosch breidt de reeks warmtepompen  met propaan (R290) als koudemiddel uit. Er komen hybride varianten van de Bosch Compress ...

Groei warmtepompen woningbouw stagneert tweede kwartaal op rij

Gepubliceerd op

Vereniging Warmtepompen monitort maandelijks de verkoopcijfers van fabrikanten die voornamelijk leveren aan groothandels en installateurs. In het eerste kwartaal van 2023 was er een zeer sterke stijging van de verkoopcijfers door voorraadopbouw na de leveringsproblemen in 2022. Dit ijlde na in de loop van 2023 met een stevige correctie in het vierde kwartaal, waarin groothandels en installateurs hun voorraden voorzichtiger aanvulden. Een belangrijke reden daarvoor is afvlakkende groei van de marktvraag, toegeschreven aan een combinatie van een relatief lage gasprijs, politieke onzekerheid en zorgen over netcongestie.

In het eerste kwartaal van 2023 werden er ruim 42.000 warmtepompen verkocht in de woningbouw en in het laatste kwartaal van 2023 waren dat er 26.000. In het eerste kwartaal van 2024 werden bijna 20.000 duizend warmtepompen verkocht. Dit wordt deels toegeschreven aan een stagnerende nieuwbouw waarin warmtepompen een marktaandeel van ongeveer driekwart hebben. In renovatie van bestaande woningen, waarin zo’n tweederde van het volume van onze markt zit, zijn klanten ook terughoudender geworden door relatief stabiel blijvende gasprijzen en voortdurende zorgen over congestie op het laagspanningsnet. Door ontsluiting van flexibiliteit werkt de branche overigens hard aan het efficiënt benutten van het elektriciteitsnet, zodat de uitrol van warmtepompen door kan gaan, wachtende op capaciteitsuitbreiding door de netbeheerders, aldus de vereniging Warmtepompen.

Warmtepompen standaard voor duurzame individuele verwarming
Warmtepompen zijn anno 2024 de standaard voor duurzame individuele verwarming (en koeling), waarmee inmiddels ruim zes op de honderd Nederlandse woningen zijn uitgerust. Het marktaandeel van warmtepompen in de vervangingsmarkt van verwarmingssystemen bedroeg in 2023 ongeveer een kwart. De verdere uitrol van warmtepompen is een belangrijke factor in het behalen van de nationale doelstellingen voor CO2-emissiereductie in de gebouwde omgeving. Fabrikanten hebben recentelijk fors geïnvesteerd hun productiecapaciteit. Deze vergrote capaciteit wordt momenteel echter onderbenut; met het huidige marktvolume zullen beleidsdoelstellingen niet worden gehaald, ondanks voortzetting van stimulering door o.a. de ISDE-subsidieregeling en plannen voor een wettelijke renovatienorm per 2026.

Verdienen met een warmtepomp

Onlangs installeerde Frank een monoblock lucht/water-warmtepomp bij zijn halfvrijstaande, goed geïsoleerde woning (bouwjaar 2009) in gemeente Lansingerland. Met deze hybride ...

Hoge temperatuur warmtepompen op propaan

Met de Clivet EDGE F monobloc propaan lucht/water-warmtepompen introduceert Airview een nieuwe generatie warmtepompen, speciaal ontwikkeld voor hoge temperatuur verwarming, ...

Warmtepomp kan voetbalclubs toekomst-bestendig maken

Voetbalclubs zullen in de komende jaren te maken krijgen met aanzienlijke uitdagingen op het gebied van energiebeheer, met name wat ...

Nieuwe warmtepompen van Nefit Bosch

Nefit Bosch breidt de reeks warmtepompen  met propaan (R290) als koudemiddel uit. Er komen hybride varianten van de Bosch Compress ...

Combinatie van stadswarmte met warmte-koudeopslag

Gepubliceerd op

In Amsterdam heeft Westpoort Warmte een combinatie van stadswarmte met koudelevering in gebruik genomen voor het verwarmen en koelen van nieuwbouwproject CityPlot Buikersloterham. Hierbij wordt duurzame warmte geleverd via het stadswarmtenet waardoor met een veel kleinere WKO-installatie in de totale energiebehoefte kan worden voorzien. Omdat er aanzienlijk minder elektrische capaciteit nodig is dan bij een normale WKO helpt dat om netcongestie op het lokale elektriciteitsnetwerk te beperken.

Naast het geopende project in Buikersloterham wordt er in hetzelfde gebied gebouwd aan een tweede zogenoemde hybride WarmteKoudeOpslag (hWKO). Daarnaast werken Westpoort Warmte en Vattenfall aan hybride WKO-projecten in Elzenhagen Zuid en de Sluisbuurt. De realisatie van dit laatste project ging recent van start. Het voorziet op termijn onder andere de nieuwe Montessori Scholengemeenschap Amsterdam van duurzame koeling en verwarming.

Geen individuele warmtepompen
“We zien door eisen in de BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen) dat er meer en meer behoefte is aan de combinatie van duurzame warmte met koeling”, zegt Michiel Houwing. Hij is bij Vattenfall eindverantwoordelijk voor hybride WKO-oplossingen. “Bij de bouw van nieuwe woningen en appartementen, maar ook van kantoren en bijvoorbeeld schoolgebouwen, is er steeds meer oog voor koelingsoplossingen. Zeker in gebieden waar al een stadwarmtenet ligt, is de keuze voor een hybride WKO logisch. Je profiteert aan de ene kant van koeling van de WKO en aan de andere kant is je warmtelevering door de koppeling met stadswarmte extra stabiel en betrouwbaar. Daarnaast zijn er in individuele woningen geen eigen warmtepompen nodig, wat veel ruimte in de woning bespaart.”

Cityplot Buiksloterham
Het Amsterdamse hWKO-project Cityplot Buiksloterham levert in totaal aan 154 woningen en enkele commerciële ruimtes warmte en koeling. De stadswarmte is afkomstig uit de afvalverbrandingsinstallatie van het Afval Energie Bedrijf (AEB) van Amsterdam. De WKO-bron ligt in het midden van het project. Elke woning is voorzien van een eigen afleverset en rekent het eigen verbruik af.

Vierde generatie warmtenetten
Hybride WKO-projecten zijn een voorbeeld van zogeheten vierde generatie warmtenetten. De warmte-/koudeopslag levert koeling op warme dagen en ruimteverwarming tot 40 graden Celsius. Stadswarmte wordt ingezet wanneer hogere temperaturen nodig zijn voor bijvoorbeeld het verwarmen van douchewater. Ook levert stadswarmte de extra ruimteverwarming als het buiten flink koud is. “Omdat het stadswarmtenet qua warmte ook als back-up van het WKO-systeem fungeert, zijn daarmee lokale, vaak niet duurzame en dure piek- en back-upinstallaties niet nodig. Het totale concept heeft daarnaast een lagere capaciteitnetaansluiting voor elektriciteit vergeleken met traditionele standalone WKO-systemen. Dat helpt bij het oplossen van het congestieprobleem op het elektriciteitsnet”, vertelt Houwing.

Strategisch partnerschap
Vattenfall biedt hWKO-oplossingen aan in al haar warmtegebieden, denk aan de regio's Amsterdam, Almere, Rotterdam, Leiden, Arnhem en Nijmegen. Een voorwaarde is wel dat de grond geschikt is voor grondwaterbronnen. Dit stelt Vattenfall vast door een bodemonderzoek. Houwing: “Hybride WKO is een belangrijke stap op weg naar een fossielvrije toekomst voor de gebouwde omgeving. Om dit te faciliteren zijn we recent een langdurige samenwerking aangegaan met Croonwolter&dros en Unica voor zowel ontwerp, realisatie als het onderhoud en beheer van onze hybride WKO-systemen.”

100 jaar oude kazerne stapt over op gasloze stadsverwarming

Fort Isabella, met haar geschiedenis als verdedigingswerk van ’s-Hertogenbosch en als kazerne, gaat over op een volledig gasloos verwarmings- en ...

Stadsverwarming aanzienlijk populairder dan warmtepomp

Stadsverwarming aanzienlijk populairder dan warmtepomp

Bijna de helft van de Nederlanders (44,2 procent) is nu bewuster bezig met de verschillende mogelijkheden voor aardgasvrije warmte dan ...

Buisleidingsysteem voor collectieve stadsverwarming

Buisleidingsysteem voor collectieve stadsverwarming

Viega heeft haar programma uitgebreid met Megapress S. Met het buisleidingsysteem Megapress kunnen dikwandig stalen buizen van bijvoorbeeld verwarmings-, koel- ...

Stadsverwarming komt wat later op stoom

Stadsverwarming komt wat later op stoom

Ondanks het einde van de stroomstoring in Amsterdam van vanochtend zit een deel van Amsterdam nog zonder verwarming. Het zijn ...

Van keuzestress naar keuzevrijheid

Gepubliceerd op

Om te veranderen moeten er keuzes gemaakt worden. Zonder keuze geen vooruitgang. Dat klinkt gemakkelijk, maar is zeker niet altijd eenvoudig. Ook op het gebied van verwarming is het een opgaaf om de juiste route te kiezen. Een keuze die gaat over de selectie tussen verschillende opties, alternatieven en beslispunten op basis waarvan je een beslissing maakt. Juist die laatste kan voor verwarring zorgen. Baseer je een keuze op investering, besparing, comfort of CO2 uitstoot?

Gelukkig zijn er veel oplossingen in de markt beschikbaar. Dat kan leiden tot keuzestress, maar ook tot keuzevrijheid. Dat is een waardevol gegeven. Allemaal mooie technieken. Voor nu, voor later, voor jou en voor mij. Allemaal uitingen van een veranderende wereld. Dat is het mooie van deze tijd, een tijd waar verandering aan de orde van de dag is, en in de meeste gevallen tot een vooruitgang leidt. Een vooruitgang met een lagere CO2 uitstoot, lagere kosten en meer comfort tot gevolg.

Keuze door de technologie
Soms leidt een keuze tot een gasloos verwarmingssysteem. Een fantastisch systeem met alleen maar winnaars. In andere gevallen leidt de beslissing tot een hybride systeem. In de wereld van hybride verwarming wordt gebruik gemaakt van het bestaande verwarmingssysteem, aangevuld met een nieuwe kleine warmtepomp. Een warmtepomp die afgestemd is op het klimaat die het meest in de Nederlandse winter voorkomt in combinatie met de eigenschappen van de (bestaande) woning waar het systeem toegepast wordt. Gebruik makend van het bestaande, uitgebreid met het nieuwe. Nieuw, maar toch vertrouwd. Werkend op elektriciteit wanneer het kan, en (groen) gas wanneer het moet. Een keuze gebaseerd op netcapaciteit, beschikbaarheid en prijs. Een afweging die elke minuut van de dag gemaakt kan worden, en gebruik makend van bestaande distributienetwerken. En het mooie is dat deze keuze continu door de technologie gemaakt wordt.

Rick Bruins, national key account director Remeha namens Vereniging voor Duurzame Warmte
Deze column verschijnt in het praktijkblad InstallateursZaken van mei

 

Zo aan elkaar geknoopt

Gepubliceerd op

Om zeer onduidelijke redenen wordt Karel de laatste tijd nogal eens gevraagd of hij een totaalinstallateur is. Dan gaf hij maar aan liever op bekend terrein te blijven, dat van de loodgieter. Karel heeft namelijk van huis uit al bijzonder weinig technische kennis, behalve die zijn vader hem heeft bijgebracht. “Jongen, als het water maar stroomt en de vlam in de ketel blijft branden, is de installatie al geslaagd”, aldus de eerste generatie meesterklusser.

Maar na het derde telefoontje met toch weer de vraag of hij complete installaties kan aanleggen, dacht hij bij zichzelf: “Als ik elke keer nee blijf zeggen, leer ik nooit wat nieuws.” Dus antwoordde Karel dat hij volleerd allrounder is en de klus wel zou klaren. Zonder echter te vragen wat de klant nou precies wilde.

Toen bleek dat de klant zijn complete woning volgestopt wilde hebben met domotica, temperde Karels enthousiasme toch enigszins. Maar het hield hem niet tegen om vol goede moed aan de slag te gaan. Al na twee weken kabeltrekken door het complete huis, kwam hij uiteindelijk uit in de ruimte waar hij alles aan elkaar moest ‘knopen’. Enigszins vertwijfeld keek hij een tijdje naar de chaos. Wellicht had hij de kabels toch beter eerst kunnen markeren. Maar ach, dat Karel al snel, het werk was aangenomen op regiebasis dus hij zou een kniesoor zijn om daar een probleem van te maken.

Kleine wasjes, buiten wasjes

Met de zomer op komst krijgt Karel weer allemaal klanten met verzoeken om een stukje installatietechniek in de buitenomgeving aan ...

Aircokunst

Vorige week werd Karel ingeschakeld door een lokale galerie. De erg exclusieve kunsthal wilde graag dat Karel ervoor zou zorgen ...

Van alle markten thuis

Als goed ingevoerde werktuigbouwkundige weet uw omgeving u vast wel eens te vinden voor een klusje. U kent het wel: ...

VSK na-effect

Ook Karel was vorige week present op de VSK-beurs (hij moet tenslotte wel een beetje bij blijven als het gaat ...

Het steeds groter wordende probleem van netcongestie

Gepubliceerd op

De groeiende netcongestie voor huishoudens en overige kleine verbruikers is zorgwekkend. De overheid en netbeheerders kondigen maatregelen aan om congestie, die nu ook op het 230V laagspanningsnet optreedt, te verminderen. Als er niks gedaan wordt, veroorzaakt overbelasting uitval van elektriciteit voor zo’n anderhalf miljoen kleinverbruikers.
Minister Jetten stelt maatregelen voor, waaronder toekomstige normen voor slimme, aanstuurbare warmtepompen om netcongestie tegen te gaan. Hiermee is het de bedoeling op afstand het verbruik reguleren binnen de capaciteitsgrenzen van het net, cruciaal voor het aanpakken van netcongestie.
Een analyse van Netbeheer Nederland geeft een verontrustende situatie tot 2030. Kleinverbruikers lopen risico op onderspanning, knipperende lampen, storingen in apparatuur waaronder warmtepompen en jarenlange overspanning op piekmomenten. Dit kan leiden tot het uitvallen van PV-omvormers, waardoor de opgewekte stroom tijdelijk niet aan het net kan worden geleverd.
De wachttijd voor nieuwe of zwaardere kleinverbruik aansluitingen zal aanzienlijk toenemen. Dit terwijl individuele verzoeken momenteel worden gehonoreerd, dat bijdraagt aan het risico van overbelasting.
Er is een ‘Actieagenda Netcongestie Laagspanningsnetten’ opgesteld waar ingezet wordt op het sneller verzwaren en uitbreiden van laagspanningsnetten en een beter beeld van de belasting ervan waarbij er lokale afstemming moet komen van de vraag en aanbod van elektriciteit.
Een toereikend elektriciteitsnet is essentieel voor onze verduurzamingsdoelen. Flexibele aansturing wordt onderzocht, zodat installaties kunnen doorgaan tijdens netverzwaring. Tot die tijd blijft er echter een risico op capaciteitsgebrek op wijkniveau. Een hybride is daarom een uitstekende oplossing: het grote voordeel is de keuze tussen energiebronnen. Zo ben je minder afhankelijk en blijft warmtevoorziening gegarandeerd.

Susanne de Ruwe, namens Vereniging voor Duurzame Warmte

Op onze nieuwsbrief abonneren

All Electric: mission impossible?

Nederland is volop bezig met het ontwikkelen van duurzame energieoplossingen. En met succes. Er wordt steeds meer elektrisch gereden en ...

Luchtverwarming bij de verduurzaming van woningen.

Als bestaande woningen worden verwarmd d.m.v. luchtverwarming, dan is het vervangen daarvan door hybride of all electric oplossingen voor veel ...

Ventileer ook eens je klantenbestand

Om zakelijk succesvol te zijn, is het noodzakelijk om ontwikkelingen in de markt goed in de gaten te houden. En ...

Technische vooruitgang van mens en materiaal

We ontdekken steeds meer beperkingen in het gebruik van voorheen schijnbaar onuitputtelijke bronnen zoals fossiele energie, grondstoffen en arbeid. Dit ...

Catec BV introduceert innovatieve HVAC-producten

Gepubliceerd op

Catec BV,  toonaangevende leverancier van meetinstrumentatie voor gebouwautomatisering, heeft op de recente VSK Installateurs Beurs enkele baanbrekende producten onthuld. Deze nieuwe oplossingen zijn ontworpen om de efficiëntie en prestaties van HVAC-systemen te verbeteren.

  1. WSC-A Compleet Meteo-Station voor de HVAC-markt: Het WSC-A meteo-station is een compact en kosteneffectief weerstation dat essentiële meteorologische gegevens meet, waaronder windsnelheid, neerslag, lichtsterkte, relatieve vochtigheid, temperatuur en barometrische druk. Dit station is ideaal voor gebouwbeheerinstallaties, landbouw en evenementen1.
  2. E+E HTS201 Relatieve Vochtigheid Opnemers: De HTS201-serie is specifiek ontworpen voor nauwkeurige en betrouwbare metingen van relatieve vochtigheid (RV) en temperatuur (T) in residentiële en commerciële gebouwautomatisering. De sensoren zijn beschikbaar in verschillende formaten en kunnen worden uitgerust met een optioneel display. Ze bieden uitgangsopties zoals analoge signalen of digitale interfaces (Modbus RTU of BACnet MS/TP)2.
  3. CDS201 Serie CO2-transmitters: De CDS201-serie combineert nauwkeurige metingen van CO2, RV en T in één apparaat. Deze moderne transmitters zijn ideaal voor gebouwautomatisering en ventilatiesystemen. Ze zijn verkrijgbaar met analoge uitgangen of digitale interfaces zoals Modbus en Bacnet34.
  4. TES201 Temperatuuropnemers: De TES201-serie bestaat uit stijlvolle temperatuursensoren die geschikt zijn voor integratie in gebouwautomatisering toepassingen. Ze meten nauwkeurig de kamertemperatuur en zijn beschikbaar in verschillende formaten. De TES201 kan worden uitgerust met analoge of digitale uitgangen56.

Catec BV blijft zich inzetten voor innovatie en het leveren van hoogwaardige meetoplossingen voor de HVAC-markt, voor meer informatie bezoek onze website www.catec.nl

 

 

 

Technea viert 25-jarig jubileum

Technea, leverancier van duurzame installatietechnieken, viert dit jaar zijn 25-jarig jubileum. Eigenaar Luuk Dijkhuis: “De zon levert iedere dag meer ...

Rotterdamse totaalinstallateur viert 100 jarig bestaan

De Rotterdamse installateur Spindler viert woensdag 8 juni 2022 zijn honderdste verjaardag. Het jubilerende familiebedrijf staat bekend als hoogbouwspecialist uit ...

Vakbeurs Light + Building viert 20-jarig jubileum

Vakbeurs Light + Building viert 20-jarig jubileum

Onder het motto ‘Connecting. Pioneering. Fascinating’ viert de Light + Building niet alleen haar 20-jarig jubileum, maar ook dat de ...

Plieger sluit viering 100-jarig bestaan af

Plieger sluit viering 100-jarig bestaan af

Plieger heeft haar honderdjarig jubileum afgesloten met de prijsuitreiking van de loterij die de groothandel speciaal voor dit jaar organiseerde ...

Verdienen met een warmtepomp

Gepubliceerd op

Onlangs installeerde Frank een monoblock lucht/water-warmtepomp bij zijn halfvrijstaande, goed geïsoleerde woning (bouwjaar 2009) in gemeente Lansingerland. Met deze hybride opstelling bespaart hij op zijn gasrekening. Bovendien rekent hij erop minimaal 50% van de benodigde stroom voor zijn warmtepomp met twintig eigen PV-panelen op te kunnen wekken. De verwachte besparing zal in dat geval jaarlijks uitkomen op ruim 900 euro.

Frank kon dankzij zijn technische achtergrond de warmtepomp zelf installeren. Hij plaatste deze bij zijn garage, tegen de erfgrens. Een houten wand tegen de met klimop begroeide erfscheiding zorgt hier voor extra geluidsreductie van de al fluisterstille warmtepomp. Bijkomend effect is dat de warmtepomp hierdoor minder bladeren en vuil aanzuigt. De gedeeltelijke overkapping biedt daarnaast bescherming tegen hevige sneeuwval.

Hoge vloersteunen
Itho Daalderop, leverancier van deze Amber warmtepomp, adviseerde om vloersteunen van 20 cm hoog toe te passen. Gecombineerd met het natuursplit onder de warmtepomp garandeert dit een soepele afvoer van condenswater. Deze steunen beperken bovendien eventuele trillingen tot een absoluut minimum.

Hybride verdeler
De aanwezige vloerverwarmingsverdeler zou door bijmenging de watertemperatuur uit de warmtepomp een aantal graden verlagen. Frank heeft de mengverdeler daarom vervangen door een hybride verdeler van WTH. Hiermee werkt de circulatiepomp alleen wanneer de cv-ketel is bijgeschakeld en wordt het door de warmtepomp verwarmde water niet naar een lagere temperatuur gemengd. Dit levert maximaal rendement op, doordat een lagere temperatuur water verwarmd kan worden.

Flink besparen
De bewoner monitort het gas- en elektraverbruik in de woning in de HomeWizard-app. Met de nieuwe warmtepomp blijft het gemiddelde gasverbruik onder de 180 m3 per jaar, waar dit ongeveer 1.200 m3 per jaar was. Met een gasprijs van €1,35 per m3 levert dit een financiële besparing op tot €1.377,-. Wel kost verwarming met deze warmtepomp ongeveer 2.200 kWh meer à €0,36 per kWh, oftewel bijna €800,-. Omdat Frank erop rekent minimaal 50% hiervan met de eigen PV-panelen op te wekken, komt de verwachte besparing per saldo uit op ruim €900,- per jaar.

Hoge temperatuur warmtepompen op propaan

Met de Clivet EDGE F monobloc propaan lucht/water-warmtepompen introduceert Airview een nieuwe generatie warmtepompen, speciaal ontwikkeld voor hoge temperatuur verwarming, ...

Warmtepomp kan voetbalclubs toekomst-bestendig maken

Voetbalclubs zullen in de komende jaren te maken krijgen met aanzienlijke uitdagingen op het gebied van energiebeheer, met name wat ...

Nieuwe warmtepompen van Nefit Bosch

Nefit Bosch breidt de reeks warmtepompen  met propaan (R290) als koudemiddel uit. Er komen hybride varianten van de Bosch Compress ...

Toch nog een nieuwe cv-ketel of over op een warmtepomp?

Vanwege de hoge aanschafkosten van een warmtepomp, die vanaf 2026 verplicht is, laten veel huishoudens nog snel een nieuwe cv-ketel ...

Geïntegreerde opslag

Gepubliceerd op

BELANG SLIM ENERGIEMANAGEMENT NEEMT TOE

De belangstelling voor energieopslag neemt toe. Niet alleen vanwege de overstap op duurzame energiebronnen, maar ook uit efficiëntieoverwegingen.
Daarbij komen E & W samen. Met de opgeslagen energie kunnen we immers klimatiseringsinstallaties aansturen. Ron Bosch, adviseur en HBO-hoofddocent Installatietechniek belicht twee systemen: de Home Control Smart Grid Interface en de Control4 NRG.

Hoewel er verschillende geluiden te horen zijn op de markt, lijkt het zeker de moeite waard om te investeren in energieopslag, vooral gezien de stijgende energieprijzen en de groeiende beschikbaarheid van duurzame energiebronnen. Een slimme keuze in dit scenario kan de implementatie van gebouw- of thuisautomatisering zijn. Met de juiste oplossingen kunnen consumenten niet alleen besparen op energiekosten, maar ook bijdragen aan een groenere toekomst.

Oplossingen
Op de markt zijn al verschillende oplossingen beschikbaar waaronder de Control4 NRG en de Home Control Smart Grid Interface. Hiernaast een kort overzicht van de twee energiemanagementsystemen.

Afbouw salderingsregeling
De markt voor energieopslag zal waarschijnlijk groeien door de afbouw van de salderingsregeling. Vanaf 2025 kunnen huishoudens en kleine bedrijven geleidelijk aan minder salderen. In 2031 wordt de regeling volledig stopgezet.

- 2023: 100%
- 2024: 100%
- 2025: 64%
- 2026: 64%
- 2027: 55%
- 2028: 46%
- 2029: 37%
- 2030: 28%
- 2031: 0%
Oplossingen
Er zijn al verschillende oplossingen beschikbaar, waaronder gebouw- of thuisautomatiseringssystemen. Deze systemen optimaliseren het gebruik van zelf opgewekte energie met behulp van algoritmes en dynamisch energiemanagement, waardoor de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet wordt verminderd en de energiekosten worden verlaagd.

Belastingdienst regeling
Huishoudens die voldoen aan onderstaande eisen kunnen de omzetbelasting van de installatie en aanschaf terugvorderen bij de Belastingdienst:
1. Thuisbatterij mét slimme software: De factuur staat op naam van de klant voor de thuisbatterij en slimme regeling inclusief installatie.
2. Dynamisch energiecontract: Het contract van een dynamische energieleverancier staat op naam van de klant.

Voor- en nadelen
Standaard energiemanagement zorgt ervoor dat opgewekte energie zoveel mogelijk intern wordt gebruikt en het overschot wordt opgeslagen. Dynamisch energiemanagement gaat verder door gebruik te maken van voorspellende analyses voor kostenefficiënt energiegebruik, maar vereist wel een dynamisch energiecontract. Zo kunnen PV-panelen aan het systeem worden toegevoegd, met de juiste oriëntatie, het juiste aantal Wattpiek plus de aantallen.

Werking
Het systeem leert het gebruik kennen en slaat dit op in zijn geheugen. Samen met de weersvoorspellingen, de elektra-afnemers in huis, laadpaal en het dynamische tarief wordt bepaald hoe de energie verdeeld wordt, de batterijen opgeladen kunnen worden en of de energie terug het net op moet, omdat het financieel interessanter is. Zie het als een analist die continu in beweging is en handelt in energie.

W-installateurs
Niet elke W-installateur mag zomaar aan de slag met een opslagsysteem. Het vereist specifieke kennis en certificeringen om effectief te kunnen installeren en onderhouden. De montage, aanleg van elektrotechnische installaties en batterijsystemen dient feitelijk overgelaten te worden aan de erkende E-installateur.

Plaatsing batterijen
Batterijen kunnen op verschillende plekken worden neergezet, afhankelijk van de specifieke behoeften en de infrastructuur van het huis. Adviseer de klant om eerst de verzekeraar te raadplegen of de batterijen in huis gemonteerd kunnen worden. Mogelijk stellen zij hier aanvullende voorwaarden aan. Bij het plaatsen van de batterijen in schuurtjes of bergingen dient er rekening mee gehouden te worden dat de opstellingsruimte vorst- en vochtvrij is.

Onderhoud en beheer
Het onderhoud is over het algemeen minimaal, maar regelmatige controles op batterijstatus en software-updates zijn essentieel. Een abonnement voor periodieke controles kan ervoor zorgen dat het systeem optimaal blijft functioneren.

Levensduur
De levensduur van geautomatiseerde energieopslagsystemen varieert, maar met goed onderhoud en zorg kan deze meerdere jaren zijn. Garanties van minimaal 10 jaar en circa 6000 batterijcycli worden vaak verleend bij hoogwaardige producten 

Warmtepomp

Het gebouw- of thuisautomatiseringssysteem stuurt via een interface de warmtepomp ventilatorconvectoren, elektrische watertank en luchtzuiveringssystemen aan, maar hoe gaat dat precies? Moderne warmtepompen kunnen op basis van ontvangen signalen in- en uitschakelen of juist warmte bufferen. Met de afbouw van de salderingsregeling in het vooruitzicht, wordt het wellicht tijd om onze energiehuishouding over te laten aan de data-analist. Een kleine computer die de volledige energiehuishouding in huis kan overnemen. Deze slimme aansturing minimaliseert de belasting van het elektriciteitsnet en maakt efficiënt gebruik van overschotten aan elektrische energie. Voor mensen met een Smart Grid Interface is dit al mogelijk met de plus functie. Heb je een warmtepomp met een groot buffer- of boilervat? Dan kan de klant deze tijdens energieoverschotten laden met meer energie dan strikt noodzakelijk is. Zo creëer je als het ware een thermische accu. De voorraad water wordt tot een acceptabele waarde opgewarmd om extra energie in de boiler of het buffervat op te slaan, zodat deze later kan worden gebruikt. Belangrijk is dat de warmtepomp een elektronische boostfunctie heeft die via een relais of 0-10 volt aangestuurd kan worden. Zo benut je de beschikbare energie op het juiste moment, bespaar je op energiegebruik, ontlast je het energienet en verminder je de netconversie.

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Investeren in een thuisbatterij loont nog niet

Een thuisbatterij voor het opslaan van zonne-energie verdient de investering ervan nog niet terug. Volgens energie-expert Koen Kuijper heeft de ...

Interesse in thuisbatterij met 60% gestegen

Er is een toenemende interesse in de thuisbatterij. Doordat we steeds meer energie op een duurzame manier opwekken, moeten we ...

Batterij voor warm tapwater wint Duurzaam Verwarmd onderscheiding

Batterij voor warm tapwater wint Duurzaam Verwarmd onderscheiding

Flamco heeft de Best Innovation Award 2019 gewonnen voor de FlexTherm Eco, een thermisch laadstation voor warm tapwater. De jury ...

“Verlengen salderingsregeling frustrerend voor doorbraak thuisbatterij”

“Verlengen salderingsregeling frustrerend voor doorbraak thuisbatterij”

“Hoera, we kunnen één jaartje langer het openbare net misbruiken voor teruglevering van PV-stroom tegen 100% vergoeding…. Fijn voor de ...

Henco investeert 10 miljoen in productie voorgeïsoleerde buizen

Gepubliceerd op

Henco, producent van onder andere buizen en fittingen voor de sanitaire en verwarmingssector, start met de productie van voorgeïsoleerde buizen. Hiervoor wordt 10 miljoen geïnvesteerd in een nieuwe isolatielijn, die de meerlagenbuis van isolatie voorziet. Met deze investering haalt Henco jaarlijks meer dan duizend vrachtwagens van de weg. De fabrikant wordt bovendien de enige producent in West-Europa met een productie van dit type buizen in eigen beheer.

Door de buizen zelf van isolatieschuim te voorzien in plaats van dit over te laten aan (buitenlandse) partners, krijgen efficiëntie en duurzaamheid een boost, stelt Wim Verhoeven, CEO: “We halen de productie van A tot Z in huis, waar vroeger voor elke vrachtwagenrit naar onze partners, twee of drie retourritten nodig waren. Die transportbesparing zorgt voor meer dan duizend vrachtwagens die we jaarlijks van de weg halen. Wat resulteert in een reductie van 750 ton CO2.” Eerder dit jaar installeerde Henco al tweeduizend zonnepanelen op de daken van de productie, waarmee de richting naar een duurzamere productie werd ingezet.

Kwaliteitslabel
Door de steeds strengere bouwnormen stijgt de vraag naar voorgeïsoleerde buizen. Dankzij het nieuwe proces verbetert Henco de isolatiewaarde, en dus ook de energieverliezen in zowel verwarmings- als koelinstallaties. Maar ook op het vlak van brandveiligheid speelt de buis in de hoogste klasse, zowel naar brandvertraging als brandbaarheid (druppelvorming) van het materiaal. Wim Verhoeven: “Bovendien houden we de kwaliteit nog beter in eigen hand, en wordt de doorlooptijd van bestelling tot levering flink ingekort. Dat stelt ons in staat veel flexibeler op de vraag in te spelen, mede dankzij de aanleg van een slimme buffervoorraad. Kortom, het kwaliteitslabel ‘made in Belgium’ mogen we nu echt wel terecht voeren.”

Voordelen voor de doelgroep
De eindklant voor de Henco-buizen zijn de verwarming- en sanitair-installateurs, die producten via de groothandel inkopen. Voor de consument/bewoner zijn de Henco-producten als ‘behind the wall’ onzichtbaar en niet direct relevant. “Maar voor de doelgroep van installateurs is het belangrijk dat zij terechtkunnen bij een betrouwbare leverancier die kort op de bal kan spelen voor de juiste kleuren, diktes en lengtes”, zegt Verhoeven. “Zo kunnen zij optimaal hun werk plannen en afval verminderen. Anderzijds zijn ook de voorschrijvers en adviesbureaus door onze certificaten in verschillende landen zeker van hun zaak, wat vooral bij grote bouwprojecten met Europese normen (o.a. BREEAM) een voordeel is.”

Lokale verankering met blik op de wereld
De nieuwe lijn zou in de eerste fase een 15-tal extra banen opleveren. Wim Verhoeven: “We verankeren lokaal, om beter heel Europa te kunnen bedienen. We hebben daartoe ook al aangrenzende ruimte aangekocht, met het oog op eventuele uitbreiding in de toekomst. De bouwsector in Europa groeit langzaam naar eenwording, maar er zijn nog heel wat regionale verschillen. Vanuit onze fabriek kunnen we daar soepel op inspelen, met lokale mensen die over de juiste skills en instelling beschikken. We zijn dus best trots, als eerste fabriek in Europa die dit hele proces in eigen beheer realiseert. Wij staan klaar om elke evolutie in de bouw, ook naar bijvoorbeeld prefab, te ondersteunen en zelfs mee te sturen."

Markeersjabloon voor persfittingen van 3/8 tot en met 4 inch

Viega brengt een markeersjabloon op de markt voor persfittingen van 3/8 tot en met 4 inch. Op de sjabloon zijn ...

Binnenriolering met buizen en fittingen

Binnenriolering met buizen en fittingen

Bij Wildkamp is het assortiment binnenriolering met buizen en fittingen van Pipelife verkrijgbaar. Dit assortiment is nu uitgebreid met Master ...

Spie, Unica en Feenstra Verwarming 24 uur plat

Gepubliceerd op

Bij onder andere de technisch dienstverleners Spie, Unica en Feenstra Verwarming zal maandag 22 april worden gestaakt. FNV Metaal heeft zijn leden in de Metaal & Techniek daartoe opgeroepen. Het betreft 24-uurs stakingen, die beginnen in Friesland. Dit omdat de werkgevers het door FNV gestelde ultimatum om tegemoet te komen aan eisen op het gebied van (jeugd)loon, zwaarwerk-regeling en generatiepact hebben afgewezen.

FNV cao-onderhandelaar Peter Reniers: ? Onbegrijpelijk dat de werkgevers het zover laten komen. Het gebrek aan bereidheid om tegemoet te komen aan onze belangrijkste eisen is zwaar teleurstellend. We hebben de afgelopen cao-periode fors ingeleverd op koopkracht, maar hier lijken de werkgevers geen boodschap aan te hebben. De sector moet echt voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst, zoals de energietransitie, automatisering en digitalisering. Daarvoor moet de nieuwe cao staan als een huis. Daar gaan we voor staken.”

Schokkend
Wilma Nieveen, FNV Metaal bestuurder Friesland: “In een tijd waarin onze samenleving dringend vakmensen in de Metaal & Techniek nodig heeft voor een duurzame toekomst, is het schokkend dat deze werkgevers, die goud verdienen aan alles wat met duurzaamheid heeft te maken, weigeren te investeren in het aantrekkelijk maken van deze sector. Ook niet in Friesland.”

Meer stakingen
Meer stakingen staan volgende week in de rest van de week gepland in de regio’s: Twente en omgeving (woensdag), Noord-Brabant (donderdag), Regio Zuidwest (donderdag), Noord-Holland en Utrecht (vrijdag).
De cao Metaal en Techniek is met zo’n 360.000 werknemers in de sector en zo’n 36.000 werkgevers de grootste cao in de marktsector. De cao bestrijkt technische installatiebedrijven, metaalbewerkingsbedrijven, isolatiebedrijven, carrosseriebedrijven en de goud- en zilvernijverheid. De huidige cao Metaal & Techniek liep op 31 maart 2024 af.

FNV-leden bij Technische Unie zetten hun staking voort

FNV-leden bij Technische Unie zetten hun staking voort

De staking bij de Technische Unie in Strijen wordt morgen voortgezet. Dat hebben de leden van FNV die bij de ...

Geen CAO overeenkomst FNV metaal

Geen CAO overeenkomst FNV metaal

De werkgevers uit de metaal en techniek zijn niet ingegaan op de eisen uit het ultimatum van FNV Metaal voor ...

Staking bij Engie Services Noord wordt vervolgd

Staking bij Engie Services Noord wordt vervolgd

De staking op de meerderheid van de acht vestigingen van Engie Services Noord (voorheen Cofely) is verlengd tot en met ...

Staking bij Engie Services Noord

Staking bij Engie Services Noord

Op alle acht vestigingen van Engie Services Noord (voorheen Cofely) wordt donderdag 26 mei gestaakt. Daarnaast gaat een kleine delegatie ...

“Circulair is in de installatiesector een groen marketingsausje”

Gepubliceerd op

Het valt Marcel de Graaf, specialist circulariteit in de installatiesector, op dat veel partijen bij hun circulaire ambities niet verder komen dan recycling. “Ze gieten een groen marketingsausje over reguliere metaalrecycling. Dat is wat mij betreft niets meer of minder dan green washing. Lees eens heel kritisch al die uitingen over circulair en een tweede leven geven van producten en vraag bij die partijen na waar je die ‘circulaire’ pomp, cv-ketel, vuilafscheiders, groepenkasten en dergelijke kunt kopen. Het antwoord is vrijwel altijd ontluisterend.”

Nu nog inzetten op recycling is volgens De Graaf een achterhoedegevecht, “want recycling volgt vanzelf als echt hoogwaardig hergebruik door revisie niet meer mogelijk zou zijn. In vrijwel elke klimaatinstallatie zit tenslotte relatief veel materiaalwaarde.”

Toekomst
“We (de revisiepartijen) zijn nu vooral actief in ventilatie- en WTW-systemen en onderdelen voor cv-ketels”, vervolgt De Graaf. “Ik krijg regelmatig de vraag of ik geen angst heb om straks niet meer relevant te met mijn revisieproducten voor cv-ketels. Bij deze vraag wordt over het hoofd gezien dat eigenlijk elke klimaatinstallatie een printplaat en ventilator heeft die gereviseerd kan worden. Straks zullen warmtepompen en airco’s dus de plaats van de cv-ketels gaan innemen. Sinds een paar jaar zijn ook omvormers voor zonnesystemen aan het assortiment toegevoegd en zo zullen ongetwijfeld ook bijvoorbeeld besturingssystemen voor klimaatsystemen in de utiliteit gaan volgen. De vraag is vooral: Wanneer volgen de fabrikanten?”

Het gehele artikel over circulariteit in de installatiesector is te lezen in de apriluitgave van Installateurszaken, die 30 april a.s. zal verschijnen.

 

Balansventilatie met wtw voor de bestaande bouw

Gepubliceerd op

Vraaggestuurd ventileren, met warmteterugwinning per zone, kan met DuoZone Reno gemakkelijk in de bestaande bouw toegepast worden. Het bestaat uit een tweetal kleppen die rechtstreeks op een HRU WTW-unit van Itho Daalderop of in de toevoerkanalen geplaatst kunnen worden. Daarnaast omvat het twee CO2-sensoren, te plaatsen in de woonkamer en de hoofdslaapkamer, die draadloos communiceren met de zonekleppen. Het systeem kan worden toegepast in combinatie met onze HRU ECO 300 en HRU 400, en met de binnenkort te introduceren HRU 300 en HRU 375.

DuoZone Reno kan een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van woningen uit de jaren 70 en jonger. Hierin is vaak al een installatie met mechanische ventilatie (systeem C) aanwezig, dat met DuoZone Reno kan worden omgebouwd tot vraaggestuurde balansventilatie met warmteterugwinning (systeem D). De toepasbaarheid van een WTW-systeem in de bestaande bouw wordt hiermee eenvoudiger en goedkoper. Het systeem maakt gebruik van de aanwezige afvoerkanalen voor afzuiging van de natte ruimten. Dat scheelt niet alleen in overlast voor de bewoners, maar ook in kosten. De toevoerkanalen voor de slaapzone worden eenvoudig via de zolder of het knieschot aangebracht. De luchttoevoer naar de woonkamer wordt centraal ingeblazen via de verkeersruimte (bijvoorbeeld de gang of het trappenhuis), waardoor de aanleg van een extra kanaal naar beneden niet nodig is.

 

 

Hybride systemen all-electric maken, kan dat zomaar?

Gepubliceerd op

Ron M R Bosch, adviseur en HBO-hoofddocent Installatietechniek onderzocht in hoeverre hybride warmtepompen die op de markt worden gebracht als 'all-electric ready', daadwerkelijk gereed zijn om volledig elektrisch te functioneren zonder een cv-ketel.

Het concept van ‘all-electric ready’ hybride warmtepompen impliceert dat deze systemen zijn ontworpen om uiteindelijk volledig elektrisch te werken, zonder de ondersteuning van een gasgestookte cv-ketel. Deze hybride warmtepompen maken gebruik van zowel elektriciteit als een fossiele brandstof (meestal gas) om warmte te leveren, maar zijn ontworpen met de flexibiliteit om volledig elektrisch te worden.

Loskoppelen
Een hybride warmtepomp definitief loskoppelen van een cv-ketel en volledig elektrisch laten werken gaat niet zomaar. Houd rekening met de volgende zaken:

  1. Capaciteit en efficiëntie: Voordat een hybride warmtepomp volledig elektrisch kan werken, moet de warmtepomp voldoende capaciteit hebben om het volledige verwarmings- en warmwatervraagstuk van het huishouden aan te kunnen. Bovendien moet de warmtepomp efficiënt genoeg zijn om dit te doen zonder buitensporige hoge energiekosten.
  2. Benodigde aanpassingen: Het kan zijn dat er aanpassingen nodig zijn aan de bestaande verwarmingsinstallatie, zoals het vergroten van de radiatoren of het installeren van vloerverwarming, om de warmtepomp effectief te laten functioneren.
  3. Isolatie en energie-efficiëntie: Het succesvol functioneren van een volledig elektrische warmtepomp is sterk afhankelijk van de isolatie van de woning en de algemene energie-efficiëntie. Een goed geïsoleerd huis met een laag energiegebruik zal beter presteren met een volledig elektrische warmtepomp. Altijd dus de Trias Energetica volgen.
  4. Elektrische aansluiting: Het is mogelijk dat er een upgrade van de elektrische aansluiting nodig is om de extra vraag naar elektriciteit van de warmtepomp te accommoderen. Dit kan in combinatie met een Smart Grid Interface SGI.
  5. Opwekking van elektriciteit: Om de voordelen van een volledige elektrische warmtepomp volledig te benutten, kan het zinvol zijn om te investeren in duurzame energieopwekking, zoals zonnepanelen, om de benodigde elektriciteit te leveren.

Wetgeving
Wat betreft voorschriften en regelgeving, is het belangrijk om te vermelden dat lokale bouwvoorschriften en regelgeving kunnen variëren. Houd er in ieder geval rekening mee dat de nieuwe F-gassenverordening verregaande veranderingen met zich meebrengt. Voor bedrijven met koel- en vriesapparatuur komt dat neer op:

  1. De hoeveelheid F-gassen die op de Europese markt mag worden geplaatst, wordt snel verminderd, met als doel een totale stop in 2050.
  2. 2. Er worden maatregelen genomen om het gebruik van F-gassen te verminderen. De productverboden stellen dat het GWP (Global Warming Potential) van F-gassen in nieuwe koel- of verwarmingsapparatuur sneller en meer moet dalen. Voor sommige producten komt er zelfs een verbod op het gebruik van F-gassen.

Tips voor installateurs
Er zijn nog fabrikanten die op dit moment, als ze een hybride systeem hebben geplaatst geen koppeling bieden voor een boiler. Hierdoor moet de gehele hybride zone worden verwijderd om vervolgens de juiste combinatiekoppeling te kunnen maken voor een volledig elektrische oplossing in de toekomst. Daarom is het belangrijk voor erkende installateurs om zorgvuldig te onderzoeken welke fabrikant de juiste keuze biedt voor all-electric ready systemen. Door rekening te houden met deze voor- en nadelen en de overig genoemde zaken kunnen installateurs hun klanten een weloverwogen advies geven over de implementatie van volledig elektrische warmtepompen in woningen of bedrijfspanden.

In de komende IZ zal Ron Bosch uitgebreid ingaan op de technische aspecten die komen kijken bij het al electric maken van hybride systemen, inclusief praktijkvoorbeelden van het loskoppelen van een warmtepomp van een cv-ketel. Daarnaast zal er beknopt aandacht zijn voor eventuele voorschriften en regelgeving die relevant zijn voor deze transitie. Hieronder alvast een voorproefje.
Houd voor de uitgebreide versie uw (digitale) deurmat in de gaten! De IZ-editie over Warmtepompen en Airconditioning verschijnt op 28 april in printversie en op www.installateurszaken.nl.

Kleine wasjes, buiten wasjes

Gepubliceerd op

Met de zomer op komst krijgt Karel weer allemaal klanten met verzoeken om een stukje installatietechniek in de buitenomgeving aan te leggen. Je kunt het zo gek niet bedenken: van de afvoer in een buitenkeuken tot het buitentoilet in de tuin. Karel heeft het allemaal voorbij zien komen en kijkt dan ook nergens meer van op.

Sterker nog, hij handelt tegenwoordig proactief bij opdrachten die iets met het buitenleven te maken hebben. Zo ook deze keer. De klant had eigenlijk een hele simpele vraag: een buitenkraan aansluiten, zodat niet elke keer met een gieter door de woonkamer hoeft te worden gelopen om de planten buiten water te geven.

Karels proactieve brein was vanzelfsprekend niet gestopt bij het tuinkraanverzoek maar dacht direct aan alle andere mogelijkheden die een buitenkraan zou kunnen opleveren. ‘Stel nou dat zijn klant straks ook een buitenkeuken wil en een enorme hekel heeft aan afwassen! Dan is het toch wel fijn dat hij zijn vaat niet steeds naar binnen hoeft te sjouwen, maar ook in zijn (nog niet bestaande) buitenkeuken over een vaatwasser kan beschikken. Dan kan ik toch beter in plaats van een buitenkraan een wasmachinekraan monteren; moet onze handyman gedacht hebben. Gelukkig vriest het niet meer zo vaak in Nederland. Misschien dat deze bewoner er toch nog een paar jaar gebruik van kan maken.

Met dank aan Camiel Hack voor het toezenden van de foto!

Aircokunst

Vorige week werd Karel ingeschakeld door een lokale galerie. De erg exclusieve kunsthal wilde graag dat Karel ervoor zou zorgen ...

Van alle markten thuis

Als goed ingevoerde werktuigbouwkundige weet uw omgeving u vast wel eens te vinden voor een klusje. U kent het wel: ...

VSK na-effect

Ook Karel was vorige week present op de VSK-beurs (hij moet tenslotte wel een beetje bij blijven als het gaat ...

In de knel

Het gebeurt helaas nog steeds met enige regelmaat: gaslekken. Er hoeft maar één persoon zich te melden met “het lijkt ...