Category Archives: Corona

Corona en legionella; alertheid blijft geboden

Gepubliceerd op

De coronacrisis brengt ook een ander gevaar met zich mee. Door de leegstand van gebouwen neemt het gevaar op legionella toe. Dat blijkt ook uit cijfers van de branchevereniging voor water- en milieutechnologiebedrijven. Bij de leden van Envaqua was er het afgelopen halfjaar in 30 procent van de drinkwatermonsters legionella aanwezig. Dat is een toename van 3 procent ten opzichte van 2019. Kunnen we met een tweede lockdown in zicht een soortgelijke ontwikkeling verwachten?

Eric van der Blom is werkzaam als Vakspecialist Sanitaire Technieken bij Techniek Nederland. Hij trekt niet gelijk aan de noodrem vanwege de toename. “De stijging die de cijfers van Envaqua laten zien in de met legionella besmette watermonsters is van 26,4 naar 29,4 %. Dat is heel beperkt. Deze waarden kunnen sowieso jaarlijks fluctueren. Daarom ben ik ook wel geïnteresseerd in de Enquava-data van 2018, 2017, 2016 enzovoorts. Je kunt namelijk pas uitspraken doen op basis van een meerjarige vergelijking.”

Ziekenhuis
In juli dit jaar was er sprake van een piek van bijna 100 legionellapatiënten in het ziekenhuis. Volgens Van der Blom staat dit los van de piek in het aantal met legionella besmette watermonsters. Mogelijk hebben de weersomstandigheden wel een rol gespeeld. “Dat geeft het RIVM ook aan. Door veranderende weersomstandigheden: een flinke warme periode gevolgd door plensbuien, blijkt het aantal besmette personen toe te nemen. Over de bron van de besmettingen is onvoldoende bekend. De leidingwaterinstallatie lijkt hier in elk geval geen rol in te spelen. Daarnaast is er natuurlijk ook een verschil tussen het aantreffen van legionella in een installatie en het ziek worden van mensen. Die relatie kun je niet één op één leggen. Het is mij overigens niet bekend welk deel van de 20.000 met legionella besmette watermonsters die Envaqua heeft genomen betrekking had op koud water, warm water en mengwater. Er is aangegeven dat er meer Legionella Pneumophila is aangetoond. Deze komt meer voor bij temperaturen boven de 30 °C. Is de watertemperatuur in de zomer (langdurig) zo hoog geworden of is het warme water echt veel te laag geweest”, vraagt Van der Blom zich af.

Speculeren
Het blijft dus speculeren wat de precieze impact is van de leegstand in de utiliteit op het aantal legionellagevallen. Hoe zit dat met de woningbouw? “Over legionellabesmettingen in woningen is met de beschikbare informatie niets concreet te zeggen. Het is mogelijk dat de groeiomstandigheden voor legionella beperkt zijn gebleven, omdat we deze zomer massaal thuis bleven of slechts korte tripjes maakten,” zegt Van der Blom.

Tweede golf
Inmiddels is er sprake van een tweede coronagolf: verwacht Van der Blom een soortgelijke toename van het aantal besmette watermonsters als eerder dit jaar? “Het zou me, gezien de mindere bezetting van gebouwen en wellicht wat minder adequaat legionellabeheer bij een tweede coronagolf, niet verbazen als we weer een toename van enkele procenten zien. Maar het zal niet significant zijn”, voorspelt hij. En hoe zit het met het aantal legionellapatiënten? “Bij een tweede coronagolf dit najaar en eventueel in de winter zijn de weersomstandigheden veel minder gunstig voor het ontstaan van legionella en een toename van het aantal besmettingen. Een dergelijke piek is daarom niet te verwachten.”

Advies
Desalniettemin is alertheid geboden. “Het blijft in alle omstandigheden van belang om de leidingwaterinstallatie goed te gebruiken en te beheren. Dat is een taak van de gebouwbeheerder én de installateur. De beheersmaatregelen moeten voor 100 % worden uitgevoerd”, drukt Van der Blom de lezer nog maar eens op het hart.

Hotel Oud Londen in Zeist kiest voor steunpakket om legionella te voorkomen

Hotel en restaurant Oud London in Zeist maakt als eerste horecabedrijf in Nederland gebruik van het Steunpakket Veilig Drinkwater dat ...
Verder Lezen

Corona vraagt om ander legionellabeheer

Je kent ze wel, de borden langs de snelweg met het dringende verzoek om na de zomervakantie eerst de kranen ...
Verder Lezen

“Risico’s legionella uitbraken worden onderschat”

Holland Water en Normec vrezen dat Nederland na het beëindigen van de ‘intelligente lockdown’ wordt geconfronteerd met grootschalige legionellabesmettingen in ...
Verder Lezen

Kennis over legionellapreventie is ondermaats

Het algemene kennisniveau over legionellapreventie bij prioritaire installaties laat te wensen over. Expert Sanitaire Technieken Eric van der Blom vindt ...
Verder Lezen

Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren

Gepubliceerd op

Met de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren kunnen technisch dienstverleners samen met gebouwbeheerders bepalen of de ventilatie in een kantoorgebouw voldoet, of wat zij kunnen doen om dit te verbeteren. De Quickscan maakt het vooral mogelijk om de kwaliteit van luchtverversing en ventilatiesystemen in een kantoorgebouw vast te stellen. Deze eerste tool uit de koker van het Masterplan Ventilatie wordt aangeboden door ISSO, TVVL, Binnenklimaat Nederland (voorheen VLA) en VCCN.

De Quickscan gaat uit van de bestaande richtlijnen, (bouw)regelgeving en vakpublicaties. Het hulpmiddel refereert ook aan door REHVA opgestelde aanbevelingen; de Europese overkoepelende organisatie voor ventilatie en luchtbehandeling. De tool bevat twee onderdelen: onderdeel 1 bestaat uit een stappenplan inspectie kantoren om gegevens te verzamelen waarmee de kwaliteit van luchtverversing en ventilatiesystemen vast kan worden gesteld. In onderdeel 2 wordt de ventilatiekwaliteit weergegeven aan de hand van verzamelde gegevens uit een bijbehorend Excel rekenblad.

Stappen Quickscan
De Quickscan herleidt de ventilatiekwaliteit naar de CO2-concentratie per ruimte. Aangezien de CO2-concentratie slechts een van de indicatoren is van de ventilatiekwaliteit, moet in de Quickscan op meer onderdelen moet worden getoetst.
Wie de Quickscan toepast, bepaalt of controleert de volgende stappen:
1.            Het type van het aanwezige ventilatiesysteem per ruimte;
2.            De ventilatiehoeveelheid per ruimte;
3.            Het aantal personen per ruimte;
4.            De ventilatiekwaliteit per ruimte (met het Excel rekenblad);
5.            De mogelijke ruimtebezetting met de ventilatiekwaliteit;
6.            De vraag of richtlijnen en aanbevelingen van overheid en REHVA zijn gevolgd.

Webinar
De Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren is beschikbaar via de website www.masterpplanventilatie.nl en op de websites van de vier initiatiefnemers. De Quickscan wordt toegelicht tijdens het TVVL Webinar Masterplan Ventilatie COVID-19: Quickscan & rekentool besmettingskansen op dinsdag 20 oktober. Aanmelden kan kosteloos via www.tvvl.nl.
Dit eerste hulpmiddel, de Quickscan COVID-19 en ventilatie in kantoren, is opgesteld voor experts die bekend zijn met ventilatie-installaties en daaraan gerelateerde richtlijnen, zoals installateurs, adviseurs en medewerkers van technische diensten en facilitaire organisaties. Binnenkort komt er ook een Quickscan beschikbaar voor verpleeghuizen en scholen.

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel ...
Verder Lezen

Wat betekent het rapport ‘Ventilatie op scholen’ voor installateurs?

Het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) heeft scholen gevraagd naar de staat van de ventilatiesystemen. De resultaten zijn vorige ...
Verder Lezen

Masterplan gebouwventilatie in de maak

Goede ventilatie in gebouwen helpt verspreiding van het coronavirus tegengaan. Maar wanneer is een gebouw goed geventileerd? Verschillende experts in ...
Verder Lezen

Vakcentrum voor erkend ventilatiemonteur van start

Op donderdag 24 september zijn de deuren geopend van het allereerste Vakcentrum Binnenklimaattechniek in Amersfoort. Aankomende en ervaren ventilatiemonteurs krijgen ...
Verder Lezen

Groot deel installatiebedrijven verwacht omzetdaling in 2021

Gepubliceerd op

Techniek Nederland heeft gepeild hoe de sector er voor staat. De uitkomsten van het onderzoek zijn zorgwekkend. In 18% van de bedrijven is minimaal 2,5% van de medewerkers afwezig in verband met corona-gerelateerde klachten. Het gaat dan om zieke of verkouden werknemers én om mensen die in quarantaine zijn in afwachting van een test of een testresultaat. Driekwart van de deelnemende ondernemers verwacht een omzetdaling in 2021. Daar tegenover staat dat steeds minder bedrijven denken dat zij een beroep zullen doen op de NOW-regeling.

Sinds het begin van de crisis legt Techniek Nederland haar leden regelmatig een Corona Quick Scan voor. De uitkomsten geven informatie voor de gesprekken met het kabinet en met collega-brancheorganisaties. Het onderzoek van afgelopen week, de Corona Quick Scan 4, laat zien dat installatiebedrijven zich redelijk staande lijken te houden, maar óók zorgen hebben over de toekomst.

Een kentering dreigt
Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, begrijpt dat de zorgen toenemen. “Tot nu toe konden de meeste werkzaamheden doorgaan dankzij het protocol ‘Samen veilig doorwerken’. Helaas zien we dat nu een kentering dreigt. Door de aangescherpte maatregelen vrezen veel bedrijven dat zij bij een aantal klanten geen of minder werkzaamheden kunnen uitvoeren.” Terpstra benadrukt dat ook nu de werkzaamheden kunnen doorgaan als iedereen zich aan de regels uit het protocol houdt. “Een kwart van de deelnemende ondernemers heeft te maken met werknemers die niet naar klanten willen of durven. Dat onderstreept nog eens dat we de tweede golf van coronabesmettingen zo snel mogelijk onder controle moeten krijgen.”

Omzetdaling op korte termijn
In juni dacht 40% van de ondernemers dat zij de eerstvolgende twee maanden minimaal dezelfde omzet zouden draaien als in 2019. Die optimistische groep is geslonken tot 34%. Bijna de helft van de ondernemers verwacht in oktober en november omzetdalingen tot 20%. Een klein deel van de bedrijven (zo’n 3%) denkt dat de lagere omzet tot liquiditeitsproblemen zal leiden. Ongeveer één op de drie ondernemers houdt rekening met een sterke daling van de werkvoorraad.

Sombere vooruitzichten voor 2021
De technieksector maakt zich zorgen over het komende jaar. Een meerderheid van de ondernemers die aan de Corona Quick Scan 4 deelnamen verwacht een omzetdaling. Terpstra: “Het is meer dan ooit van belang dat de overheid nu blijft investeren. Op die manier kunnen we de economische bedrijvigheid in de techniek zoveel mogelijk op peil houden. Extra ondersteuning van woningbezitters en corporaties bij het verduurzamen van woningen kan óók helpen. Zo kunnen we er zelfs in slagen om sterker uit deze crisis te komen.”

Ondersteunende maatregelen zijn minder vaak nodig
Het kabinet heeft ondersteunende maatregelen genomen voor werkgevers en zelfstandigen die in de problemen komen door de coronacrisis. Denk aan de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) en het uitstel van belastingheffing. Uit de Corona Quick Scan 4 blijkt dat ruim 80% van de bedrijven géén beroep verwacht te doen op de steunmaatregelen. Dit is een verbetering ten opzichte van juni.

Impact op werkgelegenheid
De coronacrisis kost banen. Dat blijkt ook uit de Corona Quick Scan 4 van Techniek Nederland. Flexibele arbeidskrachten ondervinden als eerste de gevolgen. Eén op de drie bedrijven heeft de afgelopen tijd de flexibele schil verkleind. De meeste installatiebedrijven houden hun vaste werknemers wél in dienst. Slechts 6% van de deelnemende ondernemers denkt op korte termijn afscheid te nemen van eigen personeel.

Bekijk hier de resultaten van de Corona Quick Scan 4

Terpstra: “Uitgeklede NOW komt op verkeerde moment”

De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) krijgt per 1 oktober een vervolg. Het kabinet verlengt de regeling met drie ...
Verder Lezen

Installateurs werken door maar zien toekomst zorgelijk in

Installateurs en technisch dienstverleners merken dat het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ een positief effect heeft. Tegelijkertijd blijven de vooruitzichten voor ...
Verder Lezen

Installatiebedrijven in Europa verwachten ruim een derde minder omzet dan begroot

Loodgieters- en installatiebedrijven in heel Europa maken zich zorgen over hun omzet en voorzien sombere tijden. Onderzoek van USP marketing ...
Verder Lezen

Enquête Techniek Nederland laat ontluisterend beeld zien

De nieuwe conjunctuurenquête van Techniek Nederland laat een ontluisterend beeld zien. Een groot aantal bedrijven verwacht personeel te moeten ontslaan ...
Verder Lezen

Snel binnenklimaat in scholen en verpleeghuizen meten

Gepubliceerd op

Technisch dienstverlener Unica komt met ‘Air Insight’ op de markt, waarmee inzicht wordt verkregen in de kwaliteit van het binnenklimaat op onder meer scholen en verpleeghuizen. De toepassing bestaat o.a. uit een sensor die continu gegevens verzamelt over het CO2-gehalte in de ruimte. Die data kan worden geraadpleegd via mobiele telefoon(s) door het scannen van de QR-code boven de sensor. Gebruikers krijgen via een webapp direct inzicht en kunnen desgewenst een bericht ontvangen als een grenswaarde wordt overschreden. Via het platform is een totaaloverzicht beschikbaar over alle lokalen of ruimtes waar een sensor aanwezig is.

‘Air Insight’ werkt als volgt: de sensor met eigen QR-code is binnen een minuut te plaatsen met een plakstrip. Door het scannen van de QR-code krijgen gebruikers automatisch toegang tot de webapp met de CO2-waardes en ontvangen zij een bericht op hun smartphone als de voorgeschreven drempelwaardes worden overschreden. De ventilatie van een ruimte kan dan worden verbeterd, of de bezetting van de ruimte worden aangepast. Een daartoe aangewezen medewerker, bijvoorbeeld een facilitair medewerker, heeft bovendien de beschikking over een platform voor trendanalyse voor alle ruimtes. Voor facilitair professionals is het systeem uit te breiden met complete online functionaliteit met overzichten, historie en analyses.

Betere werking ventilatiesystemen
Laurens de Lange, directeur Market Development: “Wij zijn ervan overtuigd met deze innovatie een belangrijke bijdrage te leveren aan verbetering van het binnenklimaat in met name scholen en verpleeghuizen. Deze tasten vaak in het duister over de luchtkwaliteit en krijgen met deze oplossing snel en gemakkelijk inzicht in de vraag of er voldoende geventileerd wordt. Met die informatie kunnen zij direct maatregelen nemen om tijdelijke of structurele ventilatieverbeteringen door te voeren. Dit is uiteraard in de herfst en komende winter van groot belang gezien de groeiende risico’s op coronabesmetting.”
Ook organisaties die geen klant zijn van Unica kunnen via de webshop de oplossing aanschaffen om daarmee tot gerichte verbeteringen van luchtbehandelings- en ventilatiesystemen te komen. De innovatie is ook beschikbaar voor andere luchtbehandelingsexperts, ketenpartners en leveranciers van ventilatieproducten.

Unica Innovation Center
‘Air Insight’ is ontwikkeld door het Unica Innovation Center dat vorig jaar binnen Unica van start is gegaan. Enkele maanden geleden lanceerde de divisie al ‘Building Insight’, een digitaal en open platform dat alle relevante data uit gebouwbeheersystemen, sensoren, slimme meters, toegangssystemen en apps van gebruikers verzamelt. De oplossing die nu is ontwikkeld voor het meten van de kwaliteit van het binnenklimaat maakt gebruik van het platform.
Het Unica Innovation Center werkt daarnaast door aan nieuwe functionaliteit van het platform, zoals meer comfort door een betere afstelling van de klimaatinstallaties, de bepaling van de juiste looproutes in kantoor- of retail-omgevingen, het mogelijk maken van efficiëntere schoonmaak in gebouwen. Met dergelijke informatie kan beter worden geanticipeerd op de te verwachten bezetting van een ruimte of gebouw, aldus de dienstverlener.

Breder inzetbaar
De sensoren waar ‘Air Insight’ gebruik van maakt, kunnen in de toekomst ook gebruikt worden voor andere toepassingen van het ‘Building Insight’  platform. Hierdoor kan de investering in ‘Air insight’ later ook bijdragen aan een comfortabeler binnenklimaat, slim sturen van gebouwen en het meten van bezetting.

Nieuw kantoor met corona bestendige ventilatie

Gepubliceerd op

Goed geventileerde binnenruimten zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Investeerder en ontwikkelaar Certitudo Capital kiest voor zijn nieuwbouw kantoor ‘Amstel Next’ voor een Corona proof ventilatieconcept, waarbij de ventilatielucht niet uit het plafond, maar uit de vloer komt.

Hierdoor wordt met dezelfde luchtcapaciteit een veel hogere luchtkwaliteit verkregen. Zelfs zo veel beter dat wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Cambridge deze manier van ventileren als alternatief benoemd voor de ventilatie van ICU-ruimten voor Corona patiënten. Het concept werd in het verleden al vaker toegepast in kantoor omgevingen maar door Corona krijgt het nu een extra impuls.

Met andere ogen
“Nu we langzaamaan weer meer en meer naar kantoor gaan, kijken we toch met andere ogen naar ventilatie”, aldus Niels Marijnissen van Certitudo Capital. “Toen onze installatie-adviseur vertelde dat het principe van ventilatie uit het plafond erop is gericht om zoveel mogelijk de lucht – en dus ook alles wat daarin rondt zweeft – te mengen, werd dat idee nog eens versterkt.”
“Het principe van luchttoevoer vanuit de vloer is essentieel anders”, legt de betrokken installatie-adviseur Christa de Vaan van ingenieursbureau Arup uit. “Het maakt gebruik van de natuurlijke luchtstroming rond de mens en zorgt daarmee juist dat vuile lucht uit de adem zone wordt verdrongen.”

Kleine schoorsteentjes
“Als je met een warmtecamera zou kijken in een kantoor dan zou je zien dat wij eigenlijk allemaal kleine schoorsteentjes zijn”, vervolgt De Vaan. “Wij zijn warmer dan onze omgeving, waardoor we de lucht om ons heen een beetje opwarmen. En die warme lucht stijgt om ons heen op.”
Door verse lucht op vloer niveau heel langzaam toe te voeren en op plafond niveau af te voeren, volgt de verse lucht de omhoog bewegende luchtstroming rond mensen. Hierdoor bevindt de verse lucht zich rond de adem zone en wordt uitgeademde lucht vervolgens uit de leefzone naar boven toe verdrongen.

Geen luchtkanalen
“Luchtkwaliteit en comfort zijn belangrijke argumenten,” benadrukt Niels Marijnissen van Certitudo Capital, “maar niet de enige. Aanpasbaarheid van het pand naar individuele wensen van huurders is ook een belangrijk aspect geweest in de keuze. Het gebouw heeft namelijk geen luchtkanalen meer, maar een zogenaamd vloerplenum in de kantoorzones.”
Lucht wordt onder een verhoogde vloer geblazen en beweegt zich vrij onder de vloer. Binnenwanden staan op de verhoogde vloer waardoor lucht vrij naar alle hoeken van de verdieping kan stromen. Via luchtroosters in de vloer stroomt deze vervolgens de ruimte in. Indien extra ventilatielucht nodig is – bijvoorbeeld omdat een kantoor een vergaderruimte wordt – dan kunnen simpelweg vloertegels met rooster worden bijgeplaatst.

Custom made
Er is een groeiende behoefte naar een meer divers kantoorlandschap. Met daarbij meer rustige concentratie werkplekken en specifieke vergaderruimten. Door Corona is de verwachting dat de behoefte nog meer op samenwerking en interactie gericht zal zijn. De moderne kantoor omgeving moet kunnen mee veranderen met de wensen van de huurder. De Vaan: “Custom made en eenvoudig aanpasbaar zijn belangrijke principes. Installaties waren vaak de beperkende factor, kanalen hebben bijvoorbeeld een maximale capaciteit. We zien meer dan eens dat er tijdens een herindeling problemen ontstaan aan de ventilatie omdat er geknepen is in de ventilatiecapaciteit om de gewenste indeling aanpassing toch door te kunnen voeren. Deze aanpassingen zijn vaak tijdrovend, zeker ook omdat na het aanpassen van het kanaal en rooster veelal het hele kanaalsysteem opnieuw moet worden ingeregeld.”

Flexibel
“Een lucht plenum biedt alle vrijheid in het plaatsen van roosters en vrijwel geen beperking in de capaciteit”, vervolgt De Vaan. “Ook is het plaatsen van het luchtrooster minder kritisch omdat de lucht naar personen toe beweegt, ongeacht waar het rooster zich bevindt ten opzichte van een persoon. Ook op de langere termijn borgt het concept daarmee gezonde ventilatie. Naast flexibel en gezond is het systeem bovendien energiezuinig en comfortabel. De installaties maken minder geluid en verwarming en koeling is efficiënter omdat de lucht direct de leefzone klimatiseert en niet de lege zone boven onze hoofden. Omdat de lucht meebeweegt met de natuurlijke luchtstroming en niet zoals bij mengventilatie met hoge snelheid door kanalen wordt geperst om vervolgens met grote snelheid de ruimte in te worden gespuwd, is er ook minder ventilatie energie benodigd.”

Concurreren met thuiswerkplek
Is dan alles alleen maar beter? “Luchtdichtheid van het plenum en geluidwering tussen ruimten zijn een aandachtspunt”, volgens De Vaan. “Maar met een goed ontwerp en de juiste uitvoering is dat prima oplosbaar.”
“De toekomst vraagt om andere kantoorgebouwen. Een werkplek op kantoor concurreert met de werkplek thuis. Daarom zetten wij voor onze nieuwe ontwikkelingen in op gezonde ventilatie, klimaatklasse A en te openen ramen”, aldus Marijnissen. “Ook Arup onderkent de verandering van inzet en gebruik van kantoren en publiceerde onlangs samen met investeerders, ontwikkelaars en gebouweigenaren een rapport waarin ervaringen en inzichten gedeeld worden over de impact van Corona op het gebruik van kantoorgebouwen. Multifunctioneel gebruik en inzet van kantoren is wat Arup betreft de sleutel tot succes.”

Corona bestendig ventileren in de praktijk

Gepubliceerd op

Ontmoetingscentrum Huis Madelief zat met de handen in het haar. In een flatgebouw in het Rotterdamse Hoogvliet huurt de stichting een ruimte van de woningbouw. Die bestaat uit twee afzonderlijke kamers met een oppervlakte van respectievelijk 55 en 48 m2. Ze worden met elkaar verbonden door een halletje. Deze recreatieruimte is bestemd voor ouderen uit de nabije omgeving. Vanwege de coronaperikelen vroeg de stichting zich af welke voorschriften er hier geval gelden voor de ventilatie. Een telefoontje naar het RIVM leverde alleen een verwijzing op naar de website. En op een mail reageerde de overheidsinstantie wederom met een verwijzing naar de website plus de opmerking “dat er geen passend advies wordt gegeven”.

Toen installateur Noya Mahn op verzoek van het ontmoetingscentrum polshoogte kwam nemen, was de conclusie al snel dat de aanwezige ventilatievoorzieningen schromelijk tekort schieten. “Er is alleen een kiepraampje en de deuren kunnen open. Maar ja, ouderen krijgen snel last van tochtklachten, dus die deuren kunnen niet open blijven staan.”

Nieuwe ventilatieconcepten
Van de RIVM-website werd hij niet veel wijzer. “Het is ondoenlijk om daar voor jouw specifieke geval een oplossing te vinden.” Vandaar dat de installateur zelf maar bij diverse fabrikanten advies inwon. Daar zijn twee ventilatieconcepten uit komen rollen. “Of er komt een centrale afzuiging met toevoerroosters of we installeren een lokale wtw-box en brengen kanaalwerk aan. Wat het gaat worden, weten we nog niet. Dat moeten we eerst nog uitdokteren met de woningcorporatie. We hopen binnen enkele weken een oplossing te realiseren.”

Behoefte
Volgens Noya Mahn dringt de tijd dat het RIVM haar zaakjes op orde brengt. “Als installateur wil je gericht advies krijgen. Dus, cases met C-ventilatie- en D-ventilatiesystemen en de juiste oplossing.”

‘Ventilatiesysteem voldoet in veel gebouwen niet aan de eisen’

In veel gebouwen voldoet de ventilatie niet aan de minimumeisen die het Bouwbesluit stelt. Op basis van een inventarisatie onder ...
Verder Lezen

Stilzwijgend wijzigen ventilatierichtlijn door RIVM verrast Techniek Nederland

Het RIVM heeft vorige week stilzwijgend de ventilatierichtlijn aangepast. Het advies is om waar mogelijk zoveel mogelijk verse lucht toe ...
Verder Lezen

Techniek Nederland vraagt RIVM opnieuw helderheid te geven over relatie ventilatie en corona

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, heeft opnieuw een brief gestuurd naar Jaap van Dissel van het RIVM waarin hij ...
Verder Lezen

RIVM: Geen extra maatregelen voor ventilatie

Op 16 maart schreven wij al over het belang van ventilatie om eventuele transmissie van het coronavirus via de lucht ...
Verder Lezen

Installatie Vakbeurs verplaatst naar volgend jaar september

Gepubliceerd op

De komende editie van Installatie Vakbeurs Hardenberg wordt verplaatst naar 7, 8 en 9 september 2021. Beursorganisator Easyfairs geeft als reden dat het sentiment onder exposanten in de afgelopen periode erg veranderd is en de overgrote meerderheid van de exposanten heeft aangegeven graag de beurs te verplaatsen naar 2021. “Wij zien het als onze primaire taak om te luisteren naar de community en met hen mee te denken. Daarom hebben we tijdig besloten de beurs te verplaatsen”, zegt Irma de Hoon, Business Unit Director Construction bij Easyfairs.

De Hoon: “Het besluit komt voor veel professionals uit de sector niet uit de lucht vallen. In de afgelopen periode hebben we nauw contact gehad met onze exposanten. Zij gaven onder meer aan dat de verplichte maatregelen het laagdrempelige karakter van de beurs niet ten goede zou komen. Daarnaast voelen veel exposanten een morele verplichting richting relaties en personeel, om hen te behoeden voor eventuele blootstelling aan het coronavirus.”

Uitzonderlijke situatie
Ondanks dat vakbeurzen in november wel mogen plaatsvinden, kiest de organisatie er op verzoek van haar exposanten toch voor Installatie Vakbeurs Hardenberg te verplaatsen naar 2021. De Hoon: “Dit is een uitzonderlijke situatie. We zijn nu op een punt waarop de markt ons vraagt een knoop door te hakken. Inventarisatie onder huidige exposanten leert ons dat, op een enkeling na, de wens is dat we verplaatsen naar september 2021. Daar hebben we naar geluisterd.”

Vooruitblik
De nieuwe datum voor Installatie Vakbeurs is 7, 8 en 9 september 2021 in Evenementenhal Hardenberg. “Het geeft veel vertrouwen dat een grote groep exposanten hun inschrijving heeft doorgezet naar 2021. Samen gaan we voor wederom een succesvolle editie waar de sector elkaar in een informele sfeer kan ontmoeten en zaken doen.”, aldus De Hoon.

ISH volgend jaar uitsluitend in digitale vorm

Gepubliceerd op

Messe Frankfurt heeft besloten om de internationale vakbeurs ISH volgend jaar uitsluitend in digitale vorm te houden. Wolfgang Marzin, president van Messe Frankfurt: “Helaas hebben de laatste pandemieontwikkelingen geleid tot toenemende onzekerheid bij zowel exposanten als bezoekers. Ook hernieuwde reisbeperkingen maken het niet langer mogelijk om ISH als een fysiek evenement te organiseren.”

Volgend jaar komt er dus een digitale ISH: een virtueel platform voor de installatiebranche om zaken te doen en informatie uit te wisselen. Messe Frankfurt zal alle exposantenactiviteiten bundelen en op een intelligente manier koppelen aan haar eigen faciliteiten. Marzin: “We nemen binnenkort contact op met de exposanten met een interessant pakket aan diensten en zullen onze internationale verkoopnetwerken activeren om bezoekers aan te trekken.” Hij verzekert verder alle exposanten dat ze kunnen participeren; ook degenen die al besloten hadden niet deel te nemen aan een fysieke ISH.

Breed scala aan digitale functies
Aan het digitale evenement zal een breed scala aan functies worden toegevoegd, waaronder exposantenpresentaties (producten, specificaties, video's, contactpersonen, chatfunctie, één-op-één videogesprekken) en intelligente, AI-ondersteunde, matchmaking met geschikte zakelijke contacten voor het genereren van leads. Daarnaast zijn er livestreams en uitzendingen op aanvraag van het evenementenprogramma, evenals een afsprakensysteem voor online ontmoetingen met exposanten. Alle functies zullen tijdens 24 uur per dag en wereldwijd in alle tijdzones beschikbaar zijn.

Webinar vervangt ‘Dag van de warmtepomp’

Gepubliceerd op

Na 'De dag van de Warmtepomp', 'Het jaar van de Warmtepomp' en ‘De week van de Warmtepomp’, is dit jaar, vanwege corona, gekozen voor een online editie. Op donderdag 24 september wordt een webinar gehouden voor (installatie)bedrijven en monteurs.

Op 24 september van 11:30 – 12:00 uur praat Kees Oostrum van Opleidingscentrum GO° deelnemers in een interactief webinar bij over de laatste trends en ontwikkelingen op het gebied van warmtepompen. Wat moet je als monteur en bedrijf absoluut weten over warmtepompen? Welke wet- en regelgeving is er en op welke subsidies kan je aanspraak maken? Hoe ziet de toekomst eruit?

Meer informatie en aanmelden kan hier.

Building Holland opnieuw uitgesteld

Gepubliceerd op

De vakbeurs Building Holland, die gepland stond op 27, 28 en 29 oktober a.s., wordt vanwege het coronavirus verplaatst naar 30 maart t/m 1 april 2021. Op de oorspronkelijke data introduceert beursorganisator Easyfairs nu een hybride versie.

“Building Holland stond in eerste instantie gepland in maart, maar vanwege het coronavirus hebben we die editie verplaatst naar oktober”, zegt Dirk van Gemert namens Building Holland. “Wij waren overtuigd dat we ons evenement in oktober door konden laten gaan met alle coronamaatregelen die we in acht zouden nemen. Maar het sentiment onder de exposanten is in de afgelopen periode veranderd. Wij vinden het uiterst belangrijk om te luisteren naar onze exposanten en hebben daarom besloten om de fysieke editie van Building Holland te verplaatsen naar begin 2021.”

Grote uitdagingen
Van Gemert: “Tegelijkertijd staat de markt voor grote uitdagingen en willen wij ook blijven benadrukken hoe belangrijk technologische innovatie voor de bouw en vastgoedsector is. We zien een rol voor onszelf weggelegd om technologische vernieuwing in de bouw te koppelen aan de vastgoedsector. Er gebeurt ontzettend veel, we kunnen niet stilzitten en wachten tot begin 2021. Daarom lanceren we een hybride event op 27, 28 en 29 oktober om partijen te verbinden en te komen tot innovatieve concepten en samenwerkingen. We lossen tenslotte samen de problemen van morgen op.”

Online vanaf bovenverdieping
Het hybride event wordt georganiseerd op de vernieuwde bovenverdieping van Evenementenhal Gorinchem – Next Level – dat eigendom is van Easyfairs. Bezoekers kunnen het digitale gedeelte online volgen in Building Holland Digital. Hier geven keynote sprekers presentaties over het verduurzamen van vastgoed. Ook zijn er in de break-out sessies verschillende discussiepanels digitaal bij te wonen. Verder is de nationale werkconferentie van partner Cirkelstad drie dagen lang online te volgen.

“5 procent volumedaling door coronacrisis”

Gepubliceerd op

De technieksector verwacht in 2021 een volumedaling van zo'n 5 procent door de coronacrisis. “Toch zal de schade ten opzichte van andere sectoren meevallen”, zei Doekle Terpstra vanmorgen bij BNR, De voorzitter van Techniek Nederland verwacht geen gedwongen ontslagen, maar eerder dat het bestaande tekort aan mensen voorlopig niet zal verdwijnen.

In de utiliteitsbouw zal de grootste klap vallen met een volumedaling van 7 procent. “In de woningbouw blijft de terugval beperkt tot 2 procent”, zei Terpstra. “Maar we zullen uiteindelijk snel herstellen. De bedrijven zullen de volumedaling opvangen in de flexibele schil.”

Sector van de toekomst
Terpstra benadrukte verder dat de techniek de sector blijft van de toekomst. “Ik denk dat bedrijven er alles aan zullen doen om de volumedaling op te vangen zonder afstand te nemen van mensen. Want iedereen weet dat die mensen weer ontzettend hard nodig zijn op het moment dat het herstel er is. Nieuwe mensen zijn wat dat betreft ook weer van harte welkom. Maar zorg ervoor dat deze sector in worst case een beroep kan doen op een NOW-regeling in 2021.”

Viega ziet af van deelname aan komende ISH vanwege Covid-19

Gepubliceerd op

Viega zal volgend jaar niet deelnemen aan de ISH, de belangrijkste internationale vakbeurs voor de sanitair- en HVAC-branche. De verantwoordelijkheid en zorgplicht die het bedrijf ten aanzien van medewerkers en marktpartijen voelt, gaven de doorslag. “Voor de directie van Viega vormen de gezondheid en veiligheid van iedereen die betrokken is bij de ISH een absolute prioriteit. De uiterst dynamische en enigszins onvoorspelbare pandemiesituatie die veroorzaakt wordt door Covid-19 brengt een onberekenbaar risico met zich mee. Met pijn in het hart hebben we daarom besloten om af te zeggen voor deelname aan de belangrijkste vakbeurs voor onze industrie”, aldus Dirk Gellisch, CEO business unit Global Sales van Viega.

In verband hiermee heeft de directie ook besloten dat Viega tot de zomer 2021 aan geen enkel andere (inter)nationale vakbeurs zal deelnemen aan andere. Viega werkt momenteel aan concepten om in nauw contact te blijven met marktpartners om nieuwe producten te presenteren.

Terpstra: “Uitgeklede NOW komt op verkeerde moment”

Gepubliceerd op

De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) krijgt per 1 oktober een vervolg. Het kabinet verlengt de regeling met drie periodes van drie maanden. Vanaf 2021 wordt de regeling soberder. Bovendien komen er minder bedrijven voor in aanmerking. Techniek Nederland is kritisch over de versobering na 1 januari. Voorzitter Doekle Terpstra: “De technieksector zit laat in de cyclus. Onze leden zullen pas begin volgend jaar de klappen krijgen van deze crisis. Juist dan wordt het moeilijker om in aanmerking te komen voor NOW én de vergoeding gaat omlaag.”

Tot het eind van dit jaar komen bedrijven in aanmerking voor steun als hun omzet met minstens 20% is gedaald. Vanaf 1 januari 2021 ligt die grens bij een omzetdaling van 30%. De maximale vergoeding van de loonkosten is eerst nog 80%. Vanaf 1 januari 2021 gaat de vergoeding eerst omlaag naar 70% en drie maanden later naar 60%.

“Uitgeklede NOW komt precies op het verkeerde moment”
Het kabinet bouwt de tegemoetkoming voor loondoorbetaling in stappen af. Die aanpak moet bedrijven aansporen om zich aan te passen aan de nieuwe economische realiteit. Terpstra heeft daar begrip voor, maar wijst op het bijzondere karakter van de technieksector. “Wij zijn geen krimp- maar een groeisector. Onze langetermijnvooruitzichten zijn nog altijd positief. Wij hebben een regeling nodig die bedrijven door de storm heen helpt én ervoor zorgt dat wij onze technische vakmensen kunnen behouden. Een uitgeklede NOW komt voor ons begin volgend jaar precies op het verkeerde moment. Juist dan hebben wij een volwaardige regeling nodig”’ Volgens de voorzitter zou het kabinet maatwerk moeten leveren. De NOW moet vanaf januari 2021 extra ruimte bieden voor laat-cyclische sectoren zoals de installatiebranche.

Deel- en Omscholings-NOW
Techniek Nederland heeft de afgelopen maanden samen met andere organisaties gepleit voor een Deel- en Omscholings-NOW. De voorman van de installatiebranche is blij dat het kabinet die oproep voor een belangrijk deel heeft overgenomen. Terpstra: “Om- en bijscholing zijn cruciaal in deze crisis. Zo kunnen we werknemers behouden voor de techniek. En dankzij omscholing kunnen vakmensen instromen vanuit branches waar de vooruitzichten op de arbeidsmarkt minder goed zijn.”

Sterker en groener uit de crisis
De technieksector heeft veel behoefte aan werknemers met green skills. De energietransitie vraagt om zulke vakmensen. Terpstra: “Als we nu mensen bijscholen en werknemers uit krimpsectoren klaarstomen voor de groene installatiebranche, komen we sterker uit de crisis tevoorschijn. Ons opleidingsfonds en onze scholingsbedrijven hebben daar de kennis en de organisatie voor in huis. Onze opleidingsinfrastructuur staat als een huis.” Voor het begeleiden naar nieuw werk en voor (om)scholing stelt het kabinet meer dan 1 miljard euro beschikbaar.

De belangrijkste wijzigingen in de NOW 3
NOW 3 geldt tot 1 juli 2021 (3 periodes van 3 maanden).
Het minimale omzetverlies om aanspraak te kunnen maken op de regeling is vanaf 1 oktober 20% en gaat vanaf 1 januari 2021 naar 30%.
De steun over 9 maanden kent een geleidelijke afbouw van vergoedingspercentages: van 80% naar 70% naar 60%.
Tegenover de afbouw van de vergoeding staat de mogelijkheid om de lonen te laten dalen. De loonsom mag eerst met 10% en daarna met 15% en 20% omlaag zonder verlies van de subsidie.
De korting die in de NOW 2 wordt toegepast op het moment dat er sprake is van bedrijfseconomisch ontslag vervalt.

Overige maatregelen
Het kabinet verlengt ook de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), de Tegemoetkoming Vaste Lasten MKB (TVL) en de mogelijkheid van belastinguitstel. Daarnaast maakt het kabinet op Prinsjesdag de details bekend van een Groeifonds om investeringen aan te jagen.

Scholen zorgen voor run op CO2-meters

Gepubliceerd op

Sinds het einde van de zomervakantie stijgt de vraag naar CO2-meters flink, melden verschillende leveranciers. Vooral scholen schaffen het apparaatje aan sinds het RIVM ze adviseerde te checken of hun ventilatie op orde is.

Een meerderheid van de scholen in Nederland dateert van vóór het bouwbesluit van 2012 en heeft geen mechanische ventilatie. Zij zijn voor frisse lucht afhankelijk van het openen van ramen en deuren. Met een CO2-meter kan op een relatief eenvoudige manier gemeten worden hoe het met de luchtkwaliteit in een ruimte gesteld is.
De meter wordt gezien als een tijdelijk goedkoop alternatief om iets aan de ventilatie te doen. Een ventilatiesysteem vervangen of aanpassen vergt een forse investering. Op nieuwe scholen, vanaf 2015, is een CO2-meter overigens verplicht.

‘Ventilatiesysteem voldoet in veel gebouwen niet aan de eisen’

Gepubliceerd op

In veel gebouwen voldoet de ventilatie niet aan de minimumeisen die het Bouwbesluit stelt. Op basis van een inventarisatie onder gespecialiseerde leden komt Techniek Nederland tot de voorzichtige inschatting dat zeker 20% van de ventilatiesystemen niet naar behoren werkt. In scholen is de situatie ronduit alarmerend, stelt de branchekoepel. Uit onderzoek blijkt dat de ventilatie in een kwart van de schoolgebouwen onvoldoende is. Het RIVM benadrukt dat een goede ventilatie van belang is voor een gezond binnenklimaat.

In veel gevallen voldoet het ventilatiesysteem niet aan de eisen doordat de omstandigheden veranderd zijn. Gebouwen kunnen bijvoorbeeld in de loop van de tijd een andere functie krijgen of een andere bezettingsgraad. Ook een verbouwing kan voor een nieuwe situatie zorgen. Volgens Techniek Nederland zijn controle en aanpassing van het ventilatiesysteem te vaak een sluitpost bij het gebouwbeheer. Dat kan leiden tot een ongezonde werk- of onderwijsomgeving.

Controle vóór de herfst
Bij kouder weer wordt het onaangenaam om ramen of deuren open te zetten. Een goed ventilatiesysteem is dan noodzakelijk om voldoende verse lucht aan te voeren. Techniek Nederland adviseert gebouwbeheerders het ventilatiesysteem in elk geval vóór de herfst te laten controleren en zo nodig te laten aanpassen.

Coronavirus kan lang in slecht geventileerde ruimte aanwezig blijven
Over het verband tussen ventilatie en coronabesmettingen bestaat nog veel onduidelijkheid. Volgens het RIVM is het mogelijk dat het coronavirus in een slecht geventileerde ruimte urenlang aanwezig blijft in fijne vochtdruppels die in de lucht blijven hangen. Het instituut ziet nog geen bewijs dat deze aerosolen het virus ook kunnen overdragen. Aanvullende maatregelen voor ventilatiesystemen zijn volgens het RIVM niet nodig. Wél adviseert het RIVM om recirculatie van lucht in dezelfde ruimte zoveel mogelijk te voorkomen en de lucht voldoende te verversen. Het instituut benadrukt dat goede ventilatie uit het oogpunt van gezondheid altijd belangrijk is.

Onderzoek naar aerosolen
Om het besmettingsrisico van aerosolen te kunnen vaststellen is volgens het RIVM nader onderzoek nodig. De installatiebranche stelt daarvoor kennis beschikbaar. Vooralsnog staat het RIVM op het standpunt dat het belangrijk is om de geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies te volgen.

Aanvullende maatregelen zijn mogelijk, maar niet verplicht
Techniek Nederland adviseert wél om aanvullende maatregelen te nemen. Daarmee kan de eigenaar van een gebouw een hoger ‘ventilatievoud’ tot stand brengen. Het ventilatievoud geeft aan hoeveel keren per uur de lucht in een ruimte wordt ververst. Ook is het raadzaam om na te gaan of toepassing van filters en andere luchtreinigende apparaten zinvol is. Deze maatregelen zijn niet verplicht.

Debat in Tweede Kamer
Morgen debatteert de Tweede Kamer over het coronavirus. De oppositie heeft aangekondigd om meer aandacht te vragen voor ventilatiesystemen in de strijd tegen corona.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Stilzwijgend wijzigen ventilatierichtlijn door RIVM verrast Techniek Nederland

Gepubliceerd op

Het RIVM heeft vorige week stilzwijgend de ventilatierichtlijn aangepast. Het advies is om waar mogelijk zoveel mogelijk verse lucht toe te voeren in systemen die gebruikmaken van recirculatie. Aanleiding is het onderzoek van het aantal besmettingen in een verpleeghuis in Maassluis. Techniek Nederland is verrast door het stilzwijgend wijzigen van de ventilatierichtlijn door het RIVM en roept op tot grotere transparantie.

De laatste weken is er veel media-aandacht geweest voor de mogelijke besmetting door aerosolen, de kleine, zwevende druppels die mensen uitstoten bij spreken, zingen en niezen. Er is steeds meer aanleiding om ook deze aerosolen te verdenken van het overbrengen van het coronavirus. Deze mogelijke besmettingsroute werd tot vorige week door het RIVM ontkend.

Verse lucht toevoeren
Nu roept het RIVM op zoveel mogelijk verse lucht toe te voeren in ruimten waar meerdere mensen langere tijd verblijven en daarbij het recirculeren van lucht zo veel mogelijk te vermijden. Er zijn systemen, zoals airconditioning, die lucht in één gemeenschappelijke ruimte recirculeren. Bij dit proces wordt de lucht niet ververst. Hierbij is verspreiding van zowel druppels als eventuele aerosolen verder dan 1,5 meter niet uit te sluiten, hoewel hard bewijs daarvoor nog ontbreekt. Uit voorzorg wordt geadviseerd om recirculatie binnen één ruimte waar meerdere personen gedurende langere tijd bij elkaar zijn zo veel mogelijk te vermijden en de lucht voldoende te verversen.

Gebruik de deskundigheid van de sector
Techniek Nederland doet een dringende oproep aan het RIVM om gebruik te maken van ventilatie-specialisten van onze sector. Voorzitter Doekle Terpstra: “Ventileren is een complex vakgebied. Virologen zouden meer met onze deskundigen en wetenschappers moeten overleggen om tot betere analyses en goede richtlijnen te komen. Ik dring aan op directe, verdergaande samenwerking tussen RIVM en deskundigen uit onze sector.”

Vóór de herfst controleren
Al eerder gaf Techniek Nederland aan dat de ventilatie in veel gebouwen niet aan de minimumeisen van het Bouwbesluit voldoet. Ook in scholen is de situatie zorgwekkend. Uit onderzoek blijkt dat de ventilatie in een kwart van de schoolgebouwen onvoldoende is. Het RIVM benadrukt dat een goede ventilatie van belang is voor een gezond binnenklimaat. Nu komt daar dus bij dat er zoveel mogelijk gebruik moet worden gemaakt van verse buitenlucht.

Aanvullende maatregelen zijn nu al mogelijk, maar niet verplicht
Techniek Nederland en de twee kennisorganisaties in de installatiebranche, TVVL en ISSO, adviseren al langer om aanvullende maatregelen te nemen. Daarmee kan de eigenaar van een gebouw een hoger ‘ventilatievoud’ tot stand brengen. Het ventilatievoud geeft aan hoeveel keren per uur de lucht in een ruimte wordt ververst. Ook is het raadzaam om recirculatie van lucht te minimaliseren en na te gaan of toepassing van filters en andere luchtreinigende apparaten zinvol is. Deze maatregelen zijn vooralsnog niet verplicht.

Op onze nieuwsbrief abonneren

RIVM wijst op blootstelling aan coronavirus via aerosolenroute

Gepubliceerd op

De laatste maanden is er veel te doen geweest over de zogenaamde aerosolenroute. Volgens een aantal deskundigen zou de overdracht van het coronavirus theoretisch gezien via kleine vochtdruppels in de lucht kunnen plaatsvinden. Uit een net openbaar gemaakt onderzoek van het RIVM blijkt inderdaad dat in niet-geventileerde ruimtes mensen aan deze zogenaamde aerosolen kunnen worden blootgesteld.

De RIVM-wetenschappers keken in hun onderzoek onder meer naar hoeveel aerosolen er vrijkomen na bijvoorbeeld een hoest of bij praten. Daaruit blijkt dat na een nies de meeste kleine druppels in de lucht blijven hangen, gevolgd door een hoest, twintig minuten praten en ademen.

Kleine kans

In de meeste gevallen is de kans dat iemand in aanraking komt met het virus via aerosolen volgens de RIVM-onderzoekers minder dan 1 procent. Bij driekwart van de coronapatiënten zitten er een miljoen virusdeeltjes of minder in een milliliter vocht, en daarbij is de kans op overdracht klein.

Uitschieters

Maar er zijn ook uitschieters. Een op de twintig patiënten heeft een hoge virusconcentratie van honderd miljoen virusdeeltjes per milliliter vocht. Als zo iemand in een volle bus hevig niest, is de kans dat minstens één ander persoon wordt blootgesteld aan het virus 100 procent. In hoeverre het virus via aerosolen ook overgedragen wordt, blijft wel onduidelijk, benadrukken de onderzoekers. De besmettelijkheid van de virussen in de aerosolen is niet onderzocht.

Brief aan WHO

Afgelopen week hebben 239 wetenschappers uit 32 landen een open brief geschreven aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarin ze oproepen de corona-richtlijnen aan te passen. De wetenschappers zeggen genoeg bewijs te hebben dat het virus via aerosolen wordt overgedragen en adviseren daarom zelfs op anderhalve meter afstand een mondkapje te dragen. Ook schrijven ze dat het juist instellen van ventilatiesystemen, toepassing van UVC-verlichting en eventueel luchtreinigers belangrijk zijn om verspreiding te beperken. Deze laatste twee kunnen zinvol zijn, mocht de ventilatiecapaciteit ontoereikend zijn.

 Rol REHVA

De REHVA waarschuwde maanden geleden al voor de aerosolenroute. Vanuit het oogpunt van ‘Better safe than sorry’ heeft de Europese organisatie vervolgens richtlijnen opgesteld om de risico’s in te dammen door goed te ventileren. Francesco Franchimon, Public Health Engineer, was betrokken bij het opstellen van de richtlijnen. Hij is blij met dit onderzoek van het RIVM.

Advies installateur

“Het is hiermee nog niet bewezen dat er voldoende infectieus materiaal zit in de deeltjes om daadwerkelijk een besmetting te veroorzaken, maar we komen zo wel een stap verder. Het RIVM wees al op het belang van goed ventileren, maar daarbij wordt tot dusverre uitgegaan van de richtlijnen in het Bouwbesluit. Je kan je afvragen of alle gebouwen wel voldoen aan het Bouwbesluit en of de ventilatievouden die worden vermeld wel toereikend zijn om infecties te beperken. Dit is de reden om nog steeds uit te gaan van ‘Better safe than sorry’. Vervolgonderzoek zou tot meer helderheid kunnen leiden over het daadwerkelijke risico op besmetting via de aerosolenroute. Bijvoorbeeld het onderzoek dat nu plaatsvindt met Freten in het Erasmus MC. Dit kan een verdere onderbouwing geven over de nieuwe richtlijnen op het gebied van ventilatie. Ik raad de installateur dus aan om de ontwikkelingen goed te blijven volgen.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

De luchtroute

Gepubliceerd op

Het wordt steeds aannemelijker dat het coronavirus zich ook via de lucht verspreidt in binnenruimtes. Nader onderzoek hiernaar is noodzakelijk, maar kost tijd. Toch is het nu al van belang hier rekening mee te houden, stellen Marius Klerk en Elyane Khoury. Zij geven praktische tips aan de installateur.

Lees het artikel op installateursZaken.nl of in IZapp

Op onze nieuwsbrief abonneren

Het grote thuiswerkexperiment

Gepubliceerd op

Wat is het meest duurzaam? Een rit met de auto, elektrische auto, waterstofauto of met het openbaar vervoer? Het meest duurzaam is om de rit niet te maken, iets wat momenteel veel gebeurt.
Ik ben niet de eerste die het hier over heeft en zal zeker niet de laatste zijn. Al ruim twee maanden werk ik vanuit mijn huiskamer door de gevolgen van corona en met mij nog miljoenen andere wereldburgers. Gelukkig heb ik de luxe dat mijn werkzaamheden dit toelaten.
Menig bedrijf stond de afgelopen maanden voor een uitdaging. Is alles ICT-technisch goed ingericht om een dergelijke stap te zetten en zoveel mogelijk personen thuis te laten werken? Ik heb van diverse kanten vernomen dat bedrijven soms snel hier en daar bij hebben moeten sturen, maar dat het soms ook zonder problemen direct kon worden gerealiseerd.
Wat opviel is dat er meestal positief gekeken wordt naar thuiswerken. En dat is dan een opsteker tussen alle negatieve berichtgeving van de laatste tijd. Wereldwijd worden er veel minder zakelijke reizen gemaakt, of dit nou met auto, openbaar vervoer of vliegtuig gebeurt. In vele opzichten heeft dit een positieve impact op het milieu.
Veel mensen en bedrijven realiseren inmiddels dat het niet per se nodig is om een verre klant letterlijk te bezoeken; een video call werkt ook. Overigens betekent thuiswerken ook een uitdaging: de werkplek is soms tevens de hobby-, sport- en/of ontspanplaats.
Ik ben benieuwd hoe de werksfeer zal zijn als de coronacrisis achter de rug is. Menig persoon wil graag weer naar kantoor. Maar in de nabije toekomst zouden werknemers best eens voor een groot gedeelte thuis kunnen en mogen werken.

Tim Visser
Installatiebedrijf Visser in Twisk

[Twee generaties installateurs, vader Dick en zoon Tim Visser, schrijven om beurten een column op persoonlijke titel]

 

Cursussen en Workshops

  • Geen evenementen

Op onze nieuwsbrief abonneren

Slim ventileren tegen corona

Gepubliceerd op

Het wordt steeds aannemelijker dat het coronavirus zich ook via de lucht verspreidt in binnenruimtes. Nader onderzoek hiernaar is noodzakelijk, maar kost tijd. Toch is het nu al van belang hier rekening mee te houden, stellen Marius Klerk en Elyane Khoury. Zij geven in dit artikel praktische tips aan de installateur.

Door te ventileren voorzien we ruimtes van verse lucht. Helaas is de ventilatie in veel gevallen onder de maat. Dat is te merken aan een muffe lucht, geurtjes en gebruikers die slaperig worden, omdat ze onvoldoende zuurstof binnenkrijgen. Daarnaast wordt er in veel situaties gebruik gemaakt van recirculatielucht om de warmte niet zomaar te laten verdwijnen naar buiten. Indien er in dit soort ruimtes een bron is voor het verspreiden van het coronavirus zal de ruimte langzaam maar zeker worden opgevuld met schadelijke deeltjes. Met als gevolg dat mensen in deze ruimte besmet kunnen raken. Daarom wordt geadviseerd om niet met recirculatielucht te werken indien mogelijk.

Doorspoeling ruimte
De meeste ventilatiesystemen zijn zo uitgelegd dat er wordt gezorgd voor vermenging van de lucht in de ruimtes. Dit geeft een gelijkmatige temperatuur ter plekke. Helaas zorgt het niet voor een optimale doorspoeling, zodat de schadelijke deeltjes uit de ruimte worden verwijderd.

Meer ventileren
Door meer te ventileren met verse lucht tot 60 m3/uur per persoon of indien dit niet haalbaar is door het ventilatiesysteem op de maximale stand te zetten zal de lucht in de ruimte worden verdund. Oftewel: de hoeveelheid verse lucht stijgt, waarmee wordt voorkomen dat het aantal besmette deeltjes in de ruimte toeneemt. Hiermee wordt het risico van overdracht van het virus geminimaliseerd, precies zoals dat ook gebeurt in de buitenlucht.

Spuien
Mocht er onvoldoende ventilatiecapaciteit voorhanden zijn, dan is het raadzaam om ramen tegen elkaar open te zetten. Mocht ook dit niet mogelijk zijn, dan kan ervoor gekozen worden om de lucht te filteren.

Filteren
Er zijn situaties waarbij extra ventileren op ruimteniveau niet mogelijk is. In dergelijke gevallen is het raadzaam om een stand alone filtersysteem te plaatsen, waarmee de lucht in de ruimte gezuiverd kan worden. Hierbij is het van belang dat geïnfecteerde deeltjes afgevangen worden en/of onschadelijk worden gemaakt.
Combinaties
De aangewezen mogelijkheden hiervoor zijn een combinatie van UV-C belichting en HEPA-filtering of een gesloten ionisatiesysteem met opvang collectoren, zoals bij de ASPRA technologie het geval is. Door het toepassen van één van deze twee opties worden de virussen gedeactiveerd (lucht gedesinfecteerd) en de overige aerosolen/deeltjes (dragers van het virus) afgevangen. Deze technieken zijn zowel van toepassing voor de ventilatielucht als voor de lucht in de ruimte zelf. De filtersystemen zijn al beschikbaar op de markt, maar het is wel belangrijk dat men zich goed laat adviseren over de juiste toepassing.

Advies aan installateur
Zorg eerst dat je een goed beeld hebt van de locatie en de ruimte-indeling. Stem vervolgens de ventilatievoud af op 60 m3/uur per persoon of als dat niet mogelijk is, laat dan het systeem meervoudig ventileren per ruimte. Let op: gebruik geen recirculatielucht. Is het niet mogelijk om het gewenste ventilatievoud te halen, kies dan voor filtering. Tot slot: stel geen regeltijden in, maar laat het ventilatiesysteem continu draaien.

Conclusie
Indien we kantoren, scholen, restaurants en andere werkplekken waar meer mensen samen komen weer willen gaan gebruiken, is gepaste afstand alleen niet voldoende. Het is daarnaast noodzakelijk om ook een gezond binnenklimaat met verse en schone lucht te creëren.

Over de auteurs
Elyane Khoury werkt bij Virus Free Air solution en is expert op het gebied van energie efficiënte luchtfiltratie. Marius Klerk is werkzaam voor Air@Work, leverancier van duurzame klimatiseringssystemen.

Dit is een ingekorte versie van een artikel dat verschijnt in de juni-uitgave van InstallateursZaken. Het gehele artikel is vanaf 23 juni 2020 hier te lezen.

Op onze nieuwsbrief abonneren

RIVM: onvoldoende bewijs voor verspreiding corona via kleine druppeltjes

Gepubliceerd op

Vorige week was er in de media opnieuw aandacht voor de rol van ventilatie bij het voorkomen van coronabesmettingen. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) stelden vast dat kleine druppeltjes (aerosolen) langer in de lucht blijven hangen. Techniek Nederland vroeg het RIVM opnieuw om een reactie. Het instituut laat weten dat het UvA-onderzoek geen reden is om van standpunt te veranderen.

Het RIVM laat weten dat het onderzoek van de UvA inderdaad aantoont dat aerosolen in een slecht geventileerde ruimte langer in de lucht blijven hangen. Maar het UvA-onderzoek gaat niet over de verspreiding van het coronavirus via aerosolen. Het RIVM verandert daarom niet van standpunt; er is onvoldoende bewijs dat het virus via kleine druppeltjes besmettingen kan veroorzaken.

Ventilatie wel belangrijk
Ventileren is in het algemeen belangrijk, stelt ook het RIVM: ‘Goed ventileren is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij aan een prettig en gezond binnenklimaat.’ Over het verband tussen ventilatie en corona verandert het RIVM niet van mening. Het instituut ziet geen reden om aanvullende maatregelen te nemen voor ventilatiesystemen. De geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies kunnen worden gevolgd.
RIVM volgt de ontwikkelingen
Het RIVM vindt aanvullend onderzoek belangrijk. Verschillende universiteiten en instituten zijn hiermee bezig. Het RIVM kijkt ook zelf naar de mogelijkheid dat aerosolen tóch een rol spelen bij de verspreiding van het virus. Het instituut houdt de ontwikkelingen rond dit onderwerp in de gaten. Wanneer bewijs wordt gevonden dat coronabesmetting wél via aerosolen kan plaatsvinden, kan dat leiden tot herziening van het RIVM-standpunt.

Lees de uitspraak van het RIVM over verspreiding via de lucht en ventilatiesystemen.

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Hotel Oud Londen in Zeist kiest voor steunpakket om legionella te voorkomen

Gepubliceerd op

Hotel en restaurant Oud London in Zeist maakt als eerste horecabedrijf in Nederland gebruik van het Steunpakket Veilig Drinkwater dat Holland Water aan ondernemers en gebouweigenaren aanbiedt om legionellabesmettingen na de lockdown te helpen voorkomen. Algemeen directeur Erik van Dijk wil er absoluut zeker van zijn dat zijn gasten en medewerkers straks weer voor honderd procent kunnen rekenen op veilig water, bijvoorbeeld om te drinken en te douchen.  “Want hun gezondheid staat natuurlijk altijd voorop”, aldus Van Dijk.

Holland Water sprak afgelopen maand al zijn vrees uit dat Nederland, als gebouwen weer (volledig) in gebruik worden genomen, wordt geconfronteerd met grootschalige legionella-uitbraken. Die kunnen de veteranenziekte, een ernstige vorm van longontsteking, veroorzaken, waaraan mensen met een zwakke of kwetsbare gezondheid kunnen overlijden. Het bedrijf uit Driebergen, in Europa en het Midden-Oosten marktleider in legionellabestrijding, voorziet een ‘ongekende legionellaontwikkeling’ door onderschatting van dit risico.

“Kans op legionellabesmettingen levensgroot”
“In de Covid-19 crisis worden veel gebouwen, zoals hotels, restaurants, campings, vakantiecentra, sportscholen, fitnesscentra en kantoren, niet of nauwelijks gebruikt, waardoor het water in de leidingen is komen stil te staan”, zegt Leo de Zeeuw, oprichter en DGA van Holland Water. “Het water warmt langzaam op, waardoor biofilm ontstaat. Hierin nestelen en vermenigvuldigen legionellabacteriën zich snel.” Deels door onbekendheid, maar ook doordat hun financiële positie door de coronacrisis ernstig is verzwakt, nemen veel ondernemers niet de nodige maatregelen om legionella te voorkomen, blijkt uit monitoring door Holland Water. Nu de accommodaties weer beginnen open te gaan, is de kans op legionellabesmettingen ‘levensgroot’, aldus De Zeeuw. “Gelukkig is er inmiddels steeds meer aandacht in de media voor het risico van legionellabesmettingen en ook de politiek bemoeit er zich nu actief mee.”

Steunpakket Veilig Drinkwater
Als expert op het gebied van legionellabestrijding en leverancier van monitorings- en bestrijdingssystemen wil Holland Water het niet laten bij alleen het constateren van het gevaar van legionellabesmettingen. “We maken ons oprecht zorgen en hebben daarom, onder meer samen met BNP Paribas Leasing Solutions, een Steunpakket Veilig Drinkwater samengesteld”, legt De Zeeuw uit. “Daarmee reiken we mede-ondernemers en gebouwbeheerders de helpende hand om zo samen legionella-uitbraken te voorkomen. We geven ze een steuntje in de rug door tegen zeer gunstige voorwaarden en zonder investeringen vooraf onze expertise en apparatuur beschikbaar te stellen”, aldus de DGA van Holland Water. “We zijn er trots op dat een zo gerenommeerd hotel als Oud London als eerste gebruik maakt van ons Steunpakket.”

“Verantwoorde investering”
Erik van Dijk is dus als eerste restaurateur/hotelier in Nederland ingegaan op het aanbod van Holland Water en heeft een zogeheten Bifipro® systeem laten plaatsen om legionellavorming te voorkomen. “De gezondheid van onze gasten en medewerkers is uiteraard het allerbelangrijkste”, zegt hij, “maar we hebben ook een reputatie hoog te houden. Als we weer opengaan, wil ik absolute zekerheid hebben dat ons water veilig is. Wij vinden dat geen enkele concessie mag worden gedaan aan het niveau van dienstverlening, dus moeten we ook zorgen dat we drinkwater aanbieden van de allerhoogste kwaliteit”, aldus de directeur van het in de Zeister bossen gevestigde Oud London. “Er is in de afgelopen periode keihard gewerkt aan de renovatie van kamers, er is geklust, schoongemaakt, opgeruimd en gepoetst. Het hotel staat er weer spic en span bij en we zijn blij dat we met het partnership met Holland Water ons ook op het gebied van waterkwaliteit op een positieve wijze kunnen onderscheiden en presenteren. De timing is ook erg goed, zo vlak voor het zomerseizoen, waarin we heel veel gasten verwachten.”

Serieuze investering
De aanschaf van de apparatuur van Holland Water vergt, zegt Van Dijk, een serieuze investering. “Ook nu ze tegen uiterst scherpe voorwaarden meedenken en -werken, maar ik vind dit een noodzakelijke en zeer verantwoorde uitgave”, aldus de hotelier en restaurateur. “Stel je voor dat we met legionella worden geconfronteerd. Dan zijn we veel meer geld kwijt en hadden we straks ook nog eens pas later kunnen heropenen.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

Techniek Nederland vraagt RIVM opnieuw helderheid te geven over relatie ventilatie en corona

Gepubliceerd op

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland, heeft opnieuw een brief gestuurd naar Jaap van Dissel van het RIVM waarin hij vraagt heldere en eenduidige informatie te geven over het verband tussen ventilatie en corona. Dit omdat er opnieuw verwarrende berichten in de media zijn verschenen over het belang van ventilatie bij het voorkomen van coronabesmettingen. Natuurkundigen en medisch onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) stellen vast dat kleine druppeltjes (aerosolen) langer in de lucht blijven hangen. Volgens het UvA-onderzoek vermindert ventileren het aantal aerosolen. Is daarmee dan tóch aangetoond dat goede ventilatie de verspreiding van het virus tegengaat?

Eerder deze maand stelde Doekle Terpstra ook al vragen aan het RIVM over het verband tussen ventilatie en corona. Het RIVM stelde toen dat er geen bewijs is dat beter ventileren leidt tot minder coronabesmettingen. Maar dat was vóórdat het hierboven genoemde UvA-onderzoek naar buiten kwam. Alle reden voor een nieuwe brief van Techniek Nederland aan het RIVM.

Vier vragen aan het RIVM
De technisch dienstverleners en installateurs die bij Techniek Nederland zijn aangesloten krijgen steeds meer vragen over de effecten van ventilatiesystemen op het coronavirus. De brancheorganisatie vindt het belangrijk haar leden en hun klanten hierover correct en feitelijk te kunnen informeren. Daarom legt Techniek Nederland vier vragen voor aan het RIVM naar aanleiding van het UvA-onderzoek:
- Is het UvA-onderzoek reden om uw mening ten aanzien van de rol van ventilatiesystemen en de kans  op besmetting met het coronavirus te herzien?
- Is het UvA-onderzoek aanleiding om na te gaan of goede ventilatiesystemen de kans op besmetting kunnen verkleinen?
- Is het UvA-onderzoek aanleiding om te onderzoeken of kleine waterdruppeltjes (aerosolen) gevaar opleveren voor overdracht van het coronavirus?
- Is het UvA-onderzoek aanleiding om alsnog aanpassing van ventilatiesystemen te adviseren om besmetting met het coronavirus te voorkomen?

Verspreiding van corona via de lucht niet aangetoond
In een reactie op de eerste brief die Techniek Nederland over dit onderwerp stuurde liet RIVM weten: ‘dat niet is aangetoond dat het coronavirus zich via de lucht verspreidt, dat er geen aanwijzingen zijn dat ventilatiesystemen een rol hebben gespeeld bij de verspreiding van het virus en dat aanpassing van ventilatiesystemen niet nodig is voor de bestrijding van het coronavirus.’

Ventilatie is wél belangrijk
Het RIVM benadrukte in de reactie op de eerste brief dat goede ventilatie belangrijk is en blijft. Niet om daarmee de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, maar wél om een prettig en gezond binnenklimaat te creëren. Installateurs zouden daarom de geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies moeten volgen. Zolang het standpunt van het RIVM niet verandert, blijft dat het advies van Techniek Nederland aan de leden.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Corona vraagt om ander legionellabeheer

Gepubliceerd op

Je kent ze wel, de borden langs de snelweg met het dringende verzoek om na de zomervakantie eerst de kranen door te spoelen voor gebruik. Dit, om een legionella-infectie te voorkomen. Na pakweg 3 maanden afgesloten te zijn geweest, worden binnenkort weer allerlei gebouwen in gebruik genomen. Ook nu adviseert de overheid om passende maatregelen te nemen tegen legionella. Opvallend genoeg gaan die verder dan gewoonlijk het geval is. Waarom?

In maart kwam onze economie tot stilstand. Met de ‘intelligente lockdown’ sloten tal van gebouwen hun deuren. Van scholen tot horeca-instellingen, kantoorgebouwen en sportcomplexen. Binnenkort gaan er weer een aantal open. Dat levert fikse risico’s op. Voor installateurs is het daarom opletten geblazen.

Prioritair en niet-prioritair
Voor het beheer en onderhoud van prioritaire installaties gelden strenge voorschriften. Denk maar aan het pakket aan maatregelen dat in acht moet worden genomen om legionella te voorkomen en te bestrijden bij onder andere zorginstellingen, ziekenhuizen, truckstops en sauna’s. Bij niet prioritaire installaties daarentegen blijft het advies na een vakantie meestal beperkt tot het doorspoelen van leidingen. Nu dringt de overheid aan op een stringentere benadering, waarom?

Verklaring
“Collectieve leidingwaterinstallaties hebben geen of slechts een beperkte stilstand gedurende het jaar”, legt Eric van der Blom, expert Sanitaire Technieken bij Techniek Nederland, uit. “Nu is de ongebruikelijke situatie ontstaan dat er geen sprake is van een doorsnee zomerstilstand van een paar weken, maar dat veel van deze gebouwen 3 maanden (deels) niet of nauwelijks zijn gebruikt en dat de omgevingstemperatuur bij de waterleiding vrij hoog kan zijn. Kortom omstandigheden waar de legionellabacterie uitstekend bij gedijt”,

Maatregelen
Hij verduidelijkt wat het maatregelenpakket zoal inhoudt. “Er wordt aangedrongen op actief beheer en onderhoud, waarbij voor de belangrijkste onderdelen van beheer wordt verwezen naar de grondslagen van NEN 1006, WB 1.4 G, WB 2.4 en ISSO 55.2. Daarbij moet je bijvoorbeeld denken aan het 20 x doorspoelen van leidingen met een snelheid van 1,5 meter per seconde. Dit houdt praktisch in dat per meter leidinglengte 10 seconden lang moet worden doorgespoeld. Ook kan je bij grotere diameters dan 100 inwendig en microbiologische vervuiling te maken krijgen met reinigen en desinfecteren. Daarnaast is het van belang dat de koudwatertemperatuur niet boven de 25 °C uitkomt en de warmwater temperatuur op minimaal 60°C zit bij de tappunten.”

Risicovolle situaties
Van der Blom adviseert installateurs om dit onderwerp onder de aandacht te brengen bij klanten. En niet alleen voor de directe ingebruikname, maar ook de periode erna. “Er zullen ongetwijfeld veel legionellabacteriën worden aangetroffen als er watermonsters worden genomen. Tegelijkertijd kan de toevoer van vers zuurstof- en voedselrijk water bij het doorspoelen ook de groei van de bacterie bevorderen. Vandaar dus dat er alertheid is geboden, ook in de weken na de ingebruikname van een drinkwaterinstallatie.”

Voor meer informatie over de geldende voorschriften, klik hier.

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Startup komt met aanraakvrij, op spoeling gestuurd toilet

Gepubliceerd op

De Belgische Startup IPEE brengt een aanraakvrij, op spoeling gestuurd toilet op de markt. Een sensor meet continu het gebruik van het toilet. Is het gebruikt, dan wordt er pas gespoeld. Het toilet kan in zowel publieke ruimten als privé worden toegepast.

Jan Schoeters, mede-oprichter van IPEE: “Volgens de strenge coronarichtlijnen moeten we minstens anderhalve meter afstand houden van vrienden en collega’s, maar we gebruiken wél allemaal hetzelfde toilet. Je handen was je pas nàdat je de duwplaat van dat toilet hebt ingedrukt om door te spoelen. Met een automatisch gespoeld toilet is het aanraken van die duwplaat niet langer nodig.”

Alleen spoelen na gebruik
Klassieke spoelsystemen spoelen op basis van de aanwezigheid van personen die zij detecteren met een infraroodoog. De aanwezigheid van mensen volstaat om een spoeling te activeren, ook wanneer het toilet niet wordt gebruikt. Schoeters: “Daardoor verspillen deze systemen veel water en in geval van verstopping lopen ze over. Juist hiervoor bieden wij een oplossing.”

Sensor meet gebruik toilet
Het ei van Columbus zit ‘m in een stukje elektronica dat onzichtbaar in de keramiek verwerkt zit. De IPEE-sensor meet continu het gebruik van het toilet. Is het gebruikt, dan wordt er pas gespoeld. Niet gebruikt? Dan volgt er ook geen spoeling. Zo zorgt dit systeem voor een minimum aan waterverbruik – tot 50% minder in vergelijking met klassiek automatisch gespoelde toiletten, aldus Schoeters. “Bovendien waakt de sensor er ook over dat het toilet in geval van verstopping niet meer gespoeld  wordt.”

Overal toepasbaar
Bart Geraets, medeoprichter van IPEE: “De IPEE-toiletten kunnen overal worden toegepast: in luchthavens en publieke gebouwen, in scholen en in de horeca, in badkamers van ziekenhuizen, woonzorgcentra en hotels. En niet te vergeten: thuis. Het toilet zal niet beginnen te spoelen wanneer je je tanden staat te poetsen, maar wel wanneer je kinderen het hebben gebruikt.”

Aanraakvrij de nieuwe norm
Geraets: “Nu aanraakvrij de nieuwe norm wordt, groeit de behoefte om dit ook in de toiletomgeving te realiseren. Waar dit vroeger geen absolute prioriteit was, zien we ons vandaag de dag genoodzaakt om te streven naar een optimale hygiënische ervaring voor patienten, leerlingen of gasten. En dat is ook wat we zelf als toiletbezoeker steeds meer kunnen appreciëren.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

Consortium gaat verspreiding van coronavirus in binnenlucht onderzoeken

Gepubliceerd op

Hoogleraar Philomena Bluyssen start in een consortium met Christophe Hermans van NLR, Rob Hagmeijer van Universiteit Twente, Atze Boerstra van bba binnenmilieu en Paul Scheepers van Radboudumc, een onderzoek naar de verspreiding van microscopisch kleine druppels, zogenoemde aerosolen, via de lucht in binnenruimtes. Met een opstelling in de Experience room van het SenseLab aan de TU Delft wordt de verspreiding van aerosolen zichtbaar gemaakt onder verschillende ventilatiecondities.

Het onderzoek kan inzicht bieden welke extra maatregelen in gemeenschappelijke binnenruimtes genomen moeten worden om de verspreiding van het coronavirus nog beter tegen te gaan. De resultaten zullen worden gebruikt om het OMT, RIVM en GGDs van nieuwe inzichten te voorzien.

Verspreidingsroutes
Bij de verspreiding van het SARS-CoV-2 worden drie verspreidingsroutes onderscheiden via:
- (grote) druppels en spatten die slechts een korte afstand overbruggen;
- direct contact tussen mensen of met besmette oppervlakken;
- microscopisch kleine druppels (aerosolen) die op een luchtstroom kunnen worden meegevoerd.

In de huidige intelligente lockdown in Nederland wordt vooral rekening gehouden met de eerste twee vormen van verspreiding. 1,5 meter afstand houden en het regelmatig wassen van handen zijn voorbeelden van maatregelen om besmettingsrisico’s via respectievelijk grote druppels en direct contact te beheersen.
Dat er relatief minder aandacht is voor de derde besmettingsroute, via aerosolen, heeft te maken met de onzekerheid die er vooralsnog bestaat of deze kleine druppels genoeg virus kunnen bevatten om personen te besmetten. Het consortium wil de verspreiding van aerosolen in binnenruimtes met verschillende mate van ventilatie gaan bestuderen, zodat bij het treffen van concrete maatregelen alle verspreidingsroutes en daaraan gekoppelde besmettingsrisico’s ingedamd worden.

Bron: TU Delft

Op onze nieuwsbrief abonneren

RIVM: Geen extra maatregelen voor ventilatie

Gepubliceerd op

Op 16 maart schreven wij al over het belang van ventilatie om eventuele transmissie van het coronavirus via de lucht tegen te gaan. Dit naar aanleiding van de guidelines die REHVA had opgesteld over dit thema. Het RIVM heeft nu ook een officieel standpunt hierover ingenomen. Volgens het instituut zijn er geen aanvullende maatregelen noodzakelijk. Francesco Franchimon is teleurgesteld. Hij was als Public Health Engineer betrokken bij het opstellen van de guidelines van de REHVA.

Het ministerie van VWS vroeg enige tijd geleden aan het RIVM advies over de rol van ventilatiesystemen bij overdracht van SARS-CoV-2. Op 18 mei kwam het instituut met een antwoord, dat aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.

Standpunt RIVM
Het RIVM zegt dat: “Op basis van de huidige inzichten zijn aanpassingen van ventilatiesystemen niet nodig. De geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies kunnen worden gevolgd. Het is wel van belang dat er mogelijkheden zijn om te ventileren; goed ventileren is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij aan een prettig en gezond binnenklimaat.”

‘Better safe than sorry’
Francesco Franchimon had op meer gehoopt. “Uiteindelijk gaat het om de vraag welk vertrekpunt je hanteert. Wij zeggen ‘better safe than sorry’, het RIVM wil blijkbaar eerst een volledig wetenschappelijke onderbouwing voordat het maatregelen adviseert.”

Onderzoek nodig
“Er is inderdaad nog geen sluitend antwoord op de vraag of virusdeeltjes die in de lucht zitten nog voldoende levensvatbaar zijn bij het inademen en dan daadwerkelijk infecties kunnen veroorzaken. Wil je dit 100 % helder krijgen, dan moet je aanvullend onderzoek plegen. En het liefst uiteraard zo snel mogelijk.” Daarvoor zijn echter gespecialiseerde laboratoria nodig en professionals met een bepaalde expertise. “En die zijn schaars, ook internationaal, zeker nu men zich volledig richt op het vinden van een vaccin.”

Najaar
Franchimon verwacht niet op korte termijn een koerswijziging van het RIVM. “Wellicht veranderen ze van mening in het najaar als we weer veelvuldig binnen zitten en er zich eventueel gevallen voordoen van besmettingen in gesloten ruimtes.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

Hardenberg luistert naar exposanten en verplaatst beurs naar eind november

Gepubliceerd op

De komende editie van Installatie & Elektro Vakbeurs die gepland stond op 8, 9 en 10 september 2020 in Evenementenhal Hardenberg wordt verplaatst naar 24, 25 en 26 november 2020. De corona-maatregelen die de Nederlandse overheid momenteel oplegt met betrekking tot evenementen houden in dat deze tot 1 september niet door mogen gaan. “Ondanks dat Installatie & Elektro Vakbeurs net na die periode plaatsvindt, hebben we in de afgelopen periode nauw contact gehad met onze exposanten. Uit deze gesprekken kwam naar voren dat er draagvlak is vanuit een overgroot deel van hen om de beurs enkele maanden te verplaatsen”, zegt Mathilde Koniuszek namens Installatie & Elektro Vakbeurs.

In de komende periode beoogt beursorganisator Easyfairs een plan te maken om haar events vanaf dit najaar corona-proof te maken. Koniuszek: “Wij gaan ervan uit dat de 1,5 meter-samenleving voorlopig de norm blijft. Dit heeft grote gevolgen voor de wijze waarop wij beurzen en events vormgeven. Het uitgangspunt is dat onze events veilig zijn, en dat iedereen zich veilig voelt. We zijn daarom bezig om verschillende protocollen op te stellen om onze beurzen op een verantwoorde manier door te laten gaan. Denk bijvoorbeeld aan het invoeren van zogeheten ‘time slots’ voor bezoekers. Het voordeel hiervan is dat iedereen de tijd en ruimte krijgt om op een veilige manier producten en oplossingen te ontdekken en met elkaar in gesprek te gaan.”

Smart Badge
Ook de introductie van de Smart Badge is een manier om de 1,5 meter afstand te bewaren. Vanaf komende editie ontvangt iedere bezoeker bij binnenkomst een badge waarin een speciale chip is verwerkt: de Smart Badge. Met deze badge kan de bezoeker tijdens de beurs stands scannen om contactloos informatie uit te wisselen met exposanten. Na afloop van het beursbezoek ontvangt de bezoeker een e-mail met daarin een overzicht van alle exposanten die hij of zij gescand heeft.

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Brancheorganisaties vragen overheid om subsidie voor bij- en omscholing technische vakmensen

Gepubliceerd op

Een grote coalitie van brancheorganisaties pleit voor de invoering van een ‘Deel- en Omscholings-NOW’. Onder meer Techniek Nederland, Bouwend Nederland, FME en Aannemersfederatie Nederland (AFNL) schrijven vandaag een brief aan minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarin vragen zij om aangepaste NOW-regelingen vanaf 1 september voor bedrijven in de techniek, bouw, infra, industrie en ontwerpbranche. De nieuwe regelingen moeten werknemers in staat stellen om de tijd die ze niet kunnen werken te besteden aan bijscholing (Deel-NOW) of omscholing (Omscholings-NOW). 

De huidige NOW-regelingen zorgen ervoor dat werkgevers een deel van de loonkosten vergoed krijgen voor werknemers waarvoor nu minder of geen werk is. Met de Deel- en Omscholings-NOW willen de werkgevers ervoor zorgen dat zij met behulp van bijscholing en omscholing technische vakmensen kunnen behouden en nieuwe vakmensen uit krimpsectoren kunnen aantrekken.

Sterke vraaguitval na de zomer
De brancheorganisaties voor de techniek, bouw, infra, industrie en ontwerpbranche verwachten de echte klap van de crisis pas na de zomervakantie. Voorzitter Doekle Terpstra van Techniek Nederland voorziet een aanzienlijke vraaguitval: “In het derde en vierde kwartaal van dit jaar en in de eerste helft van 2021 zullen bedrijven minder bereid zijn om te investeren. Bovendien neemt het consumentenvertrouwen af. Daarom is het belangrijk dat er ook straks nog steun van de overheid beschikbaar is.”

Werknemer staat voorop
De Deel- en Omscholings-NOW is bedoeld om werknemers te behouden voor de techniek, bouw, infra, industrie en ontwerpbranche. Daarnaast willen de werkgevers de instroom bevorderen vanuit branches met een minder gunstig arbeidsmarktperspectief. De brancheorganisaties willen bijvoorbeeld mensen opleiden voor het ontwerpen en toepassen van duurzame energietechnieken en voor digitale en technologische innovaties. Doekle Terpstra: “De komende jaren moeten tienduizenden vakmensen met green skills de energietransitie in ons land mogelijk maken. De talenten die daarvoor nodig zijn, moeten niet verloren gaan door de coronacrisis.”

Deel-NOW
Bedrijven die te maken krijgen met forse vraaguitval ontvangen in deze periode een gedeeltelijke loonkostenvergoeding voor werknemers voor wie zij minder werk hebben. Deze werknemers benutten de tijd die zij niet werken voor bijscholing of een vakopleiding. Die bijscholing wordt voor een deel gefaciliteerd vanuit een bedrijfstakplan of andere scholingstrajecten. De deel-NOW zou moeten regelen dat ook de overheid bijdraagt aan de bijscholing.

Omscholings-NOW
Een Omscholings-NOW kan werknemers in bedrijfstakken met een minder gunstig toekomstperspectief de mogelijkheid bieden om zich te kwalificeren voor een baan in een meer kansrijke sector. In de techniek, bouw, infra, industrie en ontwerpbranche zijn de vooruitzichten voor ná de coronacrisis onverminderd positief. Bedrijven in deze sectoren zijn onmisbaar om de gebouwde omgeving en de infra te verduurzamen, de woningnood te verminderen, waterveiligheid te borgen, innovatieve apparatuur te ontwikkelen en de digitalisering te bevorderen. Naar verwachting zal hier binnen afzienbare tijd opnieuw een tekort ontstaan aan (technische) vakmensen. De Omscholings-NOW kan daarin voorzien. Overigens kan de regeling ook worden ingezet voor omscholing binnen een bedrijfstak.

Brede steun voor de voorstellen
Een groot aantal brancheorganisaties ondersteunt het voorstel aan minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Behalve Techniek Nederland, Bouwend Nederland, FME en Aannemersfederatie Nederland zijn dat Nederlandse Vereniging voor Afbouwbedrijven (NOA), Koninklijke OnderhoudNL, Cumela, Vereniging van Waterbouwers, GeoBusiness Nederland, Federatie Technologiebranches (FHI), NVKL en Branchevereniging Nederlandse architectenbureaus (BNA). Deze branches vertegenwoordigen in totaal ruim 23.000 bedrijven met 775.000 werknemers en meer dan 200 miljard euro omzet.

Adviseur Ron Bosch had corona: “Onderschat het niet!”

Gepubliceerd op

Hij kan het zich nog levendig herinneren, de eerste klachten. Begin maart voelde adviseur en HBO-docent Installatietechniek Ron Bosch zich wat duizelig en had hij last van diarree. Aan het einde van de week lag hij met 40 graden koorts op bed. Daarna volgden er heftige hoestaanvallen, waarbij hij regelmatig dacht dat hij ging stikken. Maar niet alleen hij, ook zijn vrouw en hoogzwangere dochter werden getroffen door het corona-virus. Hoe ga je om met zo’n situatie en hoe houdt je je bedrijf staande?

Begin maart zit Ron Bosch in de auto, onderweg naar een opdrachtgever. Hij voelt zich niet lekker. “Ik had last van duizeligheid”. In de loop van de week verergeren de klachten. Hij krijgt er diarree bij, op vrijdag wordt hij wakker met 40°C koorts.

Zelfstandig ondernemer
Ron heeft al jarenlang een eigen installatietechnisch adviesbureau, waarmee hij klanten in de woningbouw en utiliteit begeleidt. TIAB heeft drie mensen in dienst en onder andere projecten onder haar hoede in de nieuwbouw en zorg, luchtvaart (Schiphol) en entertainmentsector (pretparken).

Diagnose
Als dga voelt hij een zware verantwoordelijkheid rusten op zijn schouders. “Als ondernemer wil je doorgaan, voor je personeel, je klanten en natuurlijk ook simpelweg vanwege de omzet.” Maar het ging niet meer. Als de thermometer de 40°C aantikt, belt hij de huisarts die telefonisch een diagnose stelt. “Toen kreeg ik de keuze voorgeschoteld: ‘of Prednison of zware antibiotica.”

Suf
Ron is er niet gerust op, met zijn bronchitis behoort hij tot een risicogroep. Hij besluit om een antibioticakuur te volgen. “Het ging om zo’n zware dosis, dat je je continu suf voelde. Ik sliep bijna de hele dag door. Als ik overdag wakker werd, probeerde ik wat zakelijke emails te beantwoorden en mensen aan te sturen, maar daar had ik nauwelijks puf voor.”

Spaans benauwd
Hij voelt zich niet alleen suf, hij heeft het ook benauwd. Zodra Ron zijn ogen opent, begint het hoesten. Een droge hoest, die niet lijkt op te houden. “Mijn buurman zei me later: ‘ik dacht dat onze woningen goed geïsoleerd waren, maar soms leek het bijna alsof je dwars door de muur heen naar binnen kwam’.”

Een hel
Coronapatiënten krijgen vocht in hun longen, vandaar die hoestbuien. “Er kwam vaak geen einde aan, ik kon nauwelijks ademen en kreeg last van hyperventilatie.” De 57-jarige zwijgt even en klinkt daarna geëmotioneerd aan de lijn. “Als ik er weer aan terugdenk, krijg ik tranen in mijn ogen. Ik had het letterlijk Spaans benauwd. Het was verschrikkelijk, een hel.”

Valkuil
Na twee weken begint de situatie geleidelijk aan te verbeteren. “En dat is een valkuil. Als ondernemer wil je direct weer aan de slag, maar je lichaam heeft een enorme klap gehad en tijd nodig om te herstellen. Soms werd ik wakker, voelde ik me energiek, maar was ik na anderhalf uur werken alweer uitgeput.”

Fysiek herstel
Hij wil echter niet bij de pakken neer bij blijven zitten en gaat aan zijn fysieke herstel werken. “Iedere ochtend een stukje lopen, ik begon met 100 meter, inmiddels kan ik al een kilometer of 4 aan.” Daarnaast wandelt hij ook in de avonduren.

Meer ziektegevallen
Tot overmaat van ramp krijgt een week nadat Ron ziek wordt, zijn vrouw eveneens klachten. “Weliswaar in een mildere vorm, maar ook zij lag wekenlang op bed.” Ook zij is nu herstellende, evenals hun dochter, die als laatste ziek werd.

Coronatest
Inmiddels werken Ron en zijn vrouw weer. “Zij zit in de zorg, toen zij wilde terugkeren op de werkvloer moesten wij ons allemaal laten testen. Daaruit bleek inderdaad dat wij corona hadden gehad.”

Maanpakken
De dochter van Ron is nu op zoek naar een ziekenhuis waar ze kan bevallen. “Niet bepaald gemakkelijk. Alle ziekenhuizen hebben protocollen waar je rekening mee moet houden en er heerst toch een bepaalde angst voor ex-coronapatiënten. Zoals het er nu naar uitziet, zou ze wel eens in een maanlandschap kunnen bevallen, omgeven door mensen in witte pakken”, grapt Ron.

Bron
Terugkijkend weet Ron nog steeds niet wanneer en waar hij de infectie heeft opgelopen. “We hebben carnaval gevierd, vrienden gezien die op wintersport waren geweest en mijn vrouw had al vrij snel te maken met een coronapatiënte in het ziekenhuis. Allemaal mogelijke oorzaken.”

Omzetverlies
Hij vreest nog zeker enkele maanden zoet te zijn met het herstel. “Ik zit nu op, zeg 70% van mijn fysieke vermogen.” Zijn bedrijf heeft ook een fikse dreun gekregen door de coronacrisis. “De omzet is zeker met 40% teruggelopen.”

Advies
“Tegen alle installateurs en adviseurs die dit artikel lezen zou ik willen zeggen: ‘Onderschat het niet!’ Ik vind dat we er op dit moment als samenleving veel te nonchalant mee omgaan. Als ik zie hoeveel jongeren bijvoorbeeld in groepjes dichtbij elkaar lopen, dan houd ik mijn hart vast. Je kunt beter koste wat het kost vermijden om ziek te worden. Houd dus afstand, was je handen, wees voorzichtig. En neem alvast preventieve maatregelen.”

Buffer
Ron adviseert om als zelfstandig ondernemer sowieso een buffer achter de hand te houden voor het geval je ziek wordt. “Dus voldoende geld om in ieder geval de eerste drie maanden door te komen. En mocht je corona krijgen, probeer dan werk over te dragen aan concullega’s waar je een goede band mee hebt en onderhandel indien nodig over betalingstermijnen met leveranciers.” Maar het belangrijkste blijft uiteraard om naar je lichaam te luisteren. “Ga niet over je grenzen en houdt rekening met langdurig herstel.”

 

 

 

 

 

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

Steunpakket Veilig Drinkwater voor ondernemers en gebouwbeheerders

Gepubliceerd op

Nadat Holland Water en Normec Aqua Serva al eerder hun vrees uitspraken dat Nederland na de lockdown wordt geconfronteerd met grootschalige legionella-uitbraken met besmettingen en  veteranenziekte tot gevolg, komen de bedrijven nu met een initiatief: het Steunpakket Veilig Drinkwater. Het doel hiervan is om Nederlandse ondernemers die hard zijn geraakt door de Covid-19 crisis, tegen zo laag mogelijke kosten te ondersteunen met passende legionellabeheersoplossingen.

Dit initiatief wordt ondersteund door ISSO, kennisinstituut voor bouw- en installatietechniek, en DAB Pumps en is mogelijk gemaakt door BNP Paribas Leasing Solutions. Inmiddels wordt de bezorgdheid van de initiatiefnemers steeds breder gedeeld, tot en met de minister-president aan toe.

Onderschatting
Holland Water uit Driebergen, specialist in legionellabestrijding, en Normec, onafhankelijk adviesbureau voor waterveiligheid, voorzien een ‘ongekende legionellaontwikkeling’ doordat ondernemers en gebouwbeheerders het risico op legionellavorming onderschatten. Legionella kan de veteranenziekte veroorzaken, een ernstige vorm van longontsteking waaraan mensen met een zwakke of kwetsbare gezondheid kunnen overlijden.

Kans op legionellabesmetting levensgroot
“In de Covid-19 crisis zijn veel gebouwen, zoals hotels, restaurants, campings, vakantiecentra, sportscholen, fitnesscentra en kantoren, niet of nauwelijks gebruikt, waardoor het water in de leidingen is komen stil te staan”, zegt Leo de Zeeuw, oprichter en DGA van Holland Water. ”Onder meer door de oplopende buitentemperaturen warmt het water op. Dat zijn ideale omstandigheden voor legionellavorming. Deels door onbekendheid, maar ook doordat hun financiële positie door de coronacrisis ernstig is verzwakt, verzuimen veel ondernemers preventieve spoelregimes uit te voeren en monstername te doen om legionellavorming te monitoren en te voorkomen. Dit blijkt uit monitoringsdata van Holland Water en Normec. Nu de accommodaties weer beginnen open te gaan, is de kans op legionellabesmetting levensgroot”, aldus De Zeeuw.

Steunpakket Veilig Drinkwater
“We maken ons oprecht zorgen en hebben daarom het initiatief genomen om samen met Normec en enkele andere partijen het Steunpakket Veilig Drinkwater samen te stellen”, legt De Zeeuw uit. Ric de Jong, managing director van Normec, licht toe: “Daarmee reiken we mede-ondernemers en gebouwbeheerders de helpende hand om zo samen legionella-uitbraken te voorkomen. We geven ze een steuntje in de rug door tegen gunstige voorwaarden onze expertise en apparatuur beschikbaar te stellen.” De Zeeuw vult aan dat ‘nood nu eenmaal wet breekt’ en dat ondernemers met beperkte middelen de doorgaans kostbare high-tech apparatuur daarom nu tijdelijk kunnen aanschaffen zonder enige investering vooraf.

Oproep Inspectie
Nadat Holland Water de publiciteit zocht met zijn waarschuwing voor het risico op legionella-uitbraken, heeft de Inspectie Leefomgeving & Transport bedrijven en instellingen opgeroepen werk te maken van het op orde brengen van het legionellabeheer. Ze heeft ook laten weten te gaan controleren of door de genomen maatregelen de risico’s daadwerkelijk zijn verminderd. De inspectie wijst  op verhoogde risico’s, nu sprake is van versoepeling van de coronamaatregelen.

Ook premier waarschuwt
In zijn wekelijkse persconferentie waarschuwde premier Rutte afgelopen vrijdag ook voor het gevaar van legionella en vroeg iedereen om zijn leidingen goed door te spoelen in het geval ze lang niet zijn gebruikt. De fractie van 50PLUS in de Tweede Kamer deelt eveneens de zorgen van Holland Water. Ze heeft afgelopen week over de risico’s op legionellavorming Kamervragen gesteld aan Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat.

 

Opleidingsbedrijf wil nieuwe leerling monteurs werven voor na coronacrisis

Gepubliceerd op

Opleidingsbedrijf IW Nederland zet extra in op de werving van studenten voor installatietechniek en elektrotechniek. “De vraag naar leerlingen zal komende maanden mogelijk afnemen maar de vraag naar vakbekwame installatie- en elektromonteurs neemt na de crisis alleen maar toe”, stelt Ronald Olij, voorzitter van IW Nederland en directeur van IW Noord-Holland. “We zetten daarom alles op alles om veel nieuwe leerling-monteurs te werven en - bij tijdelijk afnemende vraag – kunnen er duobanen worden gecreëerd met twee leerling-monteurs op één plek bij een bedrijf.

Het opleidingsbedrijf werkt momenteel aan plannen om intensief nieuwe studenten te werven voor Beroeps Begeleidende Leerwegtrajecten (BBL) in de installatiebranche. Dit gebeurt middels online instrumenten om jongeren kennis te laten maken met het technisch vakonderwijs. Ook zijn er plannen in de maak om open dagen te organiseren waarin jongeren, op gepaste afstand, toch kennis kunnen maken met het techniekonderwijs en de vakdocenten. “We kunnen door de coronamaatregelen weliswaar minder in groepen doen, maar dat maakt de kennismaking misschien wel persoonlijker en meer tastbaar. We zoeken het ook meer in beleving en zelf dingen doen.”

Baangarantie
IW Nederland zet ook alle zeilen bij om ervoor te zorgen dat zittende BBL’ers door de coronacrisis niet gehinderd worden hun opleiding af te ronden. “Ook willen we dat ze hun baangarantie behouden. Na elke crisis is er namelijk weer grote vraag naar installatie- en elektromonteurs.” Het bedrijf leidt jongeren op in Beroeps Begeleidende Leerwegtrajecten. De MBO-studenten gaan een dag in de week naar school, krijgen een dag in de week praktijkopleiding  en werken drie dagen bij een leerbedrijf.
Door de coronamaatregelen van de overheid hebben veel leerbedrijven moeite om de BBL’ers aan het werk te houden. IW Nederland constateert niettemin dat de leerbedrijven de MBO-ers, met inachtneming van de veiligheidsvoorschriften van het RIVM, zoveel mogelijk blijven inzetten.

Investeringen
Leerbedrijven investeren veel in de studenten. De vraag naar vakbekwaam personeel in de installatiebranche is groot. In de meeste gevallen komen de jongeren, na hun studie, dan ook bij het leerbedrijf in dienst. “We zien niet graag dat een leerbedrijf de investeringen in een student in rook op ziet gaan doordat die door de coronacrisis thuis komt te zitten en zijn studie niet afrondt. Dat is slecht voor de werkgever, de student en de installatiebranche. Voortijdige uitstroom moet daarom beslist voorkomen worden.”
Het opleidingsbedrijf zoekt daarom met alle stakeholders ook naar manieren om de jongeren optimaal aan het werk te houden. “Dat gebeurt onder meer door ons goed voor te bereiden op de 'anderhalve-meter-economie' waarin we nu terecht gaan komen. We kijken, samen met de ROC’s, leerbedrijven en andere stakeholders hoe we straks veilig de draad weer kunnen oppakken. We maken plannen en protocollen om snel en veilig weer aan de slag te gaan.”

Nieuwe kansen
Dat de installatiebranche ook na de crisis weer ernstig verlegen zit om gekwalificeerd personeel staat volgens Olij vast. Hij wijst in dit verband onder meer op het grote tekort aan betaalbare woningen dat nog weggewerkt moet worden. “En voor de bestaande woningvoorraad geldt bovendien dat ze de komende jaren snel verduurzaamd gaat worden.”
Ook zal de post-corona economie nieuwe kansen bieden voor bestaande technologie en innovaties, verwacht Olij. “Denk bijvoorbeeld aan geavanceerde klimaattechnologie die het binnenklimaat in gebouwen schoon en veilig houdt. Zo gauw de coronacrisis voorbij is, zal de vraag naar gekwalificeerde installatiemonteurs weer razendsnel toenemen, is onze stellige overtuiging. Daar zijn we nu op aan het voorsorteren.”

Coronacrisis raakt Kuijpers vooralsnog licht

Gepubliceerd op

Technisch dienstverlener Kuijpers maakt bekend in 2019 met 8,5 miljoen een iets lagere nettowinst te hebben gerealiseerd dan in 2018. De omzet van 260 miljoen euro laat een stabiele groei van 12% ten opzichte van het voorgaande boekjaar zien. Het bedrijf investeerde onder meer in de ontwikkeling van de samenwerking tussen medewerkers, opleidingen, kennisontwikkeling van farmaceutische productieomgevingen en in een integrale propositie voor verduurzamen van de gebouwde omgeving. De coronacrisis raakt het bedrijf vooralsnog licht.

Ondanks dat de winstdoelstelling niet volledig gehaald is, kijkt algemeen directeur Aukje Kuypers met gepaste trots terug op het voorgaande jaar. “Investeren in kennis en ontwikkeling - en daarmee in onze mensen en in de lange termijn - hoort bij het DNA van ons bedrijf. De huidige coronacrisis bevestigt ons geloof in duurzame en vooral ook veilige en gezonde omgevingen. We blijven dan ook investeren. Gericht op een gezonde bedrijfsvoering, met oog voor de huidige ontwikkelingen én de toekomst.”

Coronacrisis met vertraging
De coronacrisis raakt het bedrijf vooralsnog licht. Hoe de markt zich dit jaar verder ontwikkelt, is vandaag niet met zekerheid te zeggen. De bouw- en installatiesector reageert altijd met enige vertraging op economische ontwikkelingen. Dat zal nu ook het geval zijn. De verwachting is dat eind 2020 ook deze sector geraakt wordt. Met het protocol ‘samen veilig doorwerken’ heeft de bouw- en technieksector alle maatregelen getroffen die in deze tijd nodig zijn om een veilige werkomgeving te bieden voor iedereen op de bouw en bij klanten. Kuijpers volgt dit protocol en heeft op sommige vlakken richtlijnen aangescherpt. Aukje Kuypers: “De veiligheid en gezondheid van onze mensen en klanten staan voorop. In 2019 zijn we een programma gestart om veiligheid nog beter te verankeren. Juist in deze tijd merken we dat onze duidelijke visie op veiligheid en bijbehorend gedrag een goede basis vormen voor ons huidig handelen.”

Steeds vaker hoofdaannemer
Slimme techniek speelt een groeiende rol in de samenleving. Hierdoor is Kuijpers steeds vaker als hoofdaannemer eindverantwoordelijk in projectenIn 2019 heeft Kuijpers bewust de stap richting bouw ingezet en geïnvesteerd in de interne opbouw van kennis en expertise op dit vlak. Het bedrijf biedt klanten hiermee als regisseur en verbinder een integrale benadering voor verduurzamingsvraagstukken. Een mooi praktijkvoorbeeld is de verduurzaming van het hoofdgebouw van de Provincie Zuid-Holland in Den Haag. De renovatie - techniek én bouw, inclusief 15 jaar onderhoud - is gegund aan Kuijpers als hoofdaannemer. Vanaf de aanbiedingsfase hebben alle betrokken disciplines nauw samengewerkt. Ook realiseerde de technisch dienstverlener in die rol eind vorig jaar in Leiden de nieuwe productiefaciliteit voor biofarmaceutisch bedrijf HALIX. Kuijpers was eindverantwoordelijk voor het ontwerp en de realisatie van de nieuwe productiefaciliteit. Zowel voor het gebouw zelf - compleet met cleanrooms - als voor de technische installaties.

Gestage groei
Vanuit veertien locaties in Nederland bedient Kuijpers de markt. Het bedrijf ziet dat de relatief nieuwe locaties in de randstad en het noorden van Nederland een gestage groei doormaken. Zo realiseerde Kuijpers voor familiebedrijf Klaremelk Feed uit Harderwijk de proces- en gebouwgebonden installaties van een nieuwe en moderne mengvoerfabriek. Vanuit Zwolle en Amsterdam ontwikkelden o.a. de activiteiten op het gebied van beveiligingssystemen. Landelijk wist het bedrijfsonderdeel gericht op de exploitatie en het beheer van installaties een aantal opdrachten te scoren bij onder meer netwerkbedrijf Alliander en gehandicaptenzorgorganisatie Ipse de Brugge.

Brede dienstverlening als basis
Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) heeft in zijn prognose begin april aangegeven dat er voor de derde keer in twaalf jaar tijd een crisis dreigt voor de Nederlandse bouwsector. Kuijpers ziet dit nu vooral terug bij klanten in de industriesector. In deze sector zetten bedrijven in tijden van onzekerheid als eerste hun investeringen op pauze. Ondanks dat heeft Kuijpers recent een opdracht gekregen van Lamb Weston / Meijer voor de realisatie van een nieuwe productiefaciliteit voor gedroogde aardappelproducten. De technisch dienstverlener is het aanspreekpunt op het gebied van procesautomatisering en klimaatbeheersing. Door actief in verbinding te blijven met klanten, ziet Kuijpers mogelijkheden om oplossingen te bieden die passen bij de huidige tijd. Musea en onderwijsinstellingen halen onderhoudswerkzaamheden naar voren. Ook staat het bedrijf ziekenhuizen bij met uitbreiding van apotheek- en IC-capaciteit en in de farmacie zorgen de voorbereidingen op de mogelijke productie van coronavaccins voor nieuwe aanvragen. De brede dienstverlening van Kuijpers, verdeeld over verschillende sectoren, maakt dat het bedrijf de lichte terugval van omzet en efficiency vooralsnog kan opvangen.

Schouders eronder
Daar waar Kuijpers aan het begin van dit jaar uitging van groei, zoals voorgaande jaren, verwacht het bedrijf voor 2020 een stabilisatie dan wel lichte groei ten opzichte van de omzet van 2019. De huidige prognose is gebaseerd op de werkvoorraad, vaste klantenkring, marktpositie en commerciële organisatie. Aukje Kuypers: “We zetten onze technische kennis en expertise in om gebouwen en installaties duurzamer en gezonder te maken. Voor onze medewerkers, voor onze klanten en voor de generaties na ons. De huidige coronacrisis bevestigt ons geloof in duurzame en vooral ook gezonde omgevingen. Ons familiebedrijf heeft al vaker moeilijke tijden doorstaan. Steeds is het ons gelukt om hier - met het vizier op de toekomst - doorheen te komen. Door er samen de schouders onder te zetten.”

“1,5 meter niet per se veilig in ruimte met slechte ventilatie”

Gepubliceerd op

Op 16 maart schreven wij al over het belang van ventilatie om eventuele transmissie van het coronavirus via de lucht tegen te gaan. Dit naar aanleiding van de guidelines die REHVA had opgesteld over dit thema. Tot dusverre heeft het RIVM nog geen officieel standpunt ingenomen hierover. En dat terwijl volgende week bijvoorbeeld al de scholen open gaan.

De REHVA was er al snel bij. In een aantal interviews met Installatienet legde vice-president dr.ir. Atze Boerstra afgelopen maanden uit waarom ventilatie zo belangrijk is. “We weten we dat de hoofdmoot van de besmettingen met het coronavirus via direct contact of via de ‘korte luchtroute’ plaatsvindt. Bij direct contact moet je dan bijvoorbeeld denken aan hand-op-hand contact of het aanraken van oppervlaktes die kort tevoren zijn aangeraakt door een besmet persoon. Bij luchtoverdracht zit het grootste risico in het verspreiden van druppeltjes (grootte: circa 10 micrometer) waar virussen in zitten, na niezen en hoesten. Die druppeltjes verdwijnen binnen een paar milliseconden na uitademing en/of slaan snel neer, vandaar dat standaard gesteld wordt dat een afstand tot een besmet persoon van 1 tot 2 meter als de gevarenzone geldt.”

‘Tweede luchtroute’
“Los van de standaard besmettingsroutes: er zijn aanwijzingen in de literatuur dat er in sommige situaties ook sprake kan zijn van een ‘tweede luchtroute’ waarbij Corona virussen in aerosolvorm (als ultrakleine deeltjes of druppeltjes) langere tijd in de lucht aanwezig blijven en (binnen) grotere afstanden af kunnen leggen, waarna ze (bij de juiste dosis) tot besmettingen kunnen leiden, met name in slecht geventileerde binnenruimten moet men de aerosolroute niet onderschatten. Vandaar het advies van REHVA om (ALARA-aanpak, voorzorgsprincipe) tijdens de huidige pandemie een aantal ventilatiemaatregelen te nemen die vaak relatief eenvoudig zijn.”

Advies
Met een mogelijke transmissie van het virus over langere afstanden, is het volgens Boerstra dus verstandig (specifiek in gebouwen die vol in gebruik blijven tijdens de pandemie) om het risico op verspreiding van het virus via ventilatiesystemen te beperken. Met name de ventilatie en het voorkomen van hoge bezettingsgraden zijn daarbij belangrijk.

Voortdurend ventileren
Boerstra benadrukt daarbij nog eens extra het belang van voldoende ventileren op kamerniveau. “Idealiter moet je dan denken aan 60 kuub verse lucht per persoon (= klasse A niveau van het PvE Gezonde Kantoren) als ondergrens; bij voorkeur op een zo efficiënt mogelijke manier toegevoerd. Dus niet zodanig dat de uitgeademde lucht van de ene persoon bijvoorbeeld langs de ademzone van een andere persoon in de ruimte wordt gevoerd alvorens deze lucht afgezogen wordt.”

1,5 meter grens
“Tot dusverre legt de RIVM de nadruk op het aanhouden van 1,5 meter afstand. Dat gaat prima op in buitensituaties en gebouwen die goed geventileerd worden. Maar in een slecht geventileerde ruimte waarin men langere tijd met meerdere personen verblijft, zou het aanhouden van deze regel wel eens alleen schijnveiligheid kunnen opleveren”, zegt Boerstra. Hij denkt dan bijvoorbeeld aan vergaderruimtes, bussen, klaslokalen of oefenruimtes voor koren.

Scholen
Volgende week gaan de scholen weer gedeeltelijk open. “De bezetting van de klassen is gehalveerd, maar het zou maar kunnen dat het vanaf juni weer business as usual is. Er zijn gelukkig in het kader van ‘Frisse Scholen’ programma’s flink wat scholen onder handen genomen, waardoor de ventilatie verbeterd is. Maar voor tientallen procenten van de schoolgebouwen is dat nog niet het geval en is de verse luchttoevoer nog steeds onder de maat.”

Zorgen
Boerstra maakt zich hier oprecht zorgen over. “We moeten in ieder geval bij de leraren tussen de oren krijgen dat ze de komende maanden de ramen vaak (bij voorkeur continue) openzetten, tijdens de lessen en/of tussen de lessen door. Ook is het belangrijk dat een eventueel aanwezig mechanische ventilatiesysteem in de lokalen aanstaan.”

RIVM
Uiteraard zou het helpen als het RIVM de REHVA guidelines overneemt. “De afgelopen maanden stond het RIVM in een andere modus, ze moesten eerst de uitbraak beteugelen. Ik snap dat heel goed. Nu zitten we echt wat mij betreft in een nieuwe fase en met de openstelling van scholen en over een paar weken misschien ook de horecagelegenheden is het thema ventilatie en corona plotseling super actueel. De druk op het RIVM om hierover een standpunt in te nemen wordt nu wel van verschillende kanten opgevoerd.”

EenVandaag
Zo deed de bekende viroloog Ab Osterhaus afgelopen week nog de nodige uitspraken over het onderwerp. Op de website van EenVandaag valt bijvoorbeeld nog het volgende te lezen: ‘Feit is dat de besmettingskansen groter zijn in afgesloten ruimtes waar veel mensen bij elkaar zijn dan buiten. Ventilatie speelt hierbij een belangrijke rol. Er is buiten veel meer sprake van luchtbeweging. Bovendien is het buiten lastiger om iemand anders te besmetten, doordat er veelal beter afstand kan worden gehouden dan binnen.’

Techniek Nederland
De REHVA heeft het thema ‘corona en ventilatie’ al begin maart op de kaart gezet. In de afgelopen maanden is hierover ook contact geweest met branchevereniging Techniek Nederland. Op 6 mei heeft de branchevereniging bij monde van voorzitter Doekle Terpstra een brief verstuurd aan het RIVM met de vraag of het aanpassen van ventilatiesystemen de verspreiding van het coronavirus kan voorkomen. Op het moment van schrijven had het RIVM nog geen officiële reactie gegeven.

“Vakbeurs Hardenberg wil straks toch open op basis van 1,5 meter samenleving”

Gepubliceerd op

Beursorganisator Easyfairs Nederland gaat zijn evenementen volgens de 1,5 meter-samenleving inrichten. Hiermee beoogt de organisator van onder andere Installatievakbeurs Hardenberg op een verantwoorde manier evenementen vanaf september weer te laten plaatsvinden. Er wordt onder meer gedacht aan zogeheten ‘time slots’ voor bezoekers en een verruiming van de gehele beursindeling.

“Door het coronavirus hebben wij al meer dan 30 events noodgedwongen moeten verplaatsen of annuleren. De gevolgen zijn enorm. Niet alleen voor ons, maar ook voor onze exposanten, bezoekers, partners en leveranciers. Wij verwachten dat de 1,5 meter-samenleving voorlopig de norm blijft en daarom gaan wij aan de slag om onze events op die manier in te richten”, verklaart Jeroen van Hooff, CEO van Easyfairs Nederland.

Time slots
“We zijn bezig met het opstellen van verschillende protocollen”, vervolgt van Hooff. “Denk bijvoorbeeld aan het invoeren van zogeheten ‘time slots’. Dat zou betekenen dat bezoekers zich gaan registeren voor een bepaald time slot, waarbij we de openingstijden eventueel gaan verruimen indien dit noodzakelijk en mogelijk is. Het voordeel van werken in time slots is dat iedereen de tijd en ruimte krijgt om op een veilige manier met elkaar in gesprek te gaan.”

Smartbadge technologie
Verder bekijkt Easyfairs de mogelijkheden tot een verruiming van de gehele beursindeling, zoals bredere gangpaden, meer ruimte creëren op plekken waar voorheen drukkere bezoekersstromen waren en aangepaste inrichting van de kennistheaters. Van Hooff: “Dat zijn punten waar we ons in de komende tijd over gaan buigen. Daarnaast maken we al gebruik van onze smartbadge technologie. Met deze badge kan de bezoeker de informatie op de stands van exposanten scannen. Na afloop van het beursbezoek ontvangt de bezoeker een e-mail met daarin een overzicht van alle exposanten die hij of zijn gescand heeft. Hierdoor verdwijnen de fysieke visitekaartjes, folders en dergelijken. Wel zo milieuvriendelijk en ook nog eens volledig corona-proof. Kortom; we zijn nu iedere dag bezig om ervoor te zorgen dat dadelijk onze events zo veilig mogelijk zijn. Easyfairs offers the safest place to meet.”

Economisch belang
Het economisch belang van beurzen en events is volgens Van Hooff zeer groot. “Er zijn industrieën die tot 40 procent van hun jaarlijkse omzet realiseren op beurzen. Ook voor andere dienstverleners is een beurs onmisbaar, denk aan de standbouwers. Daarnaast profiteert de lokale en regionale economie mee op het moment dat een beurs plaatsvindt, zoals hotels, taxidiensten en restaurants. Daarom hopen wij dat de sector straks weer op verantwoorde wijze open kan gaan.”

‘Gebrek aan ventilatie en niet airco zorgt voor verspreiding coronavirus’

Gepubliceerd op

Volgens Chinese onderzoekers is er een verband tussen de luchtstroom van een airconditioner en de verspreiding van het coronavirus. Ze maakten een analyse van een restaurant in hun stad waar op 24 januari negen personen door één andere persoon zijn besmet met het coronavirus. De mensen die besmet raakten, zaten aan dezelfde tafel als de besmette persoon en twee tafels verderop. De luchtstroom van een splitunit-airco aan de muur ging over en langs de drie tafels. Atze Boerstra laat aan RCC K&L weten dat niet de airco maar het ontbreken van goede ventilatie de boosdoener is.

In het restaurant waren in totaal 78 gasten aanwezig, verdeeld over 18 tafels. Daarnaast liep er bedienend personeel rond. Alleen de gasten aan de betreffende drie tafels raakten besmet. Het gros daarvan zat op meer dan twee meter afstand van patiënt 0. Ook kon worden achterhaald dat er geen onderling fysiek contact is geweest tussen mensen aan de verschillende tafels.

Luchtstroom van de airconditioning
De onderzoekers concluderen dat de besmetting plaatsvond door microdruppels met virusdeeltjes (aerosolen) afkomstig van patiënt 0. Op basis van een simulatie constateerden ze dat die deeltjes via de luchtstroom van de airconditioning boven de twee andere tafels terecht zijn gekomen. Een andere belangrijke conclusie is dat de besmetting het gevolg kan zijn van de slechte ventilatie in het restaurant. In berichten over dit onderzoek wordt echter vooral gewezen op de rol van de airconditioning.

Onvoldoende verdunde lucht
Binnenluchtspecialist dr. ir. Atze Boerstra (managing director van bba binnenmilieu en vice-president van REHVA) meldt aan RCC K&L dat de airco niet de oorzaak van de besmettingen in het restaurant in China kan zijn geweest. “De kernoorzaak hier is het ontbreken van verse-luchttoevoer, waardoor de lucht met het virus erin onvoldoende werd verdund. Er was sprake van minder dan 1 liter/seconde per persoon aan verse luchttoevoer. Dat is absurd weinig. Ter vergelijking: in Nederlandse kantoren ga je normaliter uit van minimaal 10 liter/seconde per persoon, en meer dan 15 liter/seconde/persoon is ideaal: dat is zeker tien tot vijftien keer zo veel!”

Installatienet sprak eerder al met Boerstra over de relatie tussen Corona en ventileren n.a.v. het verschijnen van een document met praktische adviezen om het Corona besmettingsgevaar in gebouwen te beperken. Een initiatief van REHVA en Francisco Franchimon. Vandaag heeft Techniek Nederland in een brief aan directeur Jaap van Dissel van het RIVM gevraagd of het aanpassen van ventilatiesystemen de verspreiding van het coronavirus kan voorkomen.

Op de afbeelding: Simulatie van de luchtstroming vanuit de airco en de verspreiding van het coronavirus vanuit patiënt 0 (paars) richting de personen die besmet zijn geraakt (rood). De andere mensen (goudkleur) raakten niet besmet.

Light + Building pas weer in 2022

Gepubliceerd op

Messe Frankfurt heeft besloten de elfde Light + Building, vakbeurs voor verlichting en gebouwentechnologie, dit jaar helemaal niet te houden. De beursorganisatie kiest ervoor om aan de normale volgorde vast te houden. De beurs zal daarom pas van 13 tot 18 maart 2022 plaatsvinden.

Door de coronacrisis was Light + Building 2020, oorspronkelijk gepland voor maart, al verschoven naar 27 September tot 2 oktober a.s. Na het gezamenlijke besluit van de Duitse Bondsregering en de Duitse staten dat grote evenementen in Duitsland pas kunnen worden gehouden vanaf september, denkt de beursorganisatie geen goed geplande voorbereidingstijd te hebben om het houden van het evenement te kunnen garanderen. Bij het houden van degelijke evenementen spelen onder andere reisvoorwaarden een belangrijke rol.

“De huidige regelgeving, gecombineerd met voortdurende wereldwijde reisbeperkingen en de potentiële bedreiging van de individuele gezondheid, maken het onmogelijk om Light + Building in 2020 te houden”, zegt Wolfgang Marzin van Messe Frankfurt. “Tegelijkertijd moeten we in het belang van exposanten en bezoekers tijdig onnodige kosten vermijden. De beslissing was voor niemand van ons gemakkelijk, maar we zullen onze energie nu richten op het houden van de volgende Light + Building in 2022.”

Ventilatie en filtratie in gebouwen moet beter

Gepubliceerd op

Het coronavirus blijft de gemoederen bezighouden. De gezondheid, zorg en economie hebben het hierdoor bijzonder zwaar. De genomen maatregelen en verlenging hiervan geven nog geen ruimte om terug te gaan naar een normale omgang tussen de mensen. Er wordt zelfs gesproken over een nieuwe 1,5 economie. Eén ding is zeker: het virus is nog niet zomaar weg, ook de komende jaren waarschijnlijk niet. Het is daarom van groot belang om de ventilatie en filtratie van gebruikersruimtes binnen de gebouwde omgeving nader te beoordelen, waarschuwt Marius Klerk van Air@Work in dit artikel. Alleen zo ontstaat een veilige leefomgeving en wordt de overdracht van het virus geminimaliseerd.

Uit meerdere internationale onderzoeken [bron 4, 5, 6, 8] is gebleken dat de overdracht van een virus, hier specifiek het COVID-19, zich ook door de lucht kan verspreiden, over een grotere afstand dan de gestelde 1,5 meter. Indien een drager van het virus zich bevindt in een ruimte of omgeving waar veel niet besmette mensen op de bepaalde afstand van 1,5 meter aanwezig zijn, is er toch een aannemelijk risico dat deze mensen besmet kunnen raken. Uit de onderzoeken blijkt dat het virus tot wel 20 minuten in de omgevingslucht kan blijven hangen en hierdoor wordt overgedragen aan andere mensen (zie afbeelding).

Fijne druppels
Bij hoesten of niezen komen er in verhouding grote, besmette, druppels vrij. Deze zullen door hun gewicht vrij snel vallen, binnen de gestelde 1,5 meter. Maar hiernaast komen er ook fijne druppels vrij, wat ook al gebeurt bij bijvoorbeeld praten of zingen. Deze fijne druppels worden ook wel aerosolen genoemd, een colloïdaal mengsel van stofdeeltjes of vloeistofdruppels in de lucht. Ze kunnen drager zijn van het virus.

Veelvuldig ventileren
Om te voorkomen dat het virus in de lucht blijft hangen zal er daarom beter en veelvuldiger geventileerd moeten worden om ruimtes te ontdoen van de besmette lucht en te voorzien van schone lucht. Indien dit niet mogelijk is dient de lucht in de ruimtes op een juiste manier, met HEPA of elektrostatische filteren met afvang, gefilterd te worden middels recirculatielucht om zo de lucht te ontdoen van de besmettingen [bron 2, 9]

Andere eisen
Huidige geïnstalleerde klimatiseringssystemen leveren geklimatiseerde lucht in utiliteitsgebouwen conform de richtlijnen en normering zoals deze ook zijn opgenomen in het bouwbesluit. Helaas wordt en kan hiermee niet worden voldaan aan de nu gestelde eisen voor een schone lucht omgeving. Ook is de luchtverplaatsing binnen een ruimte van groot belang om deze schoon te krijgen. Veel installaties zijn zo ontworpen dat er luchtmenging plaatsvindt in de ruimte; en dat is nu juist niet gewenst als er zich meerdere mensen bevinden in deze ruimte!

Gemengde ventilatie versus verdringingsventilatie

Verdringing van lucht
Om een ruimte schoon te krijgen dient dit te gebeuren op basis van het verdringingsluchtprincipe, waarbij de lucht laag wordt ingeblazen en hoog wordt afgezogen. De ruimte wordt zo van onder naar boven schoon gezogen en de besmette aerosolen met het virus zullen uit de ruimte verdwijnen, waardoor horizontale overdracht wordt geminimaliseerd. Dit lijkt wellicht een utopie, maar wordt het principe al veelvuldig toegepast in de industrie! Dit zou de basis moeten worden bij nieuwe ontwerpen en aanpassing van bestaande systemen.

Ventilatievoud
Maar hoe vaak zou dan een ruimte geventileerd moeten worden, uitgaande van een goede luchtverplaatsing. Wanneer is de lucht schoon? Er wordt nu aangegeven om naar een viervoudige ventilatievoud te gaan. De meeste gebouwen zitten nu op enkelvoudig! Voor een exactere bepaling zou de KVE-waarde, het kiemgetal of kolonievormende eenheden gemeten of bepaald moeten worden. Dit geeft een indicatie of de lucht schoon genoeg is en wat het ventilatievoud zou moeten zijn.

Luchtvochtigheid
Uit onderzoek is ook gebleken dat de luchtvochtigheid in grote mate van belang is voor de draagbaarheid van het virus. Een relatieve luchtvochtigheid tussen de 40% en 60% zorgt ervoor dat aerosolen minder ver dragen en eerder naar de grond zakken. Hoe droger de lucht hoe verder de aerosolen dragen en dus hoe groter het risico van overdracht [bron 3].

Fijnstof
De laatste jaren wordt er al veelvuldig geschreven over fijnstof en de effecten op de luchtwegen van mensen. Ook in relatie tot het COVID-19 virus, dat ook wel het longvirus wordt genoemd, blijkt fijnstof in de lucht nadelig te werken. Hoe hoger de mate van fijnstof, hoe meer dragers in de lucht. Dit betekent dat ook de aangezogen lucht afdoende moet worden gefilterd om te zorgen voor een laag fijnstofgehalte [bron 1, 6, 7]

Actie is gewenst
Als we dit alles in ogenschouw nemen, is een goede klimaatbeheersing uitgaande van de nu gestelde eisen van groot belang om weer zoveel mogelijk terug te kunnen keren naar een normale en, zover je kunt stellen, gezonde economie waarin we weer normaal met elkaar kunnen omgaan. Dit geldt vooral voor scholen, kantoren, horeca, zorginstellingen, openbare gelegenheden, etc. omdat deze moeilijk zijn in te richten op een 1,5 meter economie.
Om dit te realiseren is actie gewenst, waarbij de volgende punten van groot belang zijn:
- aanpassing richtlijnen en normeringen voor klimatisering van ruimtes in utiliteitsgebouwen en erkenning vanuit RIVM/overheid dat hiermee wordt voldaan aan de gestelde eisen tot minimaliseren van overdracht;
- waar mogelijk de ventilatievoud verhogen tot de maximale waarde;
- indien noodzakelijk de ventilatiecapaciteit uitbreiden;
- ventilatie door laten draaien, ook buiten de gebruikerstijden;
- waar mogelijk de luchtverdeling aanpassen voor een goede door/schoonspoeling;
- toepassen van gedegen HEPA-filtratie (elektrostatische filtratie met afvang laat hierin de beste resultaten zien);
- luchtvochtigheid in ruimtes op een waarde tussen de 40% en 60% RV brengen;
- gezond verstand gebruiken.

Minimaal risico
Het realiseren van deze punten zal bijdragen aan het minimaliseren van virusoverdracht doordat de toegevoerde schone lucht geen of een minimale hoeveelheid aan aerosolen zal bevatten en waar mogelijk de luchtstroming verticaal zal zijn. Indien er dan verder gepaste afstand wordt gehouden, zal het risico op besmetting minimaal zijn.

Wil, innovatie en kennis
De sleutel om de impact van het COVID-19 virus te minimaliseren in de gebouwde omgeving is de bundeling van wil, innovatie en kennis. Deze is veelvuldig aanwezig in Nederland. Experts kunnen gezamenlijk zorgen voor een gezondere leefomgeving. Iedereen zal daar baat bij hebben en de economie zal weer de goede richting op groeien.

Over de auteur:
Marius Klerk is werkzaam bij Air@Work en heeft jarenlang ervaring in de toepassing van luchtbehandeling.

Bronvermeldingen:
1. Removing the Corona virus from the air with ASPRA air purification

VFA Solutions
Published 27 February 2020
https://www.vfa-solutions.com/en/removing-the-corona-virus-from-the-air-with-aspra-air-purification/
1. REHVA COVID-19 Guidance
The Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning associations
Published 17 March update 3 April 2020
https://www.rehva.eu/activities/covid-19-guidance
2. Seasonality of Respiratory Viral Infections
Annual Review of Virology
Published 20 March 2020
https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-virology-012420-022445
3. Turbulent Gas Clouds and Respiratory Pathogen Emissions. Potential Implications for Reducing Transmission of COVID-19.
Massachusetts Institute of Technology,
Published 26 March 2020
https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2763852
4. NHK World Japan COVID-19: Fighting a Pandemic NHK Documentary
Tohoku University in Japan
Broadcast 26 March 26 2020
https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/ondemand/video/5001289/
5. An analysis of the transmission modes of COVID-19 in light of the concepts of Indoor Air Quality
University of Coimbra
Published 4 april 2020
https://www.researchgate.net/publication/340435784_An_analysis_of_the_transmission_modes_of_COVID-19_in_light_of_the_concepts_of_Indoor_Air_Quality
6. A national study on long-term exposure to air pollution and COVID-19 mortality in the United States.
Department of Biostatistics, Harvard
Published April 5, 2020
https://projects.iq.harvard.edu/covid-pm
7. Researchers modelling the spread of the coronavirus emphasise the importance of avoiding busy indoor spaces
Aalto university Finland
Published: 6 April 2020
https://www.aalto.fi/en/news/researchers-modelling-the-spread-of-the-coronavirus-emphasise-the-importance-of-avoiding-busy
8. ASHRAE Position Document on Infectious Aerosols
ASHRAE
Published: 14 April 2020
https://www.ashrae.org/file%20library/about/position%20documents/pd_infectiousaerosols_2020.pdf

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ventileren, ventileren en nog eens ventileren

Gepubliceerd op

Terwijl er steeds meer onderzoeks- en ervaringsgegevens verschijnen om besmetting met en overdracht van het coronavirus te voorkomen, is het goed om te kijken wat u in de praktijk kunt doen. Naast het toepassen van de bekende RIVM-regels is er een ding wat u heel gemakkelijk zelf kunt doen: ventileren, ventileren en nog eens ventileren.

Uit onderzoek blijkt dat, naast de bekende hoest- en niesdruppels en besmettingen via contactoppervlakken, ook airborne overdracht van het coronavirus meer en meer een besmettingsbron lijkt. In een gedegen adviesdocument van REHVA (Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning Associations) wordt een onderzoek door dr. Van Doremalen (Doremalen et al, 2020) aangehaald dat aantoont dat het coronavirus dagenlang op oppervlakken kan blijven zitten en tot wel drie uur in de binnenlucht kan blijven zweven. In een niet goed geventileerde ruimte bestaat dus de kans dat zelfs mensen die keurig 1,5 meter afstand houden toch besmet raken. Dit kan zeker ook via besmette oppervlakken gebeuren, tenzij de ruimte op een goede manier wordt gereinigd, zo bleek ook al bij eerdere onderzoeken bij virusuitbraken (Doremalen et al, 2013).

Wat kunt u doen?
Wat kunt u als installateur zelf doen om de kans op besmetting te verminderen? Het antwoord is eenvoudig: ventileer zo veel mogelijk!
- Ventileer maximaal, als het moet zelfs met open ramen
- Zet de LBK niet stil ’s nachts, maar laat deze met een lagere snelheid dan overdag doordraaien
- Voeg overdag zoveel als mogelijk (buiten)lucht toe
- Blijf ook in de weekeinden ventileren
- Vermijd recirculatie van lucht, zet dit uit via het GBS of handmatig
- Doe dit ook als er filters zitten op recirculatie, want het gaat vaak slechts om grovere filters zoals G4/M5/Coarse/ePM10

Filterkeuze
Verandering van luchtfilters is niet persé nodig mits er F7/F8/ePM1 filters zijn toegepast. Deze vangen stofdeeltjes uit de buitenlucht goed af met een filtratie-effectiviteit van ten minste 65% PM1. Hoewel het coronavirus op zich kleiner is (50-160 nm) dan wat de F8 of zelfs fijnmaziger filters kunnen vangen, blijven de virusdeeltjes door diffusie toch in het filter hangen. Het virus verbindt zich ook vaak met grote stofdeeltjes die al in het filter gevangen zijn. Bovendien is de kans dat het virus in de buitenlucht zweeft ook niet heel groot.

Wat kunt u nog meer doen?
Het is belangrijk om de luchtkwaliteit van kantoren, scholen en andere intensief gebruikte ruimten regelmatig te testen om een goed en zuiver binnenklimaat te garanderen. Als metingen daartoe aanleiding geven, is reiniging van kanalen en luchtverdeelsystemen een goede mogelijkheid, zeker als een gebouw vanwege de quarantainesituatie tijdelijk (deels) leeg staat. Maar het is niet persé nodig om nu te doen; virussen die gehecht zitten aan kleine stofdeeltjes zullen niet zo snel neerdalen in kanalen als de LBK continu blijft draaien. Eventueel aanwezige virussen worden dan gewoon afgevoerd naar buiten. Het is wel aan te raden om kanaalreiniging mee te nemen bij het normale onderhoud. Weet u trouwens wanneer het laatste onderhoud is uitgevoerd?

Desinfecteer bij besmetting
Als er iemand met een COVID-19-besmetting in het gebouw aanwezig is geweest, is grondige reiniging van het pand en de kanalen aan te raden. Desinfectie via ‘fogging’ is bijvoorbeeld een bewezen technologie die in staat is om bacteriën en virussen te bestrijden. De behandeling bestaat uit het vernevelen van gecertificeerde producten op basis van waterstofperoxide. Speciale vernevelaars doen hun werk zonder oppervlakken te beschadigen. Een goed uitgevoerde desinfectiebehandeling door ervaren mensen resulteert in doding van bacteriën, schimmels en virussen tot 99,9%.

Onderhoud in het quarantainetijdperk
Normaal onderhoud blijft belangrijk. Zeker ook in gebouwen waar wel doorgewerkt wordt. Stel onderhoud dus niet uit, maar laat dit door ervaren vakmensen uitvoeren. Dus ga bij drukniveau-overschrijding of ‘houdbaarheid’-overschrijding wél wisselen. U hoeft filters niet vaker te vervangen, maar wel tijdig. En kijk meteen goed of de gebruikte filters voldoen om ook het gewone (eveneens gevaarlijke) fijnstof goed af te vangen.

Vakwerk
Filters wisselen, onderhoud en reiniging van LBK’s en desinfectie van gebouwen is vakwerk. Als ervaren vakmensen dit doen, blijft de conditie van een LBK en de kwaliteit van het binnenklimaat langdurig op hoog niveau. Eis van partijen die aan de slag gaan met de LBK ten minste deze werkwijze:
- Werk volgens de richtlijnen van het RIVM
- Doe handschoenen aan
- Zet een masker op
- Werk met een uitgeschakelde LBK
- Voer filters af in een gesloten zak

Zuiver binnenklimaat
Wilt u de luchtkwaliteit in uw pand of de panden van uw klanten laten testen? Of filterwisselingen en onderhoud aan de LBK’s door ervaren specialisten laten doen? Bel dan een partij die veel ervaring heeft met een ‘zuiver binnenklimaat’. Ervaren adviseurs kunnen u precies uitleggen hoe uw pand een zuiver binnenklimaat krijgt volgens een helder plan van aanpak.
Als iedereen zich houdt aan de RIVM-voorschriften en als gebouwbeheerders bovendien de nodige maatregelen nemen, dan komen we hopelijk deze coronacrisis gezond door. Let qua gezondheid op uzelf, uw naasten en uw gebouw(en). #staysafe

 Bert Jan Lambregtse, Marketing Manager bij Vlint

 

 

 

 

 

 

Op onze nieuwsbrief abonneren

‘Scholen weer open? Let ook op ventilatie, riolering en drinkwater’

Gepubliceerd op

Op 11 mei gaan de basisscholen, peuterspeelzalen en kinderopvang weer open. ISSO en TVVL wijzen erop dat goed ventileren, een goed functionerende riolering, veilig drinkwater en legionellapreventie in deze gebouwen net zo belangrijk is als een 1,5 meter beleid. Onderhoudsinstallateurs en gebouwbeheerders moeten scholen en kinderopvang hierover adviseren.

De REHVA-richtlijn stelt dat in slecht geventileerde ruimten het besmettingsgevaar voor Covid-19 niet uit te sluiten valt. Om verspreiding van het Corona-virus tegen te gaan zijn de volgende adviezen voor goede ventilatie erg belangrijk, aldus ISSO en TVVL:
- Controleer voordat de scholen open gaan of de ventilatie van klaslokalen in orde is. Laat mechanische systemen controleren op hun werking en inwendige hygiëne.
- Zorg ervoor dat natuurlijke ventilatievoorzieningen (te openen ramen, gevelroosters) optimaal gebruikt worden.
- Voorzie de lokalen bij voorkeur van een CO2-meter met stoplichtindicator, zodat duidelijk is wanneer extra ramen geopend moeten worden voor een goede luchtkwaliteit. Stel de instellingen hiervan tijdelijk zo in dat bij 700 ppm het oranje licht gaat branden en vanaf 800 pm het rode lichtje.
- Adviseer de scholen om elk uur even te luchten. In scholen met natuurlijke luchttoevoer moeten sowieso de ramen en roosters zo veel mogelijk worden geopend.
- Controleer de bedrijfstijden: zorg ervoor dat er continu enige ventilatie is in het gebouw (ook ‘s nachts) en stel systemen in op maximum ventileren overdag. Laat toiletafzuiging 24 uur per dag draaien. Pas de regelinstellingen van eventueel aanwezige CO2-gestuurde ventilatiesystemen aan, zodanig dat ook als maar de helft van de leerlingen aanwezig is, voluit wordt geventileerd.
- Verhelp storingen, waardoor ventilatie uitvalt, zo snel mogelijk.
Zodra de scholen weer in rustiger vaarwater komen kan weer worden geadviseerd over verbetering van de ventilatieprestaties en zo nodig intensivering van het onderhoud. Want dat de ventilatie in veel scholen voor verbetering vatbaar is, is geen onbekend probleem.

Legionellagevaar
Een ander aandachtspunt is legionellagevaar. Tappunten zijn mogelijk enkele weken niet gebruikt, waardoor de drinkwaterkwaliteit achteruit is gegaan en er zelfs een mogelijk legionellarisico is ontstaan. Ook kunnen de watersloten van onder andere wastafels en schrobputjes droog staan, waardoor een open verbinding met het riool ontstaat. Hierdoor kunnen bacteriën en virussen uit het riool zich in het gebouw verspreiden. Het advies aan de scholen is de tappunten goed te spoelen en watersloten te vullen met water, eventueel met een beetje slaolie bij watersloten waar nauwelijks water doorheen stroomt, om de verdamping te verminderen.
Een goede toilethygiëne helpt om overdracht van infecties te beperken. Dat beperkt zich niet alleen tot handenwassen (met zeep!) na toiletgebruik in de toiletruimte, maar ook het doorspoelen met gesloten toiletdeksels, indien aanwezig.

Vraagbaak voor leegstand en installaties
Gebouwbeheerders, installateurs of adviseurs die tegen praktijkproblemen aanlopen op genoemde gebieden, kunnen vragen stellen via: helpdesk@corona-techniek.nl. Een expertteam, bestaande uit specialisten van Techniek Nederland, VLA, TVVL, ISSO, bba binnenmilieu, Franchimon ICM, GGD, Arbo-techniek, TNO, Universiteit Gent, TU Eindhoven en VCCN, staat klaar om advies te geven.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Installateurs werken door maar zien toekomst zorgelijk in

Gepubliceerd op

Installateurs en technisch dienstverleners merken dat het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ een positief effect heeft. Tegelijkertijd blijven de vooruitzichten voor de branche zorgelijk. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van brancheorganisatie Techniek Nederland. Vergeleken met een maand geleden zijn de klanten van installateurs vaker bereid om werkzaamheden te laten uitvoeren. Toch verwacht driekwart van de respondenten dat de omzet in april en mei lager zal zijn dan een jaar geleden. Veel ondernemers in de technieksector verwachten dat ze een beroep zullen moeten doen op de NOW-regeling (werktijdverkorting).

Direct na het begin van de crisis legde Techniek Nederland haar leden een Corona Quick Scan voor. Uit dat onderzoek kwam een alarmerend beeld naar voren. De uitkomsten vormden voor de brancheorganisatie belangrijke informatie in de gesprekken met het kabinet. Ruim een maand later heeft Techniek Nederland het onderzoek herhaald. De Corona Quick Scan 2 laat zien dat in de branche grote zorgen zijn over de toekomst, maar ook voorzichtig optimisme.

Protocol ‘Samen veilig doorwerken’
In maart van dit jaar had 90% van de installateurs te maken met klanten die geen werkzaamheden wilden laten uitvoeren. De angst voor besmetting overheerste. De nieuwe quick scan laat zien dat nog maar 52% van de deelnemende bedrijven bij (een deel van) de klanten niet aan het werk kan. Blijkbaar hebben steeds meer klanten er vertrouwen in dat installateurs dankzij het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ op een verantwoorde manier hun werk kunnen doen.

Omzetdaling
Over de omzetontwikkeling zijn de meeste installateurs pessimistisch. Van de bedrijven die aan het onderzoek deelnamen verwacht 75% een omzetdaling in april en mei, ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Maar liefst 54% van de respondenten houdt rekening met een omzetverlies van meer dan 10%.

Werktijdverkorting en andere steunmaatregelen
De steunmaatregelen uit het noodpakket van de overheid blijken nodig voor de technieksector. Door de omzetdalingen verwacht 30% van de respondenten een beroep te moeten doen op de NOW-regeling (werktijdverkorting). Daarnaast denkt 41% van de respondenten een beroep te gaan doen op een andere beschikbare regeling. Het gaat dan om uitstel van belastingbetaling, het besluit bijstandverklaring zellfstandigen (Bbz) en/of de verruimde borgstelling midden- en kleinbedrijf (BMKB-regeling).

Gevolgen zichtbaar na de zomer
De Corona Quick Scan 2 laat de verwachting zien die installateurs hebben voor de maanden april en mei. Waarschijnlijk zullen de gevolgen van de coronacrisis voor de installatiebranche na de zomer aanzienlijk groter worden. Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland: “Over een paar maanden zijn veel projecten afgerond. De vrees bestaat dat zakelijke opdrachtgevers daarna minder bereid zijn om te investeren. Bovendien daalt het consumentenvertrouwen. Die combinatie zal waarschijnlijk leiden tot minder werk.”

Minder flexibele én vaste banen
Ook de werkgelegenheid staat als gevolg van de coronacrisis onder druk. Ongeveer 30% van de installateurs verwacht in april en mei minder gebruik te maken van flexibele arbeidskrachten. Ook voor werknemers met vaste contracten zijn de vooruitzichten niet goed; zo’n 5% van de ondervraagde installateurs verwacht vaste werknemers te moeten ontslaan.

Leveringen blijven onzeker
De coronacrisis zorgt voor haperingen in de levering van materialen en apparatuur uit het buitenland. Dit kan leiden tot vertraging bij de uitvoering van projecten. 44% van de respondenten verwacht dat de levering van materialen in april en mei vertraging oploopt.

Optimisme voor de lange termijn
Ondanks de zorgelijke uitkomsten van de Corona Quick Scan 2 is Terpstra toch enigszins optimistisch voor de langere termijn. “Techniek Nederland heeft afspraken met de overheid gemaakt om werk naar voren te halen. Dat heeft een dempend effect op deze crisis. Bedrijven en industrie zouden dit goede voorbeeld moeten volgen. Bovendien is dit hét moment om woningen en gebouwen te verduurzamen. Zo komen we straks sterker uit deze crisis.”

Uitkomsten Corona Quick Scan 2

Op onze nieuwsbrief abonneren

Installatiebedrijven in Europa verwachten ruim een derde minder omzet dan begroot

Gepubliceerd op

Loodgieters- en installatiebedrijven in heel Europa maken zich zorgen over hun omzet en voorzien sombere tijden. Onderzoek van USP marketing consultancy laat zien dat ze in 2020 gemiddeld een 32% lagere omzet verwachten dan aanvankelijk is begroot. In het onderzoek, gebaseerd op het eerste kwartaal van dit jaar, werd ook al gevraagd naar de omzetverwachtingen als gevolg van COVID-19.

In het vierde kwartaal van 2019 waren er altijd nog meer installatiebedrijven met een groeiende omzet dan bedrijven met een dalende omzet in vergelijking met hetzelfde kwartaal in 2018. Wel waren de verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2020 vrij gematigd, maar nog steeds positief.

Pessimistisch
Uit de feitelijke resultaten over het eerste kwartaal van 2020 blijkt echter dat in Nederland maar ook in Duitsland, Polen, en het Verenigd Koninkrijk inmiddels meer bedrijven een dalende omzet rapporteren dan een stijgende omzet. De verwachtingen voor het tweede kwartaal en voor 2020 zijn bovendien pessimistisch. Gemiddeld verwacht 6% van de installatiebedrijven dat hun omzet zal stijgen, tegenover 66% dat een daling verwacht. Britse installateurs zijn het meest negatief, aangezien 85% een omzetdaling verwacht voor het tweede kwartaal van 2020.

Ernstige gevolgen
De pandemie van COVID-19 zal naar verwachting ernstige gevolgen hebben, niet alleen voor het tweede kwartaal, maar voor de omzet in 2020 in het algemeen. Het overgrote deel van de installatiebedrijven in heel Europa (86%) verwacht dat de daadwerkelijke omzet in 2020 gemiddeld 32% lager zal zijn dan de aanvankelijk begrote omzet (zie afbeelding). Poolse en Britse installateurs voorspellen de grootste omzetdaling, respectievelijk 46% en 36%. Kleinere bedrijven (tot 5 voltijdse werknemers) zijn pessimistischer en verwachten dat het negatieve effect op hun omzet nog groter zal zijn.

Gekrompen orderportefeuilles
Sinds het vierde kwartaal van 2019 zijn de orderportefeuilles van de Europese installatiesector met gemiddeld 1,5 maand gekrompen. Installateurs in het Verenigd Koninkrijk (-2,8 maanden) en Frankrijk (-2,3 maanden) laten de grootste daling in hun orderboek zien. Een vergelijking tussen het eerste kwartaal van 2019 en dat van 2020 laat zien dat Europese installatiebedrijven gemiddeld 1,1 maanden minder aan orders boeken dan een jaar geleden. Nederlandse en Poolse bedrijven kunnen hun huidige personeel het langst laten werken - ongeveer 6 maanden. In Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk liggen de orderboekingen tussen 3,4 en 3,6 maanden.

Negatief sentiment
Het sentiment van installateurs is negatief, maar de realiteit is misschien minder somber dan ze hadden verwacht, concludeert het onderzoeksbureau. Opgemerkt wordt dat dit onderzoek werd uitgevoerd in de tijd dat veel landen aan het begin van hun sluitingsperiode stonden. Daarom is het negatieve sentiment onder installateurs logisch en kunnen de verwachtingen die ze tijdens de enquête hadden de komende periode veranderen, wanneer sommige landen hun veiligheidsmaatregelen gaan versoepelen.

Laat-cyclisch
De bouwsector zelf is laat-cyclisch; dit betekent dat de bouw- en installatiebedrijven de impact van de corona-crisis later zullen voelen dan de andere spelers op de markt. Hoewel de impact van COVID-19 op de bouwsector onvermijdelijk zal zijn, zal regelmatig gecontroleerd en gemeten moeten worden of de omzetdaling en het werk voor loodgieters en HVAC-installateurs aanzienlijk is. USP marketing consultancy denkt nog steeds dat de vraag naar duurzaamheid, energie-efficiëntie en de verschuiving naar fossielvrije installaties een van de belangrijkste drijfveren voor de sector zullen zijn.

Op onze nieuwsbrief abonneren

“Gezond boerenverstand”

Gepubliceerd op

Wie had deze situatie durven voorspellen! Zijn we naïef geweest? Hebben we gedacht: “met alle Chinezen maar niet met den dezen”? Ik denk persoonlijk van wel.

Meer zelfs: Deze crisis heeft me doen inzien dat we de natuur te ver uitgedaagd hebben, teveel de limieten opgezocht hebben van ons eigen kunnen… Om de economische schade in te perken is het uiteraard van essentieel belang dat iedereen zo snel mogelijk – en op een veilige manier – terug aan het werk gaat. Daar bestaat geen twijfel over. Maar om dat te kunnen volhouden moet ieder van ons gezond zijn, in form zijn en dus fysiek en mentaal sterk zijn. Volgens mij is het dan ook hoog tijd om eindelijk eens te kijken naar het grotere geheel.

“Never waste a good crisis”
Enkel focussen op ‘de geleden schade op zo kort mogelijke termijn willen inhalen’, zonder uit te zoomen en te analyseren welke structurele veranderingen nodig zijn in een post corona tijdperk, zou volgens mij een gemiste kans zijn. Dit is het uitgelezen moment om stil te staan bij wat er in het verleden verkeerd gelopen is en wat daarvan de oorzaken waren. Kwestie dat we in de toekomst kunnen voorkomen, eerder dan te moeten genezen.
Als ik terug kijk naar mijn kindertijd, hadden wij een bal, een fiets en het verlangen om buiten te spelen.
We moeten wat mij betreft op zoek naar een nieuwe balans voor de toekomst. Eentje die het midden houdt tussen het artificiële en het natuurlijke, tussen opnieuw het maximale halen uit onze productie enerzijds, en de fysieke en mentale gezondheid op peil houden van de mensen die daarvoor instaan anderzijds.

Dichter bij de natuur
En dat is waar we ons bij Renson al van lang voor deze crisis van bewust waren. Door de natuurelementen (zon, licht, lucht) slim in te zetten brengen we de natuur opnieuw dichter bij de mens. Mensen moeten gezond kunnen leven en wonen willen ze maximaal kunnen bijdragen om onze economie te doen heropleven. Mensen moeten zich in de beste omstandigheden kunnen ontspannen, kunnen sporten, gezonde voeding tot zich nemen, goed recupereren (gezonde nachtrust), optimaal kunnen genieten van wat de natuur te bieden heeft, willen ze de nodige energie kunnen op doen. Of zoals de baseline van Renson het zegt: ‘Creating Healthy Spaces’.
We moeten volgens mij opnieuw meer ‘buitenmens’ worden, en er opletten dat we niet enkel nog voor de laptop, tv of smartphone hangen. Zeker als je weet hoe buitenleven een positieve invloed kan hebben op onze ontwikkeling, herstel en ons welbehagen. Met de natuur als bondgenoot houden we ieders fysieke en mentale gezondheid op peil.
Deze ongeziene crisis daagt ons uit om concreet stil te staan bij hoe we in de toekomst anders te werk moeten gaan. Denk aan telewerk en flexibel werken dat kan bijdragen tot een oplossing voor de ellenlange files. Denk aan het groeiende belang van lokaal kopen en lokaal produceren. Er moet een transitie komen naar een duurzame economie met meer aandacht voor gezondheid en natuur. “Health is wealth”
Laat binnen en buiten in elkaar overlopen. Laat de natuur terug toe in de stad. We moeten uit deze crisis leren om sterker te staan voor de toekomst. En als ik daarbij één raad mag geven: dan is het vooral om vooruit te blijven kijken. Wij zijn bijvoorbeeld een bedrijf dat innovatie hoog in het vaandel draagt, wel… daar blijven we op inzetten, zowel op het vlak van R&D, IT als marketing. Met één duidelijk doel voor ogen: om ons te blijven onderscheiden, ook als dit alles voorbij is.
Een duurzame economie gedreven door innovatie en met oog voor de gezondheid van iedereen: daar ligt de sleutel van het succes om onze economie er na een crisis als deze weer helemaal boven op te helpen. Als we allemaal samen ons ‘gezond boerenverstand’ gebruiken lukt ons dat zonder twijfel!

Ik wens iedereen alvast veel sterkte, … goede moed en hou het gezond!

Paul Renson, CEO Renson

Op onze nieuwsbrief abonneren

Corona Quick Scan 2 nu online

Gepubliceerd op

Techniek Nederland heeft de Corona Quick Scan 2 online gezet. Een maand geleden verscheen de eerste quick scan. Met de informatie die deze scan opleverde,  kon de brancheorganisatie de stem van haar leden in Den Haag nog beter laten horen. Invullen van de lijst kan nog tot en met aanstaande zondag.

Premier Rutte vertelde gisteravond dat de economie nog gedeeltelijk op slot blijft tot 20 mei. Dat heeft mogelijk ook gevolgen voor uw bedrijf. Wat zijn uw verwachtingen? Hoe ontwikkelt uw omzet zich? Verwacht u een beroep te doen op steunmaatregelen van de overheid?

Door het invullen van de Corona Quick Scan 2 helpt u mee om opnieuw een goed beeld te schetsen van de stand van zaken in de branche. Het invullen kost maar een paar minuten.

Vul de Corona Quick Scan 2 in (8 vragen)

Op onze nieuwsbrief abonneren

Er is een sprankje hoop

Gepubliceerd op

Waar Nederland met een intelligente lockdown uit de coronacrisis hoopt te komen, heeft men aan de andere kant van ons koninkrijk gekozen voor een strenger pakket aan maatregelen. In Aruba geldt een ‘Shelter in Place’, lijkend op een algehele lockdown. Het gevolg was dat de bouwsector in eerste instantie compleet plat lag en de Nederlandse installateur Berry Gerrissen-López plotseling zonder werk zat. Daar is nu verandering in gekomen. Mede dankzij, naar alle waarschijnlijkheid, lobbywerk van Techniek Nederland.

Berry was in Nederland bij verschillende installatiebedrijven, waaronder Breman, werkzaam voordat hij in 2019 verkaste naar Aruba. De 44-jarige installateur opende in februari van dit jaar zijn eigen bedrijf op het eiland: Plumber Aruba. Al snel had hij een kleine klantenkring opgebouwd, de toekomst zag er rooskleurig uit. Maar toen gooide de coronacrisis roet in het eten.

Shelter in Place
“De lokale regering koos eind maart voor een Shelter in Place, lijkend op een algehele lockdown", vertelt Berry vanuit Aruba. "Het betekent in de praktijk dat je tussen 6.00 en 21.00 uur alleen de straat op mag als je in een vitale sector werkzaam bent, bepaalde essentiële zaken moet regelen, zoals boodschappen doen of om te sporten. En tussen 21.00 en 6.00 uur mag niemand de straat op. Als je de regels overtreedt, kan je rekenen op een forse boete.”

Bouwsector
De bouw werd niet tot de vitale sectoren gerekend. De situatie voor de installatiebranche was onduidelijk. Berry zat noodgedwongen enige weken thuis. Ondertussen probeerde hij via een ontheffingsaanvraag weer groen licht te krijgen om zijn werkzaamheden te kunnen hervatten. “Ook wij oefenen een vitaal beroep uit. Er doen zich nu situaties voor die ook als acute nood kunnen worden gekenmerkt. Denk maar aan leidingen die stuk gaan, waardoor gezinnen zonder water zitten of wc’s die niet functioneren, wat ook gezondheidsrisico’s met zich kan meebrengen. Dat is natuurlijk rampzalig”, tekende Installatienet al eerder op uit zijn mond.

Techniek Nederland in actie
Toen Techniek Nederland via Installatienet hoorde over de lokale situatie, kwam Vakspecialist Sanitaire Technieken Eric van der Blom direct in actie. Mede dankzij zijn inspanningen heeft de brancheorganisatie, die immers voor de belangen van installateurs in het hele koninkrijk staat, een brief verzonden naar Rino Hermans, directeur van het Bureau Rampenbestrijding van Aruba. In deze brief van 15 maart is onder andere gewezen op het belang van de installatiebranche voor het goed functioneren van de Arubaanse samenleving.

Weer aan het werk
Begin vorige week vernam Berry dat hij weer aan het werk kon. Hij is uiteraard erg content met deze beslissing. “Ik mag hopen dat de brief van Techniek Nederland heeft bijgedragen aan het besluitvormingsproces van de Stuurgroep van de Arubaanse overheid om de werkvoorwaarden voor de installatiebranche te versoepelen. Mijn werkzaamheden blijven, helaas, wel beperkt tot spoedjes en renovatiewerkzaamheden. De nieuwbouw ligt voorlopig nog stil, maar de Stuurgroep is dit momenteel aan het evalueren.”

Klussen
Inmiddels heeft Berry al een lekkage verholpen in een badkamer. “Bij de rozetten was er niet gekit, zodat het douchewater de muur in kon lopen. Ik heb dit verholpen met een kitlaag. Daarnaast vroeg een verpleegkundige of ik een buitendouche kan installeren bij haar woning. Op die manier kan ze zich eerst douchen voordat ze de woning binnengaat. De offerte is al goedgekeurd, ik kan nu de werkzaamheden gaan inplannen. Tot slot heb ik bij een aannemer waar ik vaker mee werk een offerte ingediend voor de aanleg van drie badkamers in een groot vrijstaand huis. Ik ben nu in afwachting van de goedkeuring.”

Op onze nieuwsbrief abonneren

Van ventilatoren naar mondkapjes

Gepubliceerd op

Corona laat grenzen vervangen. Fabrikanten die bekend staan om hun warmtepompen, buizen, ventilatoren of cleanroom producten, schieten nu de particuliere en zorgsector te hulp. Een greep uit de voorbeelden die wij de afgelopen tijd de revue zagen passeren.

Vorig jaar rond deze tijd liepen we nog rond op de ISH China in Beijing. Tijdens ons verblijf legden we ook de nodige zakelijke contacten. Onder andere met Tim Chow, van Nulite Energy. Deze Chinese fabrikant is een specialist op het gebied van warmtepompen. Chow verraste ons recentelijk per mail met het aanbod om te bemiddelen voor thermometers en mondkapjes.

3D-printing
En zo zijn er nog meer voorbeelden te noemen. Ziehl-Abegg, bij ons vooral bekend als ventilatorenspecialist, liet ons recentelijk weten ook gezichtsschermen te hebben geproduceerd.  De fabrikant maakt al sinds 2010 gebruik van 3D-printing technologie. De twee printers in het Künzelsau InVent Development Centre zijn recentelijk ingezet om gezichtsschermen te maken voor zorgpersoneel. En met succes, het Hohenlohe-districtsbestuur in Duitsland heeft de gift dankbaar in ontvangst genomen. De gezichtsschermen zijn gedistribueerd onder het zorgpersoneel ter plaatse.

Gezichtsschermers
Kijken we in eigen land, dan konden we deze week lezen dat buizenfabrikant Wavin op zijn vestiging in Hardenberg een productielijn heeft ingeruimd om kunststof gezichtsschermen te maken voor zorginstellingen. Wavin, dat nooit eerder voor de zorg produceerde, zegt in Hardenberg 10.000 van die schermen per dag te kunnen maken. De eerste 50.000 worden per direct gedoneerd aan de ziekenhuizen, zoals het UMCG (Groningen) en het Isala (Zwolle). Daarna worden ze tegen kostprijs aangeboden aan andere zorginstellingen.

IC-units
Tot slot maakten Interflow en Gortemaker Algra Feenstra architects kenbaar een concept te hebben ontwikkeld voor tijdelijke IC-units. De unit biedt plaats aan tien IC-bedden met alle noodzakelijke faciliterende functies. De volledige IC-unit wordt opgebouwd uit prefab wandelementen met standaardmaten. Dit is nodig om snel en tegen lage kosten te kunnen bouwen. Verder zijn de prefab elementen grotendeels zelfdragend en is er weinig extra constructie nodig. Voor een veilige en schone omgeving krijgt de IC-unit een eigen luchtbehandeling.

Afbeelding: Gezichtsscherm door Ziehl-Abegg geproduceerd

Op onze nieuwsbrief abonneren

Protocol ‘Samen veilig doorwerken’ aangepast voor rijden naar werk

Gepubliceerd op

Het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ voor de sectoren Bouw en Techniek is op 17 april jl. aangepast. Aanleiding hiertoe is het onderdeel samen reizen waarover veel vragen werden gesteld aan de Helpdesk Corona Bouw & Techniek. Hierop hebben cao-partijen waaronder Bouwend Nederland, Techniek Nederland, FNV en CNV geanticipeerd en intensief overleg gevoerd met het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Het advies is: rijd zoveel mogelijk apart, samen rijden naar een project of klant mag alleen als er geen andere opties zijn.

Het advies is en blijft om zoveel mogelijk alleen te reizen. Zijn er geen andere mogelijkheden als eigen of openbaar vervoer of een andere planning, dan kan men met 2 personen in een vervoersmiddel samen reizen, mits hierbij de nodige extra hygiënemaatregelen in acht worden genomen. Bij meer dan 2 personen in één vervoersmiddel moet minimaal 1,5 meter afstand tussen alle personen aanwezig zijn. Als je met 3 of meer personen in een vervoersmiddel zit en dichter dan 1,5 meter van elkaar bent, kun je worden beboet (tenzij je een gezin vormt of huisgenoten bent).

In onderstaande checklist vind je de complete routing om te bepalen of samen reizen een optie is.

Samen werken en lunchen
Voor samen werken binnen 1,5 meter blijft het uitgangspunt dat dit zoveel mogelijk voorkomen moet worden. Als het onvermijdbaar is, mag met twee of meer personen gewerkt worden met minder dan 1,5 meter afstand. Wees hierbij extra alert, maak afspraken over hoe veilig gewerkt kan worden, raak voor zover mogelijk niet dezelfde oppervlakken aan, gebruik afscherming als dit mogelijk is en volg de hygiëneregels (was handen zeer regelmatig, hoest en nies in de elleboog, raak het gezicht niet aan). Ook samen lunchen met meer dan 2 personen mag wanneer er voldoende afstand, minimaal 1,5 meter, wordt gehouden.

Scherm in de bus
Een veelgehoord initiatief is het aanbrengen van een scherm of schot in de bus/auto. Een scherm of schot in de bus plaatsen is niet nodig als je de regels van het RIVM opvolgt. Een dergelijk scherm kan de verkeersveiligheid in gevaar brengen en is niet acceptabel als vervanging van de regels uit het protocol. Als je alle regels uit het protocol opvolgt en je tóch veiliger voelt met een scherm, dan kun je dit uiteraard aan laten brengen. Let er dan goed op dat deze het zicht niet belemmert en maak het schot of scherm na elke rit schoon met een ontvettend sopje of 70% isopropylalcoholdoekjes.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Enquête Techniek Nederland laat ontluisterend beeld zien

Gepubliceerd op

De nieuwe conjunctuurenquête van Techniek Nederland laat een ontluisterend beeld zien. Een groot aantal bedrijven verwacht personeel te moeten ontslaan of minder vakmensen te zullen inlenen in het tweede kwartaal. Ook staat de omzet fors onder druk. Maar de echte klap van de coronacrisis moet nog komen, vreest de branchevereniging.

Bijna 40% van de grote en middelgrote installatiebedrijven verwacht monteurs te moeten ontslaan. Bovendien denkt meer dan 80% van de bedrijven in het tweede kwartaal minder technische vakmensen in te lenen. Driekwart van de grote en middelgrote bedrijven in de sector houdt in de maanden april tot en met juni rekening met een aanzienlijke omzetdaling. Deze en andere gegevens zijn te vinden in de meest recente conjunctuurenquête van ondernemersorganisatie Techniek Nederland.

Kleine bedrijven
“Uit een quick scan van drie weken geleden konden we al concluderen dat ook kleine bedrijven met minder dan 25 werknemers getroffen worden door de crisis”, aldus woordvoerder Dick Reijman. “Over twee weken komen we met de uitkomsten van een nieuwe quick scan. Dan weten we ook wat de actuele stand van zaken is bij kleine bedrijven.”

Marktsegmenten
Volgens Reijman worden alle marktsegmenten vrijwel even hard getroffen. “Of het nu gaat om de woningbouw, utiliteit, industrie, nieuwbouw of renovatie, ze krijgen allemaal te maken met een daling van de orderportefeuille.”

Onderlinge verschillen
Maar op een ander niveau zijn er wel degelijk verschillen te bespeuren. “Het beeld is niet eenduidig. Zo krijgen we ook signalen binnen, dat bepaalde installatiebedrijven nog volop werk hebben.” Te denken valt bijvoorbeeld aan installateurs die voornamelijk actief zijn in beheer en onderhoud. “Een kapotte ketel zal sowieso moeten worden vervangen, daarnaast gelden er nog allerlei wettelijke verplichtingen voor onderhoud en inspectie aan technische installaties waar klanten, crisis of niet, toch aan moeten voldoen.

Veilig werken
“Overigens zien we dat het overgrote deel van de installatiebedrijven gebruik maakt van het protocol Samen veilig doorwerken waarover Techniek Nederland samen met de overheid afspraken heeft gemaakt. Het protocol helpt ons om de werkzaamheden waar mogelijk veilig te laten plaatsvinden.”

Uitbreiding NOW nodig
Ook kunnen er binnen bedrijven grote verschillen zijn. “Bijvoorbeeld als de ene vestiging nog een volle orderportefeuille heeft en de andere een fikse omzetdaling ziet.” Techniek Nederland vindt daarom dat concerns niet alleen als geheel in aanmerking moeten komen voor de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Als ook afzonderlijke bedrijfsonderdelen gebruik kunnen maken van de NOW, kunnen we onnodig verlies van arbeidsplaatsen voorkomen, aldus Reijman. Gisterenavond heeft de Tweede Kamer gestemd over een uitbreiding van de NOW-regeling.

Grote klap
Hoe dan ook, de echte klap moet nog komen, verwacht Techniek Nederland. “Er lopen nu nog veel projecten, maar de vraag is hoe de situatie er later dit jaar zal uitzien.” Zoals bekend verwachten het IMF en andere gezaghebbende financiële instituten dat de economie een enorme dreun gaat krijgen. “Wanneer consumenten minder te besteden hebben en ook bedrijven de hand op de knip gaan houden, heeft dat gevolgen voor de hele Nederlandse economie, dus ook de installatiebranche.”

Toekomst
Maar als de effecten van de coronacrisis eenmaal zijn uitgewerkt, dan oogt de toekomst weer rooskleurig. “Ontwikkelingen als digitalisering en de energietransitie zullen doorzetten. De verwachting is dat de technieksector na deze crisis weer hard gaat groeien. We moeten daarom wel voorkomen dat er nú geen banen en bedrijven verloren gaan.” Zoals bekend ging het daar fout in de bouwsector tijdens de vorige economische crisis. Toen was er een massale uitstroom van vakmensen  (tienduizenden arbeidsplaatsen), waardoor het herstel trager verliep op het moment dat de economie weer aantrok en de stijgende marktvraag bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw niet goed kon worden ingevuld.

Op onze nieuwsbrief abonneren

Ondanks toegenomen thuiswerken slechts 5% meer verwarming

Gepubliceerd op

Nederlanders gebruikten hun verwarming vorige maand 5% meer dan in maart 2019, blijkt uit recent onderzoek onder ruim 1.500 woonhuiseigenaren. Ondanks dat de meeste mensen nu thuiswerken, is er wat betreft verwarmingsgebruik in Nederland maar een minimale stijging. In andere Europese landen is dit verschil groter. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat 39 procent van alle werkende Nederlanders in 2019 al thuis werkte [1]. Ook in Zweden steeg het verwarmingsgebruik t.o.v. 2019 maar met 5%.

In Spanje en Italië was het verwarmingsgebruik flink toegenomen ten opzichte van 2019, met respectievelijk 42 en 41 procent. Het gemiddelde verschil in buitentemperatuur tussen beide jaren was slechts 1°C, dus het weer speelde geen significante rol. Het verschil is grotendeels te wijten aan het feit dat veel mensen thuis zitten door de lockdown vanwege het coronavirus.

Verlagen energiekosten
Op basis van de prijzen in januari komt de gemiddelde jaarlijkse energierekening voor Nederlandse huishoudens in 2020 uit op €1574 [2]. Hiervan gaat €869 op aan elektriciteit en €1233 aan gas (heffingskorting energiebelasting is €527). Een derde van het globale energieverbruik is afkomstig van het verwarmen en koelen van gebouwen. Door de thermostaat slechts 1°C lager te zetten, bespaart een gemiddeld huishouden volgens het Energy Saving Trust ongeveer €90 per jaar op de energierekening [3]. Door een slimme thermostaat te gebruiken die de verwarming en het warme water regelt, kunnen de energiekosten aanzienlijk worden verlaagd zonder op comfort in te hoeven leveren. Een extra voordeel van slimme thermostaten voor mensen die nu veel thuis zijn, is de mogelijkheid om de verwarming voor individuele kamers te beheren.

Intelligente verwarmingsschema's
"Veel mensen verwarmen hun hele huis, terwijl er in feite maar een paar kamers bezet zijn", zegt Christian Deilmann. Hij medeoprichter van tado°, dat het onderzoek liet uitvoeren. "Slimme radiatorthermostaten bieden intelligente verwarmingsschema's voor individuele kamers, waardoor veel energie bespaard kan worden."
Thuiswerken is in de afgelopen jaren toegenomen [4], waardoor mensen ook moeten nadenken over het luchten en ontluchten van de radiatoren en andere verbeteringen op het gebied van energie-efficiëntie op de lange termijn, zoals betere isolatie en een energie-efficiëntere ketel. Als je veel thuis bent, is het ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de luchtkwaliteit goed is. Door het huis minimaal één keer per dag voor minimaal 15 minuten te luchten, kun je onaangename geuren verminderen, het zuurstoflevel verhogen en vocht verminderen. Goede lucht in huis verbetert zowel de gezondheid als de productiviteit.

[1] CBS

[2] CBS

[3] Energy Saving Trust

[4] CBS

 

Cursussen en Workshops

  • Geen evenementen

Op onze nieuwsbrief abonneren

Nieuwe data Building Holland bekend

Gepubliceerd op

Building Holland zal dit jaar van 27 tot en met 29 oktober in RAI Amsterdam worden gehouden. Als gevolg van het coronavirus ging het evenement eind maart niet door. Ook in de komende jaren zal Building Holland eind oktober/begin november plaatsvinden.

Per 1 april j.l. is Dirk van Gemert de nieuwe Head of Events van Building Holland. Hij heeft alle vertrouwen in een succesvolle beurs. Inmiddels heeft het beursteam alle partners gesproken. “Alleen maar positieve reacties”, zegt Van Gemert. “Ik ben blij dat we door de jaren heen zoveel vertrouwen hebben opgebouwd dat onze partners in een overgrote meerderheid mee gaan. Ook hebben we ons contentprogramma en de side-events in tact kunnen houden.”

Nieuw tijdslot
Volgens Van Gemert heeft de verschuiving van Building Holland naar eind oktober één groot voordeel. “We zitten in een nieuw tijdslot. Ook in de komende jaren vindt Building Holland eind oktober/begin november plaats. Dat is in de overvolle beursagenda een strategisch uitstekend moment. We lopen hiermee letterlijk voorop met de presentatie van innovaties. We hebben al onze klanten gesproken: ze zijn er blij mee.”
Van Gemert: “We willen blijven benadrukken hoe belangrijk technologische innovatie voor de vastgoedsector is. Daar ligt de crux van het verduurzamen van Nederland. We zien een rol voor onszelf weggelegd om technologische vernieuwing in de bouw te koppelen aan de vastgoedsector. Zonder nieuwe technologie geen vernieuwing.”

Cursussen en Workshops

  • Geen evenementen

Op onze nieuwsbrief abonneren