Tag Archives: energie

Energie uit damwanden

Gepubliceerd op

Door stalen damwanden te voorzien van collectoren, kunnen havenkades, kanaaloevers, bouwkuipen, dijken en alle andere waterkeringen ons van warmte en koude voorzien. Aardwarmteboringen zijn niet nodig. Bij de jachthaven van Enkhuizen is een testopstelling neergezet. Het eerste gebouw wordt zelfs al verwarmd en gekoeld met energie uit de eigen jachthaven.

Het principe van geactiveerde damwanden werd tien jaar geleden bedacht en gepatenteerd door het Duitse SPS Energy. Damwandleverancier Gooimeer zag de potentie. Patrick Stoelhorst, directeur van het bedrijf: “We hebben veel water in stedelijk gebied en de grootste damwanddichtheid ter wereld. Dus als het in Nederland niet werkt; dan werkt het nergens! Twee en een half jaar geleden kwam ik met SPS Energy in contact en besloot ik het hier in Nederland uit te gaan dragen.” Voor de kennis van geothermie en warmtepompen werd Nathan ingeschakeld. Nathan-projectleider Robert Nagelhout hierover: “We zagen een mooie uitdaging in het mee-ontwikkelen van het totaalconcept met de damwanden.”

Test én eerste opdracht
In de Enkhuizer Compagnieshaven van havendirecteur Jeroen Mulder, vonden de bedrijven een welwillende testlocatie voor het concept. Mulder: “De damwanden waren toe aan en vernieuwing en we zijn hier veel met verduurzaming bezig. In de toekomst wilden we het havengebouw met kantoren, supermarkt, douches, restaurant, watersportwinkel en zeilmakerij gasloos gaan maken, dus het was interessant om daar nu al de eerste stappen voor te zetten.” Door corona gingen die eerste stappen echter wat harder dan gepland. Toen het havenrestaurant haar deuren moest sluiten, werd het renovatieplan naar voren gehaald. Al voordat de eerste testresultaten binnen waren, werd het restaurant als eerst gerenoveerde gebouw aangesloten op de kade. En nu zijn we de eerste jachthaven wereldwijd waar dit wordt toegepast.”
Nagelhout: “Naast een ontwerp voor de testopstelling hebben we meteen een installatieontwerp voor het aansluiten van de damwanden op de toekomstige warmtepompen in de verschillende gebouwen gemaakt. Met nauwelijks garanties van opbrengsten of werking van het systeem, heeft de jachthaven de damwanden laten installeren. Men werkt overal aan mee en we krijgen alle ruimte om aan onze testopstelling te werken.”

Gesloten stalen collector
De werking van de energie-damwanden verschilt feitelijk niet van de techniek die Nathan al jaren toepast. Het grootste verschil is het materiaal en de prefab productie van de collectoren. In de Almeerse Gooimeer-fabriek worden goed geleidende stalen collectoren op de stalen damwanden gelast. Op locatie worden de wanden vervolgens geplaatst en de collectoren gekoppeld. De bovenste meter damwand is niet van een collector voorzien, waardoor kleine niveauverschillen in het waterpeil geen effect hebben. In Enkhuizen werden maar liefst 72 geactiveerde damwanden – goed voor een 115 meter lange kade – geplaatst, vervolgens aangesloten op rvs-verdelers en afgevuld met een water/glycolmengsel.

Aansluiting op de gebouwen
Op de kade metselde de haven zelf een put voor de twee rvs-verdelers. Normaal is dit een kunststof put met een deksel. De haven koos voor een betonplaat als afdichting, zodat het grote havenmaterieel als kranen en heftrucks er probleemloos overheen kunnen rijden. Nathan-partner Braakman gebruikte kunststof Uponor PE-Xa-leidingen om de geactiveerde damwanden aan te sluiten op de rvs-verdelers. Nagelhout: “Op de ene verdeler is de testopstelling aangesloten, op de andere verdeler zit het restaurant. De verdelers zijn met een PE 110 mm verzamelleiding gekoppeld waarop de haven in de toekomst haar gebouwen kan aansluiten. Na het testen wordt het één collectief systeem.” Edwin de Haan; Sales Advisor van Nathan: “Met het systeem dat nu klaarligt, kan de haven stap voor stap werken aan verduurzaming. Dat doen ze heel mooi; één voor één worden de gebouwen energetisch verbeterd en met een aftakking aangesloten op deze verzamelleiding. Na het restaurant volgt de watersportwinkel en over vier jaar het hoofdgebouw. Dat kan gewoon want de energie ligt letterlijk klaar voor de deur!”

Testen
Voor Nathan en Gooimeer zijn vooral de cijfers interessant. Nagelhout: “De testopstelling is aangesloten op het net, zodat we hem op afstand kunnen besturen, monitoren en uitlezen en ook de bodem- en watertemperatuur wordt gemeten. Er waren natuurlijk al cijfers vanuit Duitsland, maar omdat we bij Nathan 25 jaar garantie op een werkend bodemsysteem geven, stonden we erop om het ook zelf te testen. Die ruimte bood de haven ons. We testen vooral of de Duitse theorieën kloppen. Inmiddels hebben we twee tests gedraaid die een goed beeld hebben gegeven van wat er nou gebeurt. Er volgen nog vier tests. Tot nu toe hebben we op maximaal vermogen in continubedrijf gedraaid. De volgende tests worden onder andere aan-uit-aan-uit-tests, wat meer de daadwerkelijke werking weergeeft. In de testcontainer en op de damwanden zitten sensoren waarmee wij verschillende parameters continu meten en registreren. Zo weten wij wat er in het water en met de warmtepomp gebeurt.”

Kansen
Nagelhout: “In Nederland moet nog zó veel kade vervangen worden. Alleen in Amsterdam gaat het al om zo’n 700 kilometer kademuur, waarvan 200 kilometer acuut is. Als ze bij de vervanging preventief kiezen voor damwanden met wisselaars erin, dan ligt de plug & play oplossing voor de het verduurzamen van grachtenpanden al klaar. De meerprijs daarvoor valt reuze mee als je toch je wanden al moet vervangen.” De Haan: “Die locaties langs grachten zijn typische plekken waar aardwarmteboringen uitdagend of zelfs helemaal niet mogelijk zijn. Voor gemeenten is dit dan de perfecte manier om een goed alternatief voor gas te bieden.

Opschalen: van BENG naar BELG

Het idee voor ChargeFreeHome ontstond bij grondlegger Henk van Houten toen hij zag wat een BENG-woning inhoudt en dat vergeleek ...
Verder Lezen

Geothermie bundelt krachten in nieuwe brancheorganisatie

De brancheorganisatie Geothermie Nederland gaat vanaf 1 januari 2021 van start. De bestaande organisaties Platform Geothermie (2002) en DAGO (2014) ...
Verder Lezen

Branche verdiept zich nog nauwelijks in geothermie

Uit een studie van Energie Beheer Nederland blijkt dat 2,6 miljoen huizen en gebouwen van warmte kunnen worden voorzien door ...
Verder Lezen

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

Kentallen energiegebruik en -besparing compleet herzien

Gepubliceerd op

ISSO heeft het Praktijkboek Energiecijfers en -tabellen (versie 2021) uitgebracht. Dit Praktijkboek bevat kentallen over energiegebruik en de energiebesparing van diverse maatregelen. De online versie was al beschikbaar via ect.isso.nl.

Praktijkboek Energiecijfers en -tabellen is interessant voor adviseurs op het gebied van energie, milieu, techniek en innovaties, voor installateurs en energiebedrijven, en voor beleidsmakers bij milieudiensten en gemeenten die aan de gang gaan met energiemaatregelen. De gegevens helpen ook bij de keuze voor maatregelen die tot een duurzamere gebouwde omgeving leiden.

Duurzame energieopwekking
De onderwerpen in deze vernieuwde Energiecijfers en -tabellen zijn hetzelfde als in de vorige editie [2007]. In dit nieuwste werk komen alle kentallen aan bod: van ‘elektriciteitsprijzen’ tot ‘milieubelastingen’, van ‘warmte’ tot ‘hernieuwbare energie’ en alles ertussenin. Wel zijn wat feiten weggelaten of juist toegevoegd. Zo is het aandeel energieverbruiksgetallen en kentallen over beweegbare brugdelen kleiner geworden. Het thema duurzame energieopwekking is daarentegen uitgebreid. Om die reden is de naam gewijzigd in Praktijkboek Energiecijfers en -tabellen.

ECT online
Dit naslagwerk werd oorspronkelijk uitgegeven door SenterNovem (RVO) onder de naam Cijfers & Tabellen. In 2018 zijn RvO en ISSO begonnen aan de herziening van deze uitgave. Eerst verscheen de online versie, te raadplegen via ect.isso.nl. Op ect.isso.nl is de data eenvoudig te doorzoeken en bijvoorbeeld te gebruiken in rapporten. De online versie van Energiecijfers en -tabellen is gratis beschikbaar.

Bestellen Praktijkboek
De papieren editie van Praktijkboek Energiecijfers en -tabellen is te bestellen via ISSO Open.

Ook dynamisch inregelen nu opgenomen in ISSO-publicatie 65

De kennis in ISSO-publicatie 65 ‘Inregelen van ontwerpvolumestromen in klimaatinstallaties’ is herzien. De inregelmethoden die de publicatie beschrijft, zijn een ...
Verder Lezen

ISSO komt met vernieuwde publicatie voor leidingisolatie

ISSO-publicatie 64 ‘Kwaliteitseisen isoleren voor de utiliteitsbouw' is herzien. De publicatie is een referentie voor materiaalkeuze en montage van leidingisolatie ...
Verder Lezen

ISSO-publicatie 30 ‘Leidingwater-installaties in woningen’ geactualiseerd

Aan de hand van de nieuwste inzichten helpt ISSO-publicatie 30 bij het ontwerpen, aanleggen, onderhouden en beheren van leidingwaterinstallaties in ...
Verder Lezen

ISSO lanceert kennisplatform ISSO Open

ISSO heeft haar kennis ondergebracht in een nieuwe online omgeving: ISSO Open. Professionals kunnen hier een antwoord vinden op vragen ...
Verder Lezen

Twee jaar om oude verklaringen voor kwaliteit en gelijkwaardigheid over te zetten

Gepubliceerd op

De stelselwijziging voor het berekenen van de energieprestatie, die op 1 januari 2021 in werking trad, heeft ook gevolgen voor gecontroleerde kwaliteits- en gelijkwaardigheidsverklaringen. Nu de energieprestatieberekeningen volgens de NTA 8800 worden gemaakt, moeten ook de toegepaste producten en systemen aan die eisen voldoen. Desondanks hanteert Bureau CRG, de beheerder van de database met gecontroleerde kwaliteits- en gelijkwaardigheidsverklaringen, in samenspraak met het ministerie van Binnenlandse Zaken voor specifieke situaties een overgangsperiode van twee jaar.

De verklaringen van producten en systemen die BCRG tot 31 december controleerde en in haar database opnam, moesten aan de NEN 7120 voldoen. Nu de berekening van de nieuwe energie-eis, de BENG, volgens de NTA 8800 gebeurt, moeten ook de kwaliteits- en gelijkwaardigheidsverklaringen van producten in die berekening aan de NTA 8800 voldoen. Dat betekent dat veel van de ‘oude’ verklaringen moeten worden omgezet.

Overgangsperiode
“Voor het overzetten van die verklaringen hanteren we een overgangsperiode”, vertelt Kees Arkesteijn, secretaris van BCRG. “Deze is bedoeld om bedrijven de tijd te geven om die omzetting in orde te maken. De overgangsregeling is van toepassing op producten en systemen waarvoor is aangetoond dat de energieprestatie via de NEN 7120-verklaring van het systeem of product gelijk of conservatiever is dan energieprestatie conform de methoden in de NTA 8800.”

Ingrijpend
Volgens Arkesteijn was het zonder de overgangsregeling voor veel leveranciers met producten in de database erg ingrijpend om overal nieuwe kwaliteits- en gelijkwaardigheidsverklaringen voor aan te leveren. “Nu zie je dat voor warmtepompen en combiketels, zo toonde een studie aan, de energieprestatie conform de NTA 8800 nagenoeg gelijk is aan die van NEN 7120. In een aantal gevallen zijn de methode voor het bepalen van de energieprestatie van het product of systeem in de NTA 8800 gelijk aan de methode in de NEN 7120. Dit geldt onder meer voor douche-wtw’s en pv-panelen. Voor zonneboilersystemen of ventilatie-wtw is het weer anders; daar zijn er wel aanzienlijke verschillen tussen de methode in NEN 7120 en NTA 8800, en zullen de leveranciers dus echt wel wat moeite moeten doen voor nieuwe verklaringen.”

Nog twee jaar in de databank
“Daarnaast speelt ook nog dat de verklaringen, die zijn opgesteld voor het Nader Voorschrift (NEN 7120), ook de komende twee jaar nog in de databank blijven staan. Dit doen we voor woningbouwcorporaties die voor 1 januari 2021 een nulmeting van woningen hebben laten uitvoeren voor de aanvraag van een subsidie. De eindmeting van deze woningen met specifieke energiebesparende maatregelen moet namelijk ook worden uitgevoerd met het Nader Voorschrift dat zij voor de nulmeting gebruikten. De NEN 7120 verklaringen spelen dus nog een belangrijke rol bij deze eindmeting. De eindmeting kan de komende twee jaar nog plaatsvinden.”

Speciale filters
In de database van BCRG kunnen de gebruikers snel en eenvoudig de verschillende verklaringen opzoeken. Om het verschil tussen ‘oude’ en nieuwe verklaringen te kunnen zien, heeft BCRG speciale filters ingebouwd. Zoals je ook kunt zoeken op gelijkwaardigheid, kwaliteit of EMG-verklaring, kun je nu ook op richtlijn filteren, dus op NEN 7120 of NTA 8800. De afgelopen maanden was het meteen al erg druk bij BCRG, omdat veel leveranciers hun verklaringen zo snel mogelijk up-to-date in de database willen krijgen. Arkesteijn schat dat inmiddels 70% van de verklaringen is omgezet of in de overgangsregeling zit, en daarmee dus aan de NTA 8800 voldoet.

Meten en sturen op werkelijk energiegebruik

Er is een uniforme rekenmethode ontwikkeld die is het mogelijk maakt gebouwen snel te beoordelen op het werkelijke energiegebruik. staat ...
Verder Lezen

NEN-norm

Met de verduurzaming van onze energievoorziening lijkt het erop dat we ook afscheid gaan nemen van de traditionele meterkast of ...
Verder Lezen

NEN test norm voor installaties leidingwater in digitale vorm

NEN wil haar normen in een digitale vorm aanleveren, zodat de gebruiker deze makkelijker kan toepassen. Als experiment wordt de ...
Verder Lezen

Digitale versie kwaliteitshandboek luchtkanalen is geactualiseerd

Het kwaliteitshandboek voor de luchtkanalenbranche is geactualiseerd. Dit Luka Kwaliteitshandboek is sinds 2018 in digitale versie verkrijgbaar. De belangrijkste wijzigingen ...
Verder Lezen

Meten en sturen op werkelijk energiegebruik

Gepubliceerd op

Er is een uniforme rekenmethode ontwikkeld die is het mogelijk maakt gebouwen snel te beoordelen op het werkelijke energiegebruik. staat voor De Werkelijke Energie intensiteit indicator, kortweg WEii, maakt inzichtelijk wat een gebouw per vierkante meter per jaar aan energie gebruikt. Gebouweigenaren en -gebruikers krijgen zo direct inzicht in de werkelijke energieprestaties van hun pand in relatie tot gelijkwaardige panden in hun sector, in plaats van een theoretisch inzicht. Daarnaast ontstaat direct een beeld van hoe ver ze verwijderd zijn van de Parijse klimaatdoelstellingen of zelfs een energieneutraal gebouw.

De ambitie van het Klimaatakkoord is een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in 2050 met 95% ten opzichte van 1990. Voor utiliteitsgebouwen wordt voor het realiseren van deze doelstelling vooral ingezet op het vaststellen van een wettelijke eindnorm voor de energetische kwaliteit van gebouwen in 2050. Daarom moet bijvoorbeeld nieuwbouw voldoen aan de BENG-norm, die is vastgesteld aan de hand van de methode NTA 8800. In de praktijk blijkt er echter een mismatch te zijn tussen het werkelijke energiegebruik van gebouwen en het energiegebruik dat verwacht wordt op basis van een theoretische berekening. WEii is, in tegenstelling tot BENG, ontwikkeld om wel inzicht te geven op de werkelijke energie-intensiteit van gebouwen.

Paris Proof-aanpak
WEii is een initiatief van DGBC en TVVL. Beide organisaties zijn overtuigd van het belang van meten op werkelijk energiegebruik. En ze werken dan ook al volgens dat principe: DGBC introduceerde in 2017 de Paris Proof-aanpak en TVVL is de initiator van WENG (Werkelijk EnergieNeutraal Gebouw). Die twee doelstellingen voor gebouwen zijn nu verwerkt tot scores op de WEii-ladder, die loopt van heel onzuinig via Paris Proof tot WENG.

Voor en door de markt
WEii is ontwikkeld voor en door de markt. Diverse overheidsinstanties en gezaghebbende marktpartijen hebben de afgelopen jaren in allerlei vormen meegewerkt aan de ontwikkeling van de rekenmethode, van TNO tot E-Nolis en van DWA tot het Rijksvastgoedbedrijf. Daarnaast is er voor de methode al interesse onder handhavers. Bijvoorbeeld omgevingsdiensten kunnen WEii gebruiken om de energieprestaties van gebouwen snel en correct in beeld te brengen en daarop te handhaven.

Eenvoudig en laagdrempelig
Martin Mooij is als programmamanager namens DGBC bij de ontwikkeling van WEii betrokken. Hij ziet grote kansen als het gaat om de toepasbaarheid van de tool. “Het is echt eenvoudig, je hoeft geen techneut te zijn om dit in te vullen.” Dat is volgens hem van groot belang, omdat de energietransitie ‘voor iedereen begrijpelijk moet zijn’. Daarom blijft hij ook hameren op het meten op het werkelijke energiegebruik: “Het is toch niet meer uit te leggen dat een gebouw een goed energielabel heeft, maar toch te veel energie gebruikt. Het theoretische en gebruik in de praktijk is met WEii direct terug te brengen tot één eenheid: het werkelijke energiegebruik.”

Nieuwe tool berekent invloed ventilatie op besmettingskans via aerosolen

Voor de derde maal heeft het Masterplan Ventilatie een gratis tool ontwikkeld die professionals helpt de ventilatie in gebouwen te ...
Verder Lezen

Cijfers en tabellen over energiegebruik en -besparing nu online

Kennisinstituut ISSO heeft een nieuwe versie ontwikkeld van het nu online te raadplegen ‘Energiecijfers en -tabellen’. Voorheen was dit werk ...
Verder Lezen

Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar

De Quickscan ventilatie in scholen is beschikbaar gekomen. Het is de tweede tool van Masterplan Ventilatie. Met deze quickscan kunnen ...
Verder Lezen

Masterplan gebouwventilatie in de maak

Goede ventilatie in gebouwen helpt verspreiding van het coronavirus tegengaan. Maar wanneer is een gebouw goed geventileerd? Verschillende experts in ...
Verder Lezen

Test met opwekking én opslag van duurzame energie in pilotwoning

Gepubliceerd op

Een geïntegreerd systeem voor PV-thermische energieopwekking met seizoensgebonden energieopslag. In Helmond bouwen studenten van de TU EIndhoven samen met woningcorporatie Woonbedrijf en bouwbedrijf Hurks een pilotwoning met dit systeem.

Brainport Smart District moet de slimste wijk ter wereld worden. In dit deel van de Helmondse wijk Brandevoort worden allerlei nieuwe technieken en inzichten toegepast om een duurzame en mooie leef- en werkomgeving te creëren. Studenten van de Technische Universiteit Eindhoven (Team CASA) bouwen hier samen met woningcorporatie Woonbedrijf en bouwbedrijf Hurks een woning (CASA 1.0) met technologie die door de studenten is bedacht. Het project ontvangt subsidie vanuit Europa, de provincie Noord-Brabant en het ministerie van EZK. Doel is om een alternatief voor sociale huurwoningen te bouwen dat Comfortable, Affordable en Sustainable Alternative (CASA) is. Bedenker en teammanager Antoine Post: “In deze pilot testen we de juiste dimensionering van bouwkundige en installatietechnische technieken met als doel deze voor toekomstige woningbouw te kunnen opschalen.”

Installatietechniek
In de woning met drie appartementen worden verschillende bestaande technieken samengevoegd, veelal gebaseerd op vernieuwende technologieën. Op installatiegebied komt er een systeem voor de opwekking én opslag van duurzame energie. Het systeem is opgebouwd uit bestaande componenten die echter op een unieke manier worden geïntegreerd ten behoeve van verwarming, koeling en ventilatie. Zonne-energie wordt via het PV-thermische dak (PV-panelen met onderliggend buizenstelsel) opgewekt om de woning te verwarmen en van elektriciteit te voorzien. Het opgewarmde water wordt opgeslagen in een enorme tank (100.000 liter) onder de woning. Zo kan er in de winter warmte onttrokken worden om het gebouw energieneutraal te verwarmen en van warm tapwater te voorzien. “Het water wordt door een warmtepomp opgewarmd tot 75 graden Celsius en blijft door de grote buffer minimaal 30 graden. Mocht de temperatuur toch daaronder komen, dan kunnen we met de warmtepomp bijverwarmen”, zegt Post. Door het energiesurplus van de zomer ‘s winters te gebruiken, worden piekbelastingen van het elektriciteitsnet voorkomen.

Componenten en monitoring
Flamco levert verschillende componenten van dit systeem, zoals een Flexcon Premium expansievat met 15 jaar garantie, energiebesparende XStream lucht- en vuilafscheiders, buffervaten, mengvaten, vul- en tapkranen, filters, flowsensoren en beveiligingen. Ook de energiemeters die de thermische prestaties van het systeem (opslag en verbruik) monitoren, komen van deze fabrikant. De data kan op afstand worden uitgelezen via Flamconnect Remote Rervice. Daarmee heeft de installateur real time inzicht in en controle over de conditie van het systeem. Zo kan hij pro-actief op (storings)meldingen reageren en die op afstand verhelpen.

Blijven leren
De woning is begin mei 2021 klaar. Het grote appartement op de begane grond (60 m2) betrekt Post zelf, ook om uit eerste hand te kunnen evalueren. “Wij hebben redelijk vertrouwen in het systeem, want het zijn vertrouwde componenten. We testen in de praktijk wat wij berekend hebben, want de systeemintegratie is nieuw. Mocht het nodig zijn, dan kunnen we de dimensionering aanpassen. Maar het project is nu al geslaagd, want we hebben veel geleerd.”

Mag het een graadje lager?

Om legionellagroei te voorkomen is een minimumtemperatuur van het warme water vereist van 60 oC in collectieve installaties en van ...
Verder Lezen

Hybride oplossing

In Venlo vindt een indrukwekkende transformatie plaats. Wat ooit een drukbezocht postkantoor was, wordt nu omgetoverd in een heus museum ...
Verder Lezen

Thermische laadstations vervangen boilers in flatgebouw

Solide Vastgoed Beheer vervangt in de Groningse Vondelflat 164 grote boilers door de compacte FlexTherm Eco toestellen van Flamco. De ...
Verder Lezen

Visie All-Electric

Is All-Electric de heilige graal? LG en Alklima-Mitsubishi Electric, twee toonaangevende spelers, geven hun visie op de ‘Road to All-Electric’ ...
Verder Lezen

Wegwijzer Aanpasbaarheid klimaatinstallaties gelanceerd

Gepubliceerd op

Om meer aandacht te vragen voor aanpasbaarheid van klimaatinstallaties is de Wegwijzer Aanpasbaarheid klimaatinstallaties opgesteld. De wegwijzer is te vinden op de website www.platformduurzamehuisvesting.nl. Het project is uitgevoerd door de Expertgroep Klimaattechniek van TVVL in samenwerking met Platform Duurzame Huisvesting en i4services.

De Expertgroep Klimaattechniek signaleerde dat energiebesparende gebouwontwerpen vaak een tegenvalland, werkelijk energiegebruik kennen, als het gebouw zich onvoldoende efficiënt kan aanpassen aan de veranderende behoefte van de gebruiker. Door een ‘mismatch’ tussen gebouwontwerp en werkelijk gebruik, ontstaan gebouwen die over de complete levenscyclus veel meer energie gebruiken dan beoogd was.

Toekomstwaarde
Een goed aanpasbaar gebouw en dito klimaatinstallatie zijn in staat om zich met weinig middelen aan te passen aan gebruikswensen, zonder daarbij concessies te doen in energieprestatie en comfort. Dit betaalt zich uiteindelijk uit in de toekomstwaarde van het gebouw. Om de doelstellingen voor CO2-reductie in 2050 te kunnen realiseren zal er steeds meer behoefte zijn aan gebouwen die over de complete levenscyclus een gereduceerde CO2-uitstoot kunnen realiseren.

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Nieuw team specialisten energie bij ISSO

Gepubliceerd op

ISSO heeft voor het thema energieprestatie een nieuw team van specialisten opgezet. Dit was nodig na het vertrek van Kees Arkesteijn, die bijna 20 jaar bij het kennisinstituut een belangrijke rol vervulde bij de kennisontwikkeling op het vakgebied van de energieprestatie. Sinds begin dit jaar is Arkesteijn actief voor het Bureau Controle en Registratie Gelijkwaardigheid (BCRG B.V.).

Het nieuwe team bestaat uit Irene van Veelen, Kelly Greene en Marco Hofman. Zij zijn als specialisten inmiddels goed op de hoogte van alle ontwikkelingen en vanaf heden het aanspreekpunt bij ISSO op het gebied van de energieprestatie. Daarnaast blijven de drie teamleden ook op andere vakgebieden actief waarvoor ze binnen ISSO al eerder hun kennis inzetten.

Realiseren van nieuwe kennisproducten
ISSO richt zich de komende tijd op het realiseren van alle kennisproducten die nodig zijn voor de overgang op 1 januari 2021 naar BENG (bijna energie neutrale gebouwen) en de bijbehorende nieuwe bepalingsmethode - de NTA 8800 - voor de energieprestatie van woningen en gebouwen. Inmiddels heeft het team, samen met veel partners, de eerste werkversies van de nieuwe opnameprotocollen en examens opgesteld. Ook wordt er druk aan het opleidingsmateriaal gewerkt.

Nieuwe rol Arkesteijn
Kees Arkesteijn was bij ISSO bekend als specialist op het gebied van duurzame technieken maar vooral ook als de aanstichter van kennisontwikkeling op het gebied van de energieprestatie. Hij heeft deze kennis opgezet, met partners ingevuld en jarenlang beheerd. Sinds dit jaar is hij fulltime voor BCRG gaan werken, een instantie waarvoor hij in zijn ISSO-tijd ook al parttime actief was. BCRG zorgt voor gecontroleerde kwaliteits- en gelijkwaardigheidsverklaringen van producten of systemen die in de bouw- of installatiesector worden toepast. De database bevat vele producten en wordt veelvuldig geraadpleegd.

BCRG op eigen benen
Lange tijd voerde BCRG haar taken uit onder de vleugels van ISSO. BCRG is inmiddels een zelfstandige B.V. die bestuurd wordt vanuit de nieuwe Stichting BCRG. Het uitgangspunt daarbij is dat het zelfstandige bedrijf BCRG vanuit een onafhankelijke positie kan opereren.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Nederlandse woning verliest veel warmte in korte tijd

Gepubliceerd op

Woningen in Nederland weten minder warmte binnen te houden dan andere Europese landen. Onderzoek, uitgevoerd tussen december 2019 en januari 2020 onder 80.000 huizen, wijst uit dat een Nederlandse woning bij een binnentemperatuur van 20 °C en een buitentemperatuur van 0 °C gemiddeld na 5 uur 2,4 °C verliest. In vergelijking met sommige West-Europese landen, waaronder Duitsland en Noorwegen, verliezen Nederlandse huizen tot 2,5 keer zo snel warmte in 5 uur tijd.

Het onderzoek is uitgevoerd door tado°, specialist op het gebied van intelligent klimaatbeheer voor woningen. Er is rekening gehouden met de binnen- en buitentemperatuur (in alle landen 20 °C en 0 °C). Uit het onderzoek kwam overigens naar voren dat huizen in het Verenigd Koninkrijk de meeste warmte verliezen in 5 uur tijd, namelijk 3 °C. Hier staat dan ook het grootste aantal oude woningen in Europa; maar liefst 38% van de woningen is vóór 1946 gebouwd.

Oude woningen minder goed geïsoleerd
Er zijn verschillende mogelijke verklaringen voor de resultaten van het onderzoek, bijvoorbeeld de hoeveelheid overheidssteun/subsidies, de kwaliteit van nieuwere huizen, slechte isolatie. De meeste woningen met een ouder bouwjaar zijn namelijk minder goed geïsoleerd. Hoe zit dat in Nederland? In de periode vóór 1946 werd 18,9% van de huizen gebouwd, in 1946-1980 was dit 41,9%, in 1980-2000 ging het om 26,4% en na 2000 slechts 9,5%. Een vijfde van de huizen is heel oud, wat kan hebben gezorgd voor het warmteverlies van 2,4 °C in Nederlandse huizen.

Overheidsmaatregelen
Een van de manieren om broeikasgasemissies te verminderen is door gebouwen beter te isoleren. De Nederlandse overheid heeft particulieren sinds 2 september 2019 de mogelijkheid gegeven om subsidie aan te vragen voor de isolatie van een koopwoning . Ook is er het programma aardgasvrije wijken (PAW). Gemeenten moeten een transitievisie warmte opstellen, een beleidsdocument waarin elke gemeente aangeeft hoeveel woningen en andere gebouwen in de periode tot en met 2030 geïsoleerd en/of aardgasvrij worden gemaakt. De ambitie uit het Klimaatakkoord is om tot 2030 minimaal 1,5 miljoen woningen en andere gebouwen te verduurzamen.

Enorm veel besparingspotentieel
Jan Meyer, verantwoordelijk voor verwarmingsoplossingen bij E.ON Duitsland: “Verwarming en warm water zijn goed voor 79% van het uiteindelijke energiegebruik van huishoudens in de EU. Dit getal toont aan dat er een enorm veel besparingspotentieel is. Door een verouderd olieverwarmingssysteem te vervangen voor een moderne gascondensatieketel kan een huiseigenaar bijvoorbeeld tot 20% energie besparen. Verbetering van de isolatie van een gebouw en modernisering van ramen kunnen ook waardevolle investeringen zijn die het energiegebruik verlagen en het comfort verhogen. Een andere optie is het installeren van slimme thermostaten, omdat deze kunnen helpen energie te besparen door deze efficiënter te gebruiken. Dergelijke maatregelen helpen niet alleen bij het verlagen van de verwarmingskosten, maar dragen ook bij aan de bescherming van het klimaat.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

Energietransitie zorgt voor kansen… als je nu mee verandert!

Gepubliceerd op

Er is een overgang gaande van fossiele brandstoffen naar zon en wind. Dat heeft consequenties voor het energielandschap, want de elementen laten zich niet regelen. Nu kunnen we met gas- en kolencentrales precies bepalen hoeveel energie we nodig hebben, straks zijn we voor een groot deel afhankelijk van zon en wind. Het energielandschap verandert dus van vraaggestuurd naar aanbodgestuurd en dat roept nieuwe vragen op. Hoeveel energie is er beschikbaar en hoe gebruiken we dit slim? Kunnen we wat we overdag opwekken ook overdag gebruiken? Worden dag- en nachttarieven op den duur omgedraaid? En is ons huidige energienetwerk wel geschikt voor een aanbodgestuurde markt? Wat mij betreft zijn dit vragen die we niet oplossen door alleen te kijken naar technische mogelijkheden.

 Samen met de buren
Een plek waar actief wordt gezocht naar antwoorden op bovenstaande vragen, is de wijk Hoog Dalem in Gorinchem. Hier is met een aantal bewoners een lokale energiemarkt opgezet. “De bewoners gaan aan elkaar energie verkopen zodat energie in de wijk blijft. Zo voorkom je problemen doordat er te veel energie terug moet op het net. Met dit soort oplossingen hoeft het net dan minder snel of minder zwaar versterkt te worden.” Omdat de huidige salderingsregeling mogelijk in 2023 afloopt en vervangen wordt door een versoberde vorm, is het wellicht financieel interessanter om energie met de buren te delen. “Een mooi voorbeeld van sociale innovatie van onderaf en het geeft aan dat de zaken echt gaan veranderen, hier moet je als installateur dus op inspringen.”

Leren van collega’s
Sinds de nieuwe wetgeving is ingevoerd die er voor zorgt dat nieuwbouwwoningen zonder gasaansluiting opgeleverd moeten worden, is ook de bewustwording sterk toegenomen. Er komen nu ook echt vragen vanuit de consument. Installateurs realiseren zich dat ze straks een ander soort kennis moeten hebben en andere technieken moeten beheersen. Zelf adviseer ik e-installateurs ‘af te kijken’ bij hun w-collega’s: “Onderhouds-verdienmodellen bijvoorbeeld zie je eigenlijk alleen bij w-installateurs. Daar kunnen de meeste e-installateurs echt nog wat van leren. Ook het monitoren van prestaties is een kans.

Alleen nog plug-and-play?
Zelf voorzie ik dat de installateur van de toekomst vaker een eigen IT-afdeling heeft, hoewel nog niet elke installateur hier open voor staat. Zo kan bijvoorbeeld de prestatiegarantie en monitoring van de technische installatie van een woning een aantrekkelijk verdienmodel opleveren.
Maar als installateurs niet mee veranderen, valt er een heel verdienmodel weg, een gat waar fabrikanten in springen door het leveren van plug-and-play-installaties. In het ergste geval wordt de installateur, buiten de reguliere installatie, alleen nog ingeschakeld voor het aansluiten van een stekker en van een leiding. Dat wil je zelf toch ook niet... Pak dus die kansen!”

Kees Jan ’t Mannetje, ABB Business Development specialist


Duurzaamheid en bewustwording worden steeds belangrijker. De energietransitie is in volle gang. Kees Jan ’t Mannetje werkt sinds 2004 bij ABB. In zijn rol als Business Development volgt hij de ontwikkelingen op het gebied van energietransitie op de voet. Zijn expertise: digitalisering in combinatie met sociale innovatie waarbij zijn interesse ligt bij nieuwe technologieën.
In de praktijk betekent dit dat hij werkt aan nieuwe businessmodellen en -concepten rondom Smart Energy Management. Daarnaast was hij betrokken bij het ontwikkelen van de energieprestatie monitoringnorm en een proeftuin voor het opzetten van een lokale energiemarkt waarbij techniek, digitalisering en sociale innovatie samenkomen.
Als spreker weet hij de mensen te inspireren over onderwerpen als het nieuwe energielandschap, de rol van digitalisering hierin en welke impact sociale innovatie heeft. Meer weten over ABB en de energietransitie, kijk dan hier.

Groene waterstof alleen rendabel bij hoge gasprijzen en streng klimaatbeleid

Gepubliceerd op

Groene waterstof wordt steeds vaker genoemd als alternatief om het gebruik van fossiele energie terug te dringen en de uitstoot van CO2 te verminderen. De Rijksuniversiteit Groningen onderzocht de economische voorwaarden waaronder deze waterstof kan worden geproduceerd en verhandeld. Dit blijkt pas rendabel wanneer de prijs van aardgas langdurig hoog is, bedrijven over hun gebruik van aardgas een hogere heffing gaan betalen en de vereiste elektriciteit voor waterstofproductie grotendeels met hernieuwbare energie wordt opgewekt.

Volgens de onderzoekers van de Rijksuniversiteit zullen deze gunstige omstandigheden zich voordoen wanneer overheden hun klimaatbeleid intensiveren en de mondiale gasvraag toeneemt, bijvoorbeeld doordat landen voor hun elektriciteitsproductie kolen vervangen door aardgas. De onderzoekers van het Centre for Energy Economics Research publiceren hun bevindingen in het rapport: Outlook for a Dutch hydrogen market. Economic conditions and scenarios.

Grijze, blauwe en groene waterstof
Tot nu toe wordt waterstof gemaakt op basis van aardgas, dat is de zogenaamde grijze waterstof. Grijze waterstof wordt blauwe waterstof genoemd wanneer de CO2-uitstoot wordt afgevangen. Groene waterstof is waterstof die gemaakt wordt uit elektrolyse op basis van hernieuwbare stroom. Het klimaatbeleid gaat doorgaans over deze groene variant. De onderzoekers berekenden dat groene waterstof pas rendabel is wanneer de verwachte prijs voor elektriciteit de komende decennia lager is dan 20 euro/MWh. De afgelopen tien jaar is de prijs echter nooit zo laag geweest: gemiddeld bedroeg de prijs van elektriciteit 45 euro/MWh.

Dalende stroomprijs?
De ontwikkeling van groene waterstof is gebaat bij goedkopere elektriciteit. Vaak wordt gesteld dat de elektriciteitsprijs in de toekomst zal dalen vanwege het groeiende aanbod hernieuwbare energie van windmolens en zonnepanelen. Mulder, hoogleraar Regulering van Energiemarkten aan de RUG, zet vraagtekens bij die verwachtingen. “Investeringen in hernieuwbare energie worden alleen gedaan wanneer de stroomprijzen voldoende hoog zijn om ze terug te verdienen. De stroomprijs zal op langere termijn dus niet lager worden dan het niveau dat nodig is om die investeringen terug te verdienen. Het zal heel lastig zijn om langdurig omstandigheden te creëren die gelijktijdig gunstig zijn om groene waterstof te laten groeien en hernieuwbare elektriciteitsproductie te stimuleren. Voor dat eerste zijn regelmatig lage stroomprijzen nodig, voor het laatste juist regelmatig hoge stroomprijzen.”

Waterstof als transportmiddel
Onlangs presenteerden netbeheerder TenneT en de Gasunie een rapport over de rol die waterstof kan spelen om stroom vanaf windparken op zee naar het vaste land te transporteren. Centraal staat het idee dat het voordelig is om stroom op zee meteen in waterstof om te zetten, en de waterstof daarna via de bestaande gaspijpleidingen naar het vaste land te brengen. Daarmee zouden veel kosten kunnen worden bespaard die anders nodig zijn om het stroomnetwerk uit te breiden. De onderzoekers schatten echter dat die voordelen onvoldoende groot zijn om dergelijke projecten rendabel te maken. Mulder: “Omdat je op zee alleen waterstof kunt maken wanneer het waait, is de bezettingsgraad van de waterstofinstallaties laag. Dat is slecht voor de economische efficiëntie. Deze methode wordt pas rendabel als de investeringskosten van zowel elektrolyse als hernieuwbare stroom fors zijn gedaald.”

Blauwe waterstof juist kansrijk bij lage gasprijzen
Wanneer de condities voor groene waterstof ongunstig zijn, is blauwe waterstof mogelijk een alternatieve manier om de CO2-uitstoot te verminderen. Bij lage gasprijzen zijn de kosten van blauwe waterstof ook lager. Bij een CO2-prijs van minimaal 30 euro is het bovendien rendabel om de CO2, die vrijkomt bij de productie van waterstof uit aardgas, op te vangen en op te slaan. Blauwe waterstof is dan goedkoper dan de zogenoemde grijze waterstof, waarbij de CO2 niet wordt opgevangen. Mulder: “Ook voor blauwe waterstof geldt dat hogere belastingen op het gebruik van aardgas door de industrie nodig zijn om het een aantrekkelijk alternatief te laten zijn. Ook blauwe waterstof is dus alleen kansrijk wanneer er een streng klimaatbeleid wordt gevoerd.”

Stikstofinstallatie moet buitenlands aardgas geschikt maken voor Nederlands gebruik

Gepubliceerd op

Air Products gaat voor de Nederlandse Gasunie een stikstofinstallatie in Groningen bouwen. Die stikstof is nodig om geïmporteerd aardgas geschikt te maken voor gebruik in huishoudens en bedrijven. Nu er minder eigen aardgas wordt gewonnen en de winning op termijn zal worden stopgezet, zal er steeds meer aardgas uit het buitenland komen.

De stikstoffabrieken die Air Products zal bouwen produceren stikstof die met het buitenlandse aardgas gemengd wordt. Daardoor voldoet het wel aan de specificaties voor Nederlands aardgas en is het daarmee ook geschikt voor grootschalig gebruik. De drie fabrieken, die gebouwd worden in Zuidbroek bij de stad Groningen, produceren per uur 180.000 kubieke meter stikstof zodra ze in oktober 2021 operationeel zijn.

Gasfabrikanten willen gasnetten behouden voor biogas en waterstof

Gepubliceerd op

De Koninklijke Vereniging van Gasfabrikanten in Nederland (KVGN) heeft haar visie ‘Op weg naar CO2-neutraal in 2050′ gepubliceerd. De vereniging noemt het zelf een ‘strijdplan voor een CO2-neutrale toekomst’. Ze benadrukt dat het doel voor 2050 niet is om ‘van gas af’ te gaan, maar wel om van het Groningse aardgas af te gaan. Dat kan met duurzame gassen, zoals biogas en waterstof, aldus KVGN. De gasnetten zullen daarvoor moeten worden vernieuwd en moeten dus blijven bestaan.

De gassector is bij haar visie uitgegaan van het realiseren van klimaatdoelen met behoud van het huidige niveau van leveringszekerheid tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. Het visiedocument houdt volgens KVGN ook rekening met de voorlopige resultaten van de lopende onderhandelingen over het klimaatakkoord. De oplossing zal uiteindelijk een combinatie van schone gassen en schone warmte moeten zijn.

Download hier het visiedocument.

Aandacht voor energietransitie terug te vinden op vakbeurs Energie

Gepubliceerd op

De vakbeurs Energie, Ecomobiel en Industrial Heat & Power trok de afgelopen week zo’n 15.000 zakelijke bezoekers. Dat was bijna 3% meer dan vorig jaar. Centraal thema was de verduurzaming van Nederland. De vakbeurs lift duidelijk mee met de toenemende aandacht voor energietransitie in ons land.

Huizen in Duiven krijgen warmte en stroom uit houtresten

Gepubliceerd op

Sparkling Biomass start binnenkort met de bouw van een warmtekrachtinstallatie in Duiven. Deze installatie levert elektriciteit en warmte op van houtresten uit de gemeente Duiven en omgeving. De installatie kan uiteindelijk jaarlijks 12.500 MWh elektriciteit en 87.600 MWh warmte produceren. Dit komt overeen met het elektriciteits- en aardgasverbruik van bijna 4.000 respectievelijk 7.000 huishoudens. De aansluitingen om op termijn het stadswarmtenet van Arnhem, Duiven en Westervoort aan te laten haken zijn al voorbereid.

Hoe gaan we van het aardgas af?

Gepubliceerd op

Als eerste Utrechtse woonwijk wordt Overvecht-Noord uiterlijk in 2030 aardgasvrij. Wethouder en ‘beste jonge bestuurder’ van Nederland Lot van Hooijdonk doet in het openingsdebat van Vakbeurs Energie uit de doeken hoe gemeenten met bewoners en bedrijven samen deze warmtetransitie kunnen maken. Vakbeurs Energie wordt gehouden in de Brabanthallen in Den Bosch. De beurs start vandaag en duurt nog tot donderdag.

Waarom niet stoken’ op waterstof in plaats van op gas?

Gepubliceerd op

Volgens Kiwa kan waterstof in de toekomst aardgas vervangen. Het huidige gasnet zou hiervoor niet ingrijpend hoeven te veranderen. Waterstof zou vooral een alternatief kunnen bieden voor wijken die niet geschikt zijn voor andere gasloze oplossingen, zoals elektrische warmtepompen of het warmtenet. “Dat zijn bijvoorbeeld regio’s met oudere boerderijen of historische binnensteden”, zegt hoogleraar toekomstige energiesystemen Ad van Wijk tegen de NOS. “Het is heel duur om dat soort huizen met een warmtepomp te verwarmen, een warmtenet is er niet en het isoleren van historische gebouwen kan veel gedoe zijn. In die gevallen kan overgaan op waterstof aantrekkelijk zijn, vooral als de infrastructuur er toch al is.”

Megabatterij voor Johan Cruijff ArenA

Gepubliceerd op

De Johan Cruijff ArenA krijgt een megabatterij van 3MW en daarmee ‘s werelds grootste energieopslagsysteem voor een multifunctioneel gebouw. Het stadion zal vanaf eind juni haar eigen, duurzame energie slimmer kunnen gebruiken en de beschikbare opslagcapaciteit in de batterij verhandelen. Daardoor draagt het stadion bij aan een stabiel Nederlands energienet.

“Vraag naar gas zal juist stijgen door elektrificatie van huizen en transport”

Gepubliceerd op

Overstappen op elektrisch verwarmde huizen en elektrisch aangedreven vervoermiddelen zal ons land minder afhankelijk te maken van fossiele energie zoals het Groningse aardgas. Dat zal leiden tot een sterke toename van de vraag naar elektriciteit. In die behoefte zal paradoxaal genoeg juist door gascentrales moeten worden voorzien. Dat concluderen hoogleraren Machiel Mulder en José Luis Moraga González van de Rijksuniversiteit Groningen in een onderzoek in opdracht van het Centre on Regulation in Europe.

Onderzoek naar boren warmte dieper dan 4 kilometer

Gepubliceerd op

Witteveen+Bos gaat in opdracht van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) onderzoek doen naar de risico’s van Ultra Diepe Geothermie en Enhanced Geothermal Systems in Nederland. Ultra Diepe Geothermie (UDG) heeft een potentie om in de duurzame warmtebehoefte van vooral de industrie te voorzien. UDG is het boren naar warmte dieper dan 4 kilometer. Op deze diepte bevindt zich in Nederland water van meer dan 120 graden, wat op het aardoppervlak omgezet kan worden in stoom. Enhanced Geothermal Systems (EGS) zijn speciale boor- en stimulatietechnieken die nodig zijn om op deze grote diepte heet water te kunnen winnen.

Thuis opslaan van zonne-energie

Gepubliceerd op

ABB introduceert een hoog-voltage batterij voor het opslaan van zonne-energie. Hiermee kunnen volgens de producent woningen in toenemende mate zelfvoorzienend worden. Zonne-energie die overdag wordt opgewekt en niet meteen benut, wordt opgeslagen in deze batterij voor gebruik op een later tijdstip. De modulaire oplossing kan meegroeien met de behoeften van een huishouden van 4 kWh tot aan 12 kWh.

‘Gekleurde gevels’ als energiebron

Gepubliceerd op

Op de campus van de TU Eindhoven onderzoeken Nederlandse wetenschappers en ondernemers de potentie van decoratieve gevels die zijn uitgerust met dunne filmzonnecellen. “Het doel van de praktijkproef is de daadwerkelijke opbrengst van gekleurde PV-gevels te achterhalen”, stelt Henrico van den Boomen van EigenEnergie.net.

Elektrische auto als energieopslag voor een kantoorgebouw

Gepubliceerd op

Voor het eerst is een laadpaal voor een elektrisch auto gekoppeld aan een kantoorpand. Dat gebeurde bij energieleverancier Engie in Zaandam. Het betreft een laadpaal die een elektrisch auto ook kan ontladen. Bovendien kunnen zonnepanelen en externe opslag rechtstreeks op de lader worden aangesloten, waardoor efficiënter elektriciteit geleverd kan worden aan een gebouw.

Netwerkbedrijf ziet aandeel duurzame energie fors stijgen

Gepubliceerd op

Netwerkbedrijf Enexis ziet dat het aandeel duurzame energie blijft stijgen. In 2017 zijn ruim 53.000 klanten zelf elektriciteit gaan produceren. Ook Enexis zelf zich steeds meer op het versnellen van de energietransitie. De verduurzaming van de warmtevraag is hiervan een voorbeeld, schrijft het bedrijf in zijn jaarverslag. In bestaande wijken wordt het gasnetwerk niet uitgefaseerd als er op korte termijn geen andere warmteoplossing beschikbaar is. In plaats daarvan adviseert Enexis klanten, gemeenten en projectontwikkelaars om de slag te maken naar hybride warmtepompen om de warmtevraag te verduurzamen.

Eindhoven gaat stapsgewijs op zoek naar alternatieven voor aardgas

Gepubliceerd op

Eindhoven neemt concrete stappen richting een aardgasvrije stad. Het college B&W van de lichtstad heeft het plan ‘Naar aardgasvrij verwarmen en koken’ goedgekeurd. In het plan is vastgelegd dat nieuwbouw niet meer wordt aangesloten op aardgas en bestaande woningen in stappen, verspreid over de komende 30 jaar, worden aangepakt om uiteindelijk afgekoppeld te worden van het aardgas. Eindhoven heeft ruim 100.000 woningen. Gemiddeld zal dus ieder jaar voor ruim 3.100 woningen op zoek moeten worden gegaan naar alternatieven voor aardgas.

Grote bedrijven nog niet echt actief met optimaliseren energie en duurzaamheid

Gepubliceerd op

De meeste grote bedrijven voelen zich voorbereid op een gedecentraliseerde, schone en digitale toekomst maar nemen nog niet de stappen die daadwerkelijk nodig zijn om energie- en duurzaamheidsprogramma’s te optimaliseren en integreren. Dit komt omdat ze nog steeds vrij conventioneel tegen energiebeheer en klimaatmanagement aan kijken. Daarnaast werken afdelingen nog niet goed met elkaar samen en wordt data inefficiënt verzameld.

Coalitiepartijen willen per 2019 gasloze nieuwbouw

Gepubliceerd op

De coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie dienen vanmiddag gezamenlijk een voorstel in om nieuwbouwhuizen niet langer standaard op gas aan te sluiten. De bedoeling is dat nieuw te bouwen huizen niet langer automatisch worden aangesloten op het gasnet, zoals dat nu nog bij wet is geregeld. De vier partijen willen dat de wet vanaf 2019 in werking treedt. Alleen onder strikte voorwaarden, waaronder financiële redenen, zou een gasaansluiting nog mogelijk blijven. GroenLinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren dient later vandaag nog een eigen voorstel in om financiële redenen niet te laten meewegen om huizen alsnog op gas aan te sluiten.

Inkeerregeling voor aardgas bij nieuwbouwprojecten

Gepubliceerd op

Stedin komt met een inkeerregeling voor aardgas bij nieuwbouwprojecten. Daarnaast gaat het een ontbindende voorwaarde opnemen in contracten en green deals met gemeenten sluiten om zo min mogelijk nieuwe bouwprojecten met aardgas te beginnen. Stedin anticipeert hiermee op de aansluitplicht die naar alle verwachting uit de wet geschrapt gaat worden.

Slim aansturen warmtepompen en elektrische auto’s om elektriciteitspieken op te vangen

Gepubliceerd op

Voor het eerst gaan elektrische auto’s en warmtepompen slim aangestuurd worden om pieken in het elektriciteitsnet op te vangen. Tijdens deze pilot ‘Flexibel laden en verwarmen achter de meter’, willen de deelnemende partijen nader inzicht krijgen in de acceptatie van de consument voor het door een energiemanager laten regelen van energie in en om het huis. Ook wordt onderzocht hoe de techniek om het energiegebruik  in en om het huis slim te regelen verder kan worden ontwikkeld. In deze proef wordt nu gekeken of met slimme sturing huishoudens een bijdrage kunnen leveren aan het opvangen van pieken van het elektriciteitsnet.

Heeten onderzoekt de mogelijkheden van een lokale en duurzame energiemarkt

Gepubliceerd op

In het Overijsselse Heeten is een proef gestart om een lokale en duurzame energiemarkt op te zetten. De proef is erop gericht om energie zoveel mogelijk daar te gebruiken waar deze ook opgewekt is: in de woning zelf, bij de buurman of in de wijk. Doordat de energie zoveel mogelijk lokaal opgeslagen, verhandeld en gebruikt wordt, hoeft deze niet ingekocht te worden. Daardoor worden de kosten voor energie in de wijk verrekend. Het doel is om tot een businesscase te komen, die schaalbaar en toepasbaar is voor de toekomst. De proef loopt tot eind 2019.

Test met batterij die zonne-energie van hele wijk opslaat

Gepubliceerd op

Voor het eerst wordt in ons land een buurtbatterij in een wijk ingezet, meldt duurzaamnieuws.nl. Deze batterij slaat zelf opgewekte zonne-energie op die een huishouden niet gebruikt. Op het moment dat er stroom nodig is, kan die er weer worden afgehaald. 35 huishoudens in Haarlemmermeer testen de batterij samen met Lyv smart Living, netbeheerder Liander en Tegenstroom, het lokale energiebedrijf van de gemeente Haarlemmermeer.

Gemeente Soest laat haalbaarheid geothermische energiecentrale onderzoeken

Gepubliceerd op

De gemeente Soest en Larderel Energy, onderdeel van Ingenieursbureau Herman de Groot, hebben een Letter of Intent getekend voor de realisatie van een geothermische energiecentrale. De centrale richt zich op ultra-diepe geothermie (tot een diepte van ca. 7 kilometer). Deze techniek kan ruim 50% van de duurzame energiebehoefte opwekken voor de 20.000 huishoudens in Soest.

KU Leuven onderzoekt potentie van ramen met zonnecellen

Gepubliceerd op

Op de campus van de KU Leuven onderzoeken Vlaamse en Nederlandse wetenschappers en ondernemers de potentie van ramen die uitgerust zijn met zonnecellen. “Het onderzoek is cruciaal om te weten hoe je in de toekomst deze producten kunt verkopen”, aldus Bennie Pekel van het Schoonebeekse bedrijf Sanko Solar. Dit bedrijf heeft de PV-ramen voor dit onderzoek beschikbaar heeft gesteld.

“Steeds meer nadruk op het intelligent verduurzamen van woningen”

Gepubliceerd op

“Nu de nieuwe regering het einde van de salderingsregeling heeft aangekondigd, wordt energieopslag bij een woning met zonnepanelen interessanter.” Dat zegt Wendy van der Aa, segment manager residentieel bij Eaton Industries, een bedrijf dat energie efficiënte oplossingen aanbiedt. “Het zijn zeer interessante tijden voor fabrikanten en installateurs in de woningmarkt. Er komt steeds meer nadruk te liggen op het intelligent uitvoeren en verduurzamen van woningen en daar spelen zij natuurlijk een grote rol in.

Thuis zonne-energie opslaan

Gepubliceerd op

Enphase Energy, leverancier van micro-omvormers, maakt bekend dat het zijn AC batterij-oplossing nu ook beschikbaar stelt voor installateurs en consumenten in de Benelux-regio. De batterij is een geïntegreerde oplossing die zonne-energie, energiebeheersing en opslag combineert. “We zijn blij met de groeiende vraag van zowel installateurs als huiseigenaren in de Benelux-regio voor ons batterijopslagsysteem”, aldus Robert Gruijters, marketing directeur, EMEA bij Enphase Energy. “Een energieopslagoplossing van 4.8 kWh kan door één persoon in minder dan twee uur worden geïnstalleerd.”

Nuon zet volop in op zonne-energie

Gepubliceerd op

Nuon investeert de komende jaren miljoenen in zonne-energie. Een nieuw bedrijfsonderdeel gaat zonneparken bouwen, waaronder een zonnecentrale met 135.000 panelen in de gemeente Goeree-Overflakkee. Hiervoor is onlangs de vergunning verkregen. Ook biedt Nuon particulieren de mogelijkheid om zonnepanelen te huren en realiseert het energiebedrijf grote zonneprojecten voor zakelijke klanten.

GroenLinks wil aansluitplicht op gasnet uit de wet

Gepubliceerd op

Gisteren diende GroenLinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren een initiatiefwet in die de huidige aansluitplicht op het gasnet voor nieuwbouwwoningen uit de wet haalt. Van Tongeren stelde dit voor bij een debat over energiedoelen bij woningbouwcoöperaties. Er is steeds meer animo vanuit de samenleving om al op korte termijn woningen van het gas af te hebben. Eerder deed Uneto-VNI voorzitter Doekle Terpstra al een oproep aan een nieuw kabinet om gasloze ambities te ondersteunen.

Lek in beveiliging zonnepanelen

Gepubliceerd op

Het beveiligingsbedrijf ITsec waarschuwt dat de beveiliging van zonnepanelen mankementen vertoont, schrijft de Volkskrant vandaag. Door een lek in de beveiliging loopt de stroomvoorziening in Europa gevaar. Het lek zou zitten in de omvormers. Kwaadwillenden zouden deze eenvoudig kunnen uitschakelen. In een worst case scenario kan op een zonnige dag het stroomgebruik van miljoenen huishoudens wegvallen. Volgens de Volkskrant onderkennen de stroombedrijven het gevaar niet, maar erkennen onafhankelijke deskundigen wel het risico.  Het ministerie van Economische Zaken houdt in de gaten of het nodig is de ict-beveiliging van zonnepanelen te verbeteren.

Energieleverancier neemt isolatie-expert over

Gepubliceerd op

Essent heeft isolatie-expert Isoprofs overgenomen. Isoprofs is een isolatiebedrijf met ruime ervaring in zowel de zakelijke als particuliere markt. De energieleverancier voegt hiermee een nieuw bedrijf toe aan het landelijk dekkend netwerk van Essent Servicepartners, die actief zijn in onder andere installatie en service van energiebesparende maatregelen in en rond het huis. De overname past in de ambitie van Essent om koploper te worden op het gebied van betaalbare en slimme producten en diensten die bijdragen aan verduurzaming en energiebesparing. De naam Isoprofs blijft gehandhaafd en alle medewerkers van de vier Isoprofs vestigingen in Nederland en België behouden hun baan.

Alle ins and outs over de energiewereld

Gepubliceerd op

De energiewereld verandert in razendsnel tempo: energieopslag, verduurzaming van woningen en energie, voorschriften rondom vlamboogdetectie, woonhuisintelligentie, conceptueel bouwen en ga zo maar door. Eaton wil installateurs en fabrikanten op het gebied van energieverdeling en energieopslag up-to-date houden over de laatste trends én de toekomst. Daarom rijdt Eaton de hele maand september met een demotruck naar 16 Van der Valk locaties in het hele land.

Omvormer slaat teveel geproduceerde energie op

Gepubliceerd op

ABB introduceert een omvormer met een ingebouwde 2 kWh lithium-ion-batterij die ongebruikte energie opslaat. Deze is beschikbaar als eenfasige omvormer van 4,6 kW of 3,6 kW. Met dit apparaat kan het teveel aan energie dat een PV-installatie tijdens piekperioden  produceert, worden opgeslagen. Deze energie kan vervolgens worden gebruikt in perioden met hogere energiebehoeften.

Minister verlengt salderingsregeling tot 2023

Gepubliceerd op

Minister Henk Kamp van Economische Zaken stemt in met de wens van de Tweede Kamer om de salderingsregeling tot 2023 te verlengen. Het tarief dat particulieren krijgen voor de zonnestroom die ze aan het energienet leveren, blijft daarmee tot 2023 hetzelfde. Tot dat jaar ontvangen ze evenveel voor de stroom die ze met hun zonnepanelen leveren, als dat ze betalen voor de stroom die ze verbruiken. Aanvankelijk waren er plannen om het tarief per 2020 te verlagen.

Proef: warmtepompen en zonnepanelen direct op gelijkstroom

Gepubliceerd op

Netwerkbedrijf Alliander installeert vandaag het eerste publieke gelijkstroomstation van Europa. Duurzame energievoorzieningen zoals warmtepompen en zonnepanelen werken al op gelijkstroom. Doorgaans wordt deze gelijkstroom omgezet in wisselstroom om het in te kunnen voeden op het stroomnet. Door deze voorzieningen rechtstreeks aan te sluiten op een gelijkstroomnet kan energie worden bespaard die verloren gaat bij het omzetten en kan efficiencywinst worden geboekt.

Verplichte gasaansluiting voor nieuwbouwwoning vervalt

Gepubliceerd op

De wettelijke verplichting om nieuwbouwwoningen aan te laten sluiten op het gasnet komt te vervallen. Hiermee neemt het kabinet een belangrijk stap in het terugdringen van de CO2-uitstoot.  Minister van Economische Zaken, Henk Kamp, heeft hiervoor vandaag een wetswijziging naar de Tweede Kamer gestuurd.

Rijswijkse woning voortaan zonder gas

Gepubliceerd op

In Rijswijk (ZH) is een woning ‘gasloos’ gemaakt. De bestaande woning is gerenoveerd en daarbij goed geïsoleerd. Daarnaast zijn er in de gevel zonnepanelen geïntegreerd. Door installateur Mevaba is een Techneco Loria warmtepomp geïnstalleerd voor de verwarming van de woning en het tapwater. De warmtepomp gebruikt de warmte uit de buitenlucht via een buitenunit op het dak. Bij de ingebruikname draaide Wethouder Marloes Borsboom van de gemeente Rijswijk de gaskraan naar de woning definitief dicht. De Gemeente Rijswijk maakte een filmpje van deze woning.

Kuijpers start samenwerking om energieprestatie inzichtelijk te maken

Gepubliceerd op

Kuijpers en hello energy zijn een samenwerking gestart met als doel organisaties energiebewuster en energiezuiniger te maken. Hello energy maakt de duurzaamheidsprestaties van gebouwen zichtbaar voor gebruikers en bezoekers. Kuijpers realiseert toekomstbestendige installaties en oplossingen. “De data die hello energy verzamelt en visualiseert, gebruiken wij – in combinatie met onze praktische kennis van een gebouw – om besparingspotentieel in kaart te brengen en concrete energiebesparingsmaatregelen te treffen”, vertelt Bob Bloemers, manager duurzame energie bij Kuijpers.

Warmtenet gaat zorgen voor aardgasvrije woningen in Zaanstad

Gepubliceerd op

De gemeente Zaanstad heeft samen met betrokken partijen een overeenkomst ondertekend voor de ontwikkeling van een warmtenet in Zaandam-Oost in 2018. Hierdoor zal geen aardgas meer nodig zijn om woningen te verwarmen. Het warmtenet garandeert bovendien voor de looptijd van het contract lagere kosten dan het huidige fossiele gas. “Dit project past binnen de ambitie van de gemeente Zaanstad om in 2020 klimaatneutraal te zijn”, zegt wethouder Dick Emmer (Duurzaamheid).

Proef met vijf thuisbatterijen in NOM-woningen

Gepubliceerd op

BAM is een pilot gestart met de installatie van vijf thuisbatterijen in NOM-woningen in Heerhugowaard. De jaren ’70 wijk waar de woningen staan, is eerder door BAM gerenoveerd naar Nul op de Meter. Bij de selectie van de woningen is gekeken naar een zo goed mogelijke afspiegeling van het type huishoudens in de wijk, waardoor het eventuele verschil in energiegebruik goed in kaart gebracht kan worden. Naast de data die gemeten wordt, is er ook aandacht voor de ervaringen van de bewoners. Hoe bevalt het, waar lopen ze tegen aan en welke vragen zijn er? De pilot heeft een looptijd van twee jaar en de eerste resultaten worden over een half jaar verwacht.

Nieuw ISSO-Kleintje over Power Quality en EMC

Gepubliceerd op

Gebouwen en bedrijfsprocessen zijn steeds meer ‘all electric’. Elektrische energie is dan ook de levensader van handel, dienstverlening en industrie. Toch is de term Power Quality, ofwel stroom- en spanningskwaliteit, voor veel mensen een relatief onbekend begrip. Het nieuwe ISSO-Kleintje Power Quality en EMC legt uit wat Power Quality (PQ) is, wat het belang ervan is en hoe we het kunnen verbeteren.

Steeds meer aandacht voor zonne-energieproducten

Gepubliceerd op

In de Expo Haarlemmermeer vond op 22 en 23 maart het jaarlijkse Solar Solutions Int. plaats. Gedurende dit evenement konden professionals zich laten informeren over zonne-energieproducten. Uit de bezoekersaantallen bleek duidelijk dat er steeds meer aandacht is voor deze producten. Kwamen in 2016 nog 4.824 professionals op het evenement af, dit jaar waren dat er 5.132, een toename van ruim 6%. De bezoekers zijn vooral afkomstig van installatiebedrijven, bouwbedrijven, bedrijven uit de energiesector, woning- en gebouwbeheerders, (semi)overheid, architecten en consultants.