Author Archives: Ruud

Rol van ventilatie onderschat

Gepubliceerd op

De Nederlandse overheid stelt 360 miljoen euro beschikbaar om schoolbesturen en gemeenten te helpen bij het aanpassen van de ventilatiesystemen op scholen. Op 1 januari 2021 trad de ‘Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen’ (SUVIS) in werking om het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen te verbeteren. Hoe lang speelt covid-19 nu al, wordt het niet eens tijd voor actie?

Volgens de overheid staat de subsidie los van het feit dat het aantal corona-besmettingen op scholen vlak voor de lockdown fors toenam. Onbegrijpelijk! Mede omdat het RIVM op haar eigen site aangeeft dat goed ventileren juist wel helpt om de overdracht van luchtweginfecties zoals covid-19 te beperken.

Neem nu de situatie op de middelbare scholen en het voortgezet onderwijs. Zelf heb ik drie zonen waarvan de oudste twee op het ROC. Beiden gaan slechts twee dagen per week een halve dag naar school en volgen de rest van de week een paar uur online les. De jongste zit op de middelbare school, waar twee weken voor de lockdown al overgeschakeld was naar online les vanwege ernstige corona-besmetting bij vele leerlingen en leraren. Al mijn kinderen missen de interactie, het sociale aspect en lopen leerachterstand op.

In april vorig jaar was al bekend dat de ventilatie in het vooroorlogs schoolgebouw van mijn jongste zoon onvoldoende was. In de tussentijd is er helaas niks zichtbaars gedaan om dit voor de leerlingen en leraren te verbeteren. Ook hier geldt dat de rol van ventilatie wordt onderschat.

Uit internationaal wetenschappelijk onderzoek blijkt dat corona-besmetting via aerosolen wel degelijk plaatsvindt en dat grondig ventileren het aantal besmettingen significant laat afnemen. Als alle scholen wel optimaal geventileerd zouden zijn, zouden onze kinderen dan wel normaal les gevolgd kunnen hebben?

Het wordt tijd voor actie!

Wouter Wijma, Voorzitter Binnenklimaat Nederland

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Subsidies en financiële regelingen in de projectenmarkt

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Bestendig voor de toekomst

We zijn op weg naar de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2021. Het kan u bijna niet ontgaan zijn ...
Verder Lezen

Digital rocks

Een van de grote versnellers van innovatie is digitalisering. De snelle ontwikkelingen in ‘digital’ brengen structurele veranderingen in de branche ...
Verder Lezen

Vraaggestuurd ventileren

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en ...
Verder Lezen

Rauwe afwerking

Gepubliceerd op

Sinds een aantal jaar is de industriële look helemaal in. U kent het vast wel: de in het zicht hangende luchtkanalen, stoere roestige pijpen en robuuste radiatoren. Een designbehangetje van een gemetselde muur en een afgebladderd verfontwerp, moeten het gevoel geven dat je eigenlijk in een leegstaand casco woont in plaats van in een afgewerkt huis.

Karel heeft inmiddels een aantal van dit soort klanten gehad en weet direct hoe laat het is als ze beginnen met: ”Kunt u het een stoere, ruige uitstraling geven”. Vanzelfsprekend is hij de beroerdste niet en bovendien van alle markten thuis. Het ruige werk klinkt Karel ook nog eens als muziek in de oren. Geen gedoe met netjes werken; wat nou een waterpas gebruiken of alles netjes vastzetten. Bij ruig past geen strak getegeld muurtje of keurig recht gehangen radiator.

Bij het ruige verzoek voor het aanleggen van een cv- en elektra-installatie, nam Karel dan ook niet eens de moeite om zijn waterpas uit de bus te halen. Zijn timmermansoog staat sowieso garant voor een perfect stoer uiterlijk, geheel volgens de specificaties van de klant.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Circulair verwarmen

Het was één van de vaktermen van 2020: circulariteit. Overal in de branche beginnen producenten en fabrikanten zich te roeren ...
Verder Lezen

Even bij prikken

Tegen de Kerst is het alleen maar rennen voor Karel. Zelfs nu het de afgelopen jaren nauwelijks vriest rond deze ...
Verder Lezen

Meesterisoleerder

Wie jarenlang onder een steen heeft geleefd, zal er waarschijnlijk onbekend mee zijn: als je je verwarmingskosten in je woning ...
Verder Lezen

Extra lucht

Het is alweer een behoorlijk tijdje geleden, maar Karel weet het nog goed: de eerste ketel die hij ophing. Het ...
Verder Lezen

Hergebruik

Gepubliceerd op

In Kloetinge hebben DWT Groep en Paree Elektro-Telecom samen met een aantal partners de nieuwe Ithaka-kliniek onder handen genomen. De eisen die zorginstelling Emergis stelde aan de nieuwe kliniek voor kinder- en jeugdpsychiatrie logen er niet om. Het gebouw moest energieneutraal zijn én bovendien circulair tot stand komen.

Zorginstelling Emergis heeft uiteindelijk twee vestigingen samengevoegd tot één kliniek. Bij de renovatie en nieuwbouw is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van materialen die beschikbaar kwamen door de gedeeltelijke sloop van het bestaande gebouw. Vrijwel gelijktijdig met de bouw van het nieuwe Ithaka moest in Terneuzen, zo’n 60 kilometer verderop, het kantoor van Rijkswaterstaat plaatsmaken voor een nieuwe sluis. Het gebouw werd zorgvuldig gedemonteerd en tal van raamkozijnen, houten draag- en steunbalken en pilaren kregen zo’n 60 kilometer verderop een nieuwe bestemming.

Energieneutraal gebouw
De energiespecialisten van DWT Groep slaagden er samen met Paree Elektro–Telecom en Rothuizen Architecten en Stedebouwkundigen in om de Ithaka-kliniek grotendeels circulair tot stand te brengen. In opdracht van Emergis zijn in Kloetinge twee klinieken die voorheen een capaciteit van 42 bedden hadden, teruggebracht tot één locatie met 28 bedden. Dankzij warmtepompen en zonnepanelen is het nieuwe gebouw volledig energieneutraal.

Demontabele warmtepomp
Bij het project is gekozen voor een lucht-water-warmtepomp van Mitsubishi Electric. De pomp is geselecteerd omdat die, zodra de technische levensduur erop zit, in een speciale fabriek weer helemaal wordt gedemonteerd. Mark-Jan Koldijk van DWT Groep: “Dankzij circulair installeren en bouwen kunnen gebouwen ook sneller andere functies krijgen. Je weet immers niet hoe de wereld er over twintig jaar uitziet, dus is het handig heel eenvoudig zaken aan te kunnen passen. Zo krijgt een gebouw extra waarde.”

Systeemdenken
Circulariteit staat hoog op de agenda van de overheid én van Techniek Nederland. Maar in de praktijk blijkt het niet eenvoudig om systeemdenken centraal te stellen, hernieuwbare energiebronnen te gebruiken en ervoor te zorgen dat grondstoffen en installatieonderdelen zo weinig mogelijk waarde verliezen. Volgens Pieter Paree (Paree Elektro–Telecom) was het enthousiasme van Emergis doorslaggevend om iedereen mee te krijgen. “Alle betrokkenen moeten erin geloven en fouten durven te maken. Met vallen en opstaan hebben we een prachtig resultaat bereikt.”

Auteur: Dick Reijman, Techniek Nederland

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Installaties in circulaire (ver)nieuwbouw

Is het wel mogelijk om circulaire installaties te ontwerpen? Met die vraag in het achterhoofd wordt nu geëxperimenteerd in een ...
Verder Lezen

Circulaire installaties

Het komende decennium gaan we als branche over op circulaire gebouwinstallaties, daar is geen twijfel over mogelijk, volgens Merosch. Het ...
Verder Lezen

Circulairleidingwerk

Karel steekt van al het nieuws meestal maar de helft op. Zo was het hem laatst opgevallen dat er veel ...
Verder Lezen

Dak vol zonnecollectoren verwarmt circulaire wijk

In de nieuwe circulaire wijk Buiksloterham heeft Westpoort Warmte het grootste zonnedak van Amsterdam gerealiseerd. Met de 1.680 collectoren levert ...
Verder Lezen

Hemelwater afvoeren bij gebouwen met gecombineerd gebruik

Gepubliceerd op

Bij gebouwen met gecombineerde functies worden steeds hogere eisen gesteld aan functionaliteit, brandveiligheid en vandaal-bestendigheid van dakafvoeren- en leidingsystemen. Hoe zorg je hier voor de juiste afvoer van hemelwater?

Voldoen aan hoge eisen
Het verzamelen en afvoeren van hemelwater is één van de belangrijkste aandachtsgebieden in de installatietechniek. Doordat er steeds meer gebouwen een gecombineerde functie hebben,  zoals wonen, verzorging, educatie, commercie en parkeren, worden er steeds hogere eisen gesteld aan functionaliteit, brandveiligheid, vandaal-bestendigheid en esthetiek van dakafvoeren- en leidingsystemen. Het GM-X dakafvoeren- en leidingsysteem voldoet aan deze verwachtingen en is een modulair systeem voor verschillende toepassingsgebieden.

Bij de ontwikkeling stonden duurzaamheid, robuustheid en brandveiligheid centraal. GM-X is voorzien van KOMO attest en productcertificaat.

Duurzaam en robuust leidingsysteem
Het gaat steeds vaker over duurzaam bouwen. Het is dan ook niet vreemd dat woningbouwers gebruik willen maken van hernieuwbare, duurzame of herbruikbare materialen. Staal is dan bij uitstek het geschikte materiaal. In tegenstelling tot kunststof is het verzinkt stalen GM-X niet gevoelig voor langdurige blootstelling aan UV-stralen, waardoor het niet breukgevoelig is. In vergelijking met zinken leidingen, waarbij de wanddikte 0,7mm is, heeft GM-X een wanddikte van 1,5 mm.  Dit zorgt ervoor dat ze bij geringe belasting niet snel indeuken. De gemiddelde levensduur overstijgt in veel gevallen de levensduur van het pand. Een GM-X levensduur van 60 jaar is meer standaard dan uitzondering.

Brandveiligheid
Bij gebouwen met een gecombineerde functie heeft brandveiligheid de hoogste prioriteit. Het is bekend dat rook in veel gevallen veel gevaarlijker is dan brand. Stel dat er een brand ontstaat op een lager gelegen verdieping, dan kan de rook bij kunststof leidingen zich eenvoudig verspreiden door de wegsmeltende kunststof doorvoeringen. Dit geldt met name voor branden die kunnen ontstaan in publiekstoegankelijke onderdelen als een winkelcentrum of parkeergarage, met daarboven gelegen woningen. Om dit te voorkomen worden er extra brandeisen gesteld aan de hemelwaterafvoer. GM-X is brandklasse A1 onbrandbaar.

De GM-X stalen afvoerleidingen zijn aan de binnenzijde verzinkt en gecoat als bescherming tegen corrosie. De afvoerleiding en verbindingsstukken zijn gemaakt uit een gelaste, koudgetrokken precisiestalen buis volgens EN 10305-3. Wanneer twee leidingdelen in elkaar worden geschoven, drukken lamellen zich daarbij tegen de binnenwand van de afdichtkamer die is ontstaan en tegen de buitenkant van de ingeschoven leiding.

Waterdichtgarantie
Het klinkt logisch en lijkt een open deur maar als een dak niet waterdicht is, dan leidt dit tot vervelende situaties. Daarom wordt er een garantie afgegeven op de materialen die op het werk geleverd worden. Het GM-X push-fit systeem, dat bestaat uit een mof- en spie-eind, zorgt voor de waterdichte aansluiting.

Modulaire oplossing voor elke balkonplaat- en terrasvloeropbouw
Het GM-X programma bestaat uit ronde en vierkante stalen afvoerleidingen. Het modulaire systeem kan ook gebruikt worden voor  (heet) afvalwater, grond- en beluchtingsleidingen en is leverbaar in de afmetingen DN40 t/m DN300.  De producten combineren robuuste eigenschappen met een fraai uiterlijk.

Naast de verzinkt stalen buizen is er ook een aanvullend pakket van RVS dak- en balkon af-, en doorvoeren in de kwaliteit AISI 304, een materiaal dat chemisch zeer resistent is bij toepassingen in een betondek of in combinatie met een bitumen dakbedekking. Dit in tegenstelling tot verzinkt staal, waarbij op den duur corrosieproblemen kunnen ontstaan. De uitzettingscoëfficiënt van RVS komt vrijwel overeen met die van beton, zodat de kans op microscheuren en lekkages wordt uitgesloten. De GM-X balkon af- en doorvoeren kunnen worden uitgevoerd met een vaste spie of als klok.

Renovatie balkonafwatering
De GM-X renovatiedoorvoer is speciaal ontwikkeld voor toepassing op plaatsen waar de bestaande afvoeren door middel van boren worden verwijderd. Na het boren wordt de doorvoer geplaatst en door middel van een knelmanchet vloeistofdicht in het boorgat aangebracht. Vervolgens kan eenvoudig, door middel van het aanvullen met krimp- vrije vloeimortel, het boorgat aangevuld worden. De renovatiedoorvoer is als klokdoorvoer uitgevoerd zodat de buis ook aan de onderzijde van de doorvoer kan worden aangesloten zonder dat het manchet zichtbaar is. 

 

Leidingsysteem gebruiken voor opvangen hemelwater particulier terrein
Regenwater dat vanaf het dak komt veroorzaakt wateroverlast. Daarom ligt het voor de hand om het regenwater via de regenpijp af te voeren naar het riool. Echter, nieuwe wetgeving legt de verantwoordelijkheid voor de hemelwaterafvoer bij de perceeleigenaar, die het hemelwater zoveel mogelijk op eigen terrein moet houden.

Dit kan heel eenvoudig door het hemelwater op te vangen in een regenton. Maar het kan ook door het GM-X leidingsysteem aan te sluiten op het ruimtebesparende infiltratiesysteem RainBloxx. Dit is een milieuvriendelijke en duurzaam infiltratiesysteem van steenwol. De blokken hebben een enorm absorberend vermogen en kunnen in een ondiepe bodem als tijdelijke berging van regenwater dienen. In droge periodes wordt het water weer geleidelijk afgegeven aan de bomen, planten en struiken in de tuin. Er zijn al veel gemeentes die dit afkoppelen van hemelwater stimuleren met afkoppel- of klimaatsubsidie. ACO heeft aan de hand van 12 praktijksituaties in kaart gebracht wat de beste oplossing is voor elke tuin. Lees meer hierover in deze blog.

Meer weten over dak- en gevelafwatering of over regenwaterinfiltratie- en bergingssystemen?

Kijk dan op www.aco.nl

Circulair verwarmen

Gepubliceerd op

Het was één van de vaktermen van 2020: circulariteit. Overal in de branche beginnen producenten en fabrikanten zich te roeren in het duurzame spectrum. Of het nou BENG, LEAN, C2C is, milieubelasting is een steeds belangrijker item geworden bij het ontwikkelen van producten en oplossingen.

Fabrikanten bedenken manieren om hun producten te recyclen, koudemiddel uit airco’s te hergebruiken en afgedankte cv-ketels te demonteren om onderdelen daarvan een tweede leven geven.

Karel las er wel eens wat over in de vakmedia. Jammer alleen dat bij hem de klepel vaak niet in de buurt van de klok komt. Zo kreeg hij laatst het verzoek van een klant om zoveel mogelijk circulair te werken. Karel wist uiteraard precies wat daarmee bedoeld werd. Een cirkel is tenslotte een rondje. De klant zou dus wel tevreden zijn met enkele fraaie lussen in zijn verwarmingssysteem.

Voor Karel was dit klusje dan ook een koud kunstje. En toegegeven, het ziet er bijzonder mooi uit. Helaas zal ook de woning van de klant met deze aansluiting wat aan de koude kant blijven.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Even bij prikken

Tegen de Kerst is het alleen maar rennen voor Karel. Zelfs nu het de afgelopen jaren nauwelijks vriest rond deze ...
Verder Lezen

Meesterisoleerder

Wie jarenlang onder een steen heeft geleefd, zal er waarschijnlijk onbekend mee zijn: als je je verwarmingskosten in je woning ...
Verder Lezen

Extra lucht

Het is alweer een behoorlijk tijdje geleden, maar Karel weet het nog goed: de eerste ketel die hij ophing. Het ...
Verder Lezen

Subsidies en financiële regelingen in de projectenmarkt

Gepubliceerd op

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van het Klimaatakkoord in de Gebouwde Omgeving. Dit op basis van voortschrijdend inzicht en na diverse publicaties. 2050 het jaar waarin alle ambities uit het Klimaatakkoord gerealiseerd moeten zijn, blijkt te ver weg om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Er wordt nog teveel afgewacht wat de (politieke) toekomst brengen zal. Met 2030 als realistische tussenstop kunnen nu de handen uit de mouwen. Want met duurzaam installeren kunnen we nu al beginnen.
Voor nieuwbouw staan de regels duidelijk op papier, waardoor nieuwe gebouwen en woningen zo goed als energieneutraal worden opgeleverd. De grote winst valt te behalen in de bestaande woningvoorraad. Juist hiervoor geldt: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. Naast isoleren en het plaatsen van hybride verwarmingssystemen is met tal van energiebesparende maatregelen het energiegebruik fors terug te dringen door toepassing van bijvoorbeeld: thermostatische radiatorventielen, automatische ontluchter/ontgassing, een magneetfilter, douche-waterterugwinning en zelfregelende vloerverwarmingssets. En voor alle verwarmingsinstallaties (dus zowel cv-ketels als [hybride] warmtepompen) geldt dat goed installeren en inregelen van groot belang is voor kwaliteit, prestatie én wooncomfort.
De kleine utiliteitsbouw blijft qua energiebesparing een nog wat onderbelicht thema. Fabriekshallen, bedrijfsunits, sporthallen en showrooms worden vaak nog verwarmd door niet-condenserende toestellen. Dit terwijl er met HR luchtverwarmers 20% besparing gerealiseerd kan worden.
Om te voorkomen dat het Klimaatakkoord vooral een papieren realiteit blijft, een oproep aan installerend Nederland: ga aan de slag en pak die kans! De producten en technieken zijn er, het is aan de installatiebranche om ze aan de man te brengen. Want als installateur kun je de rol van duurzaamheidsambassadeur prima oppakken. Nu al grote energiebesparingen inboeken begint bij duurzaam installeren.

Coen van de Sande
Directeur De Nederlandse Verwarmingsindustrie

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Bestendig voor de toekomst

We zijn op weg naar de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2021. Het kan u bijna niet ontgaan zijn ...
Verder Lezen

Digital rocks

Een van de grote versnellers van innovatie is digitalisering. De snelle ontwikkelingen in ‘digital’ brengen structurele veranderingen in de branche ...
Verder Lezen

Vraaggestuurd ventileren

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en ...
Verder Lezen

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Met prefab sneller werken zonder schade

Gepubliceerd op

In de hectiek op de bouwplaats gaat weleens iets mis. Heel logisch, maar je kunt de doorlooptijd en de faalkosten verlagen, wanneer je gebruik maakt van prefab. Omdat het voorgefabriceerd is, is het klaar is voor gebruik en kan de eindmontage direct plaatsvinden. Zo bespaar je tijd en geld. Wist je dat prefab al rendabel is vanaf zo’n vijftien woningen.

Duurzaam ondernemen

Gepubliceerd op

In dit artikel leg deskundige Gerd van ‘t Hul uit wat duurzaam ondernemen betekent voor de interne bedrijfsvoering van de installateur en wat duurzaam ondernemen richting klanten inhoudt.

Wat is duurzaamheid?
Duurzaam ondernemen is een breed begrip. Gaat het over het voortbestaan van jouw onderneming? Over hoe gelukkig jouw team is? Over hoeveel energie je gebruikt? Over hoeveel geld je verdient?
Of toch over hoeveel energie jij voor je klanten kunt besparen? Het antwoord op deze vragen is dat duurzaam ondernemen over alle aspecten van je bedrijf gaat. Het gaat over het voortbestaan van jouw bedrijf, over blije gezichten in de kantine, over energie besparen, over die laatste rooie rotcent en over jouw klanten helpen om energie te besparen.

Continuïteit
Zelf ben ik accountant. Bij ons gaat het, voor het eerst in jaren, sinds COVID-19 weer eens serieus over continuïteit. In goede jaren lukt het namelijk iedereen om een onderneming te starten en winstgevend te laten zijn. Maar als het minder gaat, onderscheiden de beste ondernemers zich door eerder, sneller en doeltreffender in te grijpen. En meestal ook (juist dan!) te investeren. Een matige ondernemer snijdt te laat in de kosten, moddert nog even door en stopt dan met zijn bedrijf, verkoopt het bedrijf, of gaat failliet. Hoe voorkom je dat? Het antwoord is door in te zetten op duurzaamheid.

Gezondheid
Een duurzame ondernemer zorgt ervoor dat zijn team zich goed voelt. Een onderneming is zo goed als het team. Duurzaam ondernemen betekent ook ervoor zorgen dat je team zich in de toekomst goed blijft voelen. Daarbij gaat het niet alleen om de fysieke, maar ook geestelijke gezondheid. Niet alleen de gezondheid van jouw team, maar ook jouw eigen gezondheid. Hoe duurzaam is het dat jij meer dan 60 uur per week werkt? Vorig jaar hielp ik twee klanten, die samen een elektrotechnisch installatiebedrijf hebben, om beter inzicht te krijgen in hun bedrijfsvoering. Ze hielden ook hun eigen uren bij. In de urenstaten zag ik dat ze allebei tussen de 60 en 70 uur per week werkten. Dat was eerder regel dan uitzondering. Beiden waren overwerkt (en ook onderbetaald). Door betere mensen op kantoor aan te nemen hebben we dit nu weten terug te brengen naar een gezonde 45 uur per persoon.

Geloofwaardigheid
Het lijkt misschien vreemd, maar door dit soort dingen te doen verbeter je niet alleen je eigen gezondheid, maar verhoog je ook vaak de winst van de onderneming.

Voorbeeld geven
Heb je sowieso weleens stilgestaan bij de duurzaamheid van jouw eigen onderneming? Onlangs werden er bij mijn buren zonnepanelen geïnstalleerd. De installateur kwam met 6 mensen in 2 bestelauto’s en een (mini) vrachtwagen aanrijden. Op basis van de kentekens kon ik zien dat het om hele oude auto’s ging. Deze installateur heeft de duurzaamheidsboodschap verpakt in al zijn communicatie-uitingen, maar komt ondertussen wel voorrijden bij de klant met een oude diesel bestelauto...

Noodzaak winst maken
Een duurzaam bedrijf maakt winst. Winst is nodig om investeringen te kunnen betalen. Investeringen in de beste gereedschappen, de mooiste bestelbussen (zodat je medewerkers zich gewaardeerd voelen), investeringen in opleidingen, investeringen in innovatieve technieken en investeringen in marketing.

Zichtbaar zijn
Hoe belangrijk is duurzaamheid voor jouw klanten? Stel je het volgende voor. Je bent op zoek naar een nieuwe auto en op een zaterdag besluit je om eens rond te rijden en twee autodealers te bezoeken. De eerste dealer waar je komt, verkoopt luxe Duitse auto’s. Bij binnenkomst wordt je hartelijk ontvangen door wat later de eigenaar blijkt te zijn. Bij deze dealer hebben ze glazen wanden geplaatst tussen de showroom en de werkplaats. In de werkplaats zie je ook een auto van een Frans merk staan en je vraagt of ze wellicht ook dat merk servicen. De eigenaar vertelt je dat dit een auto is van een medewerker, die op zaterdag zelf zijn auto daar mag onderhouden. Je bekijkt een aantal auto’s en wanneer je wegloopt zie je nog net de eigenaar in een felrode Italiaanse sportauto wegrijden. Bij de volgende dealer wordt je ook ontvangen door de eigenaar. Deze autodealer verkoopt luxe Zweedse auto’s. Iedereen rijdt hier in hetzelfde merk, vertelt de eigenaar. Wanneer je je interesse uit in één van de modellen, zegt hij direct dat hij er zelf ook zo één rijdt en dat je een proefrit kan maken. Welke auto zal je dan kopen?

HGG
Duurzaam ondernemen betekent dus ook dat je zelf het goede voorbeeld geeft aan je klanten. Daarnaast concentreer je je op zo goed mogelijk luisteren naar zijn wensen. De fout die veel installateurs maken die ik voor het eerst
ontmoet, is dat zij te snel een offerte opsturen. Het is cruciaal om eerst een HGG – Heel Goed Gesprek - te hebben met jouw klant. In dit gesprek ga je dieper in op het waarom van de vragen. Wil iemand zonnepanelen? Waarom dan? Is de prikkel financieel, of meer emotioneel? Hoeveel energie zouden ze ermee willen besparen? Wanneer er een concrete duurzaamheidswens is, dan kun je ook nog verder gaan door aanvullende diensten aan te bieden. Jouw doel als installateur is immers om jouw klanten te helpen bij het behalen van hun woon- en levensdoelen.

Meerwerk binnenhalen
Na dit Hele Goede Gesprek weet je als het goed is waarom de mensen de specifieke vraag hebben over bijvoorbeeld hun meterkast, maar weet je ook wat voor installatiewerk je nog meer zou kunnen doen, om bij te dragen aan hun doelen. Bij de gemiddelde installateur gaat het proces ongeveer als volgt: een particulier belt op met een vraag over zonnepanelen. Soms gaat de ondernemer of de werkvoorbereider langs, vaak wordt er ‘even snel’ op Google Maps gekeken en wordt het aantal panelen
bepaald. Snel volgt een offerte om het dak te bedekken met panelen voor, zeg € 5.000.

Beste strategie
Moderne installatiebedrijven doen het anders. De ondernemer of de verkoopmedewerker gaat langs bij de klant. Hij of zij vraagt naar de achterliggende reden om zonnepanelen aan te schaffen en komt erachter dat de klant zou willen besparen op de energiekosten. Wanneer de ondernemer doorvraagt, blijk dat er nog niet is nagedacht over het eventueel verder verduurzamen van de woning. Omdat deze elektrotechnische ondernemer als eerste met deze klant in gesprek is getreden, ontstaat er een vertrouwensrelatie die de ondernemer gebruikt om samen met een bevriende loodgieter en aannemer een plan te maken voor de verdere verduurzaming van de woning. Hier komt werk uit voor de loodgieter en aannemer, maar ook voor de elektricien. In hetzelfde gesprek zou de omzet kunnen groeien van € 5.000 naar misschien wel € 10.000 of € 30.000.

Gouden toekomst
Juist door alle aangekondigde maatregelen om Nederland energiezuiniger te maken ligt er voor de installatiebranche een gouden toekomst in het verschiet. Ik roep wel installateurs op om over de eigen schaduw heen te springen. Ben jij nog steeds afhankelijk van aannemers voor jouw werk? Juist jij hebt op dit moment een unieke kans om als eerste aanspreekpunt een belangrijke vertrouwensrelatie op te bouwen met de eindklant. Gebruik dit ten goede, van jezelf, van het klimaat, maar vooral van het leefklimaat van jouw klanten 

Gerd van ‘t Hul –Van ‘t Hul Accountants, Specialist op het gebied van adviesverlening aan installatiebedrijven

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Europa’s duurzaamste drijvende woonwijk

Amsterdam-Noord herbergt sinds kort de duurzaamste drijvende woonwijk van Europa. Het betreft de waterwijk Schoonschip met drijvende houten huizen, verbonden ...
Verder Lezen

Duurzaam rookgasafvoersystemen aanleggen

Om het aantal ongelukken door koolmonoxide terug te dringen, mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vanaf 2022 alleen nog worden uitgevoerd door ...
Verder Lezen

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Drijvend kantoor als uithangbord voor duurzaam bouwen

Het Floating Office Rotterdam (FOR) wordt het nieuwe hoofdkantoor van het Global Commission on Adaptation (GCA). Het drijvende kantoorgebouw, ontworpen ...
Verder Lezen

In 7 stappen naar de beste plek voor draadloze thermostaten

Gepubliceerd op

Voor veel huiseigenaren zijn draadloze apparaten aantrekkelijke opties, omdat ze zo handig en flexibel zijn. Niet zo gek dus, dat de vraag ernaar flink toeneemt. Toch is nog niet iedereen over de streep. Arnold Bakker, trainer bij Resideo, vertelt waarom draadloze thermostaten de ideale oplossing zijn.

Drie radiofrequentiebanden
Een veelgehoord misverstand rondom draadloze apparaten is dat het signaal van draadloze thermostaten geen lange afstanden kan overbruggen. Om die mythe te ontkrachten, is het goed om eerst even stil te staan bij hoe deze signalen worden gecreëerd. Bij draadloze communicatie wordt informatie door de lucht van het ene naar het andere apparaat verzonden met behulp van radiofrequenties (RF). Producten die RF-signalen uitzenden, werken op verschillende frequenties en drie daarvan worden veel gebruikt.
De eerste – 433 MHz – wordt vanwege zijn goede uitzendingseigenschappen vaak gebruikt door afstandsbedieningen van garagedeuren, weerstations en radiografisch bestuurbaar speelgoed. Het is een relatief lage frequentie. Maar omdat het een vrije ongereguleerde frequentieband is, heeft het soms last van interferentie door andere apparaten.
De tweede – 868 MHz – is een op Europees niveau gereguleerde band. Standaarden voor deze frequentie bepalen het aantal keren dat een product kan zenden (cyclus) in een bepaalde periode. Het gaat hier om een goed gereguleerde, relatief ‘stille’ band die gebruikt wordt door verschillende fabrikanten met toepassingen voor bijvoorbeeld thermostaten en branddetectie- en beveiligingssystemen. Ook Resideo’s betrouwbare communicatieprotocol werkt op deze frequentie. De regulering van deze band biedt de beste bescherming tegen interferentie. Doordat bepaald is hoelang, hoe sterk en hoe vaak erop uitgezonden mag worden, is geregeld dat draadloze bediening geen invloed heeft op andere draadloze producten.
De derde frequentieband is 2,4 GHz, een goed gereguleerde en wereldwijd geaccepteerde, maar zeer drukke band. Dat komt doordat het de band is die bijvoorbeeld Bluetooth-apparaten en wifi-routers gebruiken.

In 7 stappen naar de beste plek voor draadloze thermostaten
De gereguleerde 868 MHz-band is speciaal voor de bebouwde omgeving beschikbaar gemaakt, omdat deze uitstekend toe te passen is in woningen. Het klopt dat muren en plafonds het RF-signaal beperken, vooral als ze versterkt zijn met staal of geïsoleerd met metaalfolie. Maar goede plaatsing van de apparatuur zorgt al snel voor maximale signaalsterkte en betrouwbare werking.
Binnen zeven stappen heb jij als installateur eenvoudig bepaald wat een goede locatie is:
1. Vraag de bewoner naar de ontvangst van de wifi-router in de verschillende vertrekken. Is die goed, dan is dat positief voor de doorgang van het signaal van de 868 MHz-frequentieband, die een betere doordringbaarheid heeft door wanden en vloeren.
2. Bedenk of er tussen de onderling communicerende apparatuur een bouwkundige barrière kan zitten, zoals een liftschacht of kolom. Trek een denkbeeldige lijn en loop die voor de zekerheid na.
3. Voer voor montage een RF-signaalsterktetest uit. Daarvoor zijn instructievideo’s beschikbaar per thermostaattype.
4. Monteer vervolgens de draadloze componenten voor wandmontage aan de wand, zodat ze niet bijvoorbeeld in een la verdwijnen of achter de ketel worden geschoven.
5. Houd minimaal dertig centimeter en bij voorkeur één meter afstand tot stalen constructies, leidingwerk en de ketel.
6. Houd bovendien minstens één meter afstand tot elektromagnetische producten – zoals een pomp, ventilator of netadapter (trafo) – en andere apparatuur die het signaal zou kunnen beïnvloeden, zoals magnetrons, draadloze-telefoonbases, routers en andere wifi-apparaten.
7. Monteer niet meerdere draadloze apparaten naast elkaar, want dit veroorzaakt interferentie.

Eenvoudig zelf doen
Na succesvolle installatie is het raadzaam je klant nog te adviseren over wat te doen bij verlies van het signaal, bijvoorbeeld wanneer hij de draadloze thermostaat op een losse tafelstandaard gebruikt. Bij verplaatsing van de thermostaat naar een andere plek is het belangrijk te controleren of de juiste indicatoren op het scherm te zien zijn. Lijkt het apparaat niet te werken, dan is het simpelweg een kwestie van verplaatsen om het signaal opnieuw te ontvangen. In de meeste apparaten is een eenvoudige signaalsterktetest ingebouwd. De YouTube-video’s van Honeywell Home leggen stap voor stap uit hoe de bewoner die zelf – zonder jouw hulp – eenvoudig uitvoert.
Net zoals met elke technologie zit het geheim van efficiënte werking ‘m in begrijpen hóé het apparaat werkt en hoe het in het dagelijks leven past. Resideo geeft praktische trainingen waarin wifi en RF tot in detail aan bod komen. Met deze kennis op zak is het voor jou als installateur een koud kunstje om draadloze apparaten te installeren. Aan de klant dan alleen nog maar de taak om jaren te genieten van zijn nieuwe thermostaat.

Dit artikel is aangeleverd door Resideo als commerciële boodschap

Even bij prikken

Gepubliceerd op

Tegen de Kerst is het alleen maar rennen voor Karel. Zelfs nu het de afgelopen jaren nauwelijks vriest rond deze tijd en sneeuw in geen velden of wegen is te bekennen. De klanten van Karel denken nog steevast dat het beestachtig koud zal worden met de feestdagen en is dus werkt hij de weken ervoor keihard aan extra verwarming, isolatie en op te pimpen ketels.

Dit jaar was het niet anders. Karel racete van klant naar klant, zijn bus vol met radiatoren, meters leiding en bussen purschuim. Na een volgende opdracht om extra verwarming aan te leggen, terwijl Karel nog maar drie radiatoren in zijn busje had liggen, was hij er helemaal klaar mee. Gelukkig had deze klant een vloerverwarmingssysteem in zijn woning en kon hij op een supersnelle manier even wat leidingen bij prikken op het systeem. 30 minuten later was hij alweer op weg naar een volgende klant, opnieuw een stapje dichter bij het kerstreces. Dat hij met deze ‘quickfix’ het vloerverwarmingssysteem juist had ontregeld en deze waarschijnlijk nauwelijks nog zou werken, was in de haast niet tot hem doorgedrongen. Hopelijk blijft het ook dit jaar lekker weer tijdens de kerst.

Ook deze Karel kwam weer bij Camiel Hack vandaan, ook eens een gespot Kareltje aanleveren? Stuur hem naar redactie@merlijnplus.nl

Ander relevant nieuws van onze redactie

Meesterisoleerder

Wie jarenlang onder een steen heeft geleefd, zal er waarschijnlijk onbekend mee zijn: als je je verwarmingskosten in je woning ...
Verder Lezen

Extra lucht

Het is alweer een behoorlijk tijdje geleden, maar Karel weet het nog goed: de eerste ketel die hij ophing. Het ...
Verder Lezen

Geen plek

Niet alle installatiekronkels van Karel komen door zijn schuld tot stand. Het gebeurt ook best wel eens dat een klant ...
Verder Lezen

Bijna

Het leven van Karel is een aaneenschakeling van ‘bijna-gebeurtenissen’. Op zijn tiende was bijna uitgekozen om de toenmalige koningin welkom ...
Verder Lezen

Bestendig voor de toekomst

Gepubliceerd op

We zijn op weg naar de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2021. Het kan u bijna niet ontgaan zijn. Nieuwe partijleiders staan op. Verrassende nieuwe kandidaten op de lijst. En de eerste verkiezingsprogramma’s zijn al verschenen; vol goede voornemens en plannen.

Zelf probeer ik in de gaten te houden wat al die plannen betekenen voor onze sector. Eén ding staat vast. Corona en de gevolgen van de pandemie bepalen de toon. Maar de erkenning voor vakmanschap lees ik ook terug! En dat is mooi. Want één ding is helder: de technische beroepen zijn pandemie-bestendig én recessieproof. Dat zien we ook terug in de plannen. Klimaat, verduurzaming en gasloos zijn de termen die ik lees. Er ligt ambitie, maar ook urgentie.

Door de coronacrisis staan de zorg en het onderwijs echter ook in de schijnwerpers. En ook daar spelen we als sector een belangrijke rol in. Geen topzorg zonder de goede technische infrastructuur. E-health en zorg op afstand kunnen niet zonder techniek. En als we denken aan het onderwijs heeft de inzet op hybride vormen een appel gedaan op de technische infrastructuur van de scholen op alle niveaus. We zijn profs geworden in het boeien van studenten en leerlingen op afstand. En die kracht ligt bij docenten, maar ook bij de mogelijkheden van techniek.

Dus in de komende maanden van debatten, politici die naar elkaar wijzen, cijfers, prioriteiten en opiniepeilingen, hoop ik dat we blijven nadenken over de dag van morgen heen. Durven denken in kansen. En dat we naast klappen voor de helden in de zorg en het onderwijs óók onze vakmensen in de techniek blijven waarderen.

Sven Asijee, Directeur Wij Techniek

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Digital rocks

Een van de grote versnellers van innovatie is digitalisering. De snelle ontwikkelingen in ‘digital’ brengen structurele veranderingen in de branche ...
Verder Lezen

Vraaggestuurd ventileren

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en ...
Verder Lezen

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Van dromen op papier naar doen

De installatiebranche is volop in beweging. Rapporten als RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040 schetsen een veelbelovende toekomst met een toonaangevende rol ...
Verder Lezen

High-Tech vs Low-Tech

Gepubliceerd op

Technologiedeskundige Kris de Decker schreef jarenlang over technische innovaties. Totdat hij zich realiseerde dat we als maatschappij een doodlopende weg bewandelen. Volgens De Decker moeten we naar een Low-Tech Society toe. En de installatiebranche kan daarin een belangrijke rol spelen.

Hij kan het zich nog goed herinneren: zijn ‘Eureka-moment’. “Ik schreef als freelancer ettelijke artikelen over technische innovaties. Op een gegeven moment merkte een eindredacteur op dat ik vrijwel altijd afsloot met de opmerking dat ‘de innovatie of geen daadwerkelijke oplossing vormde voor het onderliggende probleem of alleen maar zou leiden tot nieuwe problemen die weer om nieuwe technische oplossingen zouden vragen’. Pas toen drong het echt tot me door dat ik niet meer geloofde in het paradijs dat voorstanders van de High-Tech society ons beloven. En, ik besloot het roer om te gooien.”

Duizendpoot
De Decker verhuisde van België naar Catalonië en startte in 2007 zijn eigen tijdschrift ‘Lowtech Magazine’. Hij werd een begrip in de technologiewereld, publiceerde diverse boeken, ging ook aan de slag als energieconsultant en onderzoeker en sprak op een aantal conferenties. Een van zijn belangrijkste stellingen luidt dat “automatisering alleen maar leidt tot meer machines die energie nodig hebben”. Maar als dat zo is: welke kant moeten we dan op als maatschappij én als installatiebranche?

Verwarmingstechniek
De Decker geeft een aantal voorbeelden van, naar zijn mening excessen in de installatiebranche. “Laat ik beginnen bij de verwarmingstechniek. Vroeger had die een sterk lokaal karakter. Met haardvuur verwarmde men een specifieke plek in de woning. Verder gebruikten bewoners bijvoorbeeld stoofjes en warme kruiken om hun lichaam te verwarmen. Tegenwoordig is er sprake van een totaal andere benadering. Denk aan verwarmingsoplossingen die alle lucht in de ruimte opwarmen in plaats van de personen. Dat kost verschrikkelijk veel energie. Zeker als er nauwelijks mensen aanwezig zijn.”

Koeling en ventilatie
Voor ventilatie en koeling geldt hetzelfde, vertelt De Decker. “Een oude ventilator moest een lokaal effect sorteren. Met de moderne gebalanceerde ventilatiesystemen, wordt de lucht vaak voorbehandeld en de hele ruimte gekoeld en doorgespoeld. Ook dat vreet energie.” Dat de architectuur bovendien een andere weg is ingeslagen, verergert de situatie alleen nog maar. “Historische panden hebben vaak grote ramen, zodat je natuurlijk kan ventileren en koelen. Nu zijn de ramen verdwenen of kunnen ze niet open, vanwege het gebalanceerde ventilatiesysteem.”

Sanitair
En kijk naar het sanitair. “Het spoeltoilet is de grootste ecologische ramp die we ooit hebben bedacht. We gebruiken grote hoeveelheden water en alle reststromen gaan verloren. Wat wij opeten, moet terug naar het veld. Net zoals vroeger. Creëer dus circulaire kringlopen.”

Weerklank vinden
De Decker’s oproep is niet aan dovemansoren gericht. “Een jaar of 10 geleden werd er nog lacherig gereageerd, als ik mijn bezwaren uitte en met Low-Tech oplossingen op de proppen kwam. Dat is nu wel anders.” Energiebesparing en verduurzaming van de energievoorziening zijn op dit moment brandend actueel. Ook in de installatiebranche vinden ideeën van De Decker weerklank. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van persoonlijke ventilatiesystemen. Maar men zoekt ook in andere richtingen naar oplossingen.

Meet- en regeltechniek
Zo wordt meet-en regeltechniek ingezet om energiestromen te monitoren en te optimaliseren. Vaak in de vorm van oplossingen waarin sensors zijn opgenomen en die zijn geïntegreerd in domotica- of gb-systemen. Je komt daarbij overigens al snel terecht in de hoek van het Internet of Things. “Ja, meet- en regeltechniek kan de helpende hand bieden om energiestromen te reguleren, optimaliseren en daarmee het gebruik omlaag te brengen. Dat klopt. Maar in essentie komt het weer neer op het oplossen van technische problemen met nieuwe technologie. De fabricage van die producten kost heel veel energie, bovendien heb je ook stroom nodig om ze te laten functioneren. Volgens mij sla je zo de plank mis.” Bovendien gaat het voor een deel ook over luxeproblemen. “Je kan toch ook zelf het licht aanzetten of het rolluik omlaag doen? Is nog goed ook, want we krijgen al veel te weinig beweging als maatschappij.”

Ruimtebeslag
Maar als we toch massaal de overstap maken naar duurzame energie, wat maakt het dan nog uit hoeveel we gebruiken? De Decker: “Het lijkt inderdaad zo simpel, maar dat is het niet. We zetten nu volop in op wind- en zonne-energie. De bouw van windmolen- en zonneparken legt een grote claim op de beschikbare ruimte. Denk ook aan ons klimaat, waardoor we niet altijd de beschikking hebben over wind- en zonne-energie. Bijvoorbeeld als het windstil is of de zon zich nauwelijks laat zien overdag. Voor die momenten moet je een back-up hebben, bijvoorbeeld in de vorm van accu’s. Om energie te kunnen opslaan en op het juiste moment naar de juiste plek te transporteren is een uitgebreide infrastructuur nodig, dus ruimtebeslag. En niet te vergeten: de fabricage van al die apparaten kost bergen aan energie. Bovendien; realiseren we ons wel dat er zeldzame metalen nodig zijn om al die accu’s te laten werken?”

Smart Grids
Ook Smart Grids, waarbij een ICT-laag komt te liggen over het energienetwerk en op een slimme manier heen en weer wordt geschoven met energiestromen, bieden geen soelaas, meent De Decker. “Er wordt opnieuw veel elektronica gestopt in een technologisch systeem, waar ik om eerdergenoemde redenen weinig heil in zie. Bovendien blijft de beschikbaarheid een probleem, als je afhankelijk bent van wind- en zonne-energie. Sommige protagonisten stellen dan voor om het energienetwerk meer te internationaliseren, zodat weersomstandigheden een minder grote rol spelen. Maar dat heeft verregaande consequenties. Denk aan de infrastructuur die nodig is. Bovendien, als je je leveringszekerheid veilig wilt stellen, moet je ook rekening houden met de lokale politieke en economische situatie.”

Beschikbaarheid centraal stellen
Wat is dan wel de juiste aanpak? De geschiedenis kan hier als inspiratiebron dienen, meent De Decker. “Voor de fabricage van duurzame energiesystemen werd voornamelijk gebruik gemaakt van lokale materialen. Denk bijvoorbeeld aan molens. En, vroeger maalden die alleen als er wind was, oftewel gebruik alleen hernieuwbare energie als die beschikbaar is. Dat zou eigenlijk de leidraad moeten zijn bij de verduurzaming van onze energievoorziening.” Het klinkt heel logisch, maar inmiddels is onze maatschappij zodanig ingericht dat tijd en volgordelijkheid dominante factoren zijn geworden in de planning en het verwachtingspatroon van de bouwkolom én de consument én politici. Een installateur wil van tevoren weten wanneer hij zijn leidingen kan gaan trekken in de nieuwbouwwoning of het vloersysteem kan aanleggen en hetzelfde geldt voor zijn bouwpartners.

Rol overheid
De Decker onderkent de problemen. Volgens hem moet de overheid een voortrekkersrol aannemen, door nieuwe wet- en regelgeving te implementeren en zo het bedrijfsleven te stimuleren een bepaalde richting op te gaan. Bovendien kan diezelfde overheid in samenwerking met andere stakeholders ook ambachtelijk werken weer nieuw élan geven. En dat is broodnodig. “Vakmensen, zoals installateurs, willen allereerst zinnig werk doen en trots kunnen zijn op de resultaten. Als het accent daar meer op komt te liggen en minder op efficiency, wordt de overgang naar een Low-Tech Society een stuk eenvoudiger.” Daarnaast hoeven bedrijven en leveranciers niet te vrezen voor hun bestaansrecht, zo valt te destilleren uit de woorden van De Decker. “Er zijn genoeg nieuwe producten te verzinnen die aansluiten op een Low-Tech Society.”

Thermo-ondergoed
Waar moeten we dan precies aan denken? Eerder nam De Decker al een voorschot, nu licht hij verder toe wat voor soort oplossingen hij voor ogen heeft. “Het accent moet komen te liggen bij persoonlijke en lokale verwarmings-, koelings- en ventilatie-oplossingen, die eenvoudig toe te passen zijn. Dus, verwarm meubels op de plekken die veelvuldig worden aangeraakt, ga tapijten en kleding elektrisch verwarmen, draag thermo-ondergoed. Heb je een stand-alone verwarmingsoplossing, dimensioneer die dan niet te groot, ook zo’n euvel waar we vaak last van hebben. Wat betreft ventilatie en koeling kan je naast spuien ook interessante combinaties bedenken van hernieuwbare energie met ijs of perslucht gebruiken. En, op het gebied van sanitair ontkom je er eigenlijk niet aan om spoelarme toiletten te gebruiken, waarbij de reststromen worden opgevangen en hergebruikt.”

Enthousiasme
De doorsnee lezer zal nu niet staan te springen van enthousiasme. Er kleven nogal wat consequenties aan de Low-Tech Society die De Decker en ook anderen overigens voorstaan. Toch sluit De Decker een Low-Tech toekomst niet uit. “De samenleving verandert voortdurend. Dat leert ons de geschiedenis. Wat vandaag normaal is, hoeft morgen niet meer zo te zijn. Bovendien hoeft een Low-Tech aanpak op het vlak van verwarming en koeling niet tot minder comfort te leiden. Mensen zijn verschillend en je kan nooit iedereen gelukkig maken met een uniform thermisch milieu. Met persoonlijke warmtebronnen kan dat wel. Low-Tech oplossingen zijn vaak wat minder gebruiksvriendelijk, maar ze hebben altijd wel een of ander interessant voordeel dat een verkoopargument kan zijn.”

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Waarschuwing van toezichthouder voor drie warmtepompmerken

Uit een toezichtactie van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) naar de naleving van de prestatie-eisen voor warmtepompen bleek dat ...
Verder Lezen

Luxe appartementen nu gasloos dankzij luchtwarmtepompen

Op de Koemarkt in Purmerend staat een compleet nieuwe, multifunctionele evenementenlocatie: De Markthal. De naam en de uitstraling van het ...
Verder Lezen

Verwarming, koeling en warmwater via één unit

LG Electronics (LG) introduceert de nieuwe Therma V Integrated Water Tank (IWT). Dit is een alles-in-één oplossing voor verwarming, koeling ...
Verder Lezen

Druk- onafhankelijke inregel- en regelafsluiter

Met de AB-QM 4.0 regelafsluiters, breidt Danfoss zijn productrange van drukonafhankelijke regelafsluiters voor  HVAC verwarmings- en koelsystemen uit. De afsluiters ...
Verder Lezen

Juist nu kiezen voor goede led verlichting!

Gepubliceerd op

De productiviteit van uw medewerkers wordt mede bepaald door de lichtervaring op de werkplek. Binnenverlichting van Adurolight combineert de voordelen van led lichtbronnen, zoals hoge energie-efficiënte en grote lichtopbrengst, met modern design en praktische montage van de armatuur. U kunt kiezen uit panelen, downlights en Human Centric Lighting (HCL). HCL heeft zeer positieve effecten op onze concentratie, motivatie, productiviteit en algehele gezondheid en is overal toepasbaar. Met HCL wordt een natuurlijk verloop van het daglicht binnen nagebootst en kunt u dit zelfs beïnvloeden. 

Hoe zorgt u voor de juiste led verlichting in uw kantoor? Adurolight ziet de mogelijkheden van verlichting, kijkt verder dan alleen producten en denkt mee in totaalconcepten en totaaloplossingen. Wij helpen u graag bij het ontwikkelen van een lichtplan. Kijk voor het complete assortiment of het maken van een afspraak op www.adurolight.eu/kantoor.  

Meesterisoleerder

Gepubliceerd op

Wie jarenlang onder een steen heeft geleefd, zal er waarschijnlijk onbekend mee zijn: als je je verwarmingskosten in je woning omlaag wilt krijgen, is isoleren een must. Zelfs Karel is hiervan op de hoogte. Radioreclames van grote installatiebedrijven, energiebedrijven die zelf voor isoleerder gaan spelen of fabrikanten die hun flinterdunne isolatiemateriaal aan de man brengen. Je kunt er niet omheen.

In een koude kruipruimte onder het huis van een klant, zag Karel – zorgvuldig leidingwerk aan elkaar knopend – met zijn timmermansoog dat dit huis wel wat vloerisolatie zou kunnen gebruiken. Het kon niet anders dan dat de bovenliggende vloerverwarming overuren moest draaien om de bewoner er een beetje comfortabel bij te laten zitten. En inderdaad beaamde de klant dat zijn stookkosten behoorlijk de pan uit rezen.

Voor Karel het ideale moment om zijn kwaliteiten als meesterisoleerder aan de man te brengen. Tegen een klein meerprijsje zou hij de kruipruimte gelijk even een mooi isolatielaagje geven. Dat hij over geen enkele isoleerervaring beschikt, was Karel in de gauwigheid even vergeten te melden. Maar waarom zou hij ook. Hoe moeilijk kan het aanbrengen van vloerisolatie immers zijn.

Gewapend met 20 bussen purschuim dook Karel met enthousiast de kruipruimte in en na een half uurtje sprayen had hij het al prima voor elkaar: er was geen millimeter ondervloer meer te bekennen. Karel vond het stiekem jammer dat de bewoner niets van het prachtige resultaat kon zien.

Wederom met dank aan Camiel Hack van loodgieter.nl voor deze bijdrage

Ander relevant nieuws van onze redactie

Meesterisoleerder

Wie jarenlang onder een steen heeft geleefd, zal er waarschijnlijk onbekend mee zijn: als je je verwarmingskosten in je woning ...
Verder Lezen

Extra lucht

Het is alweer een behoorlijk tijdje geleden, maar Karel weet het nog goed: de eerste ketel die hij ophing. Het ...
Verder Lezen

Geen plek

Niet alle installatiekronkels van Karel komen door zijn schuld tot stand. Het gebeurt ook best wel eens dat een klant ...
Verder Lezen

Bijna

Het leven van Karel is een aaneenschakeling van ‘bijna-gebeurtenissen’. Op zijn tiende was bijna uitgekozen om de toenmalige koningin welkom ...
Verder Lezen

Bespaar energie, tijd en moeite met Walraven Isolatiebeugels

Gepubliceerd op

Wist je dat goede isolatie van HVAC-installaties economische voordelen biedt en de efficiëntie van gebouwen verhoogt? Het Walraven-portfolio omvat niet alleen de meest voorkomende isolatietoepassingen voor binnen en buiten, het biedt tevens flexibiliteit en de mogelijkheid van prefabricage en ontwerpondersteuning om jouw werk gemakkelijker, sneller en veiliger te maken. De behoefte aan hoge kwaliteit isolatie is toegenomen in de laatste jaren. De reden hiervoor is tweeledig. Enerzijds realiseren steeds meer mensen de economische, energiebesparende en andere voordelen zoals geluidsreductie die goede isolatie met zich mee brengt. Anderzijds worden er op lokaal en regionaal niveau ambitieuze doelen geplaatst met betrekking tot gebouw-efficiëntie.

 

Bijdrage aan duurzaamheid

Bijvoorbeeld de ’20-20-20′ doelstellingen (overeengekomen door alle EU landen) met het ambitieuze doel van 20% reductie in CO2 uitstoot, 20% groei in hernieuwbare energiebronnen en 20% groei in energie efficiëntie in 2020 in heel Europa. Het behalen van deze doelstelling is voor een groot deel afhankelijk van de prestaties en efficiëntie van nieuwe en bestaande gebouwen. Het is dan ook geen verrassing dat de bouw- en constructiesector ook is uitgedaagd om de manier van bouwen en het materiaalgebruik te herzien.

Walraven biedt een uitgebreid assortiment aan isolatiebeugels voor toepassingen in warm en koud water, verwarming, ventilatie en airconditioning. Wij bieden een compatibel, flexibel en efficiënt assortiment dat een oplossing biedt voor allerlei soorten toepassingen. Daarnaast bieden wij een uitgebreid pakket aan service; van engineering tot ondersteuning op locatie. Wij helpen je graag!

Meer weten over onze oplossingen?

Kijk voor meer informatie op onze website: www.walraven.com/nl/isolatiebeugels of neem direct contact op met onze afdeling Marketing via marketing.nl@walraven.com.

BENG, een update

Gepubliceerd op

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘Stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden. Inmiddels is het duidelijk wat de gevolgen zijn. Die zijn relevant voor zowel installateurs als installatieadviseurs. In dit artikel bespreken we de hoofdlijnen, zodat u goed geïnformeerd het nieuwe jaar in kunt gaan.

Eerst een korte opfrisser: BENG staat voor Bijna Energie-Neutrale Gebouwen en is de opvolger van de EPC, die sinds 1995 gebruikt wordt om stapsgewijs strengere eisen te stellen aan de energieprestatie van nieuwbouw. Er komen nu aparte eisen voor drie belangrijke aspecten van een (bijna) energieneutraal gebouw, berekend met een nieuw opgezette rekenmethode: de NTA 8800.

Indicatoren
De eerste indicator (BENG-1) stelt een maximum aan de energiebehoefte voor verwarming en koeling. Daarmee wordt een goed bouwkundig ontwerp gewaardeerd. BENG-2 stelt een grens aan het vooraf berekende gebruik van fossiele energie, en waardeert daarmee de toepassing van energiezuinige technieken. Die twee eisen worden uitgedrukt in kWh/m2.jaar, onafhankelijk van de energiedrager, dus ook als het niet gaat om een all-electric oplossing. Het gaat daarbij om zogenaamde ‘primaire energie’, die niet een-op-een vergelijkbaar is met kWh op de elektriciteitsmeter. De derde eis stelt toepassing van hernieuwbare energie in elk plan verplicht. Nog niet 100%, daarom is het ‘bijna’ energieneutraal. Voor woningen komt er daarnaast een eis die betrekking heeft op het risico op temperatuuroverschrijding in de zomer: de ‘TO-juli’. Uit de eerste ervaringen blijkt dat juist deze een grote invloed zal gaan hebben op het energieconcept en dus op de toe te passen installaties.

Energielabel
Voor bestaande gebouwen komt er een nieuw energielabel. Dat wordt gebaseerd op dezelfde NTA 8800. Dat betekent dat alle technieken die beschikbaar zijn voor nieuwbouw, nu ook gewaardeerd kunnen worden voor bestaande gebouwen. Omdat ook het Energielabel uitgedrukt gaat worden in kWh/m2, net als BENG-2, zal ongeveer de helft van de gebouwen hetzelfde label houden en kan het andere deel net in een andere labelklasse uitkomen. Voor woningen geldt bovendien dat het doe-het-zelf-label voor particulieren, met 10 vragen, komt te vervallen. Als je een nieuw Energielabel nodig hebt, bijvoorbeeld bij verkoop, dan moet er een gediplomeerd adviseur komen inspecteren. Bestaande Energielabels houden overigens hun geldigheid van 10 jaar.

Ingrijpend

Terug naar de nieuwbouw, want daar zijn de gevolgen het meest ingrijpend. In de utiliteitsbouw zien we dat het voldoen aan de tweede en derde BENG-eis de grootste uitdaging zal vormen. De tweede eis betekent dat er bij systeemselectie goed zal moeten worden gelet op het systeemrendement en op de energievraag van pompen, ventilatoren en andere vormen van hulpenergie. De eis voor hernieuwbare energie vraagt nog wel wat toelichting. Die omvat meer dan uitsluitend het plaatsen van PV-panelen op het dak. Ook het benutten van omgevingsenergie telt mee, zoals bij de inzet van warmtepompsystemen of vormen van warmte/koude-opslag. Zonthermische systemen zijn interessant bij gebouwen met een hoge tapwatervraag zoals sportaccommodaties of in de zorg.

TO-juli
Bij woningbouw is van de BENG-eisen de tweede indicator veelal het meest kritisch. Toch zien we bij inzet van warmtepompen, met een gebruikelijke COP voor verwarming en tapwater, dat het realiseren van de eis goed mogelijk is. De meeste aandacht bij woningen en appartementengebouwen vraagt, zoals eerder gezegd, het voldoen aan de nieuwe eis met betrekking tot het risico op oververhitting. In de BENG-berekening wordt daarvoor automatisch het indicatiegetal TO-juli berekend. Als daaraan voldaan wordt, mag aangenomen worden dat het risico op oververhitting voldoende mate beperkt is. Het is echter geen garantie: in de praktijk blijft men daarvoor afhankelijk van het weer en van het gedrag van de bewoner. Het TO-juli-getal kan worden beïnvloed door de toepassing van passieve maatregelen zoals zonwering en zonwerend glas, die opwarming voorkomen óf extra ventilatievoorzieningen die in de zomernacht de warmte kunnen afvoeren. Nieuw is dat daarbij speciale zomernachtventilatieluiken meetellen in de berekening. In het buitenland zijn die al regelmatig te zien.

Koeling
Naast de bouwkundige maatregelen is het aanbrengen van een koelsysteem in woningen een mogelijkheid. Nu warmtepompen meer en meer de standaard worden, is die stap veel minder groot dan voorheen. Bij bodemsystemen is het feitelijk een noodzaak voor een goed thermisch evenwicht in de bodem. Dat levert bovendien veel comfort op tegen zeer lage energiekosten: alleen de circulatiepomp hoeft te draaien. In de BENG-uitkomsten zie je dat nauwelijks terug. Bij lucht/water-warmtepompen is de mogelijkheid voor koeling er (afhankelijk van het type) ook, maar dan wordt de warmtepomp ingezet en stijgt de BENG-2 uitkomst mee. Soms is dan compensatie in de vorm van PV nodig. Let wel altijd op de geschiktheid van het afgiftesysteem in verband met het condensrisico; het blijven per slot van rekening vormen van Hoge Temperatuurkoeling.

Vrijstelling
Voor vrijstelling van de TO-juli-eis is het bovendien nodig dat een koelinstallatie voldoende capaciteit heeft en alle verblijfsruimten bedient. Een losse split-unit in een werkkamer levert dus wel een hoger energiegebruik in BENG-2, maar geen vrijstelling van de TO-juli-eis op. Ook van systemen die de ventilatielucht in een woning koelen is niet altijd zeker of de capaciteit voldoende toereikend is. Omdat TO-juli niet meer is dan een indicatie, is het altijd mogelijk om het risico op oververhitting nauwkeurig te berekenen. Daarvoor is de methode GTO (gewogen temperatuur overschrijding) aangewezen, waarbij hogere temperaturen zwaarder meetellen. Dat is werk voor een hierin gespecialiseerde adviseur.

Elektrisch verwarmen
Als alternatief voor een warmtepomp wordt ook regelmatig gekeken naar elektrisch verwarmen. De elektrische cv-ketel kan daarbij direct overgeslagen worden: die voldoet niet aan de eisen uit de Ecodesign-richtlijn en een verwarmingssysteem met een dergelijke opwekker voldoet ook niet aan het minimale systeemrendement. Lokale elektrisch verwarming is echter wel een mogelijkheid, bijvoorbeeld met elektrische radiatoren of IR-panelen. Dan is wel aanvullende elektrische opwekking vereist om te voldoen aan het minimale percentage hernieuwbare energie (BENG-3). Dat betekent flink wat PV op het dak. Daarbij hoort de afweging of de lagere investeringskosten opwegen tegen de hogere energiekosten. Indicatieve berekeningen wijzen uit dat dit vooral bij kleine appartementen of bij zeer goed geïsoleerde woningen het geval kan zijn, door de lage warmtevraag.

Certificering
Tot slot: bent u zelf betrokken bij het maken van energieprestatieberekeningen of het afmelden van Energielabels? Hou er dan rekening mee dat vanaf 1 januari alle berekeningen die een formele status krijgen, zoals bij een bouwaanvraag, gemaakt moeten worden door een gediplomeerd adviseur die werkt bij daarvoor een gecertificeerd bedrijf. Op dit moment is het daarom aardig druk bij zowel opleiders als exameninstituten 

Auteur: Harm Valk, Senior-adviseur en partner Nieman Raadgevende Ingenieurs, tevens voorzitter Projectgroep NTA 8800

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

ENG
Alles overziend lijkt de invoering van de BENG-eisen voor de installateur in technische zin een beperkte stap vooruit. De transitie naar aardgasvrije gebouwen als norm voor nieuwbouw is immers al eerder gezet. Eisen aan het systeemrendement en de regelbaarheid van installaties zijn ook al eerder van kracht geworden. De nieuwe focus op zomercomfort zal echter wel consequenties hebben, met vaker de toepassing van actieve koeling, geavanceerde vormen van natuurlijke (nachtventilatie) of de aansturing van zonwering. In de planontwikkeling moet voor het voldoen aan de energieprestatie-eisen op meerdere parameters tegelijkertijd worden gestuurd. Dat vraagt kennis en inzicht. De installateur kan daaraan zeker bijdragen. De ontwikkeling gaat ook door; op termijn wordt het ENG: een energieneutrale gebouw, dat ook nog eens klimaatadaptief en circulair moet zijn. Uitdagingen genoeg dus in het vakgebied.

Rekenen met BENG

NEN 7120 maakt binnenkort plaats voor NTA 8800. De BENG-rekenmethodiek vraagt om een andere benadering van het ontwerpproces. Ventilatie- en ...
Verder Lezen

BENG: een laatste update

Op 1 januari 2021 gaat het nieuwe ‘stelsel Energieprestatie Gebouwen’ van start, met nieuwe eisen aan gebouwen en nieuwe rekenmethoden ...
Verder Lezen

‘BENG-ready’ bodemwarmtepomp

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

Via e-learning een betaalbare BENG

Voor opdrachtgevers en professionals in de bouw- en installatiesector is er nu een online platform, AZEB Learn, waarmee via e-learning ...
Verder Lezen

Digital rocks

Gepubliceerd op

Een van de grote versnellers van innovatie is digitalisering. De snelle ontwikkelingen in ‘digital’ brengen structurele veranderingen in de branche. Geen enkel bedrijf of organisatie ontkomt aan de impact van digital. In een sectoranalyse van een bank, met de titel ‘Digitalisering in de bouw – een wereld te winnen’, las ik eens hoe de digitalisering de bouw raakt. Ondanks dat dit rapport wat ouder is, is het goed de inhoud te bekijken.

Vanuit het rapport zijn de parallellen naar de installatiebranche onmiskenbaar te maken. Ik lees er diverse kansen in voor de sector. Het proces van digitalisering zorgt ervoor dat sectorbedrijven van correctief onderhouden naar predictive beheren gaan. Door 24/7 de technische oplossingen en onderliggende producten en diensten te monitoren, zijn we in staat harde prestatiegaranties af te geven. Diezelfde data zorgen ervoor dat voorraden naar beneden gaan. Sterker nog: ik verwacht binnen nu en 5 jaar de eerste 3D-printers die in aantallen kleine componenten op oproep produceren. Het brengt nieuwe business met andere verdienmodellen. Dat verdergaande digitalisering ook de werkgelegenheid gaat raken, staat voor mij als een paal boven water. De scheiding van capaciteits- en kennisbedrijven wordt scherper en daardoor ook de benodigde arbeidskrachten.

Het rapport beschrijft de invloed van digitalisering op processen, materiaal en arbeidsmarkt in de bouw. Onderwerpen waar digitalisering ook de branche raakt in ons voordeel. Want de essentie van digitalisering is technologie. De vele data die onze techniek verzamelt en in toenemende mate beschikbaar maakt, zorgt voor nieuwe kantelingen. De installatiebranche is – als het goed is – intrinsiek beter voorbereid op de impact van digitalisering. Installateurs die dit doorgronden, transformeren naar datagedreven servicebedrijven. Digital rocks!

Maarten van der Boon, maarten@novitek.nl
Vanuit zijn bedrijf Novitek helpt Maarten technische bedrijven in organisatiestrategie, innovatie en communicatie

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Vraaggestuurd ventileren

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en ...
Verder Lezen

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Van dromen op papier naar doen

De installatiebranche is volop in beweging. Rapporten als RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040 schetsen een veelbelovende toekomst met een toonaangevende rol ...
Verder Lezen

Geen verandering zonder veranderen

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven ...
Verder Lezen

Extra lucht

Gepubliceerd op

Het is alweer een behoorlijk tijdje geleden, maar Karel weet het nog goed: de eerste ketel die hij ophing. Het tijdstip van de niet modulerende ketel was net voorbij. Karel was 16 jaar oud en werkte samen met Karel sr. (net zo bekwaam als Karel zelf). Senior vond dat Karel, na zijn voortgezet onderwijs te hebben afgerond, direct maar bij hem in de zaak moest komen werken. Dan kon hij hem de fijne kneepjes van het vak eens goed leren. Want een opleiding in de schoolbanken was wat senior betreft te veel theoretisch geneuzel.

De ketels uit die tijd waren nog van die zware bakbeesten, niet condenserend en met een rendement waar nu een energielabel G aan zou hangen. Karel vond het allemaal machtig interessant en snoof elk stukje onderwijs van senior op.

Inmiddels zijn we bijna 40 jaar verder en zit senior hoogbejaard in een bejaardentehuis, terwijl Karel er nog steeds vrolijk op los klust met alle tips en trucs van senior in het achterhoofd. Volledig aangepast aan de hedendaagse technologie installeert hij de huidige ketels, waaraan je je tegenwoordig geen breuk meer tilt, die allemaal keurige labels hebben en in de meest bijzondere omstandigheden nog keurig door draaien.

Dat laatste had Karel zelf meerdere keren ervaren, met name als hij weer wat houtje-touwtje werk had uitgevoerd omdat hij – niet voor het eerst – wat vergeten was. Ook dit keer weer. Het gat voor de aanvoer naar de ketel had Karel op een totaal verkeerde plek geboord. Gevolg: hij miste een slordige 50 cm aan buis om het geheel aan elkaar te monteren.

Gelukkig hebben die moderne ketels alle extra lucht helemaal niet nodig voor een goede verbranding. Met een gerust hart gebruikte hij dus wat rioolbuis en andere restmateriaal om het geheel toch nog een fraai aanzien te geven. Om de klant in kwestie gerust te stellen, schreef hij op het plafond bovendien een geruststellende boodschap. Alles wat extra is, is tenslotte niet altijd noodzakelijk.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Geen plek

Niet alle installatiekronkels van Karel komen door zijn schuld tot stand. Het gebeurt ook best wel eens dat een klant ...
Verder Lezen

Bijna

Het leven van Karel is een aaneenschakeling van ‘bijna-gebeurtenissen’. Op zijn tiende was bijna uitgekozen om de toenmalige koningin welkom ...
Verder Lezen

Een beetje flexibel zijn

Mensen die vastgeroest zitten in bepaalde denkpatronen. Karel kan er slecht tegen. Sinds vorige week kan de wereld één van ...
Verder Lezen

Prima plastic design brandleiding

Sinds enkele jaren mag een technische installatie best wel gezien worden. Was het vroeger zo dat leidingwerk nog zoveel mogelijk ...
Verder Lezen

Van veldverwarming tot airco op hotelboot

Gepubliceerd op

Installatietechniek is vaak maatwerk. Bijna geen project is hetzelfde. Een goed voorbeeld hiervan zijn de installatieprojecten in dit artikel. Stuk voor stuk bijzondere projecten.

Veldverwarming
Alle clubs in de Eredivisie moeten altijd beschikken over een goed bespeelbaar veld. Bij RKC Waalwijk houden negen Quinta Ace 160 toestellen van Remeha het veld op de juiste temperatuur. De toestellen voorzien het veldverwarmingssysteem op energiezuinige wijze van warmte op het moment dat de weersomstandigheden hierom vragen. De status van de ketels is op afstand in te zien. Als een of twee ketels tijdens een wedstrijddag niet goed functioneren, springen de overige toestellen bij om de benodigde warmte te leveren.
Installateur: De Werkendamse Verwarmings Centrale

Vetvrij winkelcentrum
Tussen Leiden en Den Haag verrijst momenteel de Mall of the Netherlands. Op 117.000 vierkante meter vind je hier 230 winkels, 4000 parkeerplaatsen en een bioscoop met 1200 stoelen. Exploitant Unibail-Rodamco wil met het bouwproject Europa’s grootste viersterrenwinkelcentrum realiseren. De vele eetgelegenheden en restaurants zullen het vet dat bij het bereiden van eten wordt geproduceerd, af gaan voeren via ondergrondse, op maat gemaakte vetafscheiders. Kessel levert deze gigantische afscheiders. Het gaat om het type EasyClean met nominale grootte van NG25 en verschillende pompstations van het type Aqualift F XL Duo. Deze volautomatische vetafscheiders en pompstations blijven ook bij de grootste belasting werken.
Installateur: Sanitair-Installatie Hoogendoorn

Nauwelijks gasverbruik
In een particuliere woning in Berkel en Rodenrijs is de verwarming- en warmtapwaterinstallatie grondig aangepakt en verbeterd. Er is hier nu zo goed als geen gasverbruik meer. Voorheen was de woning voorzien van een cv-ketel en mv-ventilatie. De al aanwezige pv-zonnepanelen zorgden voor een overschot aan elektriciteit, die de bewoners zelf wensten in te zetten.
Er zijn twee zones gemaakt: beneden en boven met een aparte regeling. Een Flamco Flextherm Eco maakt nu het warm tapwater. Dit opslagapparaat wordt gevoed door de elektriciteit van de pv-zonnepanelen. De twee badkamers krijgen hiermee voldoende warm water. De cv-ketel dient als back up voor het tapwater maar heeft nog niet hoeven bijspringen.
De lucht uit de woning (keuken, badkamers) wordt via de Itho mv box de ventilatiewarmtepomp ingeblazen. De warmtepomp verwarmt de benedenverdieping met lucht van binnen en buiten. Een buitenunit is niet nodig. Via een dakdoorvoer komt er verse lucht naar binnen voor de aanvoer voor de warmtepomp.
Installateur: Gerard Metselaar Installatie techniek

 

Luchtverwarming én ventilatie
In Amersfoort zijn 10 XS-woningen gerealiseerd. Dit zijn zeer goed geïsoleerde all-electric starterswoningen met een breedte van 3,60 meter. Ze zijn opgebouwd met het Rockzero-concept van Rockwool. De luchtzijdige installaties zijn gerealiseerd door Megaduct. De elektrische Elan E van Brink Climate Systems verwarmt de woningen in twee zones; de woon- en slaapzone. In het luchtverwarmingssysteem is ook de ventilatie met warmteterugwinning (WTW) geïntegreerd. Deze ventilatie wordt door de Flair 300 WTW-unit van Brink gerealiseerd. Verontreinigde lucht wordt naar buiten afgevoerd en verse schone gefilterde lucht wordt na warmte-uitwisseling geïntegreerd in de Elan E luchtverwarmer. De engineers van Brink hebben dit luchtzijdige installatieconcept uitgerekend en uitgedacht.
De warme en verse lucht wordt door middel van kleine roosters kernzijdig in de vertrekken gebracht. Door de zeer goede isolatiewaarden en kierdichting worden deze woningen met een klein vermogen verwarmd. De Elan E heeft een verwarmingscapaciteit van maximaal 3,2 kW. De transmissieverliezen van de woningen blijven daar met minder dan 2,5 kW ruim onder.
Installateur: Heijmans

K(l)asse(n)werk
Ned Air heeft in samenwerking met Bosman van Zaal een luchtbehandelingskast ontwikkeld voor meerdere kassen van de Wageningse Universiteit Plant Research (WUR). De uitdaging was om ze te voorzien van verse geconditioneerde lucht waarbij geen enkele lekkage aan beide zijden mag optreden. Dit om contaminatie van de gewassen te voorkomen en ervoor te zorgen dat er geen pollen of andere deeltjes naar buiten komen. Om lekkage te voorkomen, is de luchtbehandelingskast voorzien van een tweetraps filtratiesysteem. Hierbij is de eerste filtersectie is voorzien van een ISO16890 ePM1 80% filter en de twee sectie van een Absolute™ HEPA H14 filter. Deze zijn zodanig gemonteerd dat beide filters vervangen kunnen worden vanaf de vuile zijde, dus vanuit de kas zelf.
Tijdens het servicen en reinigen van de filtersecties kan door middel van een luchtdichte (T4) klep, de filtersectie hermetisch worden afgesloten van de omgeving om zodoende contaminatie te voorkomen. De filtersectie is volledig uitgevoerd in RVS zodat reinigen/ontsmetten met waterstofperoxide mogelijk is zonder dat de luchtbehandelingskast hier schade van ondervind.
Ned Air heeft 90 luchtbehandelingskasten geleverd, die afzonderlijk van elkaar functioneren en de kassen individueel kunnen voorzien van een stabiel en optimaal geconditioneerd binnenklimaat. Verder zijn vier grote centrale luchtbehandelingskasten geleverd voorzien van warmteterugwinning om de kassen te voorzien van verse buitenlucht die benodigd is om overdruk in de kassen te realiseren
Installateur: Bosman van Zaal

Vloerverwarming sportcentrum
Het nieuwe sportcentrum Trivium in Etten-Leur telt vier squashbanen, vier hardcourtbanen, vier padelbanen en zes bowlingbanen. Uniek aan dit complex zijn de graveltennisbanen die afzonderlijk kunnen worden voorzien van een flexibel dak. Daarnaast is het complex uitgebreid met fitnesruimtes, fysioruimtes, voldoende horeca en een kinderdagverblijf.
Voordat de opdracht voor het aanleggen van de vloerverwarming in het gehele complex en in combinatie met een warmtepompinstallatie kon worden uitgevoerd is er tussen Robot Vloerverwarming en Van de Broek installaties zorgvuldig overleg geweest. Een project met meerdere grote ruimtes voor verschillende toepassingen vraagt om weloverwogen keuzes, calculeren, enginering en vooral (in dit concrete geval) proeftekeningen overleggen van de verschillende ruimtes om zo tot een passende vloerverwarmingsinstallatie te komen. Er wordt gewerkt met verschillende buisdiameters i.v.m. de afgifte, buislengte en montage in de vloer. Het zijn vragen die zorgen voor maatwerk.
Groothandel klimaattechniek Cevetech zorgde voor ‘just in time’ leveringen op het project zodat montagebedrijf PDM uit Dordrecht geen zorgen had over de beschikbaarheid van de vloerverwarmingsbuis en alles op tijd gemonteerd kon worden.
Installateur: van de Broek Installaties

Design radiatoren
In het nieuwe nhow hotel Amsterdam RAI vloeien hedendaagse kunst, design, gastronomie en culturele expressies samen. Het pand sleepte een vier sterren Breeam-NL Excellent oplevercertificaat in de wacht. Tijdens de hele bouwperiode was er aandacht voor de omgeving, het milieu en de veiligheid.
Door het hele hotel zijn energiezuinige klimaatsystemen van Jaga geïnstalleerd. Om de koudeval langs alle grote raampartijen te voorkomen, is de inbouwradiator Mini Canal geplaatst van 9 centimeter hoog. De Mini Canal zorgt voor een warm luchtgordijn: de koude luchtlaag van het raam wordt tegen de vloer aangezogen, opgewarmd en vermengd met de warmere bovenlucht, waardoor een gelijkmatige comforttemperatuur wordt bereikt. De Low-H2O warmtewisselaar zorgt voor maximale warmteafgifte tegen een laag energiegebruik.
Het binnenwerk van de Mini Canal is nauwelijks te zien. Het enige wat opvalt is het speciale designrooster, passend bij de stijl van de ruimtes. De afstand tussen de roosters is minimaal, waardoor er gemakkelijk een stoel of tafel op kan staan. In andere ruimtes, zoals de Skylounge, is gekozen voor de Mini Vrijstaand. Dit is een krachtige radiator met een hoogte van 8 centimeter, waardoor het uitzicht niet verstoord wordt. De kleur van de radiator is aan te passen aan het interieur.
Installateur: Tecco Group Schinnen

Oude woonboerderij
Een 100 jaar oude woonboerderij in Groningen is omgetoverd tot een modern verhuurproject. De boerderij bestond uit een woning en een grote schuur. De woning werd gerenoveerd tot twee goed geïsoleerde huurappartementen van elk ongeveer 40m2, verwarmd door vloerverwarming in combinatie met een warmtepomp. Er werd gekozen voor het Noppjet vloerverwarmingssysteem van Radson, waarbij PE-RT buis (16/2 mm) op een Noppenplaat gemonteerd wordt. De 10 kW Zento lucht-/water-warmtepomp doet dienst als energiebron. In een later stadium zal er ook zoneregeling geïnstalleerd worden, die zal zorgen voor de juiste warmte op de juiste plaats. De schuur wordt een evenementenzaal, waar congressen, lezingen of bepaalde festiviteiten kunnen plaatsvinden. Ook daar zal vloerverwarming komen.
De eigenaar van het pand wilde absoluut voor een duurzame oplossing gaan. Dat bracht wel wat uitdagingen met zich mee, aangezien het een oude boerderij betrof. De isolatiewaarden waren erg laag, wat het moeilijk maakte om over te schakelen op een lage-temperatuursysteem. De huurappartementen werden voorzien van extra isolatie en voor de schuur worden nog de nodige berekeningen gemaakt om te kijken welke extra afgifte-elementen er naast de vloerverwarming nodig zijn.
Installateur: Technisch Bureau Edens

Schoolventilatie
Het Twickel College in Hengelo wilde bij een recente uitbreiding gelijk de ventilatie van de school goed aanpakken. “Wij kregen de vraag of wij ventilatie-units met warmteterugwinning (WTW) konden leveren”, vertelt Reon Houtepen, Technical Sales Engineer bij Vasco. “Omwille van de grote luchtdebieten, was dit een uitdagende opdracht. Onze oplossingen worden doorgaans toegepast in woningen, die natuurlijk kleiner zijn. Uiteindelijk zijn wij met het voorstel gekomen om losse units in de plafonds te verwerken: twee DX5-ventilatie-units per lokaal, 22 toestellen in totaal. Daarnaast was er ook nog een D275-ventilatie-unit en een Fanbox-afzuigunit nodig.”
Voor het leidingwerk ging Vasco een samenwerking aan met Air Spiralo. “Voor toevoer en afvoer van lucht diende dit zo te worden geplaatst dat elk lokaal volledig wordt geventileerd”, legt Jan Jaspers, technisch adviseur bij Air Spiralo, uit. “De luchttoevoer- en afvoer moeten om vermenging te voorkomen op een bepaalde afstand van elkaar geplaatst zijn. Met een formule kan je die afstand berekenen, zodat je een zogenaamde verdunningsfactor verkrijgt. Door de grote hoeveelheid units in de nieuwbouw was dat niet eenvoudig. Bovendien moesten we rekening houden met een lage luchtsnelheid om geluid en voelbare luchtstromen te voorkomen. Die luchtsnelheid mag wettelijk trouwens niet meer dan 0,2 meter per seconde zijn, zodat er geen luchtwervelingen ontstaan. Heel actueel in deze periode, omdat die wervelingen aerosolen door de ruimte kunnen blazen en die kunnen bacteriën bevatten.”
Installateur: Qomplex

Sporthal met warmtepomp
In Sporthal Molenbroek in Gemert is een systeem voor warm tapwater en de lagetemperatuur-verwarming geïnstalleerd dat 100% functioneert op warmtepompen uit de Enevator range van A.O. Smith. De warmtepompinstallatie wordt gebruikt voor het maken van warm water en de verwarming. Het warme water moet voldoende capaciteit hebben voor 56 douches; 1920 liter water van 38°C met een doorstroming van 6 liter per minuut voor een gemiddelde duur van 5 minuten. Voor de verwarming is 300kW lage temperatuur verwarming uitgelegd op een regime van 45/35°C. Het systeem bestaat uit de volgende producten:
• 2 x AWHS 340 lucht-water-warmtepompen. Enevator Air Standard
• 1 x WWHB 45 water-water booster-warmtepomp. Enevator Aqua Booster
• 1 x ST 1500 voorraadvat
• 1 x 1000 liter buffertank ingezet als open verdeler – op maat gemaakt voor dit project
Installateur: Geerts Installaties

Duurzame wellness
Voor een woning in het Limburgse Puth heeft Wolf Energiesystemen de complete verwarmingsinstallatie geleverd. Het betreft een grote villa met vier badkamers, een sauna en een zwembad. De opdracht luidde: duurzame energiesystemen aanleggen zonder in te leveren op comfort en wellness-beleving.
Vanwege de verschillende gewenste temperaturen en verwarmingsbehoefte is gekozen voor twee BSP buffervaten. Omwille van de benodigde capaciteit is op ieder buffervat een CHA warmtepomp aangesloten. De toegepaste buffervaten hebben ieder een capaciteit van 1000 liter en zijn beide aangesloten op acht zonnecollectoren. Dankzij het gelaagde buffervat ontstaat een lage temperatuur onderin het voorraadvat en kan meer zonne-energie geoogst worden. De Wolf regeling kan de warmte van de zonnecollectoren laden in één van beide voorraadvaten, zodat zoveel mogelijk warmte gebufferd wordt. Wanneer er onvoldoende zonnewarmte beschikbaar is voor de vraag van zowel tapwater als verwarming schakelen de warmtepompen bij.
Naast de verwarming zijn in de woning twee aparte woonhuisventilatietoestellen toegepast, ieder met een eigen zone voor een optimaal rendement en luchthoeveelheid. De ventilatietoestellen zijn te bedienen en in te stellen met de regeling die ook voor de verwarming kan worden gebruikt. Toegepast is verder de Wolf CKL-pool luchtbehandelingskast. Deze speciaal voor zwembaden ontwikkelde unit zorgt voor de klimaathuishouding van het zwembadgedeelte.
Installateur: Tecco Group

Nieuwbouw RIVM
Op het Utrecht Science Park verrijst de nieuwe huisvesting van het RIVM en College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Het gebouw heeft het Breeam Outstanding-ontwerpcertificaat toegekend gekregen. De koeling en verwarming is energieneutraal, zonder CO2-uitstoot. Verder is er aandacht voor een comfortabel binnenklimaat, waterverbruik, uitzicht en toegankelijkheid.
De productlijnen van Aalberts integrated piping systems zijn terug te vinden in zowel de sanitair- als cv-installatie. VSH Multipress wordt toegepast voor het bedrijfswater en brandslanghaspelnet. Binnen het VSH XPress-systeem is gekozen voor staal en de VSH XPress FullFlow kogelkranen zijn in staal en rvs verwerkt. VSH SudoPress is uitgevoerd in koper en rvs. Een grote hoeveelheid VSH Appendages maken de installaties af.
Installateurs: De Groot Installatiegroep, HC Groep en Noordzij Rozenburg

Warmtepompen op flat
Woningcorporatie Bo-Ex laat in de Utrechtse wijk Overvecht een flatgebouw renoveren, waarna de flat 10% meer energie opbrengt dan er gebruikt wordt. Om dat mogelijk te maken krijgt de flat een ‘kroon’ om voldoende zonnepanelen kwijt te kunnen, maar wordt ook de energievraag drastisch beperkt door bouwkundige en installatietechnische ingrepen.
De gevels van elke woning worden in één dag vervangen om de overlast zoveel mogelijk te beperken. Elke gevel is digitaal ingemeten en op maat gemaakt in de fabriek. Vervolgens worden ze in pakketten aangeleverd op de bouwplaats, waar ze worden geassembleerd. Daarna worden ze met de kraan ingehesen en op infrastructuur van de woning aangesloten.
De woningen worden op lage temperatuur verwarmd door collectieve lucht/water-warmtepompen op het dak. Maar dat zou net zo goed een laagtemperatuur warmtenet kunnen zijn, want de radiator in de gevel kan met elke laagtemperatuuraanvoer uit de voeten. Alhoewel er geen hoge temperatuur meer nodig is om de woning op temperatuur te krijgen, dient wel het tapwater op een veilige temperatuur te worden gebracht van 60°C graden. Dit wordt verzorgd door de Booster Warmtepomp van Itho Daalderop met een COP van 4,8 op warm tapwater.
Installateur: Bos installatiewerken

Minder aardgas
De collectieve gasgestookte installatie van een Arnhemse flat moest worden vervangen door een energiezuinigere opstelling, waarbij er rekening moest worden gehouden met toekomstige duurzame warmtebronnen. De flat uit de jaren 70 was voorzien van een cascadeopstelling, een open verdeler en daarachter weersafhankelijk geregelde menggroepen. De radiatoren waren niet waterzijdig ingeregeld en slechts deels voorzien van thermostaatkranen.
Om de installatie goed af te stemmen is eerst de werkelijke warmtebehoefte berekent. Hierdoor kunnen de nieuwe cv-ketels met de juiste regeltechniek optimaal worden aangestuurd op basis van wisselende warmtebehoefte.
In samenwerking met Intergas is een cascadesysteem gerealiseerd dat zonder mengschakelingen is aangesloten op het afgiftesysteem. Hierdoor kan efficiënter gebruik worden gemaakt van de modulerende cv-ketels en worden onnodige rendements- en transportverliezen voorkomen. Alle radiatorafsluiters zijn vervangen door Danfoss radiatorafsluiters met geïntegreerde drukverschilregelaar. Hiermee is de installatie dynamisch ingeregeld waardoor bij alle gebruikersomstandigheden de juiste volumestroom door de radiatoren gewaarborgd blijft.
Installateur: Samsom Installaties

Airco op hotelboot

Aircovent bedacht een klimaatoplossing voor een drijvende hotelboot, bestemd voor een grote oliemaatschappij die hierin expats huisvest. Op de boot bevinden zich 220 hutten, verdeeld over drie verdiepingen, die van koeling voorzien moeten worden. Verder zijn er aan boord onder meer twee restaurants, een bar, recreatieruimtes, fitness, negen kantoren, een wasserette en een lift.
Mede vanwege de korte tijdspanne en een gebrek aan ruimte, is er voor gekozen om iedere hut te voorzien van een 2,6 kW mobiele airconditioner van Haier. Alle portables zijn binnen twee weken in Nederland op de projectlocatie afgeleverd; een logistiek gezien flinke uitdaging. In de overige vertrekken zijn Daikin vloer- en wandmodellen geïnstalleerd.
Installateur: Elek Trends

 

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Proefproject: gasnet over op waterstof

In het najaar van 2020 start netbeheerder Stedin in Uithoorn het project ‘tijdelijke ombouw van aardgas naar waterstof’. Feenstra is ...
Verder Lezen

Compacte WTW-unit voor projectbouw

De DucoBox Energy Premium heeft er een klein broertje heeft bij gekregen: de DucoBox Energy Comfort. Het gaat om een ...
Verder Lezen

Wet die versnelde besluiten over projecten mogelijk maakt door Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft ingestemd met de Invoeringswet Omgevingswet. Deze wet bundelt en vereenvoudigt de regels voor ontwikkelingen in de ...
Verder Lezen

Innovatie Award 2020 voor aardwarmteproject

Batenburg Techniek heeft met het project Aardwarmte Vogelaer de Techniek Nederland Innovatie Award 2020 gewonnen. Tijdens het innovatiecongres op de ...
Verder Lezen

‘Slimme sensoren maken optimale regeling en besturing mogelijk’

Gepubliceerd op

Klimatisatie is bij Belimo een belangrijke kreet. Om installaties voor verwarming, ventilatie en airconditioning goed te kunnen regelen en besturen, heeft de Vaassense importeur en fabrikant de afgelopen jaren haar lucht- en waterzijdig corrigerende organen steeds verder ontwikkeld. Begin dit jaar produceerde Belimo zelfs haar 100 miljoenste servomotor en bereikte daarmee een nieuwe mijlpaal in de geschiedenis van het bedrijf.

“De afgelopen 10 jaar zijn onze luchtkleppen en regelkogelkranen steeds meer gecombineerd met sensoren”, vertelt Danny de Laater, Manager Technical Support bij Belimo. “Zoals de hedendaagse VAV Compact regelaar, die is uitgevoerd met een D3 (chip) flow sensor. Maar ook de veel besproken Belimo Energy Valve™, die met maar liefst drie sensoren is uitgevoerd: een aanvoer en retour watertemperatuursensor (pt1000) en de ultrasone debietsensor. Met deze sensoren kan de Belimo Energy Valve™ niet alleen zelfstandig constateren dat er verzadiging in de installatie optreedt, maar grijpt ook de regelafsluiter zelf in. Bovendien wordt via de BACnet IP communicatie-bus automatisch een melding doorgestuurd naar het gebouwbeheersysteem.”

Eenvoudig (later) instellen van meetdebieten
In 2017 introduceerde Belimo zijn eerste sensoren. “Dit waren ‘standaardversies’ voor kanaal- en pijpleidingtoepassingen, die onder andere temperatuur-, CO2-, luchtdruk-, luchtvochtigheids- en  luchtkwaliteitsmetingen uitvoerden”, vertelt De Laater. “Standaard is ook onze 22DT-sensorserie, die zich uitstekend leent voor projecten waarin men tijdens de werkvoorbereiding nog niet de exacte meetbereiken van de luchtkanaaltemperatuur inzichtelijk heeft. Dankzij diverse dipswitches heeft de temperatuursensor acht selecteerbare meetbereiken (S0 t/m S7), waarmee het werkelijk gevraagde meetdebiet eenvoudig gefinetuned kan worden.

Handmatig kalibreren is niet meer aan de orde
In het afgelopen jaar zijn diverse sensorcombinaties aan het Belimo assortiment toegevoegd, waaronder diverse temperatuur-, CO2- en VOC-sensoren. “Alle CO2-sensoren zijn onderhevig aan drift”, vertelt De Laater. “Onder andere door veroudering van de componenten, wat resulteert in een regelmatige herkalibratie of vervanging van de sensor. De Belimo CO2-sensoren brengen hier verandering in. Al onze CO2-sensoren zijn uitgevoerd met een tweekanaals zelfkalibratietechnologie (ABC-logica/Automatic Background Calibration), waarbij de sensor zijn eigen rekenkracht gebruikt om iedere 24 uur de laagste CO2-concentratie te onthouden en hierop te sturen. Bovendien is de sensor slim genoeg om eventuele periodiek verhoogde meetwaarden te verdisconteren. Zodra de sensor 14 dagen lang lage concentratiepunten heeft verzameld, voert hij automatisch een statistische analyse uit. Als hieruit blijkt dat er sprake is van drift, dan wordt een kleine correctiefactor op de sensorkalibratie aangebracht om deze verandering te corrigeren. Handkalibratie is hierdoor niet meer aan de orde.” De tweekanaals zelfkalibratietechnologie is bij uitstek geschikt voor installaties die 24/7 in bedrijf zijn, zoals in datacenters of ziekenhuizen.

De displayfunctie van de 22RTM-19-1 wordt via NFC overgenomen door de smartphone, waarop alle meetwaardes (CO2, relatievevochtigheid en temperatuur) real-time gelezen (status) of gemonitord (trending) kunnen worden. Ondanks zijn kleine behuizing zijn hetmeetbereik en de nauwkeurigheid van de 22RT-serie uitstekend

De displayfunctie van de 22RTM-19-1 wordt via NFC overgenomen door de smartphone, waarop alle meetwaardes (CO2, relatieve vochtigheid en temperatuur) real-time gelezen (status) of gemonitord (trending) kunnen worden. Ondanks zijn kleine behuizing zijn het meetbereik en de nauwkeurigheid van de 22RT-serie uitstekend

Paradepaardje
Ook levert Belimo inmiddels passieve ruimte-sensoren, die tijdens VSK 2020 in Utrecht werkend aan het grote publiek zijn getoond. “In de tussentijd hebben wij ons assortiment ruimtesensoren alweer uitgebreid met actieve versies en zijn de eerste projecten met dit bijzondere product uitgevoerd”, aldus De Laater. “Zeer uniek is dat de ruimte-eenheid leverbaar is met Belimo Near Field Communication (NFC) technologie.” Het paradepaardje van Belimo is de 22RTM-19-1; een uitvoering met drie actieve meetwaardes (CO2, relatieve vochtigheid en temperatuur). De behuizing van deze ruimte-eenheid is zeer strak en compact uitgevoerd. De displayfunctie wordt via NFC overgenomen door de smartphone, waarop servicemonteurs eenvoudig alle relevante informatie over voeding, apparaat- en sensorstatus kunnen ophalen en inlezen, zonder dat hiervoor de ruimte-eenheid geopend hoeft te worden. Alle meetwaardes zijn real-time te lezen (status) of te monitoren (trending). Met de trendingfunctie kan de servicemonteur dus ook de
stabiliteit van de betreffende waardes volgen.

Warmteservice optimaliseert logistieke service

Gepubliceerd op

Door de toenemende vraag naar bezorgingen heeft Warmteservice zijn logistieke service geoptimaliseerd en wordt er nu per regio gewerkt. Vestigingen zijn ondergebracht in clusters waarbij één vestiging per cluster de bezorgingen zal gaan doen.

Vraaggestuurd ventileren

Gepubliceerd op

Ventileren op basis van CO2 is een goede maatstaaf voor wat betreft de bezetting in een ruimte. In ontwerpen en bestekken eindigt er echter nog wel eens alleen een CO2-sensor in de woonkamer om de ventilatie-unit aan te sturen. Op het moment dat de bezetting in de woonkamer het grootst is, gaat dit goed. Zit er echter één persoon in een studieruimte en verder niemand in de woonkamer, dan zal er in die ruimte tekort geventileerd worden. Ook in een verzamelkanaal meten zal geen goed resultaat geven, doordat er menglucht gemeten wordt. Wel energie-efficiënt, maar onvoldoende geventileerd.

De meeste fabrikanten geven hierin goed advies: iedere verblijfsruimte dient een eigen CO2-sensor te hebben of een eigen kanaal met een klepregeling. Als er echter een normale MV-unit aanwezig is die alleen afzuigt in de keuken, berging, badkamer en het toilet, dan zal er een ‘menglucht’ afgezogen worden, die uit verschillende ruimtes afkomstig is. Uiteindelijk zal de CO2 in de ruimte met de hoogste waarde zakken (zolang daar goede toevoer is), maar de unit zal hiervoor langer moeten draaien doordat deze ook andere ruimtes afzuigt. Het toevoegen van extra afzuigpunten in veel gebruikte ruimtes kan een oplossing bieden.

Tim Visser, Installatiebedrijf Visser in Twisk

[Twee generaties installateurs, vader Dick en zoon Tim Visser, schrijven om beurten een column op persoonlijke titel]

 

Ander relevant nieuws van onze redactie

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...
Verder Lezen

Van dromen op papier naar doen

De installatiebranche is volop in beweging. Rapporten als RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040 schetsen een veelbelovende toekomst met een toonaangevende rol ...
Verder Lezen

Geen verandering zonder veranderen

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven ...
Verder Lezen

Zwartepieten

Vroeger speelden we een kaartspelletje, Zwartepieten werd het genoemd. Hoe het exact ging is me helaas ontschoten. Ik weet wel ...
Verder Lezen

Apen in dierentuin Artis zitten er WARP’jes bij

Gepubliceerd op

Ook de oudste dierentuin van Nederland gaat mee met de tijd. Nu de energietransitie en klimaatdoelen een hot topic zijn wordt er steeds vaker gekozen voor toekomstbestendig bouwen en renoveren. Zo ook in het nieuwe gibbon apenverblijf dat in Artis wordt gebouwd. Dit moderne nieuwe verblijf voor de apen heeft 2 verdiepingen waarbij isolatie met laagtemperatuur vloerverwarming is gecombineerd.

WARP Systems perfecte match met lage opbouwhoogte
Voor het gibbon verblijf is het SpeeTile 12 systeem van WARP Systems gekozen vanwege de lage opbouwhoogte van het systeem. Een dikker systeem had hier niet in de constructie gepast. Het systeem is op isolatie aangebracht met SpeeTackers en uiteindelijk afgewerkt met een cementgebonden afwerkvloer. Het gepatenteerde SpeeTile 12 systeem is slechts 15mm dun en kan worden afgewerkt met o.a. anhydriet of een cementgebonden dekvloer.

SpeeTile 12: modulair, geen snijafval en past altijd
De modulaire SpeeTile 12 systeem kent hetzelfde basisprincipe als het SpeeTile 10 systeem (totaal 15mm opbouwhoogte inclusief afwerking). De matten zijn gemaakt van gerecycled kunststof en hebben een open structuur. Eén SpeeTile 12 mat is 0,96m² en bestaat uit 24 tegels van 20x20cm. Met het gepatenteerde klik-breek-schuif systeem is vooraf meten niet meer nodig en past het systeem zonder knippen of snijden altijd. Zo voorkom je afval en win je tijd. De SpeeTile 12 matten zijn te gebruiken met de KOMO en SKZ gecertificeerde SpeeTube Ø12mm (h.o.h. 10cm) verwarmingsbuis welke doormiddel van een uniek PushFit systeem (aansluitkoppelingen) op de verdeler worden aangesloten. SpeeTile 12 wordt vaak toegepast in de utiliteit en woningbouw voor zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten.

Lage opbouwhoogte ook beschikbaar als droogbouw systeem
Het SpeeTherm systeem van WARP Systems bestaat uit EPS platen, AluTherm warmtegeleidingsprofielen en SpeeTube Ø10mm verwarmingsbuis. SpeeTherm combineert een minimale opbouwhoogte van 15mm met isolatie, lichtgewicht en snelheid. Het systeem ligt direct onder een zwevende afwerkvloer als hoofdverwarming. T.o.v. traditionele vloerverwarming werkt het SpeeTherm systeem sneller en verbruikt minder energie. Binnen 45 minuten is de warmte duidelijk voelbaar.

Het meest veelzijdige en complete systeem om iedere ruimte te verwarmen en te koelen. Benieuwd naar de voordelen en de snelle verwerking van het systeem? Scan de QR-code en ontdek wat SpeeTile voor jouw klant en projecten kan betekenen.

www.warp-systems.nl

Hoogwaardig hergebruik

Gepubliceerd op

Voor het eerst werd de circulaire economie dit jaar genoemd in de troonrede. Een lichtpuntje, maar de vraag is nu hoe we dat in de installatiesector vertalen van circulair denken naar circulair doen. Hoe wordt circulair werken het nieuwe normaal?

Al jarenlang hebben we in de installatiesector de mond vol van duurzaamheid. Zeker in tijden van een energietransitie is dat heel logisch. We hebben het over zonnepanelen en warmtepompen en gebruiken afkortingen als NOM en BENG. Maar als ik dan kijk naar hoe duurzaam de materialen en systemen zijn die worden gebruikt onder het mom van duurzaamheid valt dat helaas nogal eens tegen. Tijd dus om daar wat meer aandacht aan te besteden. Voor de goede orde, het is niet zo dat er helemaal niets gebeurt in onze sector, maar iets meer kennis over wat het inhoudt, welke voorbeelden er zijn en wat je zelf direct kunt toepassen brengt je soms ook weer op nieuwe ideeën.

Wat is een circulaire economie?
Een bekende definitie luidt: “Een circulaire economie is een economisch systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het behoud van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt”. Vrij vertaald komt dat erop neer dat alle producten die je maakt zo zijn gemaakt dat je het product lang kunt gebruiken en dat aan het einde van de levensduur alle toegepaste materialen (relatief) eenvoudig kunnen worden teruggewonnen. Op deze manier gaan geen kostbare grondstoffen verloren doordat ze worden gestort of verbrand in een “grondstoffencrematorium”, zoals architect en voorvechter van circulair bouwen Thomas Rau het noemt.

Huidige situatie
Zoals op de afbeelding rechtsboven te zien is verdwijnt er nog teveel afgedankt installatiemateriaal in het rode vak onder de stippellijn. Je ziet ook dat daar de cirkel niet rond wordt gemaakt, dus die weg is letterlijk en figuurlijk doodlopend. Het goede nieuws is dat we historisch gezien veel met metalen werken en metalen zijn geld waard, dus we zijn gewend om met het ‘oud ijzer’ naar de ijzerboer te gaan. Onze basishouding (recycling) voor goed gedrag in de circulaire economie is er dus al, maar daarmee zitten we nog steeds linksonder in het plaatje. En, recycling is in feite downcycling, want een functioneel apparaat gaat verloren en met een heleboel moeite en energie wordt dat apparaat gedegradeerd tot een verzameling materialen. Ook met behulp van veel moderne scheidingstechnieken blijft er helaas een flink deel over dat niet meer terug te brengen is tot zuivere materialen die weer als grondstof voor nieuwe producten gebruikt kunnen worden.

Design for Disassembly
Ik maakte een aantal jaren geleden deel uit van een projectgroep van Nederland Circulair! die als doel had te zoeken naar een manier om alle klimaatinstallaties in Nederland circulair te maken. We ontwikkelden een set basisprincipes om (klimaatinstallaties) circulair te kunnen ontwerpen onder de noemer Design for Disassembly. Dat betekent ontwerpen met demontage in het achterhoofd. Demontage moet je hierbij breed zien, dus ook nadenken over welke onderdelen van je installatie waar zitten en hoe deze eenvoudig gedemonteerd kunnen worden, zodat de installatie goed onderhouden en gerepareerd kan worden. En als na heel veel jaren de installatie aan het einde van zijn levensduur zit, moeten alle materialen makkelijk gescheiden kunnen worden, zodat monostromen van restmaterialen ontstaan die geschikt zijn voor hergebruik. Daarmee voorkom je ook dat er veel materiaal definitief moet worden afgedankt en verbrand.

Van theorie naar praktijk
Het voorafgaande is allemaal theorie, maar hoe zet je dat om in de praktijk? Xander van Bree, directeur van Frico, zat ook in die projectgroep en heeft deze zomer het eerste circulaire luchtgordijn op de markt gebracht (de Effect DFD serie). Dit is het begin van hopelijk nog veel meer goed ontworpen installaties, maar dat betekent ook gelijk dat vrijwel alle huidige installaties nog niet aan de DfD-standaarden voldoen.

Zelf doen
Om wat meer in de geest van de circulaire economie te werken kun je altijd even nadenken of er een alternatief is voor vervanging als een installatie of onderdeel daarvan defect is. Moet een cv-ketel na 15 jaar wel worden vervangen, omdat een nieuwe ketel wat energiezuiniger is? Moet je altijd nieuwe onderdelen gebruiken bij een reparatie? HR Premium Parts biedt gereviseerde printplaten en ventilatoren aan van cv-ketels, warmtepompen, ventilatie- en WTW-systemen en een reparatieservice voor omvormers. Dat alles met meer garantie dan op nieuwe onderdelen. Bij beide voorgaande opties ontstaat geen onnodig afval en wordt een klant bovendien niet op een flinke rekening getrakteerd.

Hergebruik
Verder kunnen we heel goed naar de bouwsector kijken waar al veel circulaire initiatieven zijn omgezet naar inmiddels goedlopende bedrijven. New Horizon Urban Mining inventariseert bijvoorbeeld voor gebouweigenaren uit welke producten en materialen hun pand bestaat en creëert zo een materiaalpaspoort voor dat gebouw. Zodra het gebouw wordt afgedankt, worden alle herbruikbare materialen geoogst. New Horizon produceert daarmee bijvoorbeeld miljoenen circulaire bakstenen per jaar, maar heeft ook een database met materialen die ook voor installateurs beschikbaar zijn. Van lichtarmaturen en kabelgoten tot radiatoren en schakelkasten.

Hoe nu verder?
Zoals eerder aangegeven zijn er nog maar een beperkt aantal écht circulaire producten op de markt. Je kunt natuurlijk tot dat deze breder beschikbaar zijn wel zo veel mogelijk RE-acties ondernemen. In de figuur staan ze allemaal in de groene tekstblokjes, van Re-use (hergebruiken) tot Recycle. Kortom werk hernieuwbaar en zorg vooral dat je zo min mogelijk onder de stippellijn komt en grondstoffen voor altijd verloren gaan. Circulair werken begint zoals bij zoveel zaken gewoon met bewustwording en iets gaan doen, ook als dat in het begin maar stapje voor stapje gaat. Zo heb je tenslotte ook leren lopen 

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Refubished ventilator, voor en na de behandeling

 

Huis verwarmen via doucheputje wint duurzame startup prijs

Een systeem voor het recyclen van warmte uit water is in de prijzen gevallen tijdens de dertiende editie van de ...
Verder Lezen

“Verkoop van gereviseerde onderdelen stijgt fors door coronacrisis”

Voor Marcel de Graaf is het bijna niet meer bij te benen. Sinds de uitbraak van de coronacrisis neemt de ...
Verder Lezen

Schone hulpwarmte voor duurzaam stadswarmtenet

Zaanstad wil in 2040 klimaatneutraal zijn. De eerste stap is de aanleg van een open stadswarmtenet voor 2.200 huishoudens. Een ...
Verder Lezen

Winkelketen Action hergebruikt koudemiddelen in nieuwe winkels

Winkelketen Action recycled in samenwerking met Daikin de koudemiddelen uit haar winkels die gerenoveerd worden. In de eerste helft van ...
Verder Lezen

Geen plek

Gepubliceerd op

Niet alle installatiekronkels van Karel komen door zijn schuld tot stand. Het gebeurt ook best wel eens dat een klant met eisen komt, waarvan zelfs onze gewaardeerde vakspecialist even schrikt. Denk maar eens aan de mevrouw met de schoonmaakdwang, aan wiens eisen Karel uiteindelijk toch weer mooi een mouw wist te passen.

De klant van de foto van deze week maakte het Karel ook niet eenvoudig. Het stookhok waar de huidige ketel stond, vond deze klant veel te groot voor enkel een simpel keteltje. Hij maakte daar liever een werkplek van, nu hij vanwege Corona veel aan huis werkt. Dus of Karel even een andere plek voor het cv-toestel kon bedenken.

Karel opperde om de ketel dan maar in de berging te hangen. Maar dat vond de klant helemaal niks, omdat zijn boodschappenvoorraad daar al staat. Ook de ketel laten hangen en omkasten kon geen waardering vinden in de ogen van de klant. “Dan hoor ik de hele tijd die ketel aanslaan”, was zijn verweer.

Gelukkig laat Karel zich niet zo maar uit het veld slaan. Uiteindelijk wist hij een fantastische plek te vinden, vlakbij het stookhok nog wel. Twee vliegen in één klap dus, want hij hoefde nu ook nauwelijks leidingwerk om te leggen. Kort samengevat: geen plek te raar voor onze ketelaar.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Geen plek

Niet alle installatiekronkels van Karel komen door zijn schuld tot stand. Het gebeurt ook best wel eens dat een klant ...
Verder Lezen

Bijna

Het leven van Karel is een aaneenschakeling van ‘bijna-gebeurtenissen’. Op zijn tiende was bijna uitgekozen om de toenmalige koningin welkom ...
Verder Lezen

Een beetje flexibel zijn

Mensen die vastgeroest zitten in bepaalde denkpatronen. Karel kan er slecht tegen. Sinds vorige week kan de wereld één van ...
Verder Lezen

Prima plastic design brandleiding

Sinds enkele jaren mag een technische installatie best wel gezien worden. Was het vroeger zo dat leidingwerk nog zoveel mogelijk ...
Verder Lezen

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Gepubliceerd op

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van het Klimaatakkoord in de Gebouwde Omgeving. Dit op basis van voortschrijdend inzicht en na diverse publicaties. 2050 het jaar waarin alle ambities uit het Klimaatakkoord gerealiseerd moeten zijn, blijkt te ver weg om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Er wordt nog teveel afgewacht wat de (politieke) toekomst brengen zal. Met 2030 als realistische tussenstop kunnen nu de handen uit de mouwen. Want met duurzaam installeren kunnen we nu al beginnen.
Voor nieuwbouw staan de regels duidelijk op papier, waardoor nieuwe gebouwen en woningen zo goed als energieneutraal worden opgeleverd. De grote winst valt te behalen in de bestaande woningvoorraad. Juist hiervoor geldt: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. Naast isoleren en het plaatsen van hybride verwarmingssystemen is met tal van energiebesparende maatregelen het energiegebruik fors terug te dringen door toepassing van bijvoorbeeld: thermostatische radiatorventielen, automatische ontluchter/ontgassing, een magneetfilter, douche-waterterugwinning en zelfregelende vloerverwarmingssets. En voor alle verwarmingsinstallaties (dus zowel cv-ketels als [hybride] warmtepompen) geldt dat goed installeren en inregelen van groot belang is voor kwaliteit, prestatie én wooncomfort.
De kleine utiliteitsbouw blijft qua energiebesparing een nog wat onderbelicht thema. Fabriekshallen, bedrijfsunits, sporthallen en showrooms worden vaak nog verwarmd door niet-condenserende toestellen. Dit terwijl er met HR luchtverwarmers 20% besparing gerealiseerd kan worden.
Om te voorkomen dat het Klimaatakkoord vooral een papieren realiteit blijft, een oproep aan installerend Nederland: ga aan de slag en pak die kans! De producten en technieken zijn er, het is aan de installatiebranche om ze aan de man te brengen. Want als installateur kun je de rol van duurzaamheidsambassadeur prima oppakken. Nu al grote energiebesparingen inboeken begint bij duurzaam installeren.

Coen van de Sande

Coen van de Sande
Directeur De Nederlandse Verwarmingsindustrie

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Van dromen op papier naar doen

De installatiebranche is volop in beweging. Rapporten als RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040 schetsen een veelbelovende toekomst met een toonaangevende rol ...
Verder Lezen

Geen verandering zonder veranderen

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven ...
Verder Lezen

Zwartepieten

Vroeger speelden we een kaartspelletje, Zwartepieten werd het genoemd. Hoe het exact ging is me helaas ontschoten. Ik weet wel ...
Verder Lezen

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet ...
Verder Lezen

Bijna

Gepubliceerd op

Het leven van Karel is een aaneenschakeling van ‘bijna-gebeurtenissen’. Op zijn tiende was bijna uitgekozen om de toenmalige koningin welkom te heten op zijn basisschool. Helaas ging de eer uiteindelijk naar een snotterig, stotterend klasgenootje. Op zijn zeventiende had hij bijna meegedaan aan de Elfstedentocht, ware het niet dat het ijs net niet dik genoeg was om de tocht door te laten gaan. Op zijn vierentwintigste was hij bijna in het huwelijksbootje gestapt met een blonde schone. Maar op het laatste moment durfde Bellefleur het toch niet aan. Op zijn dertigste was hij bijna van een steiger afgevallen. Gelukkig kon een collega hem nog net op tijd beetpakken. En op zijn achtendertigste was hij bijna miljonair geweest, als hij het staatslot niet voor de trekking kwijt was geraakt. Kortom, Karel is een meester in ontspringen van de dans.

Ook nu, inmiddels tweeënvijftig jaren tellend, maken de ‘bijna-gebeurtenissen’ nog onverbiddelijk onderdeel uit van zijn dagelijkse leven. Elke avond na zijn werk is het eerste wat hij tegen mevrouw Karel zegt: “Je raadt nooit wat er vandaag bijna met mij gebeurd is…”

Karel kun je dus gerust typeren als ‘bijna-installateur’. Op de foto van deze week kun je zijn werk dan ook duidelijk onderscheiden: hij heeft bijna de retourleiding in de beugel gedaan, bijna de thermostaatkraan gemonteerd en bijna genoeg leiding gebruikt om het geheel netjes langs de muur te laten lopen. Ach, we kunnen het hem bijna niet kwalijk nemen.

Met dank weer aan Camiel Hack van loodgieter.nl voor de toezending!

Ander relevant nieuws van onze redactie

Een beetje flexibel zijn

Mensen die vastgeroest zitten in bepaalde denkpatronen. Karel kan er slecht tegen. Sinds vorige week kan de wereld één van ...
Verder Lezen

Prima plastic design brandleiding

Sinds enkele jaren mag een technische installatie best wel gezien worden. Was het vroeger zo dat leidingwerk nog zoveel mogelijk ...
Verder Lezen

Hallo, hallo, wat stinkt daar zo?

Karel is een man van nostalgie. In zijn hoofd is het de hele dag een afwisseling van one-liners uit oude ...
Verder Lezen

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Hybride warmtepomp Elga Ace zet nieuwe norm neer

Gepubliceerd op

De nieuwe Elga Ace van Remeha is de hybride warmtepomp met de beste prijs/prestatieverhouding in de markt. De zeer compacte Elga Ace functioneert met alle merken hr-ketels en past bij elk type afgiftesysteem. Daarmee biedt de Elga Ace een uitkomst bij het verduurzamen van ruim 4,5 miljoen bestaande woningen in Nederland. In alle gevallen vormt de nieuwe hybride warmtepomp van Remeha een haalbare, betaalbare en realistische eerste stap.

 Een Elga Ace reduceert het gasverbruik met gemiddeld tot 50% en heeft daardoor een grote bijdrage aan de CO2-reductie. De bespaartool van Remeha geeft direct inzicht in de besparing, de terugverdientijd en de CO2-reductie. Doordat de Elga Ace het energielabel A++ heeft, zorgt de plaatsing van dit toestel voor een woningverduurzaming tot twee Energielabel-stappen.

 Warmte tegen de laagste energiekosten
Als enige in de markt stuurt de Elga Ace de cv-ketel OpenTherm aan, waardoor deze nooit meer warmte produceert dan nodig is. Door deze optimale inzet is de Elga Ace één van de best presterende en renderende hybride installaties.

Eenvoudige in bedrijfstelling
De koppeling tussen de cv-ketel en de Elga Ace gebeurt via een open verdeler, zodat er minder leidingen nodig zijn en de installatie dus een stuk sneller verloopt. De Remeha Smart Start App zorgt ervoor dat de Elga Ace eenvoudig in bedrijf is te stellen. De App begeleidt de vakman stap voor stap tijdens het inbedrijfstellingsproces. Vooraf ingestelde keuzeprogramma’s van het toestel zorgen voor een snelle ingebruikname en de installatie is eenvoudig volgens de wens van de gebruiker in te stellen. Door Beheer op Afstand te activeren ontvangt de installateur automatisch een e-mail zodra de Elga Ace niet goed functioneert. Hiermee kan een onverwacht hoge energierekening door het uitvallen van de warmtepomp worden voorkomen.

Vertrouwd
Remeha heeft de Elga Ace uitgerust met het besturingsplatform eSmart Inside. Dit is hetzelfde platform dat de cv-ketels Tzerra Ace en Calenta Ace bestuurt. Door een slimme opbouw van het platform is het besturingsplatform in ieder Ace-toestel hetzelfde. Hiermee helpt Remeha installateurs met een efficiënte werkwijze en een plug & play installatie. De Elga Ace van Remeha is beschikbaar in uitvoeringen van 4 kW en 6 kW en is vanaf nu verkrijgbaar bij de groothandel.

Van dromen op papier naar doen

Gepubliceerd op

De installatiebranche is volop in beweging. Rapporten als RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040 schetsen een veelbelovende toekomst met een toonaangevende rol voor de techniek. We zijn goed op de hoogte van wat er op onze sector afkomt en hebben de sleutel in handen bij het verduurzamen van de samenleving. Het zijn grootse visies en vergezichten over hoe we de uitdagingen van morgen tegemoet moeten treden. Maar om onze dromen tot leven te laten komen, is meer nodig dan alleen papier. Inspiratie. Uit je comfortzone. Actie en reactie. Reflectie. En dat is waar het Huis van Sarah voor mij voor staat.

Met het Huis van Sarah brengen we de papieren werkelijkheid tot leven. Het is een directe vertaling van de toekomstverkenningen en de dromen die we hebben. Met dit multimediale programma dat door het land toert, willen we vakmensen van nu en van morgen inspireren. Zij maken tenslotte het verschil. Het Huis van Sarah laat je stilstaan bij de vraag: ‘wie ben ik en wat doe ik om mijn talenten in te zetten voor een betere wereld?’ Het gesprek moet gevoerd worden over wie we als branche zijn, en wie we willen zijn.

We staan als branche en als individuele vakmensen voor een transitie. Welke bijdragen willen wij leveren aan maatschappelijke uitdagingen? Durven wij de handschoen op te pakken? Durven we voorop te lopen? Er is nu lef nodig om hierover het echte gesprek met elkaar aan te gaan. Dit doe je in het Huis van Sarah. Laat je prikkelen, verwonderen en inspireren om zo jouw dromen en die van de branche tot leven te laten komen. Want de sleutel is in handen van de techniek. Wij lopen voorop! Loop jij met ons mee?

Sven Asijee, Directeur Wij Techniek

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Geen verandering zonder veranderen

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven ...
Verder Lezen

Zwartepieten

Vroeger speelden we een kaartspelletje, Zwartepieten werd het genoemd. Hoe het exact ging is me helaas ontschoten. Ik weet wel ...
Verder Lezen

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet ...
Verder Lezen

Onzekerheden managen

De coronacrisis gaat niet voorbij aan de techniek. Er wordt een volumedaling van 5% verwacht in 2021 en het zal ...
Verder Lezen

Digitaal kennismaken met de toekomst van de branche

Gepubliceerd op

“Ik ben Sarah, ik ben zwanger en ik zet dus een kind op de wereld die in 2040 net volwassen is. 2040, het jaar waarvoor we nu mooie plannen en rapporten hebben gemaakt om de wereld leefbaar en veilig te laten zijn. Voor mij en vooral voor mijn kind. De installatiebranche heeft grote invloed op het verduurzamen, comfortabel en veilig maken van onze woon- en werkplekken. En daarom heb ik hen en alle betrokkenen uitgenodigd.”

Dit zijn de beginzinnen van het nieuwe multimediale programma speciaal voor vakmensen in de techniek dat sinds kort door Nederland reist. Huis van Sarah opent de deuren voor werkgevers en werknemers. Voor samenwerkingspartners. Voor iedereen die zich een onderdeel voelt van de opdracht een toekomstbestendige leefomgeving te creëren. Zes grote verhuiskisten met ieder een eigen kamer en verhaal. Als publiek zit je niet stil; je gaat van kist naar kist met Sarah als je persoonlijke gids. Zes verschillende invalshoeken met uitdagende vragen over de toekomst van technische installatiebranche en jouw eigen toekomst, op weg naar 2025 en verder. De Greenroom, de Sky-highroom, de Hartkamer, het Transformatorhuisje, de Wachtkamer en de Safetyroom staan klaar om de makers van de energietransitie en de digitale samenleving te ontvangen.

Geen papier meer
Wieteke Tichelaar van Wij Techniek is de trekker van dit programma. Zij is programmamanager Kennisontwikkeling en zoekt altijd naar nieuwe manieren om kennis over te dragen. Samen met een team van gedreven collega’s ging ze de uitdaging aan om verkenningen, rapporten en vergezichten om te zetten naar iets dat vakmensen raakt. “We wilden de vakmensen aan het denken zetten, in beweging krijgen en zich vooral trots laten voelen over hoe zij het verschil maken. We hebben prachtige toekomstvisies op papier staan. Denk aan RADAR, CONNECT2025 en SCENARIO2040. Het papier is geduldig en de vergezichten boeiend, maar wat dan… We wilden de rapporten tot leven laten komen bij de vakmensen. Op een creatieve manier.”

Zoektocht
Na de eerdere samenwerking met de TheaterMakers Radio Kootwijk in het kader van de theaterproductie Nieuwe Vrienden, die een aantal jaren door Nederland trok, waren zij de aangewezen partner. Niet voor een opvolging van Nieuwe Vrienden, maar voor een eigenzinnig programma dat raakt. Tichelaar: “Hierbij betrokken we de branche zélf. We spraken met werkgevers, werknemers, sociale partners en wetenschappers. Voortdurend stelden we de vraag: ‘wat moet er in Nederland gebeuren om de energietransitie te kunnen maken, wat kunnen we daar als sector in betekenen en hoe kunnen onze vakmensen daar het verschil in maken?’ Ja, dat klinkt misschien wel hoogdravend, maar je moet gewoon de lat hoog leggen. Iedereen ziet dat we op een kruispunt staan; we moeten als technische sector een sleutelrol pakken om de toekomstbestendige leefomgeving vorm te geven.” Daarna startte het creatieve proces.

Coronaproof
Tijdens dit proces veranderde de wereld van iedereen. De coronapandemie brak uit en stelde nieuwe eisen aan de ontwikkeling van het programma. Het dwong de makers en Wij Techniek in te zetten op een coronaproof programma. De TheaterMakers Radio Kootwijk gingen op zoek naar een ander concept. “En dat is absoluut geslaagd. Ik zou bijna willen zeggen dat dit concept beter is dan we vooraf hadden kunnen dromen.” Maar het maakte nog meer duidelijk. Tichelaar legt uit: “Je zag duidelijk dat op het moment dat de maatschappij tot stilstand kwam, de techniek het verschil kon maken. Ventilatie, verduurzaming, digitalisering. Het waren thema’s die opeens nóg hoger op de agenda stonden. Mannen en vrouwen uit onze branche maakten het verschil.”

Beleven
Hoe ziet het huis eruit? Tichelaar wil er niet teveel over kwijt. “Je moet het echt zelf beleven. Als je een idee wilt hebben, dan moet je vooral de app downloaden. Ik kan wél zeggen dat je in de zes kamers in het huis van de sympathieke Sarah, wordt geraakt door wat je herkent, wordt verrast door het denken in nieuwe mogelijkheden en wordt geïnspireerd om andere keuzes te maken. Ik hoop vooral dat iedereen het komt ervaren! Met zijn of haar team.” En dan? Tichelaar lacht: “Dan begint het pas. Het Huis van Sarah laat je aan jezelf de vraag stellen: ‘wie ben ik en wat doe ik om mijn kennis in te zetten voor een betere wereld?’ Het Huis van Sarah kruipt onder je huid en je kunt er niet aan ontkomen. Als je lef hebt, kom het dan ervaren!”

Lovende kritiek
Begin oktober ging de productie in première. En dat werd meteen spannend; een tweede coronagolf stond op punt van uitbreken. Maar al bij de ontwikkeling van het Huis van Sarah is rekening gehouden met het COVID-virus, waardoor het programma te allen tijde volledig coronaproof kan worden uitgevoerd. “Dus ook de komende maanden kunnen wij door.” De reacties van de eerste bezoekers waren zeer positief. Een reactie: ‘Ik heb genoten van Huis van Sarah en ben enthousiast over het feit dat Wij Techniek een dergelijk programma presenteert. Dat getuigt van lef.’ Maar ook de onderliggende boodschap wordt herkend: ‘Huis van Sarah is een manier om bewustzijn te creëren bij de mensen van de installatiebranche, van de assistent-monteur tot aan de directie.’

On tour
Tichelaar kijkt met voldoening terug op de drie intieme premièreavonden. “Je kunt eindelijk laten zien waar je aan gewerkt hebt. Als je dan merkt dat het zo goed landt, dan is dat een enorme beloning voor de TheaterMakers, ons team en Wij Techniek. Ik kijk uit naar de komende maanden.” Want Huis van Sarah gaat na deze succesvolle premièreweek op tournee. “Maar vol is vol. De avonden zijn kleinschalig opgezet. Noodgedwongen door corona, maar ook omdat we zien dat de impact in een kleiner gezelschap extra groot is.” En er wordt gewerkt aan een vervolgprogramma. “Dat klopt! We willen op basis van de kamers van het Huis van Sarah samen met sociale partners verder gaan met kennis overbrengen. Maar eerst het Huis van Sarah bezoeken. Of zoals een bezoeker het zei: ‘Ik zou één ding willen zeggen: Ga! Beleef! Voel en ga ermee naar huis en doe ermee wat je kan, want Huis van Sarah is hetgeen dat je nodig hebt om de volgende stap te zetten."

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl.

Waar?

Bezoek het Huis van Sarah bij jou in de buurt!
De data en locaties zijn:
• 24 november 2020 – Inspyrium, Cuijk
• 01 december 2020 – Lasloods, Vlissingen
Je kan je aanmelden via de speciale De Huis van Sarah app die te downloaden is via: Android of iOS. Voor meer informatie: www.wij-techniek.nl

Geen verandering zonder veranderen

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven ...
Verder Lezen

Huis verwarmen via doucheputje wint duurzame startup prijs

Een systeem voor het recyclen van warmte uit water is in de prijzen gevallen tijdens de dertiende editie van de ...
Verder Lezen

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

‘Techniek is helemaal niet stoffig’ werkt averechts

Hoe over techniek geschreven en gesproken wordt, bijvoorbeeld in de voorlichting over technische opleidingen of op de vacaturesite van een ...
Verder Lezen

Stille toilet- / badkamer-ventilator

Gepubliceerd op

De Vent-Axia Mute N is een zeer stille badkamerventilator / toiletventilator die geschikt is voor wand en plafond. De Mute is voorzien van twee standen en heeft een debiet van 35m³/h op de lage stand en 75m³/h op de hoge stand. Bij 20Pa weerstand heeft de ventilator nog een debiet van 50m³/h. Deze stille ventilator produceert op de lage stand slechts 12 dB(A).

De IPX5 classificatie zorgt ervoor dat de ventilator te installeren is vanaf zone 2. De ingebouwde waterpas zorgt voor eenvoudige installatie. Voorzien van een lage druk terugslagklep die ook geschikt is voor plafondmontage. De Vent-Axia Mute heeft een stijlvol en discreet ontwerp en bovendien een zeer laag energie verbruik, slechts 2,7 Watt op de lage stand.

De Mute N is verkrijgbaar in 3 uitvoeringen:
- Mute 100 BN, zonder sensoren en timer
- Mute 100 TN, met timer
- Mute 100 HTN, met vochtsensor en timer

Ventileren in de badkamer
Tijdens het douchen of in bad gaan ontstaat er een grote hoeveelheid vochtige lucht in de badkamer. Wanneer het vocht niet of onvoldoende via een raam naar buiten kan, kunnen er al snel problemen ontstaan als gevolg van overmatige condensvorming. Zo kunnen zich bijvoorbeeld schimmelplekken vormen op de wanden en badkamermeubels. Met behulp van een ventilator in de badkamer wordt het vocht in de badkamer naar buiten afgevoerd. Hierdoor treedt er minder condensvorming op en is er minder kans op vochtproblemen.

Meer informatie vindt u hier: https://vent-axia.nl/range/nl/mute-n

Een beetje flexibel zijn

Gepubliceerd op

Mensen die vastgeroest zitten in bepaalde denkpatronen. Karel kan er slecht tegen. Sinds vorige week kan de wereld één van de toppunten van standvastigheid aanschouwen in het grote land aan de overkant van de plas. De huidige Amerikaanse president wist bij voorbaat al dat hij zou gaan winnen, dus dat heeft hij ook gedaan. Dat het nergens op slaat en hij geen poot heeft om op te staan, maakt hem niets uit. Zo is het, de grote Donald heeft gesproken.

Karel is juist een man die met alle winden meewaait, overal wel een mouw aan weet te passen en nagenoeg nooit denkt dat het zo moet zijn omdat het altijd zo geweest is. Zijn vindingrijkheid is zijn grootste kracht. Misschien dat zijn de ideeën niet altijd de beste zijn, maar je kunt hem er nooit op betrappen altijd maar aan één standaarduitvoering vast te houden.

Als een klant een ketel op de begane grond wil hebben, i.p.v. in de stookruimte op zolder, dan installeert Karel deze daar. Punt! Ook als dit betekent dat alles moet worden omgelegd. Ieder uurtje werk is bovendien weer lekker voor de bankrekening. Als de klant vervolgens vraagt of de rookgasafvoer op het dak geplaatst kan worden om het allemaal een beetje toonbaar te houden, dan installeert Karel deze gewoon buiten het huis om. Met een beetje flexibel zijn, kom je immers een heel eind.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Afleidingwerk

Afgelopen week had Karel een doe-het-zelver als klant. De beste man in kwestie had zijn toiletruimte opnieuw betegeld maar was ...
Verder Lezen

Draagkracht

U zult het wellicht niet geloven, maar Karel is erg begaan met de politiek en vindt het heerlijk om naar ...
Verder Lezen

Geen verandering zonder veranderen

Gepubliceerd op

Het voelt langer geleden dan het in werkelijkheid is: april 2020. Ik weet nog goed dat ik bij het schrijven destijds twijfelde over de column voor die maand. Moest ik wel inhaken op Corona? Wie weet was het wel overgewaaid tegen de tijd van publicatie; bleek het toch niet meer dan een vervelende griep. Was het als een steen in glad water.

Ruim zeven maanden later weten we wel beter. Ervaren we dagelijks allerlei beperkingen. Maatschappelijk, economisch en – misschien nog wel het meest lastige – sociaal. Geen dag gaat er voorbij zonder dat het grote C-woord in de media is genoemd.

Corona… de impact nu én naar de toekomst is groot. De bouw- en installatiesector laveert er relatief gemakkelijk doorheen. Raakt het de sectoren écht niet in haar grondvesten? Sectoronderzoeken spreken elkaar regelmatig tegen. Wanneer je het oor te luister legt, hoor en lees je door de beugel genomen gunstige berichten: “We zijn druk”. Het sentiment is positief. Schone schijn? Struisvogeltactiek?

Corona heeft wereldwijd blijvende gevolgen in hoe wij ons werk organiseren en uitvoeren. Denk maar aan onze kijk op reizen, thuiswerken en arbeidsvoorwaarden. Dat biedt onze sector kansen. Tegelijkertijd zijn er ook zeker bedreigingen: waar komt de Corona-rekening te liggen (maatschappelijk en economisch)?

Ook onze sector gaat niet ontkomen aan de veranderingen die in de BV Nederland gaande zijn. Het is wijs daarop te anticiperen. Welke scenario’s zijn voor jouw bedrijf te voorzien []? Het is nu de tijd om jouw waardepropositie [] tegen het licht te houden. Maak eens een SWOT-analyse []. Eén ding is zeker: elke verandering gaat altijd samen met daadwerkelijk veranderen. Wat ga jij doen ‘to fit’ de toekomst?

Maarten van der Boon
maarten@novitek.nl
Vanuit zijn bedrijf Novitek helpt Maarten technische bedrijven in organisatiestrategie, innovatie en communicatie

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Hoe hoog ligt jou servicegraad?

Zet tien bedrijven op een rij en stel de vraag: “Wat is jou top 3 waarop jij je onderscheid van ...
Verder Lezen

Hoe online-proof is uw waardepropositie?

Ook onze sector zit midden in de integrale gezondheids-, maatschappelijk- en economische crisis. Hele waardeketens ondervonden al vanaf januari een ...
Verder Lezen

De gouden cirkel van waarde

Mijn vorige blog eindigde met een tip om een het Business Model Canvas te gebruiken voor het ontwikkelen van waardeproposities ...
Verder Lezen

De waarde van waarde

Wat is waarde, in de context van bedrijven en haar marketing? En hoe staat het met toegevoegde waarde? Wat is ...
Verder Lezen

Duurzaamheid monitoren

Gepubliceerd op

Wanneer is een gebouw echt duurzaam en hoe meet je dat? Mario Boot, Project- en Service Manager bij BeNext vertelt hoe ICT-oplossingen de helpende hand kunnen bieden. Niet alleen bij de oplevering, maar ook tijdens de gehele levensfase van een gebouw. Een betoog over de waarde van Monitoring, Predictive Maintenance en trends die de toekomst gaan bepalen.

We kennen het allemaal: de woningen zijn opgeleverd, de bouwkeet afgebroken, iedereen laat het project achter zich en gaat vol gas door naar de volgende uitdaging. De vraag is echter of de installaties jaren later nog naar behoren functioneren. Kloppen de aannames wel die tijdens de ontwerpfase zijn gedaan?

Prestatiegaranties
Het afgeven van prestatiegaranties kan een belangrijke incentive zijn om kennis op te gaan bouwen over het lange termijn functioneren van installaties. Immers, zodoende kunnen leveranciers van technische installaties valideren of er mogelijkheden zijn om de inregeling van systemen verder te optimaliseren. Bovendien hebben Woningbouwverenigingen hiermee een instrument in handen om te bepalen of de beloofde prestaties wel worden gehaald. Is dat niet het geval, dan kunnen ze overwegen om claims in dienen bij de leveranciers. In dergelijke situaties spelen aannemers en installateurs een belangrijke rol, omdat ze op basis van monitoringsdata de onderbouwing kunnen aanleveren over de mate waarin de installaties voldoen aan de verwachtingen.

Monitoring
Door structureel, onafhankelijk en via gecertificeerde meetapparatuur te monitoren, kunnen gegevens verzameld worden over het functioneren van de woningen. Onafhankelijkheid is belangrijk om een “Wij van Wc-eend” verhaal te voorkomen. Certificeringen, zoals bijvoorbeeld de Europese Measurement Instrument Directive (MID), geven zekerheid over de betrouwbaarheid en robuustheid van de monitoringsapparatuur.

Techniek achter monitoring
Hoe ziet de technische implementatie van monitoringssystemen eruit? Welke frameworks worden gebruikt, welke communicatieprotocollen kunnen worden ingezet? Succesvol monitoren betekent het integreren van diverse technieken, want de markt hanteert nog niet één standaard. Zo kunnen sensoren bijvoorbeeld uitgelezen worden via een (wireless) modbus protocol. Herkenbaar bij veel monitoringssystemen is vervolgens een centraal meet- en regelpunt – een gateway – die sensordata verzamelt, bundelt en doorstuurt via 4G, op termijn 5G naar cloud omgevingen.

Verwerking
Via cloud providers als Amazon Web Services en Microsoft Azure worden
Vervolgens de data ontvangen en genormaliseerd, bijvoorbeeld om downtimes te kunnen verwerken. Machine Learning frameworks zoals TensorFlow en data warehousing faciliteiten als Apache Hadoop zijn geschikt om op grote schaal slim om te gaan met gigantische hoeveelheden data en zelflerende algoritmes voor data-analyse en -verwerking. Tenslotte zijn front-end frameworks als Django en Highcharts cruciaal om de data om te zetten naar visuele representaties die fungeren als ‘decision support systems’.

Experimenteren met data
Omgevingen zoals Microsoft PowerBI en Tableau zijn erg goed bruikbaar om te experimenteren met het omzetten van ruwe data naar inzichten waarop geacteerd kan worden. Zo heeft BeNext PowerBI gebruikt om in één van de eerste NOM-renovatie-proeftuinen van Nederland via een test-and-adapt methode te komen tot een visualisatie van energieprestaties van de woningen. Via digitale koppelingen tussen softwaresystemen (API’s of Application Programming Interfaces) kan data eenvoudig, geautomatiseerd en conform AVG-richtlijnen gedeeld worden met externe partijen, zoals met TNO.

Voorspellend Onderhoud
Monitoring heeft nog een ander voordeel, namelijk, dat voorspellend onderhoud geïmplementeerd kan worden. Waar het allemaal om draait is om op basis van data te voorspellen dat onderhoud nodig zal zijn, of dat een storing zich voor zal doen. Een eenvoudig voorbeeld: koelvloeistof in een warmtepomp heeft een bepaalde temperatuur. Stel dat de gemiddelde temperatuur van de koelvloeistof 26 graden is, en dat een temperatuur van lager dan 10 graden zo problematisch is, dat een specialist binnen 4 uur na constatering de warmtepomp moet controleren. In dit geval kan het aantrekkelijk zijn om al een vooraankondiging naar een onderhoudspartij te sturen, als er een daling van 26 richting 12 graden te detecteren is. Zodoende kan de responstijd bijvoorbeeld verlengd worden naar 2 werkdagen; er is immers nog wat speling.

Uitdagingen
Naast het eerdergenoemde TensorFlow kan ook de programmeertaal R een belangrijke rol spelen bij het doen van voorspellingen via slimme algoritmes. BeNext ervaart in de praktijk dat de procesmatige uitdaging bij voorspellend onderhoud vaak groter is dan de technische uitdaging. Het is geen kinderspel om op professioneel niveau gestroomlijnde processen in te richten, waarin voorspellingen foutloos worden afgehandeld. Immers, het is een eerste stap om te komen tot een voorspelling, maar een belangrijke tweede stap is om op die voorspelling te acteren. Zeker als het om duurzame installaties gaat.

Kennis en kunde
De crux ligt hem in het opbouwen van kennis over innovatieve installaties. Cv-ketels zijn al tientallen jaren op de markt, waardoor er veel kennis en kunde beschikbaar is. Omvormers, warmtepompen en WTW-installaties zijn relatief nieuw en veel partijen zijn de benodigde vaardigheden voor een storingsdienst die snel zaken afhandelt, nog aan het ontwikkelen. Stel dat monitoringspartij A vaststelt dat de WTW van leverancier B in huis van belegger C een nieuw filter nodig heeft van onderhoudspartij D. Dergelijke processen dienen eerst vorm te krijgen en daarna geïmplementeerd te worden. Maar nog belangrijker is om vertrouwen op te bouwen. Meet de meter wel goed? Of is de WTW onnauwkeurig? Wordt de data wel goed verwerkt? Nauwe samenwerking tussen betrokken partijen is hierin essentieel.

Verdere automatisering
BeNext weet zeker dat de volgende twee trends hun stempel gaan drukken op de toekomst. Allereerst de integratie van datareeksen. Omvormers, warmtepompen en WTW-installaties hebben vaak al allemaal een eigen monitoringssysteem, inclusief opties voor verbindingen naar cloud gebaseerde managementsystemen. Garantieverstrekkers en onderhoudspartijen stellen terecht de vraag waarom daar bovenop nog een extra monitoringssysteem gerealiseerd moet worden – is dat niet dubbelop? Tevens zorgen al deze meetsystemen voor een wildgroei aan datastromen. Het zal steeds belangrijker worden om betekenis te kunnen geven aan deze diversiteit aan data.

Installatie- en gebruikersgemak
De tweede trend heeft betrekking op installatie- en gebruikersgemak. Bewoners van slimme en zuinige huizen krijgen meerdere apps voorgeschoteld: van de zonnepanelen, van de nutsleverancier en van de monitoringspartij. Tevens hangen er meerdere kastjes aan de muur, bijvoorbeeld de CO2 sensor, thermostaat en ventilatie regelaar. Gebrek aan eenduidigheid hierin kan verwarring veroorzaken. Dit is één van de resultaten van een evaluatie van de wet EPV uit 2019. Juist door componenten te combineren in eenvoudige systemen, wordt het beheren van het binnenklimaat een stuk eenvoudiger. Dit is een belangrijke tip voor installateurs die zich graag willen onderscheiden van hun concullega’s 

Mario Boot, Project- en Service Manager bij BeNext en specialist op het gebied van Home Energy Management

De toekomst van de warmtepomp

Opleidingscentrum GO0 organiseerde in samenwerking met brancheorganisatie NVKL onlangs een online variant van de Dag van de Warmtepomp. In twee ...
Verder Lezen

Verse lucht

Als brancheorganisatie lobbyt de VLA voor de ventilatiebranche en beschikt ze over een schat aan kennis over het vakgebied. Toch ...
Verder Lezen

Bodem-warmtepomp én BRL-gecertificeerde ondersteuning voor installateurs

De nieuwe Compress 7001i LWMF is het eerste model van een serie bodemwarmtepompen die Nefit Bosch  op de Nederlandse markt ...
Verder Lezen

Scoren met NOM-woningen

Stadlander is een woningcorporatie met 15000 woningen in West-Brabant en Tholen. In 2016 liet de verhuurder annex eigenaar Nieuw Eeckelenbergh ...
Verder Lezen

Prima plastic design brandleiding

Gepubliceerd op

Sinds enkele jaren mag een technische installatie best wel gezien worden. Was het vroeger zo dat leidingwerk nog zoveel mogelijk weggemoffeld moest worden, tegenwoordig zie je dat architecten al in het ontwerp bepaalde kanalen of leidingen onderdeel laten uitmaken van hun gebouw: een luchtkanaal als kunstobject, een glazen wand voor de technische ruimte, glimmende gepoetste ciruclatiepompen. Kortom, het werk van de installateur is uit het verdomhoekje gekomen en mag gezien worden.

Karel houdt hiermee, bekend, al jaren rekening. Als er een iemand is die meedenkt in het laten uitblinken van installaties, dan is het Karel wel. Onlangs nog, bij de lokale supermarkt waar wat moest gebeuren aan de brandpreventie en blusmiddelen. Onze ‘self made man’ hield ook hier uiteraard rekening met de schoonheid van het resultaat. De vuurrode brandslangkast aansluiten met zo’n lelijke stalen leiding was natuurlijk geen optie. Die kast moest en zou onderdeel uitmaken van een geheel; een vuurrode lijn dwars door het pand heen, zodat je alleen maar het rood hoefde te volgen om bij de blusmiddelen te komen.

Op zich natuurlijk een prima gedachtegang van onze befaamde klusser. Wel jammer dat de effectiviteit van de haspel nul zou zijn op het moment dat de brand de plastic slang laat smelten. Maar zolang er geen brand is, ziet het er in ieder geval puik uit.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Afleidingwerk

Afgelopen week had Karel een doe-het-zelver als klant. De beste man in kwestie had zijn toiletruimte opnieuw betegeld maar was ...
Verder Lezen

Draagkracht

U zult het wellicht niet geloven, maar Karel is erg begaan met de politiek en vindt het heerlijk om naar ...
Verder Lezen

Fijnstof

Gepubliceerd op

Fijnstof, we krijgen er dagelijks mee te maken. Of we nu in de stad leven of op het platteland. Gelukkig komen er steeds meer oplossingen op de markt om de schadelijke deeltjes uit de lucht te filteren. Zoals het Pure induct sys­teem van Brink Climate Systems.

Fijnstof (≤PM10) is opgebouwd uit een groot aantal stoffen. Het belangrijkste onderdeel vormen stofdeeltjes die in de lucht worden gevormd uit zwaveldioxide, stikstofoxiden en ammoniak. Een tweede belangrijke bijdrage komt van elementair koolstof en organische koolstofverbindingen. We spreken van fijnstof als de maximale grootte van de deeltjes 10 micrometer bedraagt. In vaktermen ook wel afgekort tot 10 PM.

Schadelijke effecten
Fijnstof komt onder andere vrij bij verbrandingsprocessen met fossiele brandstoffen. Daarbij kan je bijvoorbeeld denken aan houtstook en uitlaatgassen. In Nederland overlijden jaarlijks enige duizenden mensen enkele dagen tot maanden eerder door kortdurende blootstelling aan hoge concentraties fijnstof, zegt het RIVM op haar website. Het gaat vooral om ouderen en mensen met hart-, vaat- of longaandoeningen. Langdurige blootstelling aan lagere concentraties fijnstof, zelfs beneden de Europese grenswaarden, levert ook nadelige gezondheidseffecten op. Levenslange blootstelling kan leiden tot blijvende gezondheidseffecten zoals verminderde longfunctie, verergering van luchtwegklachten en vroegtijdige sterfte aan met name luchtwegklachten en hart- en vaatziekten.

Ultrafijn stof
Des te kleiner de deeltjes, des te dieper ze de longen binnendringen en des te moeilijker het lichaam ze kan opruimen. Ultrafijnstof – deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 0,1 micrometer - zijn daardoor mogelijk nog schadelijker voor de gezondheid dan grotere deeltjes fijnstof.

Ventilatiesysteem
Fijnstof dringt ook onze woningen binnen, onder andere via het ventilatiesysteem. “Ook al is je woning voorzien van het beste ventilatiesysteem, er kunnen toch kleine schadelijke stofdeeltjes binnenkomen. Deze worden er namelijk niet uitgefilterd door een standaardfilter. Mensen zich daar nog onvoldoende bewust van”, zegt Adriaan Cramer. Installateurs kunnen hier nauwelijks wat aan veranderen, volgens de Director Creativity & Product Management bij ventilatie-expert Brink Climate Systems. “Ze krijgen weinig ruimte om input te geven tijdens het ontwerp- en bouwtraject en voeren uit wat er in het bestek is opgenomen. Ik denk dat de echte mentaliteitsverandering vanuit de consumenten zelf moet komen.”

Filteradvies
Wat kan een installateur al wel doen? Onder andere goede filters adviseren voor gebalanceerde ventilatiesystemen. In de praktijk komen we meestal de volgende filter- categorieën tegen:
• Grof: G3- en G4-filters beschermen een WTW-unit tegen grof stof, insecten, zand en haren.
• Medium: M5- en M6-filters hebben een hogere filterklasse dan de G3- en G4-filters en beschermen ook tegen (stof)deeltjes die niet met het blote oog zichtbaar zijn.
• Fijn: F7-filters beschermen de bewoners ook tegen fijnstof en pollen, waardoor de binnenluchtkwaliteit beter is.

Meerkosten
Het probleem is dat veel opdrachtgevers afhaken als ze de meerprijs horen van fijnstoffilters. “Men denkt al snel dat het volstaat als er wordt voldaan aan de rudimentaire eisen van de EPC-regelgeving.” Alles wat er bovenop komt, is niet verplicht, maar kost wel geld. “Gemiddeld zijn ze ongeveer 15% meer kwijt aan een F7-filter. Dat komt neer op enkele tientjes per jaar. Daar staan natuurlijk wel allerlei gezondheidsvoordelen tegenover. Helaas is dat jarenlang onvoldoende voor het voetlicht gebracht door de branche”, zegt Cramer. Daar komt nu zo langzamerhand verandering in. Door de energietransitie neemt niet alleen de belangstelling voor duurzame energie toe, maar ook voor de kwaliteit van het binnenklimaat.

Onderhoud
Menig consument vreest daarnaast meer kwijt te zijn aan onderhoud. ‘F7-filters houden kleinere deeltjes tegen, dus zullen vaker vervangen worden. Bovendien zal al die aankoek zorgen voor extra weerstand, waardoor de energiekosten stijgen’, zo luidt de gedachtegang. Dat is incorrect, legt Cramer uit. G4-filers hebben een kleiner oppervlak, wat relatief ongunstiger uitpakt voor het energiegebruik dan bij de grotere F7-filters.
Na verloop van tijd blijven er wel meer resten vastzitten aan het F7-filter, wat de weerstand verhoogt. Maar hoe dan ook, “dat geldt voor alle filters uit de G-, M- en F-klassen. Ze moeten na dezelfde tijd worden vervangen. Wat dat betreft maakt het dus niets uit.”

H-klasse
Er zijn filters met een nog fijnmaziger structuur. “Bij de H-klasse (HEPA-filters) zien we wel dat de weerstand behoorlijk toeneemt, met alle gevolgen vandien”, vertelt Cramer. Brink Climate Systems heeft dit probleem slim weten te omzeilen met haar nieuwe Pure induct systeem. De Pure induct is een modulaire toevoeging op het centrale balansventilatiesysteem met warmteterugwinning (WTW). De module komt in het kanaal dat verse lucht van de WTW-unit naar de woning brengt.

Ionisatie
De vervuilde deeltjes in de lucht worden door een ionisatieproces geladen en aan het eind van de module aan de statisch geladen filters afgegeven. Op deze manier verdwijnen alle verontreinigingen uit de lucht en gaat er gezuiverde, gezonde lucht de woning in. Het filter in de Pure induct heeft een lagere weerstand dan het zwaardere HEPA-filter, terwijl hij door de statische eigenschappen in combinatie met het ioniseren van de deeltjes net zo effectief is. Het filter raakt minder snel verstopt en heeft daardoor een lange levensduur. Deze levensduur is extra te verlengen door het standaard filter in de WTW-unit te vervangen voor een ISO ePM1 filter (F7-filter). Dit filter haalt alvast de eerste kleine deeltjes uit de lucht. Het speciale filter in de Pure induct gaat zo nóg langer mee en dat bespaart kosten. Bovendien komt in tegenstelling tot vele andere ionisatie technieken bij de techniek van de Pure induct geen ozon vrij. Daardoor is de Pure induct volkomen veilig in gebruik, aldus Brink Climate Systems.

Uitbreiding
Het systeem kan eventueel worden uitgebreid met een zoneringsfunctie om het ventilatiesysteem nog efficiënter en effectiever te laten functioneren. Met Pure induct mikt fabrikant Brink Climate Systems primair op de particuliere woningbouw. Dat is begrijpelijk, omdat de extra functionaliteiten uiteraard ook extra kosten met zich meebrengen.

Veranderende markt
De vraag is nu hoe de markt zich verder zal ontwikkelen. De maatschappij raakt al meer doordrongen van het belang van schone binnenlucht, welllicht zal nieuwe regelgeving hier ook meer rekening mee houden. Cramer verwacht eigenlijk van wel. “Ik denk dat over enkele jaren fijnstoffilters de nieuwe standaard worden.” 

Fijn stof in Nederland

“De achtergrondconcentraties van fijnstof (PM10) blijven in het overgrote deel van Nederland onder de grenswaarde, dat wil zeggen niet meer dan 35 dagen met een daggemiddelde concentratie boven 50 µg/m3 en een jaargemiddelde concentratie die niet hoger is dan 40 µg/m3”, valt er te lezen op de website van het RIVM. “Alleen in verstedelijkte gebieden en in gebieden met veel agrarische activiteiten in het midden en zuiden van Nederland wordt plaatselijk deze grenswaarde overschreden. De concentratie fijnstof kan van jaar tot jaar sterk verschillen. In een jaar met bijvoorbeeld een lange droge periode kunnen de locaties met overschrijdingen veel talrijker zijn. Metingen laten zien dat in de meeste Europese landen ook overschrijdingen van de grenswaarde optreden. Nederland neemt hierbij een middenpositie in. De huidige luchtconcentratie van fijnstof veroorzaakt een aanzienlijke verkorting van de gemiddelde levensverwachting. Voor Nederland wordt deze levensduurverkorting geschat op twaalf maanden; gemiddeld voor de Europese Unie is dit tien maanden. Ook onder de grenswaarde treden gezondheidseffecten op.”

VLA heet nu officieel Binnenklimaat Nederland

De Vereniging van Luchttechnische Apparaten  (VLA) heet vanaf nu Binnenklimaat Nederland. Op 15 oktober maakten de voorzitter van Binnenklimaat Nederland ...
Verder Lezen

Systemen voor ventilatie worden vaak niet schoongemaakt

70% van de mensen thuis ventileert altijd. Daarbij geeft meer dan de helft de voorkeur aan natuurlijke ventilatie (ramen open) ...
Verder Lezen

Airco met luchtreiniger

Bij Centercon is de nieuwe LG Dualcool met luchtreiniger verkrijgbaar. Deze kan een ruimte koelen en verwarmen en tegelijkertijd de ...
Verder Lezen

Ventilatie en filtratie in gebouwen moet beter

Het coronavirus blijft de gemoederen bezighouden. De gezondheid, zorg en economie hebben het hierdoor bijzonder zwaar. De genomen maatregelen en ...
Verder Lezen

Zwartepieten

Gepubliceerd op

Vroeger speelden we een kaartspelletje, Zwartepieten werd het genoemd. Hoe het exact ging is me helaas ontschoten. Ik weet wel dat als je de zwarte piet had, je deze kwijt moest zien te raken. Want wie hem aan het eind van het spel had, verloor.
Op dit moment is de hele maatschappij aan het Zwartepieten, heb ik het idee. Ik word er in ieder geval regelmatig mee geconfronteerd. We monteren een apparaat en sluiten dit conform de daarvoor geldende regels aan. Die regels zijn voor de werkzaamheden doorgelezen en ter harte genomen. Het werk wordt afgerond, maar dan blijkt er een probleempje te zijn met het functioneren. Je gaat eerst zelf alles na, maar komt dan op een punt dat je vastloopt.
De telefoon gepakt, en dan begint het Zwartepieten. De eerste aan de lijn kan je niet helpen, daarvoor moet je bij een collega zijn. Die komt met opmerkingen over dingen die je na moet kijken. Maar die stonden al in het boekje, dus dat was al gedaan. Dan word je doorverbonden met de service- of een andere afdeling, waar je, na een of twee keer te zijn doorgezet, bij een persoon komt die kan helpen… of niet. Uiteindelijk krijg je het hoogste orgaan van service aan de lijn, die nog een tip in huis heeft, en dan… heb je de zwarte piet weer terug, want nog steeds lukt het niet het probleem op te lossen.
Een klein voorbeeld, maar wel één die op veel gevallen van toepassing is: schuif de problemen door, dan heb je ze zelf niet meer. Vergeten wordt dat als het probleem snel wordt opgelost, het weg is. Vaak blijkt het allemaal een kleine moeite te zijn als je in één keer met de juiste persoon in contact wordt gebracht.
Mijn advies: denk daaraan als je iemand doorverbint! November komt eraan. Ik weet niet of Sinterklaas nog het land inkomt, maar zwarte pieten zijn er nog steeds genoeg.

Dick Visser
Installatiebedrijf Visser in Twisk

[Twee generaties installateurs, vader Dick en zoon Tim Visser, schrijven om beurten een column op persoonlijke titel]

Op onze nieuwsbrief abonneren

1,5 meter service en vakantie

De vakantieperiode is op het moment dat ik dit schrijf volle bak bezig. Maar met het nieuwe 1.5 meter normaal ...
Verder Lezen

Ketenduurzaamheid

Wat heeft een warmtepomp voor nut als het elektra nog in een gascentrale opgewekt wordt? Het zal niet de eerste ...
Verder Lezen

Echte 24/7-service

Service de hele dag, de hele week, het hele jaar door… Je hoort het ook in de installatiewereld heel vaak; ...
Verder Lezen

Vrije koeling en mechanische koeling

Wellicht hoort u het steeds vaker: koeling van woonhuizen. Bij toepassing van bodemenergie vaak bijkomstig ter regeneratie van de bron, ...
Verder Lezen

Hallo, hallo, wat stinkt daar zo?

Gepubliceerd op

Karel is een man van nostalgie. In zijn hoofd is het de hele dag een afwisseling van one-liners uit oude reclames, stoffige televisieprogramma’s, hits uit de jaren zestig en zeventig, en radio uitzendingen van weleer. ’s Avonds zit hij vaak met zijn Ipadje op schoot Youtube af te struinen naar pareltjes uit het verleden. Samen met zijn vrouw, die ook graag terugdenkt aan hoe vroeger eigenlijk alles beter was. Ze luisteren en kijken naar een variëteit van wat maar een beetje jeugdsentiment oproept.

Het superalgoritme van Youtube zorgt voor een vlekkeloze toestroom van wat ze willen zien. Ze worden nagenoeg elke keer bediend op een filmpje of geluidsfragment dat weer een ‘o, ja weet nog moment’ oproept.

Afgelopen week bracht het algortime hen bij Willem van den Hout. Net als bij Karel zal de naam u wellicht niet veel zeggen. Maar toen het fragment “hallo, hallo, wie stinkt daar zo? Het mannetje van de radio’ voorbijkwam, was daar weer het gelukzalige herinneringsmoment.

Met al die nostalgie in zijn hoofd was Karel, zoals altijd, aan een nieuwe klus begonnen. Hij had keurig een nieuwe ketel opgehangen maar kwam er vervolgens achter dat er geen sifon in de doos was bijgesloten. Die zou hij natuurlijk snel even kunnen halen, maar zijn klant was zelf ook weggegaan met het verzoek aan Karel om de deur achter zich dicht te trekken als hij klaar was

Gelukkig had Karel nog wel wat pvc bij zich en wist hij het condenswater van de ketel handig af te voeren. Dat er misschien wat stankklachten zouden ontstaan, zou de klant in kwestie hoogstens een gevoel van nostalgie kunnen bezorgen!

Ander relevant nieuws van onze redactie

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Afleidingwerk

Afgelopen week had Karel een doe-het-zelver als klant. De beste man in kwestie had zijn toiletruimte opnieuw betegeld maar was ...
Verder Lezen

Draagkracht

U zult het wellicht niet geloven, maar Karel is erg begaan met de politiek en vindt het heerlijk om naar ...
Verder Lezen

Hoe lang kun je douchen met een Itho Daalderop warmtepomp voorraadvat?

Gepubliceerd op

Voor all-electric toepassingen met warmtepompen is een voorraadvat nodig voor het bufferen van het warme tapwater. Bij de keuze van de gewenste capaciteit van het voorraadvat is de beschikbare douchetijd maatgevend. Deze is op haar beurt weer van verschillende factoren afhankelijk, zoals aftapbaarheid van het voorraadvat, de temperatuur in het voorraadvat, het douchegarnituur en de gewenste douchetemperatuur.

Duurzaam wellnesscenter

Gepubliceerd op

In het Gelderse Wijchen staat sinds anderhalf jaar een indrukwekkend Wellnesscomplex. Thermen Berendonck is het geesteskind van de familie Dolman, die al eerder twee Wellnesscentra liet bouwen. Het complex is voorzien van duurzame installaties. Hoe kwam het ontwerp tot stand en beantwoordt het aan de verwachtingen? IZ liet zich rondleiden door Jan Willem Brinkman, Hoofd Techniek Werktuigbouw van Linthorst Techniek.

Het complext ademt de sfeer uit van 1001 nacht en dat is niet toevallig. De opdrachtgever wilde een Wellnesscentrum waarin de bezoeker zich even in sprookjesland kon wanen. Om dat doel te realiseren zijn kosten noch moeite gespaard. Zo zijn er onder andere meubels en ornamenten uit India betrokken en serveren de restaurants allerlei exotische gerechten en hapjes.

Functies
Het resort heeft een oppervlakte van 9300 vierkante meter en kan jaarlijks aan 200.000 gasten een luxe Oosterse beleving bieden. Het gebouw bestaat uit een binnen- en buitenzwembad, sauna’s, stoombaden, schoonheidssalons, restaurants en lounges.

BIM
Over het ontwerp is nagedacht kunnen we wel zeggen. Zowel bouwkundig, installatietechnisch als op het gebied van Interior Design ‘klopt het verhaal’. Speciaal voor dit project werd een Bouw Informatie Model opgetuigd. Installateur Linthorst Techniek zat er niet vanaf het prille begin bij, wat wel handig was geweest. “Nu lag het ruimtebeslag er al, waardoor we toch aan beperkingen waren gebonden”, legt Brinkman uit. Maar dankzij de nodige inventiviteit leverde dit gelukkig geen problemen op.

Bouwkundig concept
Het gebouw is uitgevoerd in prefabbeton. Een snelle bouwwijze, maar wel één met consequenties voor de installateur. “Je moet namelijk al snel je instortvoorzieningen regelen en sparingen doorgeven.” Eenzelfde uitdaging kreeg Linthorst Techniek in de schoot geworpen door de keuze voor kanaalplaatvloeren. “Ook hiervoor gold namelijk dat we direct moesten projecteren waar de grotere schachten zouden gaan lopen.” Daarnaast kreeg de installateur gelijk te maken met een belangrijk constructief vraagstuk, namelijk waar de zware installaties in de technische ruimte zouden worden gepositioneerd. Linthorst Techniek heeft dit handig opgelost. De machines staan nu opgesteld op de zware steunbalken, die voldoende draagvermogen hebben om deze last op te vangen.

RC-waarden
De doelstelling was om een EPC van 0,7 te behalen. “Daardoor zou de duurzame utiliteitsregeling van kracht worden, wat een fiscaal voordeel oplevert.” Het complex is grondig geïsoleerd, de RC-waarden schommelen tussen de 6 en 6,5. Bovendien zijn de kozijnen voorzien van triple beglazing.

E-installaties
Het resort heeft een trafovoorziening, waarop 4000 KVA is aangesloten. In de praktijk gebruikt het Wellnesscentrum slechts 2000 KVA. “Dankzij Powermanagement met slimme meet- en regeltechniek kunnen we het zo laag houden”, legt Brinkman uit. De benodigde elektriciteit wordt deels zelf opgewekt met 600 PV-panelen. “Ongeveer 5 tot 7% van de energievraag. Het restant wordt ingekocht als groene stroom.” Er liggen plannen op tafel om het aandeel zonne-energie op termijn te verhogen met een drijvend zonne-eiland in de recreatieplas Berendonck.

W-installaties
De installatietechnische krenten in de pap zijn echter de W-oplossingen. Hier is Linthorst Techniek buitengewoon inventief en creatief te werk gegaan. Zo worden voor de warmte- en koudeopwekking verschillende bronnen gebruikt. Deels gebeurt dat via een Hoog Temperatuur Warmtepomp (TT68) in combinatie met luchtwater warmtepompen. Deels maakt men gebruik van teruggewonnen warmte. Dat gebeurt bij de luchtbehandeling en keukenafzuiging middels een KAT systeem. Ook wordt warmte teruggewonnen uit afgewerkt douchewater en zwembad water.

Uit eigen stal
Voor alle duidelijkheid: de TT68 is een water/water warmtepomp die door Linthorst zelf is ontwikkeld. Met dit concept is het mogelijk om flexibel en vraagafhankelijk warmte te leveren van een laag tot hoog temperatuurniveau. Zo kan er bijvoorbeeld tapwater worden gemaakt met een temperatuur van 75ºC bij een COP van 4. Daarnaast levert de warmtepomp ook water aan met een temperatuur van 55°C voor het zwembad. De TT68 wordt daarbij geassisteerd, zoals al eerder vermeld, door twee luchtwater warmtepompen. Deze leveren flexibel, optimaal warm water aan met een temperatuur van 55°C voor de zwembaden en 45 °C voor de ruimteverwarming van het gehele complex. Mocht het systeem plotseling te maken krijgen met een piekvraag, dan is dat geen probleem. In de technische ruimte staan 2 Cv-ketels opgesteld als back-up voorziening.

Koude
De TT68 warmtepomp levert niet alleen warme voor de ruimteverwarming en warmtapwaterproductie, maar ook koude. Deze wordt benut om de tegelvloeren in de sauna’s te koelen, zodat bezoekers hun voeten hier niet branden en een aangenaam binnenklimaat wordt geborgd.

Alternatief
Tijdens de ontwerpfase is overwogen om een WKO-installatie toe te passen. “Alleen overtreft de warmtevraag verreweg de behoefte aan koude. Daardoor zou er onvoldoende warmte zijn om het bodemsysteem te regeneren”, vertelt Brinkman.

Afgifte
De afgifte van warmte en koude verloopt via vloerverwarming en -koeling. Dit wordt aangevuld met geconditioneerde lucht om wisselende belasting­en te kunnen opvangen. Als de lucht de ruimte binnenkomt, gaat dat via wervelroosters of een plenum. Ook voor de afzuig worden roosters, bijvoorbeeld in douches en sauna’s, en plenums gebruikt.

Ventilatie
Een Wellnesscentrum heeft gigantische hoeveelheden verse lucht nodig. Het zal de lezer dan ook niet verbazen dat er zo’n 86.000 kuub per uur wordt binnengeschoven. Daarvoor zijn 6 LBK’s nodig die in een technische ruimte op het dak staan. Gelukkig leverde het kanalenwerk geen problemen op, omdat het complex verlaagde plafonds heeft waarachter alles keurig kon worden weggewerkt.

Sanitair
Over het sanitair valt weinig bijzonders te melden, behalve dat er een legionellapreventie-oplossing van De Melker is geïnstalleerd voor de douches. “Om de dag worden ze thermisch gedesinfecteerd door het systeem door te spoelen met water met een temperatuur van 70°C”, licht Brinkman toe. De ruimtetemperaturen zijn zo hoog, dat de koudwaterleidingen bijna continu gespoeld moeten worden. Daarom is de waterleiding ook zodanig ontworpen dat hij slechts een beperkt aantal strangen heeft en de veel gebruikte tappunten aan het einde van elke strang zitten.

Monitoring
Het complex werd in mei 2019 opgeleverd. Sindsdien monitort een Priva-gebouwbeheersysteem de prestaties. Die zijn uitstekend, vertelt Brinkman. “Het Wellnesscentrum gebruikt zelfs minder elektriciteit dan we van tevoren hadden gedacht. Waarschijnlijk is dat deels te danken aan de goede isolatie en kierdichting.” 

Ander relevant nieuws van onze redactie

Slimme badkamers

De badkamer wordt steeds slimmer, de kleuren- en vormentaal rijker en de aandacht voor duurzaamheid groeit. Zo maar een greep ...
Verder Lezen

Van Dorp neemt specialist in zwembadtechniek over

Van Dorp heeft overeenstemming bereikt over de overname van de aandelen van Kunststofwerktuigbouw Kawebe B.V. (KWB) te Boxtel. KWB is ...
Verder Lezen

Waterbesparing

U kent het wellicht wel vanuit uw eigen thuissituatie: pubers die urenlang de badkamer claimen. Ze staan zo lang onder ...
Verder Lezen

Duurzaam wellness resort in Oosterse sferen

In mei dit jaar opende de nieuwe Wellness Thermen Berendonck de deuren voor het publiek. Dit luxe spacomplex behoort tot ...
Verder Lezen

Slimme maatregelen om efficiënter te verwarmen

Gepubliceerd op

Het duurzaam verwarmen van de bestaande gebouwde omgeving en daarmee de CO2-uitstoot verlagen is een enorme uitdaging. Het energiegebruik moet drastisch omlaag en met behulp van diverse regelingen (o.a. NTA 8800, BENG, EPC) moet dit gereguleerd en gerealiseerd gaan worden. De energieprestatie van verwarmingssystemen is echter niet alleen terug te voeren op de warmte-opwekker. Ook het distributie- en afgiftesysteem is van grote invloed.
Na het installeren van zowel de warmte-opwekker als het distributie- en afgiftesysteem zal de verwarmingsinstallatie niet zonder meer prima functioneren. Door het systeem direct ook goed in te stellen en waterzijdig in te regelen zal de complete verwarmingsinstallatie goed en efficiënt functioneren en voor een comfortabel binnenklimaat zorgen. Hierdoor kan er tot 20% minder energie gebruikt worden ten opzichte van een niet goed ingesteld verwarmingssysteem. Daarnaast is er nog een aantal maatregelen die de installateur – eigenlijk – standaard moet meenemen in de offerte voor nieuwbouw of het vervangen van verwarmingsinstallaties zoals: Plaatsen van zone-regeling voor de vloerverwarmingsinstallatie of van thermostaatkranen op radiatoren en convectoren, zodat vertrekken niet onnodig of teveel worden verwarmd (tot 10% bespearing). Plaatsen van automatische ontluchters en vuilafscheiders, waardoor installaties efficiënt en storingsvrij kunnen functioneren (3-7% besparing). Implementeren van ontgassing bij grotere installaties (tot wel 11% efficiëntier). Plaatsen van circulatiepompen met EC-motoren (tot wel 50% besparing op pompenergie).
Deze ‘quick wins’ zijn essentieel voor het behalen van de verduurzamingsdoelstellingen voor de gebouwde omgeving. Voor de eindgebruiker betekent dit niet alleen een lagere energierekening maar ook een veel comfortabeler en storingsvrijer gebouw! Wij pleiten dan ook voor erkenning middels het energielabel én subsidiering van deze energiebesparende maatregelen. Door slim te investeren kan er zodoende nog duurzamer verwarmd worden.

Coen van de Sande
Directeur De Nederlandse Verwarmingsindustrie

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Innovatiekracht moet duurzaamheidsambities vorm geven

Nederland is één van de meest innovatieve en concurrerende landen ter wereld. Wanneer is er sprake van innovatiekracht? Gemakshalve gaan ...
Verder Lezen

Zonder warmtepomp geen hybridisering

Eind maart kwam minister Wiebes met de Groen-Gas-Routekaart en de Waterstof-visie. Deze zijn koersbepalend voor de ontwikkelingen in de energietransitie ...
Verder Lezen

Realiteitszin in de warmtetransitie

Begin februari stond de installatiewereld in het teken van de tweejaarlijkse VSK. De aandacht ging uit naar de 2 W’s: ...
Verder Lezen

Duurzame begint bij juist gebruik van gereedschap én materialen

Veiligheid en betrouwbaarheid van verwarmingsinstallaties is een steeds terugkerend thema. Het verrichten van onderhoud mét de juiste gereedschappen is daarbij ...
Verder Lezen

Warmteservice opent 66e vestiging in Heemstede

Gepubliceerd op

Warmteservice blijft groeien. Met de komst van een vestiging in het Noord-Hollandse Heemstede heeft het bedrijf vijftien locaties in de provincie en 66 in heel Nederland. “We verwelkomen al veel klanten uit de regio van Heemstede in onze omliggende locaties. Door hier een vestiging te openen kunnen we nog beter inspelen op de behoeftes van onze klanten uit deze regio” vertelt Theo de Bruin.

Achtbaan

Gepubliceerd op

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu weer uit de hoge hoed toveren? Er waren al wat berichten gelekt over de horeca die weer dicht zou gaan. Maar Karel was natuurlijk vooral benieuwd of hij nog gewoon zijn werk kon blijven doen en dus inkomsten kon genereren.

Nadat Rutte zijn 8 punten had opgelepeld, slaakte Karel een, gedeeltelijke, zucht van verlichting. Zijn favoriete kroeg was weliswaar voorlopig taboe, maar zijn werk kon hij gelukkig nog wel ‘gewoon’ blijven doen. Een mondkapje droeg hij toch al bij binnenkomst en zolang de bewoners niet in zijn nek stonden te hijgen kon hij zijn vakwerk met een gerust hart blijven uitoefenen.

Dat was een hele verademing. Het afgelopen half jaar was voor de hele branche een achtbaan van emoties geweest. Eerst werden projecten uit angst voor besmettingen massaal afgezegd, later kon iedereen weer vol aan de bak omdat alles onder controle leek. Nu voelde hij de situatie toch weer terug naar af gaan en daar zat hij echt niet op te wachten, ondanks dat zijn portefeuille voor nu nog goed gevuld was.

Want werk had hij nog volop. En ook de dag na de persconferentie ging hij gewoon aan het werk. Een nieuwe vloerverwarmingsinstallatie én riolering stonden op het programma. Hij wilde dit uiteraard zo snel mogelijk afronden, om snel door te kunnen gaan met de volgende klus; je weet maar immers nooit. Hij sloot daarom de complete installatie binnen no-time aan, liet beugeltjes voor wat ze waard zijn en wist zo in een zucht de installatie opgeleverd achter te laten. Een werk dat bovendien perfect zijn emoties van de afgelopen maanden weerspiegelde: een fraaie achtbaan.

Ander relevant nieuws van onze redactie

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Afleidingwerk

Afgelopen week had Karel een doe-het-zelver als klant. De beste man in kwestie had zijn toiletruimte opnieuw betegeld maar was ...
Verder Lezen

Draagkracht

U zult het wellicht niet geloven, maar Karel is erg begaan met de politiek en vindt het heerlijk om naar ...
Verder Lezen

Onzekerheden managen

Gepubliceerd op

De coronacrisis gaat niet voorbij aan de techniek. Er wordt een volumedaling van 5% verwacht in 2021 en het zal tot 2023 duren voordat we op het niveau van 2019 zitten. HAldus recente cijfers van Techniek Nederland. De hardste klappen zijn voor de utiliteit. In de woningbouw zal de schade minder groot zijn en van korte duur. Maar er blijven onzekerheden: heeft de consument wel het vertrouwen om geld uit te geven? Wat doet een 2e coronagolf? Wat is de impact van de stikstofproblematiek? En welk beleid wordt ingezet door een nieuw kabinet na de verkiezingen?
Onzekerheden managen is ondernemerschap. Het was een zin die ik afgelopen week hoorde. Durven denken in kansen. Tegen de stroom in zwemmen. Het zijn mooie woorden maar wel tegen de horizon van een pandemie met grote economische gevolgen. Dus laten we het niet te licht nemen. Toch denk ik deze dagen ook nog vaak aan die jongeren die vorig jaar massaal het Malieveld op gingen voor een beter klimaat. Ik schreef toen op deze plek dat ik daar graag ook had willen staan. We dragen tenslotte met elkaar de verantwoordelijkheid. Als we dan in kansen willen denken, laten we dan die jongeren in gedachten houden.
Juist nu investeren in verduurzaming is een kans. Maar dat vraagt wel om regie vanuit politiek Den Haag, daar vlak bij datzelfde Malieveld. Bij de lancering van het Groeifonds miste ik bijvoorbeeld het sleutelwoord duurzaamheid. En ik miste de aandacht voor de kracht van het MKB. Techniek is een mooie kans voor mensen die een nieuwe baan zoeken en daarmee zelf een bijdrage geven aan de verdere verduurzaming. Geen branche biedt zoveel perspectief als de techniek. Dus laten we nu het momentum pakken met het omscholen van mensen zodat we morgen meteen aan de slag kunnen met de verduurzaming. Zet het kompas goed en benut de kennis van kleine en grote ondernemers. Dan weten we zeker dat we snel de weg naar boven hebben gevonden. Op naar een duurzame toekomst.

Sven Asijee
Directeur Wij Techniek

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Wij

In een samenleving die op zijn kop staat en een branche die meer dan ooit in beweging is, besloten wij ...
Verder Lezen

Littekens

Het zijn rare tijden. Mijn kantoor bevindt zich grotendeels thuis, het beeldscherm is de deur die opent voor gesprekken met ...
Verder Lezen

De coronacrisis samen overwinnen

De coronacrisis zorgt voor een nieuwe werkelijkheid. Het treft ons allemaal. Persoonlijk maar ook in het werk. Wat kunnen we ...
Verder Lezen

Limited editions

Op dit moment worden de eerste woorden geschreven voor de verkiezingsprogramma’s waarmee de politieke partijen de strijd aangaan voor uw ...
Verder Lezen

Vakmensen voor de klas

Gepubliceerd op

De uitdaging is duidelijk: er moeten meer mensen de techniek in. Vakmensen – jong en oud – geven de energietransitie, verduurzaming en digitalisering van ons land vorm. Het techniekonderwijs speelt een sleutelrol bij het opleiden van deze vakmensen. En hierbij zijn goede techniekopleiders met de juiste kennis onmisbaar. Daarom initieert en ondersteunt Wij Techniek het onderwijstraject voor hybride techniekopleiders. En het werkt! Projectmanager Hans Haring vertelt hoe dit voor meer gekwalificeerde docenten in de techniek zorgt.

De maatschappelijke opgave is enorm: de energietransitie moet worden gerealiseerd, verduurzaming moet worden gefaciliteerd en nieuwe digitale technologieën moeten verantwoord landen in de samenleving. Deze belangrijke taak ligt voor een groot deel in handen van de techniek. Tegelijkertijd is er een tekort aan goed opgeleide vakmensen. Om de maatschappelijke uitdagingen écht aan te kunnen gaan is onderwijs dus cruciaal. En daar liggen kansen voor méér goede opleiders voor de klas. Wie die kansen als geen ander kunnen pakken? De vakmensen in de techniek!

Tweeledige doelstelling
Hans Haring ziet als projectmanager onderwijs als geen andere de kracht van het samenbrengen van bedrijfsleven, onderwijs en vakmensen in de technische installatiebranche. Met het scholingstraject voor hybride techniekopleiders is Wij Techniek al langere tijd actief op dit unieke snijvlak. Doelstelling van het traject? Die is tweeledig, volgens Hans. “Enerzijds bijdragen aan het oplossen van het tekort aan techniekopleiders, en anderzijds de samenwerking tussen beroepsonderwijs en het bedrijfsleven versterken.”

Goud waard
Hoe zou Hans een hybride techniekopleider omschrijven? “Een hybride techniekopleider is iemand die in de techniek werkt en dit combineert met een onderwijsgevende baan. Soms in structurele, soms in minder structurele vorm. Het zijn in ieder geval mensen die aanvullend op hun technische kennis óók sterk zijn in het overbrengen van kennis. Deze combinatie is goud waard voor het onderwijs!” Hans legt uit dat, sinds het begin van het traject dat een paar jaar gelden startte in Gelderland-Overijssel), er inmiddels hybride techniekdocenten actief zijn in heel Nederland binnen vooral het mbo maar ook in het voorgezet onderwijs en het hbo. “Dit laat zien dat het traject echt in een behoefte voorziet. Bij de techniekopleiders zelf, het onderwijs en bij de werkgevers.

De juiste bagage
Hans benadrukt het belang van het door Wij Techniek geïnitieerde en ondersteunde traject. Hij legt uit: “In het technisch beroepsonderwijs is, net als in het onderwijs in brede zin, een tekort aan vakgerichte onderwijsgevenden. Er moeten meer mensen de techniek in, en hierdoor zijn er ook meer mensen nodig om voor de klas te staan. Zij moeten echter wel de juiste bagage hebben.” Waar kom je dan terecht? Bij vakmensen die al werken in de techniek en die er graag les over geven, aldus Hans. “Wij kennen de branche en via onze regionale netwerken vinden we vakmensen die een rol willen spelen binnen het onderwijs. En die ondersteunen wij graag!”

Vakkennis en onderwijstalent
Volgens Hans is het een logische keuze om hybride techniekopleiders in te zetten, omdat zij over de juiste combinatie van vakkennis en onderwijstalent beschikken. Hans geeft graag een voorbeeld. “Ervaren elektromonteurs weten waar zij het over hebben. Als je hen voor de klas zet, geeft dat een enorme boost aan leerlingen. En vakmensen nemen de nieuwste technieken mee naar de scholen. Zij weten als geen ander hoe het vak er nu uitziet. Schitterend!” Hans geeft aan dat een gemengd gezelschap meedoet aan het traject: jong, oud, hbo- en mbo-opgeleid, monteurs en directeuren. “De rode draad is dat zij allemaal vol enthousiasme zijn over hun vakgebied en dit graag willen overdragen op jongeren.”

Enthousiast
In de praktijk blijkt het succes van het traject. Hans legt uit: “Het is heel fijn dat alle betrokkenen enthousiast zijn over het traject! De vakmensen zijn heel tevreden over de vaardigheden die zij leren en kunnen deze goed inzetten in de praktijk. En we merken dat werkgevers zien dat de vaardigheden die hybride techniekopleiders leren vaak ook communicatieve vaardigheden zijn. Dit vinden bedrijven heel nuttig. Daarnaast heeft het traject een positief effect op de leercultuur binnen bedrijven. En onderwijsinstellingen zien ook echt de toegevoegde waarde van het inzetten van mensen uit de praktijk.”

Prachtige verhalen
Kortom: het traject brengt vernieuwing bij vakmensen, bedrijven én onderwijsinstellingen. Hans ziet zelfs een positieve uitwerking bij mensen die het traject volgen en uiteindelijk toch niet het onderwijs in gaan. “Iedereen die het traject volgt geeft aan veel te hebben aan de kennis en vaardigheden. Ik sprak laatst een vestigingsdirecteur die het uiteindelijk toch te druk had om het onderwijs in te gaan, maar dankzij het traject wél op een andere manier leiding geeft aan zijn bedrijf. Dat zijn prachtige verhalen.”

Verantwoordelijkheid
Volgens Hans loont het om naar creatieve oplossingen te zoeken. Het traject voor hybride techniekopleider is daar een goed voorbeeld van. “Natuurlijk blijven de tekorten lastig op te lossen. Maar ieder initiatief draagt bij en de technische installatiebranche nam én neemt hier haar verantwoordelijkheid.” Liggen er nog kansen voor verbeteringen in het traject? Hans: “Zeker! We moeten kijken hoe onderwijsinstellingen en hybride techniekopleiders flexibeler op elkaar in kunnen spelen. De flexibele inzet van hybride techniekopleiders is een belangrijke factor en zou zomaar eens nóg belangrijker kunnen worden. Ook de zakelijke afstemming tussen vraag en aanbod kan nog beter worden afgestemd. Je hebt als hybride techniekopleider natuurlijk twee werkgevers. Werk je dan gedetacheerd of met twee contracten? Hier kunnen nog stappen in worden gezet en goede voorbeelden worden gedeeld.”

Meer mensen de techniek in
Toch overheerst bij Hans tevredenheid over hoe het traject tot nu toe verloopt. “We blijven doorgaan met het werven van nieuwe potentiële hybride techniekopleiders. We gaan heel graag in gesprek met onderwijsinstellingen en bedrijven om te kijken wat we nog meer kunnen doen. Daarnaast gaan we graag in gesprek met andere initiatieven gericht op het opleiden van nieuwe vakmensen. Bij Wij Techniek hebben we met dit traject een manier gevonden waarop dit goed werkt, en wij willen deze ervaringen graag delen zodat anderen eruit kunnen putten. Zo krijgen we samen meer mensen de techniek in!” 

Ander relevant nieuws van onze redactie

Vakcentrum voor erkend ventilatiemonteur van start

Op donderdag 24 september zijn de deuren geopend van het allereerste Vakcentrum Binnenklimaattechniek in Amersfoort. Aankomende en ervaren ventilatiemonteurs krijgen ...
Verder Lezen

Techniek Nederland: “Houd techniekopleidingen Druten open”

Namens Techniek Nederland heeft voorzitter Doekle Terpstra een brandbrief geschreven om opheffing van de techniekopleidingen aan het Pax Christi College ...
Verder Lezen

Opleidingsbedrijf wil nieuwe leerling monteurs werven voor na coronacrisis

Opleidingsbedrijf IW Nederland zet extra in op de werving van studenten voor installatietechniek en elektrotechniek. “De vraag naar leerlingen zal ...
Verder Lezen

Vele klimaattechniek in nieuwbouw ROVC fungeert ook als lesmateriaal

In het nieuwe TechCenter van ROVC, partner in trainingen en opleidingen voor technisch Nederland, worden zeven klimaattechnologieën geïntegreerd. Dit zijn ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Gepubliceerd op

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van een nieuwe ketel een van-het--gas-los-garantie aan. De ketel wordt ingenomen en de klant ontvangt een mooie inruilkorting.

Bij Karel knaagde er steeds iets achter in zijn hoofd als hij deze reclame hoorde. Een ‘ze-hebben-iets-gemist-gedachte’. Maar hoe hij zijn hersenen ook pijnigde, het schoot hem maar niet te binnen wat het was.

Het Eureka-moment kwam toen hij afgelopen week een nieuwe ketel op ging hangen. De betreffende klant vroeg zich af wanneer hij eigenlijk van het gas af zou moeten.

Op dat moment viel het kwartje bij Karel. Als iedereen van het gas af moet en dus alle ketels van de muren moeten worden gehaald, dan bleven overal nutteloze leidingen in de woning achter. Logisch dus dat hij daar bij het ophangen van – de laatste ketels – nu al rekening mee zou houden.

Het verwijderen van de ketels moest straks zo rap mogelijk gebeuren. Wat is er dan Handiger dan nu alvast gebruik te maken van een flexibele buis als leiding. Die is er straks binnen no-time vanaf. Fijn toch dat Karel nu al zo ver vooruit denkt!

Met wederom dank aan Camiel Hack voor de toezending!

Ander relevant nieuws van onze redactie

Achtbaan

Met veel spanning had Karel afgelopen dinsdag naar de persconferentie gekeken van Rutte en De Jonge. Wat zouden ze nu ...
Verder Lezen

Flexibel gasloos

Op de radio hoort Karel steevast een reclame van een bekend ketelmerk voorbij komen. De fabrikant biedt bij aanschaf van ...
Verder Lezen

Afleidingwerk

Afgelopen week had Karel een doe-het-zelver als klant. De beste man in kwestie had zijn toiletruimte opnieuw betegeld maar was ...
Verder Lezen

Draagkracht

U zult het wellicht niet geloven, maar Karel is erg begaan met de politiek en vindt het heerlijk om naar ...
Verder Lezen

Remote Controlled slimme WiFi thermostaat

Gepubliceerd op

De MAGNUM Remote Control (MRC) is de meest geavanceerde thermostaat voor elektrische vloerverwarming. Deze thermostaat is te bedienen via het ingebouwde touchscreen, via de gratis App (iOS & Android) en werkt tevens samen met de spraakassistenten van Google en Amazon.

Verse lucht

Gepubliceerd op

Als brancheorganisatie lobbyt de VLA voor de ventilatiebranche en beschikt ze over een schat aan kennis over het vakgebied. Toch zie je bij een tv-discussie over ventilatie en corona eerder een outsider als Maurice de Hond aanschuiven, dan een VLA-bestuurslid. Wouter Wijma, de nieuwe voorzitter wil daar verandering in brengen en de branchevereniging meer op de kaart gaan zetten.

De Vereniging Leveranciers voor Luchttechnische Apparaten heeft sinds juni een nieuwe voorzitter. Wouter Wijma neemt na 4 jaar het stokje over van Erik van Heuveln. Wijma is in het dagelijks leven Algemeen Directeur bij Ned Air. De 53-jarige was als bestuurslid betrokken bij het opstellen van de nieuwe strategische visie van de VLA voor de komende jaren en wil daar nu handen en voeten aan gaan geven.

Ervaring
De 53-jarige Wijma is een oudgediende in de installatiebranche. Zo was hij in het verleden onder andere werkzaam bij Stork, Refac, Nefit, Imtech en Wavin. Sinds 2014 leidt Wijma Ned Air, een specialist op het gebied van luchtbehandeling en ventilatie. Hij signaleert een aantal belangrijke trends in de installatiebranche, die ook hun impact hebben op de ventilatiesector.

TOjuli-eis
“Allereerst de stikstofproblematiek, die zet een rem op de nieuwbouw. Tegelijkertijd zien we ook een aanscherping van de regelgeving. Kijk bijvoorbeeld naar de nieuwe BENG-eisen. TOjuli-eis stelt paal en perk aan temperatuuroverschrijdingen in nieuwbouwwoningen, dat heeft natuurlijk gevolgen voor de ventilatie. Daarnaast staan we voor belangrijke keuzes, onder andere over het tempo waarin we onze energievoorziening gaan verduurzamen en het wel of niet verdichten van de gebouwde omgeving.”

 

Ventilatievoud
Al deze ontwikkelingen hebben direct of indirect te maken met de verduurzaming van de bouw. Nieuwe woningen zijn beter geïsoleerd en warmen daardoor sneller op. Vandaar de TOjuli eis. Het leidt er ook toe, dat ventilatiesystemen in toenemende mate gaan koelen, vertelt Wijma. Daarnaast moet er bij een dikkere schil meer verse lucht worden toegevoerd. Dat vereist een intelligente sturing, bijvoorbeeld op basis van CO2.

Corona
En dan hebben we natuurlijk nog een acute crisis die ook de ventilatiebranche in haar greep houdt. We hebben het op moment van schrijven uiteraard over de corona pandemie. Al maandenlang wordt er door experts in de ventilatiebranche op gewezen dat de combinatie van aerosolen (kleine deeltjes) en slechte of gebrekkige ventilatie risico’s kan opleveren voor de volksgezondheid. Studies uit verschillende landen wijzen sterk in die richting. Zo zoetjes aan beweegt het RIVM ook deze kant op, maar dat heeft wat voeten in de aarde gehad.

PR
Diverse media, zowel print, radio als tv interviewden de afgelopen maanden (zelfbenoemde) deskundigen over dit thema. Wonderlijk genoeg zag je eerder opiniepeiler Maurice de Hond aanschuiven bij een talkshow als Op1, dan Wouter Wijma of zijn voorganger. En dit is een terugkerend fenomeen. Hoe komt dat?

(On)partijdig
“De politiek ziet ons wel als een kennisspeler, maar tegelijkertijd ook als een vereniging voor fabrikanten en leveranciers. Daardoor ontstaat al snel de angst, dat wij te veel vanuit een commercieel belang een boodschap verkondigen”, zegt Wijma. “En daarnaast, we moeten ook de hand in eigen boezem steken, zijn we te vaak onzichtbaar. We moeten leren om ons beter te profileren.”

Koers
Een eerste vereiste is dan om een duidelijke koers uit te stippelen voor de komende jaren. De buitenwacht wil nu eenmaal graag weten waar je precies voor staat als branchevereniging en wat je visie is op de toekomst. De afgelopen jaren mocht Wijma meeschrijven aan die visie. Dat heeft geresulteerd in een kernboodschap, waarin volop aandacht is voor gezondheid.

Gezondheid voorop
“Als VLA maken we ons hard voor een gezond binnenklimaat, 24/7. De komende tijd gaan we het PVE Gezonde Kantoren herzien. Dat werkt met hogere eisen dan het Bouwbesluit. Daarnaast willen we ook een variant van het Ventilatiekeur ontwikkelen voor kantoren en schoolgebouwen. Dat zou in 2021 op de markt moeten komen. In eerste instantie kunnen opdrachtgevers dan vrijwillig kiezen voor een certificeringstraject. Het zou wenselijk zijn als het in een later stadium verplicht wordt gesteld.”

Bewustwording
Er is nog te weinig aandacht voor gezonde gebouwen, merkt Wijma. De focus ligt nu vooral bij energiebesparing, om een kentering tot stand te brengen is meer bewustwording nodig. De VLA wil dat bewustwordingsproces aanjagen via het platform Binnenklimaattechniek, dat tijdens de afgelopen VSK werd gelanceerd. Hier is volop informatie te vinden over onder andere keurmerken, kwaliteitsstandaarden en tools om een gezond binnenklimaat te realiseren.

Technische ontwikkelingen
Ondertussen staat de techniek niet stil, er komen voortdurend nieuwe duurzame oplossingen op de markt. Ook op het gebied van ventilatietechniek en luchtbehandeling. Zo lanceren fabrikanten onder andere producten waarmee zowel geventileerd als gekoeld kan worden. Bovendien worden systemen slimmer, door de integratie met het Inernet of Things. Wijma krijgt de indruk dat de kleine installateur moeite heeft om het allemaal bij te benen. Terwijl het vakgebied een specialistischer karakter krijgt, blijft de kleine installateur zich als een generalist postioneren. Iemand die van vele markten thuis is en zowel de sanitaire installaties als ventilatiesystemen, verwarmings- en domotica-oplossingen kan realiseren in woningen.

Plug & Play
Het gevolg is dat fabrikanten steeds meer de installateur bij de hand gaan nemen. Door te prefabben, door Plug & Play oplossingen aan te bieden en/of actieve ondersteuning te bieden tijdens het ontwerp- en realisatieproces. “De installateur verandert daardoor in een soort projectmanager, die werkzaamheden (groten)deels uitbesteedt.” Die ontwikkeling krijgt nog een extra impuls door het gebrek aan monteurs. “Als we 100.000 woningen per jaar willen realiseren met de huidige pool aan monteurs, zullen we zelfs een stap verder moeten gaan. Ik verwacht dan ook dat op termijn door de voortschrijdende digitalisering robots en cobots normale verschijningen worden in werkplaatsen en op de bouwplaats. Ook zullen we als sector meer aan de slag gaan met het benutten van Big Data om installaties efficiënter en effectiever te monitoren en te onderhouden.”

Toekomst
Alle inspanningen zullen vruchten afwerpen, daar is Wijma van overtuigd. “Over 5 jaar zal het binnenklimaat in gebouwen gemiddeld gezien van een betere kwaliteit zijn dan nu het geval is. Met welke oplossingen dat precies wordt gerealiseerd is eigenlijk irrelevant, de beste of nieuwe, innovatieve oplossingen komen vanzelf wel bovendrijven.”

Ander relevant nieuws van onze redactie

Masterplan gebouwventilatie in de maak

Goede ventilatie in gebouwen helpt verspreiding van het coronavirus tegengaan. Maar wanneer is een gebouw goed geventileerd? Verschillende experts in ...
Verder Lezen

Vakcentrum voor erkend ventilatiemonteur van start

Op donderdag 24 september zijn de deuren geopend van het allereerste Vakcentrum Binnenklimaattechniek in Amersfoort. Aankomende en ervaren ventilatiemonteurs krijgen ...
Verder Lezen

Ventilatie nieuwe stijl

Heb je je wel eens afgevraagd waarom we een appartementengebouw van een totaal ander ventilatiesysteem voorzien dan een kantoorgebouw met ...
Verder Lezen

VLA en ISSO gaan intensief samenwerken

De Vereniging Leveranciers van Luchttechnische Apparaten (VLA) en het kennisinstituut bouw- en installatietechniek (ISSO) gaan intensief samenwerken om een gezond ...
Verder Lezen

Doe jij wat je belooft; ook als bedrijf?

Gepubliceerd op

Het is een levensles die ik heb meegekregen: wat ik beloof, moet ik waarmaken. Er zijn vele varianten op deze les, waarin het draait om het werkwoord beloven. In de marketing is dit vertaald naar het chique propositie. Maar wat betekent dit en waarom is een goede propositie belangrijk?

Eerst de theorie. Het groot marketingwoordenboek legt propositie uit als: ‘Datgene wat een aanbieder op de markt aan afnemers aanbiedt, inclusief het beeld/imago dat door de aanbieder wordt nagestreefd, bestaande uit instrumentele en expressieve aspecten (inclusief merk en merkimago), alsmede de overige aspecten (prijs, distributie, communicatie en personele) van het aanbod.’ Schrik niet. In eenvoudige taal wordt bedoeld: ‘De kernbelofte van jouw bedrijf en product/dienst aan je potentiële klant’. Er zijn drie belangrijke redenen waarom je stil moet staan bij een juiste propositie.

Reden 1: het duidt waarde. Stel: je propositie is ‘verzekerd van een doordachte oplossing’. De woorden ‘verzekerd;’ en ‘oplossing’ duiden een economische waarde. Het woord ‘doordachte’ zegt iets over de oplossing en geeft een gevoelswaarde. Het zijn waardevolle woorden in een belofte.

Reden 2: het geeft focus. De propositie van zojuist geeft ook richting aan het bedrijf. Een doordachte oplossing zegt bijvoorbeeld iets over het kennisniveau dat nodig is. Het nemen van verantwoordelijkheid en verantwoording vindt borging in het woord ‘verzekerd’.

Reden 3: het brengt onderscheiding. Elk bedrijf is op zoek naar onderscheidend vermogen. Een goede propositie helpt daarbij. Deze geeft nl. ook richting aan het gewenste imago en is een houvast in bouwen aan een gedegen reputatie.

Een heldere propositie staat op het fundament van missie, visie en strategie [] en past bij álle gekozen kernwaarden. Dé kernbelofte aan je klant maak je niet zomaar. Want: wat je belooft, moet je waarmaken!

Maarten van der Boon
maarten@novitek.nl
Vanuit zijn bedrijf Novitek helpt Maarten technische bedrijven in organisatiestrategie, innovatie en communicatie

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ander relevant nieuws van onze redactie

Hoe hoog ligt jou servicegraad?

Zet tien bedrijven op een rij en stel de vraag: “Wat is jou top 3 waarop jij je onderscheid van ...
Verder Lezen

Hoe online-proof is uw waardepropositie?

Ook onze sector zit midden in de integrale gezondheids-, maatschappelijk- en economische crisis. Hele waardeketens ondervonden al vanaf januari een ...
Verder Lezen

De gouden cirkel van waarde

Mijn vorige blog eindigde met een tip om een het Business Model Canvas te gebruiken voor het ontwikkelen van waardeproposities ...
Verder Lezen

De waarde van waarde

Wat is waarde, in de context van bedrijven en haar marketing? En hoe staat het met toegevoegde waarde? Wat is ...
Verder Lezen